Nghe nhạc khi đi bộ, đạp xe có thể giúp tăng sức bền gần 20%

Trong thời kỳ bão giá, nhiều người tìm mọi cách để thắt chặt chi tiêu, song việc tiết kiệm không đúng chỗ lại dẫn đến hậu quả phải tiêu tốn gấp hàng chục lần khi nhập viện. Bác sĩ Liêu Kế Đỉnh (Liao Chi-ting), chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện Tưởng niệm Trường Canh Lâm Khẩu, Đài Loan (Trung Quốc), cảnh báo những quyết định "tiết kiệm tiền" trong vô thức ở cuộc sống hàng ngày có thể dần dần đẩy con người đến gần hơn với giường bệnh. Ông cảnh báo: "Ung thư thực sự có thể do tích cóp, tiết kiệm sai chỗ mà ra".

Mối nguy hại đầu tiên đến từ việc tiết kiệm thực phẩm. Trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Liêu chia sẻ câu chuyện về một gia đình 3 người cùng bị ung thư đường tiêu hóa do có thói quen ăn thức ăn thừa suốt một thời gian dài. Chuyên gia ung bướu với 30 năm kinh nghiệm giải thích tủ lạnh giúp thức ăn lâu hỏng hơn nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn. Đặc biệt, các loại rau xanh khi để qua đêm có thể sản sinh ra lượng lớn nitrite, một chất nếu hấp thụ thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư hệ tiêu hóa. Vì vậy, tốt nhất nên nấu lượng thức ăn vừa đủ và dùng hết ngay trong một bữa.

Bác sĩ cho hay thế hệ đi trước thường coi trọng đức tính cần kiệm và giữ tư duy thực phẩm hễ còn nhìn thấy ăn được thì không nên vứt bỏ. Lối suy nghĩ này dẫn đến thói quen mua các loại rau củ quả giảm giá không còn tươi ngon hoặc tích trữ thực phẩm quá hạn trong tủ lạnh với lầm tưởng chỉ cần cắt bỏ phần hư hại là có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng những hành vi tưởng chừng như thông minh và tránh lãng phí này thực chất lại đang gieo mầm tai họa cho sức khỏe lâu dài.

Theo bác sĩ Liêu, một khi thực phẩm đã bị nấm mốc, chúng có thể sản sinh ra aflatoxin, một chất gây ung thư nhóm 1, và việc tiêu thụ lâu dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư gan. "Người tiêu dùng có thể chỉ nhìn thấy một vùng mốc nhỏ bằng mắt thường nhưng các sợi nấm thực tế đã đâm sâu vào những vị trí không thể nhìn thấy. Việc đánh đổi sức khỏe để tiết kiệm một chút chi phí hoàn toàn không xứng đáng", bác sĩ Liêu nói.

Thực phẩm quá hạn đồng nghĩa với nguy cơ vi khuẩn sinh sôi, gây viêm dạ dày ruột, nôn mửa và các triệu chứng khó chịu cho cơ thể. Về lâu dài, tình trạng này sẽ làm tổn thương chức năng tiêu hóa, dẫn đến khả năng hấp thụ kém, từ đó làm suy giảm hệ miễn dịch và tạo cơ hội cho các tế bào ung thư phát triển.

Bên cạnh đó, nhiều người thường xuyên sử dụng các loại thực phẩm siêu chế biến như xúc xích nhằm mục đích tiết kiệm thời gian và chi phí. Tuy nhiên, các nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng lớn đường, muối cùng nhiều loại chất phụ gia. Việc tiêu thụ chúng trong thời gian dài không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn làm tăng nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư.

Một thói quen tiết kiệm sai lầm khác là việc tái chế dầu ăn nhiều lần. Bác sĩ Liêu dẫn chứng trường hợp một nam bệnh nhân ngoài 50 tuổi bị ung thư gan cách đây vài năm do thói quen tiết kiệm, thường xuyên giữ lại dầu ăn đã qua sử dụng để chiên rán nhiều lần thay vì vứt bỏ. Ông cho biết dù nguyên nhân dẫn đến ung thư gan rất phức tạp nhưng dầu ăn bị đun nóng lặp đi lặp lại sẽ sản sinh ra các axit béo chuyển hóa và các sản phẩm oxy hóa. Những chất này gây áp lực kéo dài lên gan, trở thành một trong những tác nhân quan trọng kích thích tế bào ung thư phát triển.

Ngoài ra, việc tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu xong để tiết kiệm điện cũng là một tác nhân gây bệnh dễ bị bỏ qua. Bác sĩ Liêu cho hay nhiều gia đình có thói quen tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu nướng, tuy nhiên khói bếp chứa nhiều chất độc hại, đặc biệt là các hạt bụi mịn lơ lửng và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi sinh ra từ quá trình chiên xào ở nhiệt độ cao. Việc hít phải lượng khói này trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi. Cách xử lý đúng là bật máy trước khi nấu và duy trì thêm từ 3 đến 5 phút sau khi tắt bếp nhằm đảm bảo không khí lưu thông hoàn toàn.

Bên cạnh lối sống và chế độ ăn uống, việc bỏ qua kiểm tra sức khỏe định kỳ vì tiếc chi phí hoặc mang tâm lý né tránh cũng khiến nhiều người mất đi giai đoạn vàng để điều trị. Bác sĩ cho biết nhiều bệnh ung thư hoàn toàn không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, đến khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu khó chịu thì bệnh thường đã tiến triển đến giai đoạn giữa hoặc cuối. Hơn nữa, việc điều trị ung thư giai đoạn đầu tương đối đơn giản và ít tốn kém, trong khi ở giai đoạn muộn, không chỉ độ khó của phác đồ tăng lên đáng kể mà chi phí cũng nhân lên gấp nhiều lần.

"Khám sức khỏe định kỳ giống như việc mua bảo hiểm; bình thường có thể thấy chưa cần thiết nhưng lại có thể cứu mạng bạn vào những thời khắc quyết định", ông nói.

Cuối cùng, lối sống ít vận động do ngại chi phí phòng tập hoặc bận rộn cũng làm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và ung thư. Bác sĩ gợi ý mỗi người chỉ cần tận dụng khoảng thời gian đi làm, giờ nghỉ trưa hoặc sau bữa tối để đi bộ khoảng 30 phút mỗi ngày nhằm bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả nhất.

Tin Gốc: Vnexpress

Những ngày hè, lượng người đến các hồ bơi tăng đáng kể. Trong đó, không ít nhân viên văn phòng cho biết họ chọn bơi lội để cải thiện tình trạng đau mỏi cổ vai gáy sau nhiều giờ ngồi làm việc.

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Bá Thoại - cố vấn chuyên môn Bệnh viện 199 (Bộ Công an, Đà Nẵng) - cho biết bơi lội từ lâu được xem là một dạng "thủy liệu pháp", kết hợp vận động và tác động của môi trường nước để hỗ trợ sức khỏe.

Theo ông, khi bơi, hầu hết các nhóm cơ trên cơ thể đều tham gia vận động, giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, tăng cường chức năng tim mạch, hô hấp và hệ cơ xương khớp.

Đặc biệt, môi trường nước giúp giảm áp lực lên các khớp và cột sống so với nhiều hình thức vận động trên cạn. Nhờ đó người tập có thể vận động toàn thân nhưng vẫn hạn chế được tình trạng quá tải lên hệ vận động.

"Bơi lội hỗ trợ xương khớp hoạt động linh hoạt hơn, giúp giảm đau cơ, đau lưng và các biểu hiện khó chịu liên quan đến tình trạng ít vận động hoặc ngồi lâu một chỗ", bác sĩ Thoại cho biết.

Ngoài ra, việc vận động dưới nước còn góp phần thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây cũng là những yếu tố giúp người làm việc văn phòng giảm cảm giác mệt mỏi sau ngày dài làm việc.

Theo thạc sĩ Lê Chí Hùng - Phó trưởng khoa giáo dục thể chất, Trường đại học Thể dục thể thao Đà Nẵng, bơi lội là môn vận động toàn thân rất tốt nhưng chưa có nhiều người tham gia do môi trường tập luyện đặc thù và tâm lý sợ nước.

Ông Hùng cho biết đối với các vấn đề cơ xương khớp, đặc biệt là người đau cổ vai gáy do ngồi lâu hoặc sai tư thế, bơi lội có lợi thế nhờ lực nâng của nước giúp giảm tải trọng lên các khớp nhưng vẫn duy trì được vận động toàn thân. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật bơi.

Theo ông Hùng, người đau cổ vai gáy nên ưu tiên bơi ngửa hoặc bơi trườn sấp. Với hai kiểu bơi này, cơ thể nằm ngang trong nước, đầu nghiêng thở theo trục dọc cơ thể, hạn chế tạo áp lực lên vùng cổ.

Hiện nay, nhiều người mới học bơi thường được hướng dẫn bơi ếch đầu tiên vì dễ học, dễ thở và có khả năng sinh tồn cao hơn các kiểu bơi khác. Tuy nhiên, người đang gặp vấn đề cổ vai gáy cần đặc biệt chú ý đến tư thế đầu và cổ khi tập luyện.

Bơi ếch hoặc bơi bướm, thường xuyên ngẩng đầu quá cao khỏi mặt nước có thể ảnh hưởng đến vùng cổ vai gáy.

"Điều đặc biệt lưu ý là trước khi xuống nước cần khởi động trên cạn bằng các động tác kéo giãn phù hợp, để cơ thể thích nghi với vận động.

Trong quá trình tập luyện, người bơi nên duy trì cường độ vừa sức, không bơi quá nhiều thời gian ở một tư thế và có thể luân phiên giữa bơi ngửa với bơi trườn sấp. Người tập nên bơi nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng và thả lỏng cơ thể sau khi kết thúc buổi tập", ông Hùng khuyến nghị.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

GS Hùng cho hay đo huyết áp là kỹ thuật đơn giản nhưng sai sót lại rất phổ biến, cả trong cộng đồng lẫn tại một số cơ sở y tế. Nhiều người vừa đi bộ, leo cầu thang hoặc uống cà phê xong đã đo huyết áp ngay. Một số người đo trong khi đang nói chuyện, xem điện thoại hoặc ngồi bắt chéo chân. Không ít trường hợp quấn băng cuốn sai vị trí hoặc sử dụng kích thước băng cuốn không phù hợp với cánh tay.

"Những sai sót này có thể làm huyết áp tăng hoặc giảm giả tạo từ vài mmHg đến hàng chục mmHg, dẫn đến chẩn đoán sai hoặc điều trị chưa phù hợp", GS Hùng nói.

Để đo huyết áp đúng, người bệnh cần nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo; không hút thuốc, uống cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc vận động gắng sức trong vòng 30 phút trước đó. Khi đo, người bệnh nên ngồi tựa lưng thoải mái, hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân. Cánh tay cần được đặt ngang mức tim và băng cuốn phải phù hợp với chu vi cánh tay. Trong lúc đo không nên nói chuyện hoặc sử dụng điện thoại. Nên đo huyết áp nhiều lần vào các thời điểm khác nhau trong ngày và ghi chép lại để giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,3 tỷ người trên toàn cầu mắc tăng huyết áp. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và tử vong sớm. Đáng lo ngại, gần một nửa số người mắc bệnh không biết mình bị tăng huyết áp vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng.

Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, khoảng một trong bốn người trưởng thành mắc tăng huyết áp. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm. Tăng huyết áp rất phổ biến nhưng nguy hiểm vì tiến triển âm thầm. Người bệnh có thể hoàn toàn khỏe mạnh trong nhiều năm trước khi xảy ra đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Ngoài ra, tăng huyết áp đang trẻ hóa khi xuất hiện nhiều hơn ở người trẻ do áp lực công việc, stress kéo dài, ăn mặn, béo phì, ít vận động, thức khuya và lạm dụng rượu bia. Không ít người dưới 40 tuổi đã mắc bệnh nhưng không biết vì cho rằng mình còn khỏe mạnh.

WHO gọi tăng huyết áp là "kẻ giết người thầm lặng" vì nhiều trường hợp chỉ được phát hiện sau biến cố tim mạch nặng nề. Vì vậy, các bác sĩ khuyến nghị người trưởng thành nên chủ động theo dõi huyết áp thường xuyên, kể cả khi không có triệu chứng.

"Đừng đợi đến khi đột quỵ mới đi đo huyết áp. Hãy nhớ số đo huyết áp của mình như nhớ số tuổi của mình", GS Hùng khuyến cáo.

Tin Gốc: Vnexpress