GS Hùng cho hay đo huyết áp là kỹ thuật đơn giản nhưng sai sót lại rất phổ biến, cả trong cộng đồng lẫn tại một số cơ sở y tế. Nhiều người vừa đi bộ, leo cầu thang hoặc uống cà phê xong đã đo huyết áp ngay. Một số người đo trong khi đang nói chuyện, xem điện thoại hoặc ngồi bắt chéo chân. Không ít trường hợp quấn băng cuốn sai vị trí hoặc sử dụng kích thước băng cuốn không phù hợp với cánh tay.
“Những sai sót này có thể làm huyết áp tăng hoặc giảm giả tạo từ vài mmHg đến hàng chục mmHg, dẫn đến chẩn đoán sai hoặc điều trị chưa phù hợp”, GS Hùng nói.
Để đo huyết áp đúng, người bệnh cần nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo; không hút thuốc, uống cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc vận động gắng sức trong vòng 30 phút trước đó. Khi đo, người bệnh nên ngồi tựa lưng thoải mái, hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân. Cánh tay cần được đặt ngang mức tim và băng cuốn phải phù hợp với chu vi cánh tay. Trong lúc đo không nên nói chuyện hoặc sử dụng điện thoại. Nên đo huyết áp nhiều lần vào các thời điểm khác nhau trong ngày và ghi chép lại để giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,3 tỷ người trên toàn cầu mắc tăng huyết áp. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và tử vong sớm. Đáng lo ngại, gần một nửa số người mắc bệnh không biết mình bị tăng huyết áp vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng.
Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, khoảng một trong bốn người trưởng thành mắc tăng huyết áp. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm. Tăng huyết áp rất phổ biến nhưng nguy hiểm vì tiến triển âm thầm. Người bệnh có thể hoàn toàn khỏe mạnh trong nhiều năm trước khi xảy ra đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Ngoài ra, tăng huyết áp đang trẻ hóa khi xuất hiện nhiều hơn ở người trẻ do áp lực công việc, stress kéo dài, ăn mặn, béo phì, ít vận động, thức khuya và lạm dụng rượu bia. Không ít người dưới 40 tuổi đã mắc bệnh nhưng không biết vì cho rằng mình còn khỏe mạnh.
WHO gọi tăng huyết áp là “kẻ giết người thầm lặng” vì nhiều trường hợp chỉ được phát hiện sau biến cố tim mạch nặng nề. Vì vậy, các bác sĩ khuyến nghị người trưởng thành nên chủ động theo dõi huyết áp thường xuyên, kể cả khi không có triệu chứng.
“Đừng đợi đến khi đột quỵ mới đi đo huyết áp. Hãy nhớ số đo huyết áp của mình như nhớ số tuổi của mình”, GS Hùng khuyến cáo.
Gan đảm nhận vai trò chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng và loại bỏ các chất có hại khỏi cơ thể. Trong khi đó, cơ bắp giúp vận động và duy trì sức mạnh thể chất, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Gan cũng tham gia điều hòa lượng đường trong máu bằng cách dự trữ và giải phóng đường glucose khi cần thiết. Cơ bắp là một trong những nơi sử dụng đường glucose lớn nhất trong cơ thể. Vì vậy, hoạt động bình thường của gan giúp cơ bắp có đủ năng lượng để vận động và duy trì sức mạnh.
Ngoài ra, gan còn sản xuất nhiều loại protein quan trọng với sự phát triển cơ bắp. Khi chức năng gan suy giảm kéo dài, khả năng tổng hợp các chất này cũng giảm theo, từ đó ảnh hưởng đến quá trình duy trì khối cơ.
Mối liên hệ giữa gan và cơ bắp không chỉ diễn ra theo 1 chiều. Sự suy giảm khối lượng cơ cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gan.
Cơ bắp là nơi sử dụng phần lớn glucose trong máu sau bữa ăn. Khi khối lượng cơ giảm, khả năng tiêu thụ glucose của cơ thể cũng giảm theo. Điều này có thể dẫn đến kháng insulin, tức là tình trạng các tế bào phản ứng kém với hoóc môn insulin.
Kháng insulin là một trong những cơ chế quan trọng dẫn đến gan nhiễm mỡ. Khi cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả, gan có xu hướng chuyển phần năng lượng dư thừa thành mỡ và tích tụ trong tế bào gan.
Nghiên cứu công bố trên chuyên san Hepatology cho thấy người có khối lượng cơ cao hơn ít có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ hơn. Đồng thời, duy trì hoặc tăng khối lượng cơ theo thời gian cũng giúp cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ.
Ngoài ra, bệnh gan mạn tính có thể gây mất cơ. Một trong những nguyên nhân là gan suy yếu không còn khả năng dự trữ glycogen hiệu quả như trước. Glycogen là dạng dự trữ năng lượng từ glucose. Khi nguồn dự trữ này suy giảm, cơ thể buộc phải sử dụng protein trong cơ bắp để tạo năng lượng. Quá trình này diễn ra trong thời gian dài sẽ khiến khối lượng cơ giảm dần theo thời gian.
Khi chúng ta tập thể dục hoặc vận động, cơ bắp sẽ giải phóng các chất tín hiệu sinh học myokine vào máu. Một số myokine giúp tăng sử dụng glucose, thúc đẩy quá trình đốt mỡ và giảm phản ứng viêm trong cơ thể. Nhờ cơ chế này, tập luyện thường xuyên sẽ giúp hạn chế sự tích tụ mỡ trong gan, theo Medical News Today.
Mới đây, khi tham gia talkshow "Kuy Uiy" trên YouTube, diễn viên sinh năm 1996 lần đầu chia sẻ chi tiết về tình trạng sức khỏe bẩm sinh. Bác sĩ phát hiện dị tật này trong ca phẫu thuật cấp cứu u nang chocolate cho cô trước đó.
Từ nhỏ, Bow thường xuyên trải qua kỳ kinh nguyệt kéo dài, lượng máu nhiều kèm những cơn đau quặn thắt. Đỉnh điểm, cô ngất xỉu ngay trước cửa phòng tắm. Mẹ Bow phát hiện con gái nằm kiệt sức trên thảm nên lập tức đưa vào bệnh viện. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán cô mắc u nang chocolate - một dạng lạc nội mạc tử cung - và chỉ định mổ khẩn cấp. Trong quá trình phẫu thuật, êkíp nhận thấy tử cung của cô chia đôi và mang hình trái tim.
Dù mang dị tật, buồng trứng của Bow vẫn hoạt động bình thường, giúp cô duy trì khả năng mang thai đôi. Tuy nhiên, bác sĩ khuyên cô chỉ mang thai đơn vì kích thước tử cung nhỏ hơn bình thường. Việc thiếu hụt một quả thận cũng làm giảm thể lực của diễn viên. Cô nhanh xuống sức, không thể tập thể thao cường độ cao. Quả thận duy nhất phát triển kích thước bằng hai quả thận bình thường cộng lại, đảm bảo các chức năng sống. Bow cho biết cô luôn chú ý giữ gìn sức khỏe, bởi nếu xảy ra biến chứng, cô sẽ phải chạy thận nhân tạo ngay lập tức do không có cơ quan thay thế.
Số liệu từ Cleveland Clinic chỉ ra dị tật tử cung đôi (uterus didelphys) rất hiếm gặp, xuất hiện ở khoảng 0,3% phụ nữ. Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (PubMed) ghi nhận mối liên hệ mật thiết giữa dị tật này và hệ tiết niệu. Cơ thể hình thành tử cung và thận từ cùng một mầm phôi thai, do đó, phụ nữ có tử cung đôi thường khuyết một quả thận bẩm sinh. Chuyên gia từ Mayo Clinic đánh giá nhóm phụ nữ này đối mặt nguy cơ sảy thai hoặc sinh non cao hơn do thể tích buồng tử cung hạn chế. Bác sĩ yêu cầu họ giám sát y tế cực kỳ khắt khe suốt thai kỳ.
Trường hợp của Bow cho thấy nhiều người thường lầm tưởng những cơn đau bụng kinh dữ dội là triệu chứng sinh lý bình thường. Phụ nữ chỉ thực sự phát hiện dị tật tử cung đôi khi bác sĩ thăm khám các bệnh lý phụ khoa khác và chỉ định xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu.
Bất chấp cấu tạo cơ thể đặc biệt, Bow Maylada luôn giữ thái độ sống tích cực và lên kế hoạch lập gia đình, sinh con. Cô sinh năm 1996 tại Bangkok, gia nhập làng giải trí từ năm 2010 với vai trò thành viên nhóm nhạc nữ. Sau khi nhóm tan rã, Bow giành ngôi Quán quân Siêu mẫu Thái Lan 2013, từ đó mở ra cơ hội diễn xuất cùng đài Channel 7.
Mặc dù tủ lạnh giúp giữ thực phẩm tươi ngon lâu hơn, người tiêu dùng vẫn cần cẩn trọng vì một số nguyên liệu có thể sản sinh ra các chất gây hại cho cơ thể khi tiếp xúc với không khí lạnh. Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa Kim Tae-kyun ở Busan, chủ kênh YouTube y học "Dr. Dingyo" nổi tiếng tại Hàn Quốc, cảnh báo về những loại thực phẩm có thể sản sinh chất gây ung thư khi bảo quản trong tủ lạnh. Nguyên liệu được ông đặc biệt nhấn mạnh tuyệt đối không nên cho vào tủ lạnh chính là khoai tây.
Bác sĩ Kim giải thích khi khoai tây được lưu trữ trong môi trường lạnh, thành phần tinh bột bên trong sẽ chuyển hóa thành đường. Nếu đem loại khoai tây này đi chế biến ở nhiệt độ cao thành các món ăn như khoai tây chiên, một chất gây ung thư có tên là acrylamide sẽ được hình thành. Ông cho biết thêm các nghiên cứu đã chứng minh acrylamide là chất gây ung thư nhóm 2, có khả năng gây ung thư buồng trứng và độc tính đối với hệ thần kinh. Ngoài ra, đường cũng gây ảnh hưởng xấu đến việc kiểm soát đường huyết hơn là tinh bột.
Để tránh nguy cơ tích tụ chất gây ung thư, bác sĩ Kim khuyên người dân chuyển sang ăn khoai tây hấp. "Do chất acrylamide chỉ hình thành ở nhiệt độ cao trên 120°C, việc ăn khoai tây hấp hoàn toàn không gây hại cho sức khỏe. Nếu vẫn muốn ăn khoai tây chiên, bạn nên chế biến ở nhiệt độ thấp nhất có thể và trong thời gian ngắn nhất", ông giải thích.
Theo chuyên gia, luộc hoặc hấp là phương pháp chế biến khoai tây tối ưu nhất bởi việc tiếp xúc lâu dài với acrylamide sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer. Bên cạnh đó, các món chiên rán cũng tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh tiểu đường. Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa British Medical Journal, món khoai tây chiên làm gia tăng đáng kể nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 2.
Ngược lại, nếu được bảo quản và sử dụng đúng cách, khoai tây thực chất lại là một loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe. Theo Tổng cục Phát triển Nông thôn Hàn Quốc, khoai tây giàu kali, một khoáng chất hỗ trợ đắc lực cho quá trình đào thải natri ra khỏi cơ thể. Nhờ vậy, loại củ này có thể ngăn ngừa tình trạng sưng phù cơ thể do ăn đồ mặn, đồng thời giúp điều hòa huyết áp ở những bệnh nhân cao huyết áp.
Hàm lượng vitamin C dồi dào trong khoai tây cũng giúp giảm bớt cảm giác mệt mỏi tích tụ do căng thẳng. Khác với nhiều loại nguyên liệu khác thường bị hao hụt dưỡng chất khi nấu chín, vitamin C trong khoai tây rất khó bị phá hủy bởi nhiệt độ. Thêm vào đó, khoai tây còn sở hữu đặc tính kháng viêm, mang lại nhiều lợi ích cho những người thường xuyên bị viêm loét dạ dày.
Để giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, khoai tây cần được bảo quản ở những nơi thoáng mát, tối và thông gió tốt. Một số người có thói quen rửa sạch và phơi khô khoai tây trước khi cất giữ để đảm bảo vệ sinh, nhưng phương pháp đúng là phải giữ nguyên lớp đất bám bên ngoài và đặt chúng trong các thùng các-tông. Do việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sẽ khiến vỏ khoai tây chuyển sang màu xanh và sản sinh ra các độc tố nguy hiểm như solanine, người tiêu dùng bắt buộc phải dùng giấy hoặc các vật liệu tương tự để che phủ kín bề mặt hộp lưu trữ.
