Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành là nguồn protein thực vật giàu tryptophan cùng nhiều khoáng chất như magie, kali, kẽm và folate. Tryptophan là axit amin cần thiết cho hoạt động của não bộ, miễn dịch và quá trình sản xuất serotonin, melatonin – hai chất liên quan giấc ngủ. Một cốc đậu nành nấu chín chứa khoảng 416 mg tryptophan và lượng chất xơ đáng kể.
Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành là nguồn protein thực vật giàu tryptophan cùng nhiều khoáng chất như magie, kali, kẽm và folate. Tryptophan là axit amin cần thiết cho hoạt động của não bộ, miễn dịch và quá trình sản xuất serotonin, melatonin – hai chất liên quan giấc ngủ. Một cốc đậu nành nấu chín chứa khoảng 416 mg tryptophan và lượng chất xơ đáng kể.
Một cốc cám yến mạch chứa khoảng 315 mg tryptophan và nhiều chất xơ. Thực phẩm này còn hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và cân nặng. Cám yến mạch còn giàu vitamin nhóm B, sắt, magie và kẽm – các dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe thần kinh, giấc ngủ.
Một cốc cám yến mạch chứa khoảng 315 mg tryptophan và nhiều chất xơ. Thực phẩm này còn hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và cân nặng. Cám yến mạch còn giàu vitamin nhóm B, sắt, magie và kẽm – các dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe thần kinh, giấc ngủ.
Sữa và chế phẩm từ sữa như phô mai, sữa, sữa chua hay phô mai cottage đều chứa tryptophan với hàm lượng khác nhau. Ngoài hỗ trợ giấc ngủ, sữa còn cung cấp canxi và phốt pho giúp duy trì sức khỏe xương.
Sữa và chế phẩm từ sữa như phô mai, sữa, sữa chua hay phô mai cottage đều chứa tryptophan với hàm lượng khác nhau. Ngoài hỗ trợ giấc ngủ, sữa còn cung cấp canxi và phốt pho giúp duy trì sức khỏe xương.
Thịt gia cầm như gà, gà tây, vịt đều giàu tryptophan. 100 g ức gà tây có khoảng 252 mg tryptophan, còn ức gà thường chứa khoảng 237 mg. Tryptophan từ thực phẩm động vật có khả năng hấp thu tốt hơn nguồn thực vật.
Thịt gia cầm như gà, gà tây, vịt đều giàu tryptophan. 100 g ức gà tây có khoảng 252 mg tryptophan, còn ức gà thường chứa khoảng 237 mg. Tryptophan từ thực phẩm động vật có khả năng hấp thu tốt hơn nguồn thực vật.
Đậu phộng cung cấp cả protein lẫn tryptophan. Hai muỗng bơ đậu phộng chứa khoảng 74 mg tryptophan. Mặc dù đậu phộng giàu chất béo song phần lớn là chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch nếu dùng ở mức vừa phải.
Đậu phộng cung cấp cả protein lẫn tryptophan. Hai muỗng bơ đậu phộng chứa khoảng 74 mg tryptophan. Mặc dù đậu phộng giàu chất béo song phần lớn là chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch nếu dùng ở mức vừa phải.
Một củ khoai tây lớn chứa khoảng 77 mg tryptophan và nhiều kali. Kali giúp hỗ trợ hoạt động của cơ bắp, thần kinh và tim mạch. Nên ăn khoai tây trong bữa tối hoặc dùng như bữa phụ nhẹ khoảng 1-2 giờ trước khi ngủ để phát huy tốt hơn tác dụng hỗ trợ giấc ngủ.
Một củ khoai tây lớn chứa khoảng 77 mg tryptophan và nhiều kali. Kali giúp hỗ trợ hoạt động của cơ bắp, thần kinh và tim mạch. Nên ăn khoai tây trong bữa tối hoặc dùng như bữa phụ nhẹ khoảng 1-2 giờ trước khi ngủ để phát huy tốt hơn tác dụng hỗ trợ giấc ngủ.
Các loại hạt gồm hạnh nhân, óc chó, hạt điều hay bơ hạt đều chứa lượng tryptophan đáng kể. Chúng cũng giàu vitamin E, magie và chất béo không bão hòa. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa từ các loại hạt để hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Các loại hạt gồm hạnh nhân, óc chó, hạt điều hay bơ hạt đều chứa lượng tryptophan đáng kể. Chúng cũng giàu vitamin E, magie và chất béo không bão hòa. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa từ các loại hạt để hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng cao trong mùa hè, để tối đa hóa lợi ích của việc ăn trứng, chuyên gia dinh dưỡng đưa ra một số lời khuyên.
Tiến sĩ Jinal Patel, chuyên gia dinh dưỡng trưởng tại Bệnh viện Zynova Shalby, Mumbai, (Ấn Độ) giải thích: Trứng là một trong những nguồn cung cấp protein chất lượng cao và các chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin B12, D và sắt. Một quả trứng cung cấp khoảng 6 - 7 gram protein chất lượng cao, chứa tất cả các axit amin thiết yếu mà cơ thể cần.
Giải đáp về số lượng nên ăn trong những ngày hè nóng bức một cách an toàn, chuyên gia Jinal Patel khuyến nghị: Ăn 1 - 2 quả trứng mỗi ngày là ổn, theo tờ Hindustan Times.
Đặc biệt, vào mùa hè, cảm giác thèm ăn giảm xuống, ăn trứng càng phù hợp vì giúp no lâu hơn.
Tuy nhiên, nhiệt độ tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, bạn cần chú ý đến cách bảo quản và xử lý trứng.
Chuyên gia Patel giải thích: Xử lý trứng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và các vấn đề cho dạ dày. Ăn trứng bị nhiễm khuẩn hoặc nấu chưa chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, dẫn đến tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa và đau bụng.
Chuyên gia Patel khuyên, bạn cần cẩn thận và thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
Tuy trứng an toàn với đa số người khỏe mạnh, nhưng một số nhóm người cần thận trọng hơn khi sử dụng:
Người có cholesterol LDL cao hoặc bệnh tim mạch: nên theo dõi lượng trứng, đặc biệt là lòng đỏ, và chú ý tổng thể chế độ ăn thay vì chỉ nhìn vào trứng đơn lẻ.
Người mắc tiểu đường: có thể ăn trứng nhưng cần trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng phù hợp với nguy cơ tim mạch và kiểm soát đường huyết.
Người dị ứng trứng: cần tránh vì có thể gây phản ứng từ nhẹ đến nghiêm trọng.
Phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hoặc suy giảm miễn dịch: nên tránh trứng sống hoặc chưa chín kỹ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella.
Bác sĩ Howard E. LeWine, làm việc tại chuyên trang sức khỏe Harvard Health Publishing (ĐH Harvard, Mỹ), cho biết với đa số người khỏe mạnh, ăn khoảng 1 quả trứng/ngày không làm tăng nguy cơ bệnh tim nếu kết hợp chế độ ăn lành mạnh.
Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030. Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.
Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung..
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.
Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.
Về lộ trình tiêm chủng, ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.
Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.
Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, trong khi vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.
Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.
Sáng 1-6, đúng dịp Quốc tế Thiếu nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương chính thức khánh thành và đưa vào hoạt động cơ sở 2 tại thôn Ngọc Than, xã Kiều Phú, Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, nhất là trẻ em.
Theo Bộ trưởng, việc đưa cơ sở 2 vào hoạt động được kỳ vọng góp phần giải quyết tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trung ương, giảm áp lực cho cơ sở chính của Bệnh viện Nhi Trung ương trong nội thành Hà Nội.
Đồng thời, dự án tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh trong môi trường thuận lợi, an toàn và chất lượng hơn.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan yêu cầu Bệnh viện Nhi Trung ương bảo đảm chất lượng chuyên môn giữa hai cơ sở phải tương đương, thậm chí cơ sở 2 cần phát huy lợi thế về hạ tầng và trang thiết bị hiện đại để cung cấp dịch vụ tốt hơn cho người bệnh.
Bà cũng đề nghị bệnh viện tiếp tục rà soát, chuẩn hóa quy trình vận hành; bố trí đầy đủ nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển các chuyên khoa sâu về nhi khoa; tăng cường hội nhập quốc tế; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính.
GS.TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết nhu cầu chăm sóc sức khỏe trẻ em ngày càng tăng, số lượng bệnh nhi đến khám và điều trị tại bệnh viện liên tục gia tăng trong nhiều năm qua.
Dù đã triển khai nhiều giải pháp mở rộng hoạt động, cải tiến quy trình và nâng cao năng lực tiếp nhận, tình trạng quá tải tại cơ sở chính vẫn là thách thức lớn.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Chính phủ đã đầu tư xây dựng cơ sở 2 nhằm từng bước giảm tải cho cơ sở chính, mở rộng không gian phát triển của bệnh viện và giúp ngày càng nhiều trẻ em được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.
Dự án được khởi công từ năm 2023 trên diện tích gần 6ha, với tổng mức đầu tư hơn 880 tỉ đồng.
Theo ông Điển, đến nay cơ sở 2 đã hoàn thành các hạng mục xây dựng, đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý và chuyên môn theo quy định để chính thức đi vào hoạt động.
"Cơ sở 2 được vận hành trong tổng thể hoạt động chung của Bệnh viện Nhi Trung ương. Bệnh viện đã chuẩn bị đầy đủ nguồn nhân lực, hệ thống quản lý, quy trình chuyên môn, kỹ thuật và các điều kiện bảo đảm chất lượng để cơ sở mới hoạt động hiệu quả ngay từ những ngày đầu tiên", ông Điển chia sẻ.
Trong giai đoạn đầu, cơ sở 2 tập trung triển khai các chuyên khoa có nhu cầu khám chữa bệnh lớn nhằm giảm tải cho cơ sở chính và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.
Bệnh viện có quy mô 300 giường bệnh nội trú, gồm 11 khoa lâm sàng cùng các đơn vị cận lâm sàng và chức năng cần thiết.
Mỗi ngày cơ sở này có thể tiếp nhận từ 1.000 - 1.500 lượt khám ngoại trú. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cùng các trang thiết bị hiện đại được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực khám chữa bệnh, cấp cứu, hồi sức và điều trị chuyên sâu cho trẻ em.
