FIFA từng tin rằng Trung Quốc sẽ là “mỏ vàng” mới của bóng đá thế giới, đặc biệt trong những cuộc chơi liên quan đến “World Cup” – giấc mơ và cũng là cơn ám ảnh của đất nước tỉ dân.
Nhưng chỉ vài tuần trước ngày khai mạc World Cup 2026, tổ chức quyền lực nhất bóng đá toàn cầu lại rơi vào thế bị ép giá ngay tại thị trường “mỏ vàng” của họ.
Sau nhiều tháng giằng co, FIFA cuối cùng phải chấp nhận bán bản quyền truyền hình World Cup 2026 cho China Media Group (CMG), với mức giá được truyền thông Trung Quốc tiết lộ chỉ khoảng 60 triệu USD. Con số này thấp hơn rất xa mức 300 triệu USD mà FIFA từng hét giá.
Đây được xem là một trong những thất bại thương mại đáng chú ý nhất của FIFA trong nhiều năm gần đây, đồng thời phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường bóng đá Trung Quốc sau giai đoạn tăng trưởng nóng.
Trong khoảng 15 năm qua, giá bản quyền World Cup tại Trung Quốc tăng liên tục theo từng kỳ. World Cup 2010 tại Nam Phi được ước tính chỉ vào khoảng 25-35 triệu USD. Đến World Cup 2014 tại Brazil, con số này tăng lên khoảng 50-60 triệu USD nhờ sự bùng nổ của Internet video, điện thoại thông minh và thị trường quảng cáo thể thao.
World Cup 2018 tại Nga đánh dấu giai đoạn cực thịnh. Khi đó, Trung Quốc đang sống trong “giấc mơ World Cup”, với một dự án khổng lồ có mức đầu tư lên đến hàng chục tỉ USD.
Các tập đoàn như Wanda, Hisense, Mengniu là nhà tài trợ lớn của FIFA trong giai đoạn này. Còn tại World Cup, CCTV và các nền tảng số như Migu, Youku cùng tham gia khai thác bản quyền, đưa tổng giá trị thị trường được giới phân tích ước tính lên khoảng hơn 80 triệu USD.
Đến World Cup 2022 tại Qatar, giá trị thương mại tiếp tục đạt đỉnh. Douyin, Migu và hàng loạt nền tảng streaming lao vào cuộc chơi, biến World Cup thành một “đại chiến nội dung” trên di động. Nhiều nguồn trong ngành media Trung Quốc ước tính tổng giá trị khai thác lúc này có thể lên đến hơn 100 triệu USD.
Chính sự tăng trưởng liên tục ấy khiến FIFA tin rằng World Cup 2026 sẽ còn đắt giá hơn nhiều. Đây là kỳ World Cup đầu tiên có 48 đội, 104 trận đấu, quy mô lớn nhất lịch sử. FIFA đặt mục tiêu doanh thu 8,9 tỉ USD cho chu kỳ 2026, trong đó riêng doanh thu bản quyền truyền hình được kỳ vọng tăng thêm 33% so với năm 2022.
Theo Reuters Breakingviews, FIFA “đã đặt cược quá lớn vào tăng trưởng tại các thị trường mới nổi”. Hãng tin này nhận định Tổ chức Bóng đá thế giới đã hành xử như thể giá trị World Cup “luôn luôn tăng”, bất chấp việc sức mua và mức độ quan tâm thực tế tại nhiều thị trường châu Á đang giảm đi.
Sai lầm đầu tiên của FIFA nằm ở cách định giá Trung Quốc. Trong nhiều năm, FIFA nhìn thấy dân số 1,4 tỉ người, lượng người xem khổng lồ cùng dòng tiền tài trợ từ các tập đoàn Trung Quốc và cho rằng thị trường này sẽ sẵn sàng chi trả như Mỹ hay châu Âu. Tuy nhiên cấu trúc truyền hình tại Trung Quốc hoàn toàn khác.
Ở châu Âu, các đài truyền hình cạnh tranh quyết liệt để giành bản quyền. Nhưng tại Trung Quốc, CCTV gần như là người mua duy nhất đủ khả năng phát sóng World Cup trên quy mô toàn quốc. Điều đó khiến FIFA không thể tạo ra cuộc đấu giá cạnh tranh như họ mong muốn.
Reuters cho biết FIFA từng yêu cầu mức giá lên đến 300 triệu USD cho World Cup 2026 tại Trung Quốc. CCTV từ chối, và trong nhiều tháng liền hai bên rơi vào bế tắc.
Báo Global Times của Trung Quốc cho biết ngay khi mức giá này được đưa ra, các chuyên gia Trung Quốc đã phản đối quyết liệt, cảnh báo đất nước nên hành xử quyết liệt với FIFA.
Một yếu tố khác khiến FIFA thất bại là sự suy giảm của “cơn sốt bóng đá Trung Quốc”. Giai đoạn 2015-2019 từng tạo cảm giác Trung Quốc sẽ trở thành siêu cường bóng đá mới.
Nhưng sau đại dịch COVID-19, Chinese Super League khủng hoảng tài chính, nhiều CLB phá sản, đội tuyển quốc gia tiếp tục thất bại trong cuộc đua vòng loại và không thể góp mặt ở World Cup 2026. Các doanh nghiệp cũng bắt đầu siết chặt chi tiêu quảng cáo.
Không chỉ vậy, World Cup 2026 còn diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico, tạo ra múi giờ cực xấu với khán giả châu Á. Nhiều trận đấu sẽ diễn ra vào rạng sáng theo giờ Bắc Kinh. Điều này trực tiếp kéo giảm giá trị quảng cáo truyền hình.
AP nhận định đây là nguyên nhân quan trọng khiến FIFA “mất đòn bẩy thương mại” trong đàm phán với Trung Quốc.
Khó khăn càng lớn hơn khi Trung Quốc không giành vé dự World Cup 2026. Trong ngành truyền hình thể thao, đội tuyển quốc gia luôn là yếu tố then chốt giúp bán quảng cáo. Không có đội chủ nhà hay đội tuyển bản địa, lượng khán giả phổ thông thường giảm đáng kể.
Đến đầu tháng 5-2026, tức chỉ còn khoảng một tháng trước ngày khai mạc, FIFA vẫn chưa chốt được bản quyền tại Trung Quốc và Ấn Độ, 2 thị trường đông dân nhất thế giới.
Khi thời gian ngày càng cạn, thế trận đảo chiều hoàn toàn. FIFA từ vị thế người bán quyền lực trở thành bên chịu áp lực phải chốt hợp đồng bằng mọi giá.
Cuối cùng, ngày 15-5, FIFA xác nhận đạt thỏa thuận với CMG. Gói hợp đồng bao gồm World Cup 2026, World Cup 2030 cùng hai kỳ World Cup nữ 2027 và 2031.
Dù giá trị chính thức không được công bố, nhiều nguồn tin Trung Quốc cho biết riêng World Cup 2026 chỉ có giá khoảng 60 triệu USD.
Một cú “đại hạ giá” gây sốc, đáng nói hơn, con số FIFA thu được ở kỳ World Cup mở rộng năm nay rốt cuộc lại thấp hơn 2 kỳ World Cup trước đó.
Một trận thua nhớ đời của FIFA, đó là cách mà giới truyền thông phương Tây nhận xét về cuộc mặc cả tài chính của họ với đất nước tỉ dân.
Lượt cuối vòng bảng World Cup 2026 đang diễn ra trong những gam màu cảm xúc khác nhau, nhưng nhiều ánh mắt đã chú ý đến một trong những cặp đấu nổi bật của vòng 32, cuộc đối đầu Brazil Nhật Bản lúc 0 giờ ngày 30.6, tại Houston.
Đội tuyển Brazil đã giành được suất bắt buộc vào vòng loại trực tiếp nhờ vị trí nhất bảng C, vượt qua Ma Rốc về hiệu số bàn thắng bại nhờ hai chiến thắng liên tiếp 3-0 trước Scotland và Haiti.
Trong khi đó, đội tuyển "Samurai xanh" giành vị trí thứ 2 sau Hà Lan ở bảng F. Đội thắng trong cuộc đối đầu Brazil Nhật Bản sẽ tranh tài với Bờ Biển Ngà hoặc Na Uy để tranh một suất vào tứ kết World Cup 2026.
Có một chi tiết đáng chú ý, mặc dù nằm ở 2 mặt của địa cầu, Brazil và Nhật Bản nhiều lần đối đầu nhau kể từ năm 1989, trận đấu mà Selecao giành chiến thắng 1-0 nhờ bàn thắng của Bismarck vốn là ngôi sao J-League.
Chiến thắng sít sao của Brazil ngày hôm đó không có gì đáng ngạc nhiên, bởi đội bóng đang giữ kỷ lục 5 lần vô địch World Cup đã thắng Nhật Bản 11 trong số 14 lần gặp nhau trước đó, đồng thời có 2 trận hòa và chỉ thua 1 trận.
Tuy nhiên, các CĐV Brazil có lý do để lo lắng, bởi thất bại duy nhất của Brazil trước Nhật Bản lại là từ lần đối đầu gần nhất trước thềm World Cup 2026: Thầy trò HLV Hajime Moriyasu đánh bại đội bóng của HLV Carlo Ancelotti 3-2 trong trận giao hữu hồi tháng 10.2025.
Một chiến thắng rất ấn tượng, vì Nhật Bản sau khi bị Brazil dẫn 0-2, đã quật khởi mạnh mẽ trong hiệp 2, lội ngược dòng ngoạn mục với 3 bàn thắng của Takumi Minamino, Keito Nakamura và Ayase Ueda.
Chiến thắng của Nhật Bản đã chấm dứt chuỗi 6 trận thua liên tiếp trước Selecao - đội bóng đánh bại Samurai xanh 3-0 ở vòng bảng trước khi đăng quang Confederations Cup 2013.
Nhật Bản đã 2 lần cầm hòa Brazil tại giải đấu năm 2005 và 2001. Trước đó, tại World Cup 2006, gã khổng lồ Nam Mỹ đã dễ dàng đánh bại đối thủ châu Á ngay tại vòng bảng.
Khi đó, Nhật Bản đã bất ngờ dẫn trước sau pha lập công của Keiji Tamada, nhưng chung cuộc Brazil đã giành chiến thắng áp đảo 4-1, phần lớn nhờ vào cú đúp của Ronaldo.
Tuy nhiên, "Rô béo" không phải là nỗi ám ảnh lớn nhất của Nhật Bản, mà là Neymar với kỷ lục với 9 bàn thắng vào lưới Samurai xanh trong lịch sử đối đầu, biến Nhật Bản trở thành nạn nhân đáng thương nhất cấp đội tuyển quốc gia.
CĐV Brazil đang chào đón Neymar vừa trở lại trong trận đấu gần nhất của thầy trò HLV Carlo Ancelotti ở World Cup 2026, khi anh vào sân ở phút 76 trong trận thắng Scotland 3-0 ngày 25.6.
Hôm đó, Neymar đã bật khóc khi thực hiện được giấc mơ trở lại Selecao sau 981 ngày vắng mặt. Liệu rằng đó có là định mệnh, để tiền đạo sinh năm 1992 góp công quyết định cục diện trận đối đầu thứ 15 giữa Brazil và Nhật Bản, tại vòng 32 đội World Cup 2026 vào 3 ngày tới?
Như Thanh Niên đã đưa tin, trận đấu trở nên đặc biệt căng thẳng từ phút 90+1, khi Thanh Nam (CLB Thanh Hóa) có pha phạm lỗi với Wesley Nata sát đường biên. Ở vị trí rất gần tình huống, HLV Velizar Popov lập tức có phản ứng mạnh với trọng tài thứ 4 Ngô Duy Lân.
Căng thẳng nhanh chóng leo thang, buộc tiền đạo Rimario – học trò cũ của ông tại CLB Thanh Hóa – phải chạy đến can ngăn, ôm vị HLV người Bulgaria để hạ nhiệt tình hình. Tuy nhiên, sự việc chưa dừng lại. Đến phút 90+3, trọng tài chính Nguyễn Viết Duẩn rút thẻ vàng cảnh cáo HLV Popov vì những phản ứng gay gắt.
Quyết định này càng khiến chiến lược gia của Thanh Hóa mất bình tĩnh, tiếp tục lao về phía trọng tài với thái độ giận dữ. Chỉ một phút sau, ở phút 90+4, ông Duẩn rút thẻ vàng thứ hai, đồng nghĩa truất quyền chỉ đạo đối với HLV Popov. Đỉnh điểm của hành vi thiếu kiềm chế diễn ra ở phút 90+5, khi nhà cầm quân này rời khu kỹ thuật trong trạng thái bức xúc, ném thẻ tác nghiệp về phía cabin rồi ngồi xuống với vẻ mặt đầy thất vọng.
Đáng chú ý, hành vi của HLV Popov cũng giống với hành vi ném thẻ và phản ứng trọng tài của lãnh đạo CLB CAHN cách đây 2 năm. Sau trận gặp Bình Dương tại vòng 8 V-League 2023 – 2024, vị lãnh đạo này cũng từng bị xử phạt nặng vì hành vi tương tự.
Về trường hợp của HLV Popov, Công ty VPF sẽ tổng hợp báo cáo gửi Ban Kỷ luật VFF để xem xét mức án bổ sung. Ngoài thẻ đỏ phải nhận trong trận, HLV Popov đối diện nguy cơ bị phạt tiền khoảng 20 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ làm nhiệm vụ từ 4 đến 5 trận do hành vi lăng mạ, xúc phạm trọng tài và ban tổ chức, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh giải đấu. Đáng nói, trọng tài Nguyễn Viết Duẩn cũng chính là người từng rút thẻ đỏ với lãnh đạo CLB CAHN cách đây 2 năm.
Zeno Debast (22 tuổi) đã bị chấn thương đùi khi thi đấu cho Sporting Lisbon ở Giải vô địch Bồ Đào Nha vào cuối tháng 5 vừa qua. Dù vậy, anh vẫn được HLV Rudi Garcia triệu tập vào đội tuyển Bỉ để tham dự World Cup 2026.
Trong 4 trận đầu tiên của tuyển Bỉ tại giải, Debast không có tên trong danh sách đăng ký. Đến trận gặp đội chủ nhà Mỹ ở vòng 16 đội, trung vệ cao 1,91m này có tên trong danh sách dự bị nhưng vẫn chưa được ra sân.
Đến trước trận đấu với Tây Ban Nha, các bác sĩ của đội tuyển Bỉ khẳng định Debast đã hoàn toàn bình phục chấn thương và có thể ra sân, ít nhất là trên băng ghế dự bị.
Nhưng phía Sporting Lisbon đã ngay lập tức lên tiếng ngăn cấm cầu thủ này ra sân vì họ không muốn anh mạo hiểm với chấn thương. Điều này do Debast vẫn còn hợp đồng với Sporting Lisbon đến tháng 6-2029.
Trước sự ngăn cản quyết liệt của Sporting Lisbon, tuyển Bỉ cuối cùng đã phải chịu thua và tuyên bố gạch tên Debast khỏi danh sách thi đấu ở trận tứ kết.
Tuy nhiên Liên đoàn Bóng đá Bỉ vẫn khá "ấm ức" khi thông báo tin này trên trang web Sporza rằng: "Zeno Debast đã bị loại khỏi vòng tứ kết. Bởi CLB của anh ấy là Sporting Lisbon không cho rằng anh đủ điều kiện sức khỏe để tham gia. Điều này trái ngược với đánh giá của đội ngũ y tế của tuyển Bỉ và các cơ quan bảo hiểm của FIFA, những đơn vị đã bật đèn xanh cho anh thi đấu".
