Hàng loạt vụ việc bị xử lý và khởi tố gần đây cho thấy xâm phạm bản quyền trên YouTube, TikTok và mạng xã hội không còn là chuyện nhỏ. Rủi ro pháp lý giờ không chỉ dành cho các hãng giải trí lớn mà đã mở rộng tới cả nhà sáng tạo nội dung, người bán hàng online và những người nghĩ rằng mình chỉ đang “đăng cho vui”.
Điều đáng chú ý là phần lớn vụ việc xâm phạm bản quyền hiện nay không còn nằm ở câu chuyện “có được hát bài hát đó hay không”, mà nằm ở phạm vi khai thác nội dung sau buổi biểu diễn.
Đây cũng là điểm mà rất nhiều cá nhân và doanh nghiệp hiện nay đang hiểu chưa đầy đủ, đặc biệt trong bối cảnh ranh giới giữa biểu diễn, giải trí và kinh doanh trên môi trường số ngày càng bị xóa nhòa.
Về bản chất pháp lý, biểu diễn trực tiếp trên sân khấu và khai thác nội dung trên YouTube, TikTok hoặc mạng xã hội là hai hành vi hoàn toàn khác nhau.
Quyền biểu diễn chỉ cho phép sử dụng tác phẩm trong phạm vi buổi diễn cụ thể, trong khi việc ghi hình và phát hành lên internet lại phát sinh thêm nhiều lớp quyền pháp lý độc lập như quyền sao chép, quyền định hình bản ghi và quyền truyền đạt tác phẩm tới công chúng trên môi trường mạng.
Nói cách khác, việc “được biểu diễn” không đồng nghĩa đương nhiên với việc “được khai thác online”, và chính sự nhầm lẫn này đang khiến rất nhiều cá nhân, doanh nghiệp hoặc đơn vị tổ chức nội dung rơi vào rủi ro mà không nhận ra.
Trong môi trường số hiện nay, chỉ riêng việc tạo ra một file video chứa bài hát và lưu trữ file đó trên hệ thống máy chủ của YouTube, TikTok hoặc Facebook cũng đã có thể được xem là một hình thức sao chép kỹ thuật số theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ.
Khi video tiếp tục được đăng tải công khai trên internet, hành vi này lại phát sinh thêm quyền truyền đạt tác phẩm tới công chúng, đồng thời mở ra khả năng khai thác thương mại kéo dài thông qua doanh thu quảng cáo, tăng lượt xem hoặc xây dựng thương hiệu cá nhân.
Chính vì vậy, một video đăng trên YouTube hiện nay không còn được nhìn nhận đơn thuần là “đăng lại một buổi biểu diễn”, mà về bản chất đã trở thành một tài sản nội dung có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.
Rất nhiều người hiện nay vẫn nghĩ rằng họ chỉ đang sử dụng âm nhạc để giải trí hoặc minh họa cho nội dung cá nhân, trong khi về bản chất họ đang khai thác một loại tài sản trí tuệ có khả năng tạo ra giá trị thương mại rất lớn.
Đáng chú ý, cấu trúc quyền trên môi trường số hiện nay cũng phức tạp hơn rất nhiều so với biểu diễn sân khấu truyền thống.
Nếu trong một buổi biểu diễn trực tiếp, mối quan hệ pháp lý thường chỉ xoay quanh nhạc sĩ, ca sĩ và đơn vị tổ chức chương trình, thì khi nội dung xuất hiện trên YouTube hoặc TikTok, hệ thống quyền có thể mở rộng thêm tới chủ sở hữu bản ghi âm, chủ sở hữu bản ghi hình, đơn vị sản xuất nội dung, công ty quản lý nghệ sĩ, đơn vị vận hành kênh nội dung và cả nền tảng phân phối số.
Đối với TikTok và các nền tảng mạng xã hội, đây đang là một “vùng xám pháp lý” mà rất nhiều người dùng vô tình bước vào mỗi ngày. Không ít người có thói quen ghép nhạc vào video bán hàng, clip giải trí hoặc nội dung thương hiệu mà không hề biết ai là chủ sở hữu thực sự của bài hát, trong khi việc một ca khúc xuất hiện sẵn trên nền tảng không đồng nghĩa người dùng được toàn quyền khai thác trong mọi mục đích.
Trong nhiều trường hợp, YouTube, TikTok hoặc Facebook chỉ ký các thỏa thuận bản quyền nhằm cho phép người dùng sử dụng thư viện âm nhạc trong phạm vi cá nhân hoặc giải trí thông thường.
Tuy nhiên, khi nội dung được sử dụng nhằm quảng bá thương hiệu, tăng tương tác bán hàng, nhận tài trợ hoặc kiếm tiền quảng cáo, người dùng hoàn toàn có thể đã vượt ra ngoài phạm vi cấp phép tiêu chuẩn mà nền tảng cho phép.
Điều đáng chú ý là khái niệm “thương mại hóa” trên internet hiện nay được hiểu rất rộng. Chỉ cần việc sử dụng âm nhạc giúp một kênh tăng lượt xem, tăng tương tác, thu hút người theo dõi hoặc phục vụ hoạt động kinh doanh gián tiếp thì nội dung đó vẫn có thể bị xem là khai thác vì mục đích thương mại.
Đây cũng là lý do rất nhiều nội dung tưởng như chỉ “đăng cho vui” nhưng trên thực tế lại đang tạo ra giá trị kinh tế rất lớn.
Không gian mạng không làm bản quyền biến mất. Nó chỉ khiến việc vi phạm trở nên dễ dàng hơn.
Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Cục Đăng kiểm về việc triển khai hoạt động đánh giá sự phù hợp đối với ghế trẻ em dùng trên xe ô tô theo QCVN 123:2024/BGTVT.
Theo đó, để gỡ khó trong giai đoạn đầu triển khai, bảo đảm yêu cầu quản lý chất lượng, an toàn sản phẩm và không để phát sinh ách tắc không cần thiết, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đăng kiểm chủ động tổ chức triển khai đánh giá, chứng nhận và công bố hợp quy với ghế trẻ em trên ô tô.
Cục Đăng kiểm có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét, đánh giá và quyết định chỉ định các tổ chức đánh giá sự phù hợp. Công khai đầu mối tiếp nhận, thành phần hồ sơ, trình tự xử lý hồ sơ, không đặt thêm điều kiện hoặc thủ tục ngoài quy định.
Trường hợp chưa có tổ chức thử nghiệm đáp ứng kịp nhu cầu thử nghiệm, Bộ Xây dựng ủy quyền cho Cục trưởng Cục Đăng kiểm quyết định việc chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm theo quy định tại khoản 2 điều 73 Nghị định số 37/2026/NĐ-CP.
Thời hạn chỉ định tạm thời tối đa 6 tháng kể từ ngày ký quyết định và cục trưởng chịu trách nhiệm đối với quyết định này. Đồng thời, báo cáo những khó khăn, vướng mắc phát sinh để được xem xét, chỉ đạo, bảo đảm việc triển khai quy chuẩn mới diễn ra đồng bộ, hiệu quả.
Trước đó, báo cáo của Cục Đăng kiểm Việt Nam gửi Bộ Xây dựng cho biết, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu từ ngày 1.7, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m khi đi ô tô cá nhân phải được sử dụng thiết bị an toàn phù hợp.
Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay là khâu kiểm định. Các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hiện chạy đua với mốc 1.7, song đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có bất kỳ tổ chức chứng nhận nào đủ điều kiện thực hiện đánh giá sự phù hợp theo quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết luôn sẵn sàng xem xét và chỉ định các đơn vị, nhưng do chưa có đơn vị nào được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận theo quy chuẩn mới, nên các thủ tục kiểm tra, thử nghiệm vẫn đang bị "treo".
Liên quan đến quy định xử phạt, Cục CSGT cho biết từ 1.7 tới 14.8, xe gia đình chở trẻ em không có ghế an toàn sẽ chưa bị xử phạt. Tuy nhiên, từ 15.8, nếu vi phạm quy định này sẽ bị phạt cảnh cáo.
Ngày 1.5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam Trần Trọng Lễ (39 tuổi, ở phường An Phú Đông) và Phạm Hoàng Gia (32 tuổi, ở xã Hưng Long) để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Đây là động thái của cơ quan chức năng liên quan vụ "TP.HCM: Hai tài xế ẩu đả giữa giao lộ, nhiều xe máy bị xô ngã".
Trước đó, mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh 2 người đàn ông ẩu đả tại giao lộ Mai Chí Thọ - Nguyễn Cơ Thạch (phường An Khánh). Lúc này, xung quanh có nhiều người đang dừng đèn đỏ bị ảnh hưởng bởi vụ việc, các xe máy bị xô ngã. Dù được mọi người can ngăn, 2 người đàn ông vẫn hung hăng.
Tiếp nhận thông tin, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM phối hợp Công an phường An Khánh vào cuộc, xác định 2 người liên quan là Trần Trọng Lễ và Phạm Hoàng Gia. Các tài liệu thu thập được đủ căn cứ xử lý hình sự, bắt tạm giam cả 2 về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Theo điều tra, khoảng 16 giờ 30 ngày 22.3, chị D.M chạy xe máy trên đường Mai Chí Thọ, hướng về đường Võ Văn Kiệt, chở Phạm Hoàng Gia. Lúc này, Gia đang trong tình trạng say xỉn.
Phía sau, Trần Trọng Lễ chạy xe máy, liên tục bóp còi xin vượt. Bực tức, Gia quay lại chửi bới thì Lễ đáp trả rồi tăng ga bỏ đi.
Khi Lễ chạy xe tới giao lộ Mai Chí Thọ - Nguyễn Cơ Thạch thì dừng đèn đỏ. Lúc này, xe của Gia vừa tới rồi xảy ra đánh nhau. Vụ việc gây ảnh hưởng nhiều người đi đường và trật tự công cộng khu vực.
Hiện vụ việc được Công an TP.HCM tiếp tục xử lý theo quy định.
Nội dung nằm trong dự án công viên văn hóa bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng bến Bạch Đằng, vừa được UBND TP HCM trình HĐND thành phố xem xét.
Công trình dự kiến triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Hiện, dự án đã có nhà đầu tư đề xuất là Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Bến Nhà Rồng.
Dự án gồm hai phân khu, tạo trục cảnh quan, văn hóa và giao thông liên hoàn ven sông Sài Gòn qua trung tâm thành phố.
Tại bến Bạch Đằng, phường Bến Nghé (quận 1 cũ), một phần đường Tôn Đức Thắng sẽ được đưa xuống ngầm, kết hợp xây bãi đậu xe và trung tâm thương mại dưới mặt đất. Thành phố cũng dự kiến mở rộng bờ sông, cải tạo cảnh quan, bổ sung cây xanh, nâng cấp các bến tàu và công trình phụ trợ.
Phân khu bến Nhà Rồng - Khánh Hội (quận 4 cũ) sẽ được xây dựng thành công viên văn hóa ven sông, gắn với bảo tồn các giá trị lịch sử. Trụ sở Cảng Sài Gòn dự kiến cải tạo thành nơi làm việc, trưng bày hiện vật và tổ chức sự kiện.
Khu vực này còn được bổ sung các công trình văn hóa, thể thao, nghệ thuật, cây xanh và phục dựng mô hình tàu Amiral Latouche Tréville - con tàu thanh niên Nguyễn Tất Thành đã lên để ra đi tìm đường cứu nước năm 1911.
Cùng với chỉnh trang cảnh quan, đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng lên 8-10 làn, xây hầm chui tại nút giao Hoàng Diệu. Cầu Tân Thuận 1 được xây mới với 6 làn, còn cầu Tân Thuận 2 mở rộng lên 8 làn.
Một cầu đi bộ qua sông Sài Gòn cũng được đề xuất để kết nối bến Nhà Rồng - Khánh Hội với bến Bạch Đằng.
Dự án có tổng vốn sơ bộ 29.317 tỷ đồng, gồm chi phí xây dựng, giải phóng mặt bằng và lãi vay. Nhà đầu tư huy động vốn, được thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách thành phố. Nếu được thông qua và chọn nhà đầu tư, công trình dự kiến triển khai từ quý III/2026 đến quý II/2029.
Dải ven sông từ cầu Ba Son đến cầu Tân Thuận, gồm bến Bạch Đằng và Nhà Rồng - Khánh Hội, được xem là "mặt tiền" của trung tâm TP HCM. Thành phố đang xây cầu đi bộ nối bến Bạch Đằng với khu đô thị Thủ Thiêm, đồng thời mở rộng Bảo tàng Hồ Chí Minh tại bến Nhà Rồng.
