Bên trong một tòa nhà văn phòng giản dị ở Gothenburg, thuê từ trường đại học địa phương, là loạt phòng họp mang tên những huyền thoại chạy bền đương đại: Eliud Kipchoge, Keely Hodgkinson và mới nhất là Sabastian Sawe – VĐV Kenya vừa viết lại giới hạn sức bền của con người.
Khi Sawe trở thành người đầu tiên chạy marathon chính thức dưới hai giờ tại London hồi tháng 4, phần lớn sự chú ý đổ dồn vào đôi giày đế carbon của chân chạy Kenya. Nhưng tại bờ tây Thụy Điển, đội ngũ khoa học gia, chuyên gia dinh dưỡng và kỹ thuật viên của Maurten tin rằng còn một yếu tố quan trọng không kém: chiến lược tiếp nhiên liệu cho cơ thể.
“Chúng tôi không có chiếc loa phóng thanh như ngành công nghiệp giày”, Olof Sköld, đồng sáng lập kiêm CEO Maurten, nói. “Thương hiệu không quá nổi bật với công chúng. Nhưng trong giới VĐV và HLV đỉnh cao, ai cũng biết chúng tôi”.
Nếu nhìn vào bục podium các giải marathon lớn, có thể thấy đủ thương hiệu giày từ adidas, Nike đến Asics hay On. Nhưng giữa sự đa dạng ấy, chỉ có một điểm chung: kể từ năm 2018, mọi kỷ lục marathon thế giới ở cả nam lẫn nữ đều được thiết lập bởi VĐV sử dụng sản phẩm dinh dưỡng của Maurten. Thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây của Sawe tại London là ví dụ mới nhất.
Riêng ở London Marathon, bảy trong tám VĐV nam dẫn đầu có hợp đồng chính thức với Maurten, cùng năm trong sáu VĐV nữ đứng đầu. Thậm chí, nhiều người ngoài danh sách cũng được cho là âm thầm sử dụng sản phẩm của hãng.
Cuối năm ngoái, Tobias Christensson – trưởng bộ phận dinh dưỡng của Maurten – đón HLV Claudio Berardelli của Sawe tới trụ sở Gothenburg. Đây là dịp để hãng giới thiệu sâu hơn về công nghệ phía sau các sản phẩm, cũng như những nghiên cứu mới nhất.
Thành lập năm 2015, Maurten nổi lên nhờ một loại đồ uống thể thao ứng dụng hydrogel để vận chuyển carbohydrate. Ban đầu, công nghệ này được phát triển nhằm giảm lượng đường và axit gây hại răng miệng trong nước tăng lực. Nhưng các thử nghiệm sớm cho thấy hiệu quả vượt xa kỳ vọng.
Hydrogel giúp “bọc” carbohydrate để chúng đi qua dạ dày và được hấp thụ trực tiếp ở ruột, cho phép VĐV nạp lượng carb lớn hơn nhiều mà không gặp vấn đề tiêu hóa – điều vốn phổ biến với các loại nước thể thao thông thường.
“Khi thử nghiệm với các VĐV Kenya và Ethiopia, họ nói cảm giác như phép màu vì đồ uống biến mất trong cơ thể”, Sköld kể. “Với những chân chạy nặng chỉ khoảng 50 kg, họ cảm nhận rõ từng chút nước trong bụng. Nhưng thứ này khiến họ thấy như không hề uống gì”.
Dù Maurten thừa nhận bằng chứng khoa học tuyệt đối cho công nghệ hydrogel còn hạn chế, hãng cho biết nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy tầm quan trọng của việc bổ sung carb nhanh trong các cuộc đua cường độ cực cao. Một nghiên cứu chỉ ra rằng VĐV chạy marathon với tốc độ dưới 2 giờ sẽ cạn hoàn toàn glycogen sau khoảng 85 phút nếu không nạp thêm carbohydrate.
Sản phẩm tiếp theo của Maurten là bicarbonate – hay baking soda – vốn được biết đến từ gần một thế kỷ trước nhờ khả năng giảm axit tích tụ trong cơ bắp khi vận động mạnh. Tuy nhiên, việc dùng bicarbonate thường gây rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, khiến ít người dám áp dụng.
Phải đến năm 2023, Maurten mới tung ra hệ thống bicarbonate riêng. Với giá khoảng 20 USD mỗi liều, sản phẩm sử dụng hydrogel để vận chuyển hàng chục viên bicarbonate mini qua dạ dày xuống ruột.
Hỗn hợp đặc quánh như thạch chưa đông hẳn được ăn bằng thìa khoảng hai giờ trước thi đấu, với lưu ý tuyệt đối không nhai viên thuốc. Các xét nghiệm máu sau đó cho thấy độ pH tăng lên – yếu tố được cho là có lợi cho thành tích vận động cường độ cao.
Maurten tin rằng dữ liệu thực tế đang ngày càng ủng hộ sản phẩm này. Từ năm 2023 – thời điểm bicarbonate ra mắt – đến 2025, đã có 36 VĐV nam chạy một dặm (1,6 km) dưới 3 phút 49 giây. Trong 12 năm trước đó, dù đã xuất hiện giày đinh công nghệ cao và mặt sân hiện đại, chỉ chín người đạt được cột mốc tương tự.
Sáng ngày London Marathon diễn ra, Josh Rowe – Trưởng bộ phận công nghệ thể thao của Maurten – nhập dữ liệu thời tiết vào mô hình dự báo do ông xây dựng. Máy tính đưa ra kết quả: Sawe sẽ hoàn thành cuộc đua trong 1 giờ 59 phút 29 giây, chỉ chênh đúng một giây so với kỷ lục thực tế.
“Nhà khoa học trong tôi nghĩ đó chỉ là may mắn” Rowe nói. Nhưng phía sau dự báo ấy là lượng dữ liệu khổng lồ.
Trong 14 tháng trước giải London Marathon, nhóm nghiên cứu của Maurten đã ở cùng trại huấn luyện của Sawe tại Kenya suốt 32 ngày qua sáu chuyến đi. Họ đo đủ chỉ số từ mức tiêu hao năng lượng, phản ứng lactate đến khả năng oxy hóa carbohydrate.
Các bài kiểm tra giúp xác định chính xác Sawe cần nạp bao nhiêu carb trong cuộc đua marathon dưới hai giờ và thời điểm nào phải bổ sung. “Lý thuyết cho rằng ruột cũng giống cơ bắp, càng được tập luyện càng hoạt động hiệu quả”, Rowe giải thích.
Kết quả là một kế hoạch tiếp nhiên liệu chính xác gần như quân sự. Hai ngày trước giải, Sawe uống lượng lớn nước carb của Maurten. Sáng thi đấu, anh dùng hỗn hợp bicarbonate rồi ăn gel năng lượng ngay tại vạch xuất phát.
Trong suốt cuộc đua, Sawe nạp đúng 160 ml đồ uống mỗi 5 km cùng một gel caffeine ở nửa chặng sau. Tổng cộng, anh hấp thụ trung bình 115 gram carbohydrate mỗi giờ – vượt xa giới hạn từng được coi là tối đa trước khi Maurten xuất hiện.
Skold mô tả phản ứng sau London Marathon là “điên rồ”. Dù hãng đã hợp tác với khoảng 70% VĐV marathon elite trên thế giới, Maurten vẫn nhận được hàng loạt yêu cầu từ VĐV và HLV muốn có “công thức Sawe”.
Hiện khoảng 1.000 VĐV được Maurten hỗ trợ, không chỉ trong chạy bộ mà còn ở đạp xe và ba môn phối hợp. Nhóm M11 Track Club tại Manchester – nơi có nhà vô địch Olympic 800m Keely Hodgkinson và nhà vô địch thế giới trong nhà cự ly 1.500m Georgia Hunter-Bell – thậm chí có nhân viên Maurten làm việc thường trực.
Công ty hiện lên kế hoạch chuyển khỏi văn phòng thuê để xây dựng cơ sở riêng tại Gothenburg. “Nó sẽ giống nhà máy của Willy Wonka, nơi chúng tôi tạo ra cả thế giới của riêng mình”, Skold nói.
Ông tiết lộ Maurten còn nhiều sản phẩm mới đang phát triển nhưng từ chối công bố chi tiết: “Triết lý của chúng tôi là không tung ra thứ gì nếu nó không thể thay đổi thị trường”.
Theo Maurten, màn trình diễn của Sawe tại London mới chỉ là khởi đầu cho kỷ nguyên marathon tốc độ siêu cao, khi các VĐV ngày càng hiểu rõ khả năng “tiếp nhiên liệu” của cơ thể. “Tôi nghĩ tương lai sẽ còn xuất hiện những cuộc marathon nhanh đến khó tin”, Sköld bày tỏ.
Dẫu vậy, giữa mọi thuật toán và hydrogel, Sawe vẫn bắt đầu ngày lịch sử của mình bằng bữa sáng đơn giản gồm bánh mì và mật ong. Có những điều căn bản không cần cải tiến thêm nữa.
2h sáng mai (20-7), đội tuyển Tây Ban Nha và Argentina sẽ gặp nhau trong trận chung kết World Cup 2026 diễn ra tại Mỹ.
Dưới đây là bình luận của chuyên gia Đoàn Minh Xương với Tuổi Trẻ cho trận đấu được chờ đợi này:
Với những gì hai đội Tây Ban Nha và Argentina thể hiện, đây xứng đáng là trận chung kết trong mơ.
Tây Ban Nha là đương kim vô địch châu Âu. Ngoại trừ trận hòa không bàn thắng trước Cape Verde ở trận đầu tiên, Tây Ban Nha sau đó đã thắng liền một mạch 6 trận bằng với một lối chơi thuyết phục. Họ gần như kiểm soát trận đấu trước khi kết liễu đối thủ, đỉnh cao là trận bán kết thắng Pháp 2-0.
Còn Argentina là đương kim vô địch Nam Mỹ. Hành trình đến chung kết của Argentina là một hành trình vượt khó của Messi và các đồng đội.
Ngoài những trận thắng dễ ở vòng loại, Argentina đã thắng kịch tính 3/4 trận đấu ở vòng đấu loại trực tiếp. Tiêu biểu là 3 chiến thắng trước Cape Verde, Ai Cập và Anh. Bị tuyển Anh dẫn trước và chơi tử thử, Argentina vẫn thắng 2-1 ở cuối trận.
Tây Ban Nha có lối chơi đã trở thành truyền thống, kiểm soát bóng "như sách giáo khoa" nhưng càng ngày càng linh hoạt hơn nhờ những cá nhân xuất sắc ở trên hàng công. Ví dụ như Lamine Yamal, Nico Williams, Oyarzabal, Dani Olmo hay những quân bài dự bị như Fernando Torres, Merino...
Trong khi đó, Argentina có tinh thần thi đấu hết sức mạnh mẽ và ngoan cường. Họ không có những chiến thắng kiểu dễ dàng hoặc những chiến thắng rực rỡ nhưng vẫn có mặt ở trận chung kết. Điều đó cho thấy họ là một đội bóng rất là đáng sợ và rất khó bị đánh bại.
Tây Ban Nha - Argentina là một trận đấu hay. Nhưng thế trận sẽ chặt chẽ. Tây Ban Nha sẽ tiếp tục lối chơi kiểm soát bóng của mình. Còn Argentina sẽ chơi phòng ngự, đá áp sát, thậm chí đá đau để phá lối chơi của Tây Ban Nha.
Argentina cũng sẽ cố gắng kiểm soát trận đấu để tạo thế trận an toàn, và trong tấn công thì dựa vào Lionel Messi, tập trung bóng cho ngôi sao của mình tạo đột biến.
Dù được dự báo sẽ rất hấp dẫn, nhưng tôi nghĩ 2 đội sẽ hòa nhau trong 90 phút. Và Tây Ban Nha và Argentina sẽ phải phân thắng bại trong 120 phút hoặc giải quyết ở loạt sút luân lưu.
Trận đấu này khó dự báo thành tích và rất khó đoán. Bởi vì đối với Messi, chỉ cần trong một khoảng tích tắc thôi, anh ấy có thể tạo đột biến được. Trong khi Tây Ban Nha thì mạnh về lối chơi tập thể.
Thế giới đã nhắc lại bức ảnh 19 năm trước để nói về cuộc đối đầu giữa Messi và Lamine Yamal trong trận chung kết World Cup 2026. Nhưng tôi nghĩ không nên so sánh Yamal với Messi.
Yamal là một cầu thủ giỏi, đóng góp rất nhiều vào lối chơi của Tây Ban Nha. Còn với Messi, với những gì đã đóng góp cho Argentina, tôi nghĩ rằng khó có cầu thủ nào mà làm được điều này. Nhưng cuộc đối đầu giữa Messi và Yamal cũng là thứ gia vị thêm cho trận chung kết thêm hấp dẫn.
Khác với các "ông lớn" như tuyển Đức, Hà Lan đã sớm bị loại ở vòng 1/16, tuyển Pháp chứng minh họ là đội bóng sáng giá giành ngôi vương World Cup 2026 với chiến thắng cách biệt 3-0 trước Thụy Điển ở trận đấu diễn ra trên sân New York New Jersey (Mỹ) sáng 1/7 (giờ Việt Nam).
Đáng chú ý, tiền đạo Mbappe tiếp tục chói sáng với cú đúp bàn thắng cho "Gà trống Gô-loa", qua đó giúp anh vượt qua Miroslav Klose để vươn lên vị trí thứ hai trong danh sách những cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại tại World Cup.
Chân sút sinh năm 1998 hiện đã có 18 bàn thắng, chỉ kém Lionel Messi một bàn, cũng như san bằng kỷ lục với Messi trong cuộc đua giành Chiếc giày vàng năm nay sau khi ghi bàn thắng thứ 6 tại Bắc Mỹ.
Đặc biệt, thủ quân đội tuyển Pháp đã lập kỷ lục mới khi trở thành chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử ở các vòng loại trực tiếp World Cup (9 bàn). Thành tích này giúp Mbappe vượt qua hai huyền thoại bóng đá Brazil là Leonidas và "Người ngoài hành tinh" Ronaldo Nazario - những người cùng có 8 bàn ở các trận vòng loại trực tiếp của giải đấu.
Trước đó tại World Cup 2018 trên đất Nga, Kylian Mbappe đã ghi cú đúp khiến Argentina bị loại ở vòng 1/8 và ghi thêm một bàn trong trận chung kết gặp Croatia để nâng cao chiếc cúp vàng.
4 năm sau tại World Cup 2022, anh tiếp tục bùng nổ khi sút tung lưới Ba Lan hai lần và lập một cú hat-trick vào lưới Argentina trong trận chung kết. Đáng tiếc là tuyển Pháp vẫn không thể đánh bại Argentina và ngậm ngùi về nhì.
Dù vậy Mbappe và các đồng đội của tuyển Pháp đang đứng trước cơ hội phục hận khi đang băng băng trong hành trình tiến vào trận chung kết World Cup 2026.
Theo thống kê, chưa có đội nào trong lịch sử ghi được ba bàn thắng trở lên trong 5 trận liên tiếp tại World Cup, nhưng Pháp đã làm được điều đó ở giải đấu diễn ra tại Bắc Mỹ.
Chiến thắng của Pháp trước Thụy Điển đưa họ tiến gần hơn một bước đến trận chung kết thứ ba liên tiếp - một thành tích trước đây chỉ có Tây Đức (1982-1990) và Brazil (1994-2002) đạt được.
Nhưng mục tiêu lớn nhất của thầy trò HLV Didier Deschamps là giành được chiếc cúp vô địch lần thứ ba. Nếu làm được điều đó, Deschamps (người đã đi vào lịch sử World Cup khi trở thành một trong 3 người vô địch giải đấu cả với tư cách cầu thủ và huấn luyện viên) sẽ sánh ngang với Vittorio Pozzo.
Huyền thoại người Italy đang là HLV duy nhất dẫn dắt một đội tuyển đến 2 chức vô địch World Cup, sau khi ông cùng đội tuyển Italy lên ngôi vào năm 1934 và 1938.
Còn về Mbappe, anh có thể cùng với các đồng đội Dembele, N'Golo Kante và Lucas Hernandez gia nhập CLB danh giá gồm những cầu thủ từng nhiều lần vô địch World Cup.
Mbappe cũng đang có cơ hội lớn để giành Chiếc giày vàng lần thứ hai, điều mà chưa ai từng làm được trong lịch sử giải đấu. Ngôi sao Real Madrid giành được giải thưởng này khi Pháp về nhì sau Argentina tại Qatar 4 năm trước.
Tối 10-5, CLB Hoàng Anh Gia Lai để thua PVF-CAND 1-2 trên sân Pleiku ở vòng 22 V-League 2025-2026.
Đối đầu với đối thủ đang cần chiến thắng để đua trụ hạng, chủ nhà Hoàng Anh Gia Lai không tung ra đội hình mạnh nhất, dẫn đến thất bại.
Thủ môn số một Trung Kiên và trung vệ chủ lực Jairo Filho đều không được đăng ký. Thay vào đó là thủ môn Đinh Phước Sang trung vệ Tô Minh Lộc có lần đầu tiên ra sân ở mùa giải năm nay.
Trả lời chất vấn của giới truyền thông sau trận đấu về việc liệu CLB Hoàng Anh Gia Lai có chủ động nhường chiến thắng cho đối thủ hay không, HLV Lê Quang Trãi phủ nhận không bao giờ có chuyện đó.
"Chúng tôi luôn tôn trọng đối thủ và nhập cuộc hết mình. Đó là chưa kể Hoàng Anh Gia Lai đã trụ hạng an toàn đâu mà nhường điểm cho đối thủ. Bởi sau trận thua này, khoảng cách giữa chúng tôi với nhóm cuối bảng chỉ còn có 5-6 điểm, trong lúc giải vẫn còn đến 4 vòng nữa mới kết thúc", ông nói.
Giải thích về việc Hoàng Anh Gia Lai để nhiều trụ cột ở ngoài, HLV Lê Quang Trãi nói: "Chúng tôi có 2 cầu thủ bị treo giò là trung vệ Đinh Quang Kiệt và tiền đạo Minh Tâm.
Ngoài ra, nhiều cầu thủ của chúng tôi đang gặp vấn đề về sức khỏe, nhiều cầu thủ bị sốt và quá tải khi phải di chuyển xa sau trận đấu với chủ nhà Sông Lam Nghệ An.
Chẳng hạn thủ môn Trung Kiên đang gặp vấn đề sức khỏe, có thời điểm bị sốt, bạn đang quá tải và cần phải nghỉ ngơi, hồi phục. Do không có những cầu thủ tốt nhất, nên chúng tôi đã không có được kết quả như ý".
Chứng kiến màn thể hiện thất vọng của đội chủ nhà, nhiều khán giả Hoàng Anh Gia Lai đã bỏ về sớm.
Nói về chuyện này, HLV Lê Quang Trãi chia sẻ: "Thời gian qua, tôi đã sử dụng nhiều cầu thủ trẻ thay cho những gương mặt lớn tuổi. Và tôi chấp nhận thử thách bản thân vì điều đó, bởi nếu họ chơi không tốt thì tôi phải rời ghế".
Về phần mình, dù rất vui sau chiến thắng để thoát khỏi vị trí cuối bảng, HLV CLB PVF-CAND Trần Tiến Đại cũng cho rằng các cầu thủ vẫn chưa đủ bản lĩnh để giành chiến thắng thuyết phục thay vì nhọc nhằn ở trận đấu này.
Ông cũng cho rằng cuộc đua tranh vé play-off của PVF-CAND với SHB Đà Nẵng vẫn còn rất khó khăn và cả khó lường trong 4 trận còn lại của mùa giải.
