Bên trong một tòa nhà văn phòng giản dị ở Gothenburg, thuê từ trường đại học địa phương, là loạt phòng họp mang tên những huyền thoại chạy bền đương đại: Eliud Kipchoge, Keely Hodgkinson và mới nhất là Sabastian Sawe – VĐV Kenya vừa viết lại giới hạn sức bền của con người.
Khi Sawe trở thành người đầu tiên chạy marathon chính thức dưới hai giờ tại London hồi tháng 4, phần lớn sự chú ý đổ dồn vào đôi giày đế carbon của chân chạy Kenya. Nhưng tại bờ tây Thụy Điển, đội ngũ khoa học gia, chuyên gia dinh dưỡng và kỹ thuật viên của Maurten tin rằng còn một yếu tố quan trọng không kém: chiến lược tiếp nhiên liệu cho cơ thể.
“Chúng tôi không có chiếc loa phóng thanh như ngành công nghiệp giày”, Olof Sköld, đồng sáng lập kiêm CEO Maurten, nói. “Thương hiệu không quá nổi bật với công chúng. Nhưng trong giới VĐV và HLV đỉnh cao, ai cũng biết chúng tôi”.
Nếu nhìn vào bục podium các giải marathon lớn, có thể thấy đủ thương hiệu giày từ adidas, Nike đến Asics hay On. Nhưng giữa sự đa dạng ấy, chỉ có một điểm chung: kể từ năm 2018, mọi kỷ lục marathon thế giới ở cả nam lẫn nữ đều được thiết lập bởi VĐV sử dụng sản phẩm dinh dưỡng của Maurten. Thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây của Sawe tại London là ví dụ mới nhất.
Riêng ở London Marathon, bảy trong tám VĐV nam dẫn đầu có hợp đồng chính thức với Maurten, cùng năm trong sáu VĐV nữ đứng đầu. Thậm chí, nhiều người ngoài danh sách cũng được cho là âm thầm sử dụng sản phẩm của hãng.
Cuối năm ngoái, Tobias Christensson – trưởng bộ phận dinh dưỡng của Maurten – đón HLV Claudio Berardelli của Sawe tới trụ sở Gothenburg. Đây là dịp để hãng giới thiệu sâu hơn về công nghệ phía sau các sản phẩm, cũng như những nghiên cứu mới nhất.
Thành lập năm 2015, Maurten nổi lên nhờ một loại đồ uống thể thao ứng dụng hydrogel để vận chuyển carbohydrate. Ban đầu, công nghệ này được phát triển nhằm giảm lượng đường và axit gây hại răng miệng trong nước tăng lực. Nhưng các thử nghiệm sớm cho thấy hiệu quả vượt xa kỳ vọng.
Hydrogel giúp “bọc” carbohydrate để chúng đi qua dạ dày và được hấp thụ trực tiếp ở ruột, cho phép VĐV nạp lượng carb lớn hơn nhiều mà không gặp vấn đề tiêu hóa – điều vốn phổ biến với các loại nước thể thao thông thường.
“Khi thử nghiệm với các VĐV Kenya và Ethiopia, họ nói cảm giác như phép màu vì đồ uống biến mất trong cơ thể”, Sköld kể. “Với những chân chạy nặng chỉ khoảng 50 kg, họ cảm nhận rõ từng chút nước trong bụng. Nhưng thứ này khiến họ thấy như không hề uống gì”.
Dù Maurten thừa nhận bằng chứng khoa học tuyệt đối cho công nghệ hydrogel còn hạn chế, hãng cho biết nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy tầm quan trọng của việc bổ sung carb nhanh trong các cuộc đua cường độ cực cao. Một nghiên cứu chỉ ra rằng VĐV chạy marathon với tốc độ dưới 2 giờ sẽ cạn hoàn toàn glycogen sau khoảng 85 phút nếu không nạp thêm carbohydrate.
Sản phẩm tiếp theo của Maurten là bicarbonate – hay baking soda – vốn được biết đến từ gần một thế kỷ trước nhờ khả năng giảm axit tích tụ trong cơ bắp khi vận động mạnh. Tuy nhiên, việc dùng bicarbonate thường gây rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, khiến ít người dám áp dụng.
Phải đến năm 2023, Maurten mới tung ra hệ thống bicarbonate riêng. Với giá khoảng 20 USD mỗi liều, sản phẩm sử dụng hydrogel để vận chuyển hàng chục viên bicarbonate mini qua dạ dày xuống ruột.
Hỗn hợp đặc quánh như thạch chưa đông hẳn được ăn bằng thìa khoảng hai giờ trước thi đấu, với lưu ý tuyệt đối không nhai viên thuốc. Các xét nghiệm máu sau đó cho thấy độ pH tăng lên – yếu tố được cho là có lợi cho thành tích vận động cường độ cao.
Maurten tin rằng dữ liệu thực tế đang ngày càng ủng hộ sản phẩm này. Từ năm 2023 – thời điểm bicarbonate ra mắt – đến 2025, đã có 36 VĐV nam chạy một dặm (1,6 km) dưới 3 phút 49 giây. Trong 12 năm trước đó, dù đã xuất hiện giày đinh công nghệ cao và mặt sân hiện đại, chỉ chín người đạt được cột mốc tương tự.
Sáng ngày London Marathon diễn ra, Josh Rowe – Trưởng bộ phận công nghệ thể thao của Maurten – nhập dữ liệu thời tiết vào mô hình dự báo do ông xây dựng. Máy tính đưa ra kết quả: Sawe sẽ hoàn thành cuộc đua trong 1 giờ 59 phút 29 giây, chỉ chênh đúng một giây so với kỷ lục thực tế.
“Nhà khoa học trong tôi nghĩ đó chỉ là may mắn” Rowe nói. Nhưng phía sau dự báo ấy là lượng dữ liệu khổng lồ.
Trong 14 tháng trước giải London Marathon, nhóm nghiên cứu của Maurten đã ở cùng trại huấn luyện của Sawe tại Kenya suốt 32 ngày qua sáu chuyến đi. Họ đo đủ chỉ số từ mức tiêu hao năng lượng, phản ứng lactate đến khả năng oxy hóa carbohydrate.
Các bài kiểm tra giúp xác định chính xác Sawe cần nạp bao nhiêu carb trong cuộc đua marathon dưới hai giờ và thời điểm nào phải bổ sung. “Lý thuyết cho rằng ruột cũng giống cơ bắp, càng được tập luyện càng hoạt động hiệu quả”, Rowe giải thích.
Kết quả là một kế hoạch tiếp nhiên liệu chính xác gần như quân sự. Hai ngày trước giải, Sawe uống lượng lớn nước carb của Maurten. Sáng thi đấu, anh dùng hỗn hợp bicarbonate rồi ăn gel năng lượng ngay tại vạch xuất phát.
Trong suốt cuộc đua, Sawe nạp đúng 160 ml đồ uống mỗi 5 km cùng một gel caffeine ở nửa chặng sau. Tổng cộng, anh hấp thụ trung bình 115 gram carbohydrate mỗi giờ – vượt xa giới hạn từng được coi là tối đa trước khi Maurten xuất hiện.
Skold mô tả phản ứng sau London Marathon là “điên rồ”. Dù hãng đã hợp tác với khoảng 70% VĐV marathon elite trên thế giới, Maurten vẫn nhận được hàng loạt yêu cầu từ VĐV và HLV muốn có “công thức Sawe”.
Hiện khoảng 1.000 VĐV được Maurten hỗ trợ, không chỉ trong chạy bộ mà còn ở đạp xe và ba môn phối hợp. Nhóm M11 Track Club tại Manchester – nơi có nhà vô địch Olympic 800m Keely Hodgkinson và nhà vô địch thế giới trong nhà cự ly 1.500m Georgia Hunter-Bell – thậm chí có nhân viên Maurten làm việc thường trực.
Công ty hiện lên kế hoạch chuyển khỏi văn phòng thuê để xây dựng cơ sở riêng tại Gothenburg. “Nó sẽ giống nhà máy của Willy Wonka, nơi chúng tôi tạo ra cả thế giới của riêng mình”, Skold nói.
Ông tiết lộ Maurten còn nhiều sản phẩm mới đang phát triển nhưng từ chối công bố chi tiết: “Triết lý của chúng tôi là không tung ra thứ gì nếu nó không thể thay đổi thị trường”.
Theo Maurten, màn trình diễn của Sawe tại London mới chỉ là khởi đầu cho kỷ nguyên marathon tốc độ siêu cao, khi các VĐV ngày càng hiểu rõ khả năng “tiếp nhiên liệu” của cơ thể. “Tôi nghĩ tương lai sẽ còn xuất hiện những cuộc marathon nhanh đến khó tin”, Sköld bày tỏ.
Dẫu vậy, giữa mọi thuật toán và hydrogel, Sawe vẫn bắt đầu ngày lịch sử của mình bằng bữa sáng đơn giản gồm bánh mì và mật ong. Có những điều căn bản không cần cải tiến thêm nữa.
Theo phóng viên Elizabeth Conway của BBC Sport tại sân Dallas, Cristiano Ronaldo tươi cười khi dẫn đầu các cầu thủ Bồ Đào Nha ra sân khởi động. Siêu sao 41 tuổi nhận tràng pháo tay từ hàng nghìn CĐV Bồ Đào Nha, xen lẫn những tiếng la ó từ các CĐV Tây Ban Nha trên khán đài.
Tây Ban Nha càng chơi càng hay tại World Cup 2026 và vừa có màn trình diễn thuyết phục nhất khi thắng Áo 3-0 ở vòng 1/16. Mikel Oyarzabal tiếp tục đạt phong độ cao với 17 bàn trong 16 trận đá chính gần nhất cho đội tuyển, còn Lamine Yamal cho thấy đã hoàn toàn bình phục.
Điểm mạnh nhất của Tây Ban Nha vẫn là hàng thủ. Đội bóng của HLV Luis de la Fuente chưa thủng lưới lần nào tại giải và gây áp lực quyết liệt khiến các đối thủ rất ít cơ hội tổ chức tấn công. Nếu giữ sạch lưới trước Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha sẽ lập kỷ lục sáu trận liên tiếp không để lọt lưới ở World Cup.
Khả năng phòng ngự tập thể của Tây Ban Nha cũng khiến các trung phong gặp nhiều khó khăn. Ở trận thắng Croatia 2-1, Cristiano Ronaldo chỉ có một lần chạm bóng trong cấm địa đối phương, chính là quả phạt đền thành bàn.
Tây Ban Nha: Unai Simon; Pedro Porro, Pau Cubarsi, Aymeric Laporte, Marc Cucurella; Rodri, Pedri, Dani Olmo; Lamine Yamal, Alex Baena, Mikel Oyarzabal.
HLV Luis de la Fuente giữ nguyên đội hình xuất phát giúp Tây Ban Nha thắng Áo 3-0 ở vòng 1/16, với Pedro Porro, Dani Olmo, Alex Baena và Mikel Oyarzabal tiếp tục đá chính. Bên phía Bồ Đào Nha, HLV Roberto Martinez thay một vị trí khi trao suất đá chính cho Joao Felix trên hàng công cùng Cristiano Ronaldo và Pedro Neto. Bruno Fernandes, Vitinha, Joao Neves án ngữ tuyến giữa, còn Ruben Dias chỉ huy hàng thủ trước khung thành của Diogo Costa. Trong khi đó, Rafael Leao trở lại ghế dự bị.
Hai CĐV Bồ Đào Nha cùng giơ biểu ngữ: "Ronaldo, tôi sẽ bỏ chồng vì anh", và "Ronaldo, tôi sẽ bỏ vợ vì anh".
Trong họp báo trước trận, Ronaldo nói: "Tôi là mẫu cầu thủ chơi gần cấm địa, thu hút các trung vệ. Nhưng tôi biết nếu bóng tới và có cơ hội, tôi sẽ ghi bàn. Chúng ta phải tôn trọng Tây Ban Nha, đối thủ khó chịu. Nhưng tôi tự tin chúng tôi sẽ chơi tốt, và tôi sẽ thắng".
Bồ Đào Nha hướng đến lần thứ tư vào tứ kết World Cup, và lần đầu tiên làm được điều đó ở hai kỳ liên tiếp. Họ chưa thắng hai trận knock-out World Cup liên tiếp kể từ năm 2006, khi hạ Hà Lan và Anh trước khi thua Pháp ở bán kết.
Tây Ban Nha bất bại 34 trận liên tiếp trên mọi đấu trường (thắng 25, hòa 9), chỉ còn kém kỷ lục của chính họ một trận (35, giai đoạn 2007-2009). Trong các đội tuyển châu Âu, chỉ Italy có chuỗi bất bại dài hơn trong giai đoạn gần đây (37 trận từ 2018 đến 2021).
HLV Luis de la Fuente bất bại cả 11 trận đầu tại World Cup hoặc Euro (thắng 10, hòa 1), chỉ thủng lưới bốn bàn. Nếu thắng Bồ Đào Nha, De la Fuente sẽ trở thành HLV thứ ba trong lịch sử bất bại 12 trận đầu ở các giải lớn, sau Aime Jacquet và Louis van Gaal.
Tây Ban Nha có hiệu số bàn thắng kỳ vọng (xG) trung bình +1,80 mỗi trận (2,0 xG tạo ra, 0,2 xG phải chịu), tốt nhất trong các đội châu Âu vượt qua vòng bảng kể từ Pháp năm 1998 (+1,82). Bồ Đào Nha đạt trung bình 1,6 xG mỗi trận, cao nhất của họ tại World Cup kể từ năm 2014 (1,7).
Trong năm lần gặp nhau ở các giải lớn (World Cup và Euro), hai đội cân bằng: mỗi bên thắng một trận, hòa ba.
Sự việc gây sốc này đã xảy ra trong trận đấu World Cup 2026 tuần trước giữa hai đội tuyển thuộc bảng B tại sân vận động BC Place ở Vancouver, nơi chủ nhà Canada giành chiến thắng đậm 6-0.
Madibo, 29 tuổi, nhận thẻ đỏ trực tiếp ở phút 53, khiến đội bóng của HLV Julen Lopetegui chỉ còn 9 người sau khi Homam Ahmed bị truất quyền thi đấu trước đó trong hiệp 1.
Ngôi sao của CLB Al-Duhail đã bị truất quyền thi đấu sau khi anh phạm lỗi với Kone bằng một pha phạm lỗi từ phía sau. Ban đầu, tiền vệ này không nhận ra ngôi sao người Canada bị thương nặng đến mức nào.
Nhưng khi biết được mức độ nghiêm trọng chấn thương của Ismael Kone gặp phải, Madibo đã tỏ ra vô cùng lo lắng và ôm đầu bật khóc. Kone được xác định bị gãy xương chày và xương mác, nhanh chóng được chuyển đến bệnh viện để phẫu thuật.
Chấn thương này đã chấm dứt một cách đầy tiếc nuối chiến dịch World Cup 2026 của cựu ngôi sao Watford. Nhưng điều tương tự cũng xảy ra với Madibo, người đã bị loại khỏi đội hình Qatar trong trận đấu cuối cùng của World Cup gặp Bosnia-Herzegovina.
Ủy ban kỷ luật FIFA cho biết án treo giò 5 trận là do hành vi phạm lỗi nghiêm trọng và quyết định này có thể được kháng cáo. Nhưng vài ngày sau vụ việc, Madibo đã có một cử chỉ cao thượng khi đến thăm Kone.
Những hình ảnh được Liên đoàn bóng đá Qatar chia sẻ cho thấy ngôi sao người Canada ngồi trên xe lăn khi anh hội ngộ với đối thủ của mình và cả hai đã ôm nhau.
Ở lượt đấu cuối diễn ra vào hôm nay (25/6), đội tuyển Qatar đã nhận thất bại 1-3 trước Bosnia-Herzegovina và chính thức chia tay World Cup 2026 ngay từ vòng bảng.
Bảng B chứng kiến Thụy Sỹ và Canada là hai đội giành vé đi tiếp vào vòng 32 đội, còn Bosnia-Herzegovina đang trông chờ suất đi tiếp với tư cách là một trong 8 đội thứ ba có thành tích tốt nhất.
Bồ Đào Nha khởi đầu thuận lợi trên sân Houston khi Joao Neves đánh đầu mở tỷ số ngay phút thứ sáu từ quả tạt của Pedro Neto. Tuy nhiên, đoàn quân Roberto Martinez không duy trì được sức ép và phải trả giá bằng bàn gỡ của Yoane Wissa ở phút bù hiệp một.
Trong thế trận giữ bóng tới 75%, Bồ Đào Nha chỉ một lần dứt điểm hướng cầu môn cả trận - cũng chính là bàn thắng của Neves. Ronaldo chơi trọn 90 phút nhưng không thể ghi bàn, nối dài chuỗi 10 trận tịt ngòi tại các giải lớn. Vì thế, tạp chí Goal chỉ cho anh Ronaldo, tiền vệ Bernardo Silva và HLV Martinez 3 điểm, cùng thấp nhất trận.
Theo Goal, Ronaldo gần như "biến mất" trong 99% thời lượng. Khi cơ hội xuất hiện, tiền đạo 41 tuổi lại bỏ lỡ cả hai tình huống ngon ăn nhất Bồ Đào Nha tạo ra trong hiệp hai.
Bài viết cũng chỉ trích quyết định tiếp tục đặt niềm tin vào Ronaldo. Sơ đồ chiến thuật quen thuộc của HLV Tây Ban Nha không phát huy hiệu quả, trong khi việc giữ Ronaldo trên sân suốt trận cho thấy "sự bảo thủ". HLV 52 tuổi sẽ chịu áp lực lớn nếu Bồ Đào Nha không thắng Uzbekistan ở trận tiếp theo.
Trái ngược với Ronaldo, Joao Neves được Goal chấm cao nhất đội với 7 điểm nhờ bàn mở tỷ số cùng khả năng hoạt động rộng khắp sân. Francisco Conceicao, cầu thủ vào sân từ dự bị, cũng nhận điểm 7 khi mang lại sự đột biến hiếm hoi cho hàng công.
Màn trình diễn tập thể của Bồ Đào Nha gây thất vọng. Sau bàn thắng sớm, họ chơi chậm, luân chuyển bóng cầu toàn và đối xử với trận đấu như một buổi tập. Trong khi đó, CHDC Congo kiên nhẫn chờ thời cơ phản công và "xứng đáng có bàn gỡ nhờ nỗ lực của Wissa".
Tạp chí Mỹ Sports Illustrated ưu ái hơn khi chấm Ronaldo 6,7 điểm, chỉ cao hơn hậu vệ trái Nuno Mendes (6,4) và Silva (5,7). Dù vậy, nội dung phân tích vẫn xoay quanh sự sa sút của chân sút kỳ cựu. Anh trở thành cầu thủ (không tính thủ môn) lớn tuổi nhất từng đá chính tại World Cup, ở tuổi 41. Nhưng ngoài cột mốc lịch sử đó, anh không để lại nhiều dấu ấn chuyên môn.
Ronaldo không sút lần nào trong hiệp một. Kết thúc trận đấu, anh có ba pha dứt điểm đều đi chệch khung thành, chỉ chạm bóng 25 lần. Tiền đạo này cũng không tạo ra cơ hội nào cho đồng đội.
Bài viết đặt Ronaldo cạnh Lionel Messi, người vừa lập hat-trick cho Argentina trước Algeria. Trong khi Messi tạo ra màn trình diễn bùng nổ, Ronaldo tiếp tục kéo dài cơn khát bàn thắng tại giải lớn, kể từ cú đá phạt đền vào lưới Ghana tại vòng bảng World Cup 2022.
Tạp chí này cho rằng bản năng săn bàn của Ronaldo vẫn còn, nhưng anh không còn là mẫu tiền đạo có thể tự tạo khác biệt như trước. "Liệu Martinez có đủ can đảm để loại thủ quân khỏi đội hình xuất phát hay không", bài viết có đoạn.
Nền tảng DAZN cũng đánh giá thấp màn trình diễn của Ronaldo khi chấm anh 5,9 điểm, chỉ cao hơn Bernardo Silva (5,8). Cú sút đầu tiên của Ronaldo trong trận chỉ đến ở phút 69. Trong thời gian còn lại, anh ít tham gia vào lối chơi và không tạo được áp lực đáng kể lên hàng thủ đối phương.
Nền tảng của Anh ghi nhận Conceicao tạo ra nhiều hy vọng nhất cho Bồ Đào Nha trong hiệp hai. Chính cầu thủ chạy cánh này đã nhiều lần khuấy đảo hàng thủ CHDC Congo và mở ra cơ hội cho Ronaldo, nhưng đội trưởng Bồ Đào Nha không tận dụng thành công.
Nếu chỉ dựa trên thống kê, Ronaldo bị chấm điểm thấp nhất theo Sofascore (6,1). Trong khi, Silva bị thay ra sau hiệp một, vẫn được 6,2 điểm. Joao Neves được chấm cao nhất trận với 8,0 điểm.
Dù hòa trận đầu, Bồ Đào Nha vẫn còn nhiều cơ hội đi tiếp khi họ sẽ gặp Uzbekistan và Colombia ở hai trận còn lại. Ronaldo cũng thúc giục đồng đội quên đi nỗi thất vọng ở Houston. "Mọi chuyện còn lâu mới kết thúc với Bồ Đào Nha", anh viết trên trang cá nhân sau trận.
