Bên trong một tòa nhà văn phòng giản dị ở Gothenburg, thuê từ trường đại học địa phương, là loạt phòng họp mang tên những huyền thoại chạy bền đương đại: Eliud Kipchoge, Keely Hodgkinson và mới nhất là Sabastian Sawe – VĐV Kenya vừa viết lại giới hạn sức bền của con người.
Khi Sawe trở thành người đầu tiên chạy marathon chính thức dưới hai giờ tại London hồi tháng 4, phần lớn sự chú ý đổ dồn vào đôi giày đế carbon của chân chạy Kenya. Nhưng tại bờ tây Thụy Điển, đội ngũ khoa học gia, chuyên gia dinh dưỡng và kỹ thuật viên của Maurten tin rằng còn một yếu tố quan trọng không kém: chiến lược tiếp nhiên liệu cho cơ thể.
“Chúng tôi không có chiếc loa phóng thanh như ngành công nghiệp giày”, Olof Sköld, đồng sáng lập kiêm CEO Maurten, nói. “Thương hiệu không quá nổi bật với công chúng. Nhưng trong giới VĐV và HLV đỉnh cao, ai cũng biết chúng tôi”.
Nếu nhìn vào bục podium các giải marathon lớn, có thể thấy đủ thương hiệu giày từ adidas, Nike đến Asics hay On. Nhưng giữa sự đa dạng ấy, chỉ có một điểm chung: kể từ năm 2018, mọi kỷ lục marathon thế giới ở cả nam lẫn nữ đều được thiết lập bởi VĐV sử dụng sản phẩm dinh dưỡng của Maurten. Thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây của Sawe tại London là ví dụ mới nhất.
Riêng ở London Marathon, bảy trong tám VĐV nam dẫn đầu có hợp đồng chính thức với Maurten, cùng năm trong sáu VĐV nữ đứng đầu. Thậm chí, nhiều người ngoài danh sách cũng được cho là âm thầm sử dụng sản phẩm của hãng.
Cuối năm ngoái, Tobias Christensson – trưởng bộ phận dinh dưỡng của Maurten – đón HLV Claudio Berardelli của Sawe tới trụ sở Gothenburg. Đây là dịp để hãng giới thiệu sâu hơn về công nghệ phía sau các sản phẩm, cũng như những nghiên cứu mới nhất.
Thành lập năm 2015, Maurten nổi lên nhờ một loại đồ uống thể thao ứng dụng hydrogel để vận chuyển carbohydrate. Ban đầu, công nghệ này được phát triển nhằm giảm lượng đường và axit gây hại răng miệng trong nước tăng lực. Nhưng các thử nghiệm sớm cho thấy hiệu quả vượt xa kỳ vọng.
Hydrogel giúp “bọc” carbohydrate để chúng đi qua dạ dày và được hấp thụ trực tiếp ở ruột, cho phép VĐV nạp lượng carb lớn hơn nhiều mà không gặp vấn đề tiêu hóa – điều vốn phổ biến với các loại nước thể thao thông thường.
“Khi thử nghiệm với các VĐV Kenya và Ethiopia, họ nói cảm giác như phép màu vì đồ uống biến mất trong cơ thể”, Sköld kể. “Với những chân chạy nặng chỉ khoảng 50 kg, họ cảm nhận rõ từng chút nước trong bụng. Nhưng thứ này khiến họ thấy như không hề uống gì”.
Dù Maurten thừa nhận bằng chứng khoa học tuyệt đối cho công nghệ hydrogel còn hạn chế, hãng cho biết nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy tầm quan trọng của việc bổ sung carb nhanh trong các cuộc đua cường độ cực cao. Một nghiên cứu chỉ ra rằng VĐV chạy marathon với tốc độ dưới 2 giờ sẽ cạn hoàn toàn glycogen sau khoảng 85 phút nếu không nạp thêm carbohydrate.
Sản phẩm tiếp theo của Maurten là bicarbonate – hay baking soda – vốn được biết đến từ gần một thế kỷ trước nhờ khả năng giảm axit tích tụ trong cơ bắp khi vận động mạnh. Tuy nhiên, việc dùng bicarbonate thường gây rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, khiến ít người dám áp dụng.
Phải đến năm 2023, Maurten mới tung ra hệ thống bicarbonate riêng. Với giá khoảng 20 USD mỗi liều, sản phẩm sử dụng hydrogel để vận chuyển hàng chục viên bicarbonate mini qua dạ dày xuống ruột.
Hỗn hợp đặc quánh như thạch chưa đông hẳn được ăn bằng thìa khoảng hai giờ trước thi đấu, với lưu ý tuyệt đối không nhai viên thuốc. Các xét nghiệm máu sau đó cho thấy độ pH tăng lên – yếu tố được cho là có lợi cho thành tích vận động cường độ cao.
Maurten tin rằng dữ liệu thực tế đang ngày càng ủng hộ sản phẩm này. Từ năm 2023 – thời điểm bicarbonate ra mắt – đến 2025, đã có 36 VĐV nam chạy một dặm (1,6 km) dưới 3 phút 49 giây. Trong 12 năm trước đó, dù đã xuất hiện giày đinh công nghệ cao và mặt sân hiện đại, chỉ chín người đạt được cột mốc tương tự.
Sáng ngày London Marathon diễn ra, Josh Rowe – Trưởng bộ phận công nghệ thể thao của Maurten – nhập dữ liệu thời tiết vào mô hình dự báo do ông xây dựng. Máy tính đưa ra kết quả: Sawe sẽ hoàn thành cuộc đua trong 1 giờ 59 phút 29 giây, chỉ chênh đúng một giây so với kỷ lục thực tế.
“Nhà khoa học trong tôi nghĩ đó chỉ là may mắn” Rowe nói. Nhưng phía sau dự báo ấy là lượng dữ liệu khổng lồ.
Trong 14 tháng trước giải London Marathon, nhóm nghiên cứu của Maurten đã ở cùng trại huấn luyện của Sawe tại Kenya suốt 32 ngày qua sáu chuyến đi. Họ đo đủ chỉ số từ mức tiêu hao năng lượng, phản ứng lactate đến khả năng oxy hóa carbohydrate.
Các bài kiểm tra giúp xác định chính xác Sawe cần nạp bao nhiêu carb trong cuộc đua marathon dưới hai giờ và thời điểm nào phải bổ sung. “Lý thuyết cho rằng ruột cũng giống cơ bắp, càng được tập luyện càng hoạt động hiệu quả”, Rowe giải thích.
Kết quả là một kế hoạch tiếp nhiên liệu chính xác gần như quân sự. Hai ngày trước giải, Sawe uống lượng lớn nước carb của Maurten. Sáng thi đấu, anh dùng hỗn hợp bicarbonate rồi ăn gel năng lượng ngay tại vạch xuất phát.
Trong suốt cuộc đua, Sawe nạp đúng 160 ml đồ uống mỗi 5 km cùng một gel caffeine ở nửa chặng sau. Tổng cộng, anh hấp thụ trung bình 115 gram carbohydrate mỗi giờ – vượt xa giới hạn từng được coi là tối đa trước khi Maurten xuất hiện.
Skold mô tả phản ứng sau London Marathon là “điên rồ”. Dù hãng đã hợp tác với khoảng 70% VĐV marathon elite trên thế giới, Maurten vẫn nhận được hàng loạt yêu cầu từ VĐV và HLV muốn có “công thức Sawe”.
Hiện khoảng 1.000 VĐV được Maurten hỗ trợ, không chỉ trong chạy bộ mà còn ở đạp xe và ba môn phối hợp. Nhóm M11 Track Club tại Manchester – nơi có nhà vô địch Olympic 800m Keely Hodgkinson và nhà vô địch thế giới trong nhà cự ly 1.500m Georgia Hunter-Bell – thậm chí có nhân viên Maurten làm việc thường trực.
Công ty hiện lên kế hoạch chuyển khỏi văn phòng thuê để xây dựng cơ sở riêng tại Gothenburg. “Nó sẽ giống nhà máy của Willy Wonka, nơi chúng tôi tạo ra cả thế giới của riêng mình”, Skold nói.
Ông tiết lộ Maurten còn nhiều sản phẩm mới đang phát triển nhưng từ chối công bố chi tiết: “Triết lý của chúng tôi là không tung ra thứ gì nếu nó không thể thay đổi thị trường”.
Theo Maurten, màn trình diễn của Sawe tại London mới chỉ là khởi đầu cho kỷ nguyên marathon tốc độ siêu cao, khi các VĐV ngày càng hiểu rõ khả năng “tiếp nhiên liệu” của cơ thể. “Tôi nghĩ tương lai sẽ còn xuất hiện những cuộc marathon nhanh đến khó tin”, Sköld bày tỏ.
Dẫu vậy, giữa mọi thuật toán và hydrogel, Sawe vẫn bắt đầu ngày lịch sử của mình bằng bữa sáng đơn giản gồm bánh mì và mật ong. Có những điều căn bản không cần cải tiến thêm nữa.
Trong bối cảnh đang bị dẫn trước 1-0 ở trận lượt về bán kết Champions League (tổng tỉ số 4-6), các cầu thủ, ban huấn luyện và CĐV Bayern Munich tại sân Allianz không khỏi ngỡ ngàng khi bị từ chối một quả phạt đền ở tình huống để bóng chạm tay của tiền vệ PSG Joao Neves ở phút 31.
Từ một quả tạt của chủ nhà ở cánh trái, thủ thành Safonov lao người đấm bóng ra. Trong nỗ lực phá vây, Vitinha đưa bóng đến phần gập giữa khuỷu tay và cẳng tay đang vươn ra khỏi người của đồng đội Neves. Các học trò của Vincent Kompany vây lấy trọng tài chính Joao Pedro Silva Pinheiro đòi một quả penalty. Tuy nhiên, ông đã xua tay từ chối các khiếu nại của Bayern. VAR cũng không can thiệp.
Theo quy định của luật bóng đá hiện hành, trọng tài đã đưa ra quyết định đúng, ngay cả khi lý do không được truyền đạt hoàn toàn rõ ràng trên sân cho đội chủ nhà. Quyết định này dựa trên một quy định miễn trừ ít được biết đến trong luật chạm tay.
Cụ thể, một tình huống cầu thủ không bị coi là có lỗi dùng tay chơi bóng nếu: Bóng được đá đi bởi đồng đội và chạm vào tay (trừ khi bóng đi trực tiếp vào lưới đối phương hoặc cầu thủ đó ghi bàn ngay sau pha bóng, trong trường hợp này đội kia sẽ được hưởng đá phạt trực tiếp).
Chuyên gia phân tích luật bóng đá của BBC Sport là Dale Johnson giải thích thêm: "Điều luật này áp dụng cho trường hợp bóng vô tình đập vào một cầu thủ từ pha xử lý của đồng đội, ngay cả khi cánh tay của cầu thủ đó đang vung xa khỏi thân người, luật quy định rằng không được thổi phạt đền trong tình huống đó".
"Khi Vitinha sút bóng giải vây, liệu Neves có thể lường trước được bóng sẽ bay thẳng vào tay mình không? Tất nhiên, điều này có thể bị bác bỏ nếu đó là lỗi cố ý dùng tay chơi bóng, nhưng trong bối cảnh này, một quả phạt đền không nên được thổi", chuyên gia này khẳng định.
HLV Kompany sau trận tỏ ra bất bình vì quy định này: "Tôi hiểu vì bóng đến từ đồng đội của Neves nên đó không phải là một quả phạt đền. Nhưng nếu bạn nhìn vào toàn bộ tình huống, một chút lý trí thôi cũng thấy điều này thật nực cười. Dù có chuyện gì xảy ra đi nữa thì nó vẫn thật lố bịch. Tình huống ấy không quyết định toàn bộ trận đấu, nhưng cuối cùng đây lại là một trận đấu chỉ chênh lệch đúng một bàn".
Phản ứng về vụ việc, cựu hậu vệ Liverpool Stephen Warnock cũng lấy làm khó hiểu. "Đây là một tình huống khá kỳ lạ", ông nói trên BBC Radio 5 Live. "Nó khiến nhiều người bất ngờ, bản thân tôi cũng không biết về luật này. Tôi nghĩ nhiều người đang cảm thấy lạc lối với luật chạm tay tại Champions League mùa này. Chúng ta gần như phải tự hỏi, liệu nó có được thổi phạt hay không? Chúng ta thực sự không biết tiêu chuẩn là gì".
Ngay trước tình huống tranh cãi của Neves hai phút, một cầu thủ PSG khác cũng có lỗi dùng tay chơi bóng là hậu vệ cánh Nuno Mendes. Bấy giờ, HLV Kompany và các học trò cũng vô cùng phẫn nộ khi cầu thủ Bồ Đào Nha thoát án phạt thẻ vàng thứ hai.
Đã phải nhận thẻ vàng vì phạm lỗi với Michael Olise ở phút thứ 8, Mendes để bóng chạm tay sau pha xử lý của Konrad Laimer. Tuy nhiên, trọng tài lại cho PSG hưởng đá phạt vì cho rằng bóng đã chạm tay cầu thủ Bayern trước đó.
Xuyên suốt hiệp một, không có cảnh quay truyền hình nào ghi lại cận cảnh liệu Laimer có thật sự đã để bóng chạm tay trước hay không. Đến giờ nghỉ giữa hiệp, một số đài truyền hình như TNT Sports hay DAZN phát lại một góc máy trực diện.
Một số người dùng mạng xã hội trên X và cộng đồng bóng đá Reddit cho rằng bóng không hề chạm tay Laimer, thay vào đó là phần bụng của anh. Trong khi, cựu danh thủ Jamie Carragher trong vai trò chuyên gia trên đài CBS Sports thì nhận định trọng tài đã đưa ra quyết định chính xác.
Thuyền trưởng Bayern sau trận cũng nhắc về pha bóng này với vẻ bức xúc. "Tôi tưởng trọng tài định rút thẻ, nhưng tôi cảm giác ông ấy đã rút lại vì nhận ra Mendes đã có một thẻ vàng và không muốn đuổi người", HLV Kompany nói. "Ông ấy đã đảo ngược quyết định. Tôi đã xem lại vài góc máy, tôi không thấy Laimer chạm tay vào bóng. Họ nói cậu ấy chạm, nên tôi cũng không biết nữa".
Hoà 1-1 ở lượt về, Bayern thua chung cuộc 1-2, nhìn PSG mùa thứ hai liên tiếp vào chung kết Champions League.
"U.17 Việt Nam là một trong ba đội đang sở hữu bảng thành tích "khủng" ở giải trẻ khu vực Đông Nam Á, với 3 lần vô địch trong 5 lần vào chung kết trước đó. Đây là lần thứ 6, các cầu thủ trẻ Việt Nam đang có cơ hội lớn để nâng cao thành tích của mình, khi đối mặt với họ trong trận chung kết là đối thủ Malaysia, đội đã thua họ với tỷ số tới 0-4 ở trận ra quân tại vòng bảng", CNN Indonesia đánh giá.
Trong lịch sử giải U.17 Đông Nam Á, U.17 Việt Nam cùng Thái Lan và Úc đều có 3 lần vô địch. Nhưng lần gần nhất U.17 Việt Nam lên ngôi giải đấu khu vực là từ năm 2017. Còn lần gần nhất U.17 Việt Nam vào chung kết là năm 2022 thua đội chủ nhà Indonesia tỷ số 0-1.
Với U.17 Malaysia, họ cũng có 2 lần vô địch gồm các năm 2013 và 2019. Điều đáng nói, cả 2 lần vào chung kết trước đây, bóng đá trẻ của Malaysia đều vô địch. Đây sẽ là lần đầu tiên U.17 Malaysia và U.17 Việt Nam gặp nhau trong trận chung kết giải U.17 Đông Nam Á.
Mặc dù có sự chênh lệnh, ít nhất là cho đến thời điểm này, nhưng không thể phủ nhận sự tiến bộ rất nhanh của U.17 Malaysia. Đây là đội bóng thuộc Chương trình Phát triển Bóng đá Quốc gia (NFDP), do cựu HLV đội tuyển Malaysia, ông Ong Kim Swee làm Giám đốc kỹ thuật.
Đội U.17 Malaysia hiện nay có đến 21 cầu thủ trong độ tuổi 16 và 2 cầu thủ 15 tuổi. Mục tiêu của bóng đá Malaysia là xây dựng đội bóng này trở thành nguồn lực cho tương lai, sau sự cố nhập tịch gần đây khiến bóng đá nước này xuống dốc.
"Sau cú sốc trận ra quân thua quá đậm U.17 Việt Nam, U.17 Malaysia đã thể hiện sự cố gắng vượt bậc khi đánh bại lần lượt đội chủ nhà Indonesia tỷ số 1-0, thắng Timor Leste tỷ số 2-0 và vượt qua đội Lào vừa gây sốc thắng đội Thái Lan ở trận bán kết với tỷ số 3-0, để giành quyền vào chung kết.
Điều đó cho thấy, đội trẻ Malaysia cũng thể hiện phong độ thuyết phục không kém. Các màn trình diễn của họ càng lúc càng thuyết phục người xem, và rõ ràng là đã trở thành đối thủ đáng gờm và xứng tầm với đội mạnh nhất giải, U.17 Việt Nam", theo CNN Indonesia.
Cũng theo CNN Indonesia: "U.17 Việt Nam đã đánh bại rất thuyết phục đối thủ cực mạnh là U.17 Úc ở bán kết. Qua đó, chứng minh khả năng của mình là đội bóng trẻ hàng đầu của khu vực và rất hứa hẹn tiến xa ở giải U.17 châu Á sắp tới.
U.17 Việt Nam có mọi yếu tố cần thiết để lên ngôi vô địch U.17 Đông Nam Á năm nay, tạo bước đệm cho họ hướng đến mục tiêu thi đấu tốt nhất ở giải châu Á và giành vé dự World Cup U.17 tại Qatar vào tháng 11 tới".
Báo Indonesia này cũng đánh giá, U.17 Việt Nam nếu duy trì lối chơi kỷ luật và tấn công hiệu quả, điều đã giúp họ đánh bại đội Úc, thì U.17 Malaysia sẽ không có nhiều cơ hội để gây bất ngờ, dù cũng sẽ rất quyết tâm để phục thù trận thua ở vòng bảng.
Trận chung kết giải U.17 Đông Nam Á 2026 giữa U.17 Việt Nam gặp U.17 Malaysia diễn ra lúc 19 giờ 30 ngày 24.4 trên sân Gelora Delta ở Sidoarjo, trước đó lúc 15 giờ 30 là trận tranh hạng ba giữa đội Lào và Úc.
U.17 Việt Nam khép lại hành trình tại giải U.17 Đông Nam Á 2026 bằng chiến thắng thuyết phục 3-0 trước U.17 Malaysia trong trận chung kết tối 24.4. Không chỉ giành cúp, thầy trò HLV Cristiano Roland còn tạo nên dấu mốc lịch sử khi trở thành đội giàu thành tích nhất giải đấu.
Trong suốt trận chung kết, U.17 Việt Nam thể hiện sự vượt trội rõ rệt so với đối thủ. Đội kiểm soát thế trận, chơi chủ động và tận dụng tốt cơ hội để tạo lợi thế. Những bàn thắng của Đào Quý Vương và cú đúp của Nguyễn Văn Dương đã giúp đội bóng áo đỏ khép lại trận đấu với tỷ số 3-0.
Khi trận đấu kết thúc, toàn đội nhanh chóng ùa ra sân ăn mừng. Các cầu thủ chạy về phía nhau, ôm chầm lấy ban huấn luyện và chia sẻ niềm vui cùng người hâm mộ.
Niềm vui của U.17 Việt Nam càng thêm ý nghĩa khi chức vô địch này giúp đội lập kỷ lục 4 lần đăng quang, vượt qua Thái Lan và Úc.
Bên cạnh danh hiệu tập thể, đội còn ghi dấu ấn với các giải thưởng cá nhân. Chu Ngọc Nguyễn Lực được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất giải, trong khi Nguyễn Văn Dương trở thành vua phá lưới. Đây là những nhân tố nổi bật, hứa hẹn sẽ là nòng cốt của bóng đá Việt Nam trong tương lai.
Sau giải đấu, U.17 Việt Nam sẽ tiếp tục hướng đến mục tiêu lớn hơn tại VCK U.17 châu Á 2026. Chức vô địch Đông Nam Á không chỉ mang lại niềm vui, mà còn là bước đệm quan trọng để thế hệ cầu thủ này phát triển và chinh phục những thử thách mới.
