“Thời gian đang dần trôi qua với Iran. Họ nên hành động nhanh, nếu không sẽ chẳng còn lại gì”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 17/5, hai ngày sau khi kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc.
Theo CNN, ông Trump và đội ngũ dưới quyền đã hoãn đưa ra quyết định về cách xử lý vấn đề Iran trong lúc đang ở Bắc Kinh và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Một trong những nội dung trao đổi chủ chốt giữa hai lãnh đạo là chiến sự Iran, vấn đề đang tác động đến nhiều mặt của thế giới. Tuy nhiên, khi ông Trump lên chuyên cơ Không lực Một rời Bắc Kinh chiều 15/5, hai bên vẫn không có dấu hiệu cho thấy họ đã đạt được đồng thuận về cách chấm dứt chiến sự Iran.
Nhà Trắng cho biết Mỹ và Trung Quốc nhất trí Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz cần được duy trì tự do đi lại để bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Trung Quốc phản đối quân sự hóa eo biển Hormuz, cũng như hành vi áp phí tàu qua khu vực này.
Tuy nhiên, phía Trung Quốc không xác nhận đầy đủ những nội dung mà Mỹ công bố. Thông cáo của Trung Quốc chủ yếu nhấn mạnh chiến sự Iran “đáng lẽ không bao giờ được xảy ra” và các bên cần giải quyết bằng đối thoại.
Theo Chong Ja Ian, phó giáo sư tại Đại học Quốc gia Singapore, điều này cho thấy Trung Quốc hiện tránh thể hiện lập trường nghiêng về Mỹ và chưa cam kết tăng sức ép lên Iran như mong muốn của ông Trump.
Cuộc gặp với ông Tập không tạo ra đột phá về vấn đề Iran dường như đã khiến ông Trump mất kiên nhẫn. Trên hành trình trở về Washington ngày 15/5, ông Trump đã nhắc lại việc đề xuất hòa bình gần nhất của Iran là “không thể chấp nhận được”.
“Tôi xem đề xuất và nếu không thích câu đầu tiên thì tôi sẽ bỏ đi”, ông Trump nói với phóng viên trên Không lực Một. “Nếu họ đề cập đến hạt nhân dưới bất kỳ hình thức nào, tôi sẽ không đọc phần còn lại”.
Cuối tuần qua, các quan chức Mỹ cũng đề cập ngày càng nhiều đến khả năng Mỹ nối lại hoạt động quân sự với Iran, vốn đã ngừng lại sau khi hai nước đạt thỏa thuận ngừng bắn hôm 8/4. Hai bên đã tiến hành một vòng đàm phán trực tiếp tại Pakistan hôm 11/4 nhưng chưa đạt bước đột phá nào, khi bất đồng về chương trình hạt nhân của Iran và eo biển Hormuz vẫn quá lớn.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết Lầu Năm Góc “có kế hoạch leo thang nếu cần thiết”. Hai quan chức Trung Đông nói Mỹ cùng Israel đang có những hoạt động chuẩn bị quân sự lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực và có thể hành động sớm nhất trong tuần này.
Theo các quan chức Mỹ, nếu Tổng thống Trump quyết định nối lại không kích, những lựa chọn được cân nhắc gồm mở rộng oanh tạc nhằm vào mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran. Một phương án khác là triển khai lực lượng đặc nhiệm đổ bộ vào Iran để thu hồi lượng uranium đã làm giàu đang bị chôn vùi dưới lòng đất.
Mỹ đã điều vài trăm lính đặc nhiệm tới Trung Đông từ tháng 3 nhằm giúp ông Trump có sẵn lựa chọn này. Mục tiêu được nhắm đến có thể là kho uranium làm giàu cấp độ cao tại cơ sở hạt nhân Isfahan, miền trung Iran.
Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump không loại trừ khả năng nào, nhưng ưu tiên của ông luôn là giải pháp ngoại giao.
“Mỹ đang nắm đòn bẩy tối đa đối với chính quyền Iran và Tổng thống sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận bảo đảm an ninh quốc gia của chúng ta”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nói.
Ông Trump từng kỳ vọng có thể thuyết phục Trung Quốc gây sức ép để Iran nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân và eo biển Hormuz, tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh. Trung Quốc cũng có lợi nếu Hormuz được giữ thông suốt, bởi khủng hoảng năng lượng kéo dài sẽ khiến kinh tế thế giới suy thoái, ảnh hưởng tới xuất khẩu của nước này.
Dù vậy, sau hai cuộc hội đàm với ông Trump, ông Tập không công bố bất kỳ cam kết mới nào về việc gây sức ép với Iran hay tham gia sâu hơn vào nỗ lực chấm dứt xung đột.
Yue Su, kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại Economist Intelligence Unit, cho rằng các cuộc trao đổi giữa ông Trump và ông Tập cho thấy hai bên vẫn có một số điểm đồng về vấn đề Iran, nhưng khả năng Bắc Kinh sẵn sàng can dự sâu hơn không cao.
“Một lý do là chính quyền Iran đang ở trong trạng thái sống còn và họ sẽ đặt lợi ích của mình lên trên hết, thay vì chịu sức ép từ các bên như Trung Quốc”, bà nói với CNBC.
Damien Ma, giám đốc trung tâm nghiên cứu Carnegie China, nhận định Trung Quốc là bên hỗ trợ quan trọng với Iran, nhưng quan hệ giữa Bắc Kinh và Tehran chủ yếu “mang tính thực dụng” trên cơ sở hai bên cùng có lợi. “Trong hơn 10 năm qua, Trung Quốc cũng đã mở rộng quan hệ với nhiều nước Trung Đông như Arab Saudi hay Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất”, ông Ma nói.
Các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư Raymond James cũng cho rằng Trung Quốc khó chủ động can dự sâu hơn vào cuộc khủng hoảng.
“Ông Trump có thể muốn tận dụng ảnh hưởng của Trung Quốc để tạo đột phá trong đàm phán với Iran, nhưng chúng tôi hoài nghi khả năng Bắc Kinh sẽ sử dụng ảnh hưởng của họ một cách mạnh tay trong bối cảnh hiện tại”, nhóm nhà phân tích viết.
Theo nhóm này, Trung Quốc phải duy trì thế cân bằng giữa quan hệ với Iran, các nước Arab vùng Vịnh và cả Mỹ. Vì vậy, Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ tiếp tục kêu gọi hòa bình thay vì đóng vai trò tích cực hơn trong việc gây sức ép để Tehran nhượng bộ.
Tuy nhiên, họ cho rằng Trung Quốc có thể tham gia sâu hơn nếu xuất hiện đề xuất chuyển lượng uranium làm giàu cấp độ cao của Iran ra nước ngoài, bởi Bắc Kinh có thể trở thành bên tiếp nhận số vật liệu này.
Các nhà phân tích của Eurasia Group cho rằng hợp tác Mỹ – Trung về Iran sẽ chỉ dừng ở mức hạn chế. Bắc Kinh đã thể hiện lập trường rõ ràng hơn khi phản đối việc thu phí qua eo biển Hormuz và có thể tăng mua năng lượng từ Mỹ để giảm bớt lo ngại của Washington.
“Nhưng đó có lẽ cũng là giới hạn của sự phối hợp Mỹ – Trung về Iran”, nhóm này cho biết.
Sau chuyến đi Bắc Kinh, lựa chọn của ông Trump đang dần thu hẹp. Hội đàm với ông Tập giúp duy trì đối thoại Mỹ – Trung và tránh căng thẳng song phương leo thang, nhưng chưa tạo được lối thoát rõ ràng cho chiến sự Iran.
Trong lúc đó, Tehran vẫn giữ được đòn bẩy quan trọng là khả năng gây áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu thông qua eo biển Hormuz. Iran dường như hiểu rõ điều này và tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố lực lượng vũ trang nước này “sẵn sàng đáp trả mọi hành động gây hấn”.
“Tổng thống Trump đã thử gây sức ép và đưa ra những tuyên bố cứng rắn, nhưng không hiệu quả. Ông ấy cũng thử đàm phán, nhưng vẫn không thành công”, Ivo Daalder, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, nói với CNN. “Giờ ông ấy đang cố tìm cách thoát khỏi thế bế tắc”.
Khi cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập không giúp tháo gỡ được thế bế tắc đó, ông Trump không còn nhiều lựa chọn. Các lãnh đạo Lầu Năm Góc cho hay trong hơn một tháng ngừng bắn với Iran, họ đã tái vũ trang cho các tàu chiến và chiến đấu cơ ở Trung Đông.
Tướng Dan Caine, chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tuần trước nói trước một ủy ban Thượng viện rằng quân đội “duy trì loạt phương án cho các lãnh đạo dân sự”, trong đó có khả năng nối lại hoạt động quân sự với Iran. Tuy nhiên, tướng Caine từ chối làm rõ động thái quân sự mà Tổng thống Trump có thể ra lệnh tiến hành.
Tòa án Seoul hôm nay 26/6 đã tuyên án cựu Đệ nhất phu nhân Kim Keon Hee 7 năm tù giam vì tội nhận quà tặng đắt tiền để bổ nhiệm các chức vụ và ưu ái trong kinh doanh.
Tòa án quận trung tâm Seoul đã tuyên án đối với bà Kim, vợ của cựu Tổng thống bị phế truất Yoon Suk Yeol, sau khi bà bị truy tố về tội nhận hối lộ, bao gồm hơn 100 triệu won (64.750 USD) tiền trang sức để đổi lấy một công việc trong chính phủ cho con rể của chủ tịch một công ty xây dựng.
Tổng cộng, bà Kim bị buộc tội nhận hối lộ với tổng giá trị khoảng 300 triệu won, và tòa án đã tuyên bố bà phạm tội trên tất cả các tội danh.
Trong phiên tòa được truyền hình trực tiếp, thẩm phán Cho Sun-pyo cho biết bà Kim đã coi thường trách nhiệm xã hội gắn với vị trí đệ nhất phu nhân và chỉ sử dụng vị trí đó như một công cụ để theo đuổi lợi ích cá nhân.
Bà Kim bị truy tố vào tháng 12 năm ngoái với cáo buộc nhận một chiếc vòng cổ Van Cleef & Arpels và các đồ trang sức khác từ chủ tịch một công ty xây dựng trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 5/2022; một vật trang trí hình rùa vàng vào tháng 4/2022 từ Lee Bae-yong, cựu chủ tịch Ủy ban Giáo dục Quốc gia, để đổi lấy việc bổ nhiệm; một chiếc túi Dior trị giá 5,4 triệu won từ một mục sư cùng năm; và một chiếc đồng hồ Vacheron Constantin từ một doanh nhân khác vào tháng 9/2022.
Vào tháng 2/2023, bà bị cáo buộc nhận một bức tranh của họa sĩ nổi tiếng Lee Ufan từ một cựu công tố viên để đổi lấy sự giúp đỡ của bà trong việc đảm bảo cho ông này được đề cử tranh cử.
Các cuộc trao đổi này chủ yếu diễn ra trong thời gian chồng bà đương chức tổng thống từ tháng 5/2022 cho đến khi ông bị phế truất vào tháng 4/2025.
Thẩm phán cho biết bà Kim đã tìm cách trốn tránh trách nhiệm. Bà Kim đã chối bỏ trách nhiệm về hành vi phạm tội của mình bằng cách trả lại một số món quà khi cuộc điều tra bắt đầu hoặc biện minh rằng bà tự mua chúng.
"Điều này cho thấy bà hoàn toàn nhận thức được tính bất hợp pháp trong hành động của mình nhưng đã cố gắng che giấu điều đó”, thẩm phán nêu rõ.
Nhóm luật sư của công tố viên đặc biệt Min Joong-ki, những người đã yêu cầu mức án 7 năm rưỡi tù giam, hoan nghênh phán quyết của tòa. Các luật sư của bà Kim cho biết họ sẽ kháng cáo.
Tòa án cũng tuyên án chủ tịch công ty xây dựng một năm tù giam, hoãn thi hành án 2 năm, doanh nhân tặng đồng hồ một năm tù giam, hoãn thi hành án 2 năm, và mục sư bị phạt 8 triệu won.
Cựu Đệ nhất phu nhân đã bị tòa phúc thẩm tuyên án 4 năm tù giam trong một vụ án tham nhũng khác.
Bà cũng sẽ phải ra tòa về cáo buộc liên quan đến một vụ án mà các thành viên của Giáo hội Thống nhất được cho là bị ép buộc gia nhập đảng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2022 nhằm gây ảnh hưởng đến kết quả bầu cử sơ bộ của đảng để chọn ứng cử viên tổng thống, mà chồng bà, ông Yoon, đã thắng.
Bà Kim Keon Hee được xem là Đệ nhất phu nhân quyền lực bậc nhất Hàn Quốc khi chồng bà, Tổng thống Yoon Suk Yeol còn đương chức.
Một tòa án ở Seoul hôm 12/6 đã kết án cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol 30 năm tù với cáo buộc ra lệnh cho máy bay không người lái (UAV) xâm nhập vào Triều Tiên năm 2024.
Theo các công tố viên, mệnh lệnh của ông Yoon nhằm làm gia tăng căng thẳng xuyên biên giới và tạo cơ sở cho tuyên bố thiết quân luật của ông vào tháng 12/2024.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc cả tổng thống và đệ nhất phu nhân đều bị tuyên án tù.
Theo báo Kyiv Independent, trong suốt ngày 17-7, hai bộ quan trọng bậc nhất thời chiến của Ukraine là Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao đã rơi vào cảnh không có người lãnh đạo hợp pháp.
Tình thế oái oăm này bắt đầu từ ngày 16-7, khi Quốc hội Ukraine phê chuẩn nội các mới do Thủ tướng Sergiy Koretskyi đứng đầu. Theo luật Ukraine, ngay thời điểm đó, cả Ngoại trưởng Andrii Sybiha lẫn Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đều đương nhiên mất chức.
Thông lệ là việc bổ nhiệm người kế nhiệm phải diễn ra ngay sau đó. Ban đầu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là sẽ đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng, còn Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko sang làm Bộ trưởng Quốc phòng.
Tuy nhiên giữa làn sóng phản đối việc sa thải ông Fedorov, ông Zelensky đã không đệ trình ứng viên lãnh đạo Bộ Quốc phòng nào lên Quốc hội. Trong khi vì một lý do chưa rõ, ông cũng không đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng.
Đáng chú ý, ngày 16-7, ông Zelensky tuyên bố đã chỉ định quyền Giám đốc Cục An ninh (SBU) Yevhen Khmara làm quyền Bộ trưởng.
Tuy nhiên, theo luật Ukraine, Tổng thống không có thẩm quyền bổ nhiệm chức vụ này. Việc bổ nhiệm quyền Bộ trưởng phải thuộc về Nội các. Do đó, việc ông Zelensky bổ nhiệm ông Khmara là bất hợp pháp.
Sang ngày 17-7, ông Zelensky dường như thừa nhận vướng mắc khi cho biết đã bàn với ông Koretskyi về nhân sự quyền lãnh đạo hai bộ, phần nào cho thấy tuyên bố ông đưa ra hôm trước là quá vội vàng.
Trong lúc chờ Nội các quyết định, Bộ Quốc phòng Ukraine về mặt pháp lý do Thứ trưởng thứ nhất Oleksii Viskub tạm điều hành.
Tình huống càng khó xử ở Bộ Ngoại giao. Do ghế thứ trưởng thường trực cũng đang bỏ trống, bộ này lúng túng chưa rõ ai sẽ điều hành công việc hằng ngày.
Kết quả là suốt ngày 17-7, cả bộ máy ngoại giao lẫn quốc phòng của Ukraine đều không có người đứng đầu chính thức. Tình thế chỉ được sửa sai vào tối 17-7, sau khi Nội các Ukraine chính thức bổ nhiệm ông Khmara làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng và ông Sybiha làm quyền Ngoại trưởng.
Cùng ngày 17-7, ông Zelensky bổ nhiệm ông Klymenko làm lãnh đạo Hội đồng An ninh và quốc phòng quốc gia. Ông Klymenko sẽ điều phối "toàn bộ các thành phần của lĩnh vực an ninh và quốc phòng", gồm cả sản xuất quốc phòng, theo Hãng tin Reuters.
Chức vụ mới của ông Klymenko trước đó do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov nắm giữ. Trong vai trò này, ông Umerov cũng là trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Ukraine trong các cuộc đàm phán với Nga do Mỹ hậu thuẫn. Hiện chưa rõ ông Umerov sẽ được giao chức vụ mới hay không.
Cũng trong ngày 17-7, ông Zelensky cho biết Tập đoàn dầu khí nhà nước Naftogaz sẽ bổ nhiệm Giám đốc thương mại Sergiy Fedorenko làm Tổng giám đốc, thay ông Koretskyi vừa lên làm Thủ tướng.
Ông Fedorenko có nhiều năm kinh nghiệm cấp cao trong ngành dầu khí, sẽ điều hành công ty trong một nhiệm kỳ cố định chưa được nêu rõ thời hạn.
Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), các cầu thủ đã được quan chức chính phủ, giới thể thao cùng người thân chào đón tại sân bay hôm 26/5, trước khi xe buýt chở đội di chuyển qua các tuyến phố Bình Nhưỡng với 2 bên đường là đám đông người dân reo hò và phất cờ chúc mừng.
Báo Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận của đảng Lao động Triều Tiên cầm quyền, cũng đưa tin về sự trở về của đội bóng, đăng tải các bức ảnh những cầu thủ mỉm cười cầm hoa.
Đội tuyển Naegohyang đã giành chiến thắng tại giải AFC Women’s Champions League. Các trận bán kết và chung kết đã diễn ra tại Suwon, cách Seoul, Hàn Quốc khoảng 30km về phía nam, vào tuần trước. Các cầu thủ rời Hàn Quốc sang Trung Quốc cuối tuần qua trước khi trở về Bình Nhưỡng.
Trước đó, Tổng thống Lee Jae-myung đã chúc mừng Câu lạc bộ Naegohyang vì giành chức vô địch tại Hàn Quốc.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Lee cho biết ông “chân thành chúc mừng” các cầu thủ Triều Tiên, những người đã thắng đội Tokyo Verdy Beleza của Nhật Bản trong trận chung kết.
“Những trận đấu đẳng cấp tại Champions League đã cho thế giới thấy rõ sự phát triển vượt bậc và năng lực của bóng đá nữ châu Á”, ông viết.
“Tôi hy vọng giải đấu này, vượt lên trên thắng thua, đã trở thành dịp ý nghĩa để thúc đẩy bước tiến mới cho thể thao châu Á cũng như nhắc lại những giá trị của thể thao như hòa bình và hòa hợp", ông nói.
Ông Lee cũng cho biết “tinh thần chiến đấu” mà các cầu thủ Triều Tiên thể hiện trong trận đấu dưới cơn mưa lớn trước đó sẽ còn được nhớ tới trong thời gian dài.
Đối với các cổ động viên Hàn Quốc đã cổ vũ cho cả đội bóng Hàn Quốc lẫn Triều Tiên, ông bày tỏ “sự kính trọng sâu sắc” vì đã thể hiện một “văn hóa cổ vũ trưởng thành”.
“Quả bóng luôn tròn và chúng ta sẽ còn gặp lại. Tôi sẽ hết lòng cổ vũ cho thử thách tiếp theo của các cầu thủ", ông cho hay.
