Chụp ảnh trên bãi đá ở Sầm Sơn, 2 du khách mắc kẹt khi thủy triều dâng

Lấy bằng tiến sĩ toán tại Đại học Harvard khi mới 27 tuổi, trở thành giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2020 ở tuổi 37, là Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam (Bộ GD-ĐT), gần đây Lê Anh Vinh còn được biết tới là tác giả sách thiếu nhi rất có duyên với giải thưởng.

Sau giải khuyến khích giải thưởng Sách quốc gia năm 2023 với bộ sách Những đứa trẻ hạnh phúc (Lê Anh Vinh chủ biên), anh lại vừa được trao giải thưởng Khát vọng Dế Mèn thuộc Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 năm 2026 cho cuốn truyện Chú robot tưởng mình là người. Và đề thi tuyển sinh lớp 10 THPT của TP.HCM hôm 1-6 môn ngữ văn đã chọn trích Chú robot tưởng mình là người.

Trò chuyện với Tuổi Trẻ, GS.TS Lê Anh Vinh cho biết là một người làm toán, làm giáo dục rồi viết sách thiếu nhi, được bạn đọc và các hội đồng chuyên môn ghi nhận khiến anh rất vui và biết ơn.

* Thưa anh, câu chuyện một người cha viết sách từ những cuộc kể chuyện mỗi đêm cho các con của mình thật là đẹp. Mối duyên đưa anh tới việc viết sách cho thiếu nhi đã bắt đầu thế nào?

- Hồi nhỏ tôi rất thích đọc sách, đặc biệt là những cuốn sách thiếu nhi có yếu tố khoa học, phiêu lưu và tưởng tượng. Một trong những cuốn sách tôi yêu thích nhất là Thuyền trưởng Đơn vị của một nhà toán học người Nga, bản in của NXB Cầu Vồng và NXB Kim Đồng.

Cuốn sách kể về hành trình khám phá của cậu bé Số Không đi theo bác thuyền trưởng đơn vị. Tôi đọc cuốn sách đó từ những năm đầu tiểu học và đã luôn tự hỏi vì sao lại có một cuốn sách có thể khiến trẻ con thấy toán học thú vị đến thế.

Sau này khi có con, các con tôi rất thích nghe kể chuyện mỗi tối. Ban đầu tôi đọc truyện cho các con nghe, nhưng rồi các bạn ấy không thích nghe đọc nữa mà đòi bố phải tự kể. Vậy là tôi bắt đầu tưởng tượng ra những cuộc phiêu lưu mà chính các con trở thành nhân vật chính.

Tôi kể những câu chuyện để các con thấy rằng những điều mình học ở trường, kể cả những kiến thức khoa học rất nhỏ, cũng có thể giúp ích trong cuộc sống. Thấy các con hào hứng, tôi bắt đầu nghĩ đến việc viết lại để nhiều bạn nhỏ khác cũng có thể đọc.

* Với nhiều người, việc một giáo sư toán viết sách kể chuyện cho các em nhỏ thật đặc biệt và có phần... lạ. Bởi vì người ta hay dán nhãn người giỏi toán thường không thích hoặc không giỏi văn?

- Tôi nghĩ đây là một định kiến khá thú vị và có lẽ cũng không hoàn toàn vô lý nếu nhìn vào trải nghiệm đi học của nhiều thế hệ. Quả thật rất nhiều bạn học chuyên toán ngày trước sợ môn văn, nhất là sợ những bài văn phải viết theo một khuôn mẫu nào đó.

Nghĩ lại, tôi cũng phải cảm ơn các thầy cô dạy văn của mình. Hồi đi học, tôi thường nghĩ gì viết nấy, viết khá tự do, vậy mà kiểu gì cũng được các thầy cô cho trung bình 6,5 điểm, vừa đủ để đạt danh hiệu học sinh giỏi.

* Truyện của một tiến sĩ toán học có khác biệt với văn chương của những người khác?

- Tôi có một người bạn học rất giỏi văn, ngày trước đi học toàn được 9-10 điểm văn. Khi đọc truyện của tôi, bạn đó luôn nói "Biết ngay là văn của người học toán, câu chữ quá đơn giản, nhưng được cái nhiều ý". Tôi thấy nhận xét ấy cũng đúng.

Còn tôi nghĩ mỗi người khi viết đều mang theo cách mình nhìn thế giới. Người làm toán thường có thói quen đi tìm cấu trúc phía sau một vấn đề, vì vậy khi kể một câu chuyện tôi luôn nghĩ đến những câu hỏi như vì sao nhân vật hành động như vậy, tình huống này dẫn tới tình huống kia thế nào và một ý tưởng lớn có thể được kể lại bằng hình ảnh nào để trẻ em hiểu được.

Cũng phải nói thêm là viết một bài báo khoa học, một báo cáo hay một cuốn sách mang tính chuyên môn thì tôi có thể tập trung làm khá nhanh trong một khoảng thời gian cố định. Nhưng viết một cuốn truyện thì khác.

Câu chuyện cần thời gian để hình thành, nhân vật cần thời gian để sống cùng mình, nhiều chi tiết chỉ xuất hiện rất bất ngờ sau một cuộc trò chuyện, một khoảnh khắc với các con hoặc một đêm ngồi nghĩ vu vơ. Viết truyện với tôi thường chậm hơn nhưng cũng có một niềm vui rất riêng.

* Nhà toán học làm việc gì hẳn cũng theo logic chặt chẽ. Vậy anh có "đi lang thang dưới mưa không mục đích, chơi mà không cần lý do" như bài học anh muốn gửi tới các em nhỏ qua những nhân vật trẻ con trong cuốn sách của anh không?

- Tôi không phải là người thường xuyên "đi lang thang dưới mưa không mục đích" theo nghĩa lãng mạn, nhưng tôi tin vào giá trị của những việc không nhất thiết phải có mục tiêu rõ ràng: ngồi chơi với con, nghe một câu chuyện rất dài chưa biết kết thúc ở đâu, đi dạo mà không cần giải quyết việc gì.

Trong giáo dục, đôi khi người lớn muốn mọi thứ đều phải có mục tiêu: chơi để học kỹ năng gì, đọc sách để rút ra bài học gì. Điều đó không sai nhưng nếu cái gì cũng biến thành mục tiêu thì tuổi thơ sẽ rất mệt. Trẻ em cần được chơi chỉ vì vui, tò mò chỉ vì thích và yêu một điều gì đó chỉ vì thấy nó đáng yêu. Có lẽ người lớn cũng cần học lại điều ấy từ trẻ em.

* Đọc sách anh có thể thấy anh dành nhiều thời gian trò chuyện, chơi với các con và dường như học hỏi về gia đình, về cuộc sống từ chính các con vậy. Anh có phải là một người đàn ông của gia đình không?

- Tôi không dám tự nhận mình là một người đàn ông của gia đình theo nghĩa "hoàn hảo nhất" của từ này. Tôi cũng rất bận, cũng có những giai đoạn bị cuốn vào công việc và chắc chắn cũng có những thiếu sót như nhiều ông bố khác. Nhưng nếu hỏi gia đình có phải là phần quan trọng nhất trong cuộc sống của tôi không, câu trả lời chắc chắn là có.

Có lẽ vì vậy việc viết sách thiếu nhi với tôi không tách rời khỏi đời sống gia đình.

Các con thường là những độc giả đầu tiên của tôi, từ lúc ý tưởng còn rất sơ khai cho đến khi bản thảo đã hoàn thiện hơn. Tôi kể chuyện cho các con nhưng nhiều khi chính các con lại dạy tôi cách nhìn thế giới chậm hơn, hồn nhiên hơn và bao dung hơn.

* Cuốn sách của anh có nhắc, điều giáo dục nên làm là bảo vệ quyền được hiện diện của những điều chưa có tên gọi. Anh có thể chia sẻ quan điểm làm giáo dục này của anh? Ở Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, các anh đi theo "tôn chỉ" này?

- Nếu giáo dục chỉ nhìn vào những gì đã có tiêu chí, đã có trong bảng điểm thì rất dễ bỏ sót những điều rất quan trọng như một năng lực khác biệt của trẻ, một khó khăn học tập chưa được nhận ra, một cảm xúc chưa được người lớn hiểu đúng hay một nhóm học sinh chưa có được sự quan tâm đầy đủ.

Vì vậy tôi nghĩ giáo dục trước hết phải biết lắng nghe và thừa nhận. Trước khi gọi tên được một vấn đề, trước khi có chính sách hay giải pháp hoàn chỉnh, ta cần chấp nhận rằng điều đó đang tồn tại.

Với những người nghiên cứu giáo dục, chúng tôi cũng cố gắng làm theo tinh thần ấy, giúp hệ thống nhìn thấy rõ hơn những vấn đề của trẻ em, của giáo viên, của nhà trường, từ đó có các nghiên cứu, bằng chứng và đề xuất chính sách phù hợp hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo đó, đơn vị bầu cử số 13 (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) tiếp xúc cử tri tại xã Tân Nhựt gồm ông Đỗ Thanh Bình - Bộ trưởng Bộ Nội vụ - Phó Ban Tổ chức Trung ương, ông Nguyễn Thanh Sang - Phó trưởng Ban Nội chính Thành ủy TP.HCM, bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM.

Tham dự hội nghị còn có bà Nguyễn Thị Diệu Thúy - Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM - cùng đại diện các sở ngành, địa phương.

Tại buổi tiếp xúc, các cử tri đề nghị tăng cường giám sát các dự án quy hoạch treo kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân. Đồng thời lo ngại về tình trạng ngập nước, hạ tầng xuống cấp và mong muốn đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông.

Một số cử tri cũng kiến nghị xem xét chế độ đối với lực lượng không chuyên trách sau đợt sắp xếp sắp tới và chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố…

Liên quan quy hoạch đất lúa dự trữ 330ha, cử tri Võ Văn Huệ (xã Tân Kiên) cho rằng sản xuất lúa hiện hiệu quả thấp nhưng dự án đất lúa tại địa phương kéo dài nhiều năm, gây khó khăn cho người dân trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất và tách thửa.

Ngoài ra, cử tri xã Vĩnh Lộc tiếp tục phản ánh dự án công viên hồ Vĩnh Lộc chậm triển khai nhiều năm, ảnh hưởng đến đời sống người dân và đề nghị sớm triển khai hoặc xóa bỏ quy hoạch.

Ông Nguyễn Thanh Nhã - Bí thư xã Tân Vĩnh Lộc - cho biết dự án hồ sinh thái sẽ được lập lại sau khi TP.HCM hoàn thiện quy hoạch chung, sau đó địa phương tiếp tục lập quy hoạch phân khu và xác định tiến độ thực hiện.

Trao đổi thêm về quy hoạch đất lúa dự trữ, đại diện UBND xã Tân Nhựt - cho biết khu vực khoảng 330ha sẽ không còn quy hoạch đất lúa dự trữ theo định hướng mới mà chuyển sang đất đô thị, hiện đang được lập quy hoạch phân khu cụ thể để công bố.

Phát biểu tại buổi tiếp xúc, Bộ trưởng Bộ Nội vụ - Phó Ban Tổ chức Trung ương Đỗ Thanh Bình cho biết sáng nay, đoàn đại biểu Quốc hội ghi nhận 27 ý kiến cử tri với nhiều nội dung sát thực tiễn, thẳng thắn.

Theo ông Bình, các ý kiến tập trung vào nhiều vấn đề như đất đai, hạ tầng, quy hoạch, an toàn thực phẩm và chế độ chính sách. Văn phòng đoàn đại biểu Quốc hội sẽ tổng hợp đầy đủ để chuyển các bộ, sở ngành liên quan xử lý, đồng thời theo dõi tiến độ giải quyết các kiến nghị của cử tri.

Liên quan chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, ông Bình cho biết việc thực hiện theo các nghị quyết hiện hành. Sau chủ trương sắp xếp từ tháng 7-2025, cả nước đã giảm khoảng 47.000 tổ dân phố, trong đó có nhiều tổ chưa đảm bảo tiêu chí hoạt động.

Định hướng chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với quy mô, đặc điểm và điều kiện của từng khu vực.

Hiện Bộ Nội vụ đang xây dựng phương án sắp xếp để trình cơ quan có thẩm quyền quyết định, định hướng không làm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Bộ Nội vụ đang nghiên cứu hoàn thiện các quy định liên quan đến tổ chức chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Việc xây dựng nghị định được nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo đảm tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Ông Bình cho biết thêm, việc hoàn thiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cũng được đặt trong tổng thể yêu cầu tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm phù hợp khả năng cân đối ngân sách của địa phương.

Các nội dung liên quan sẽ được điều chỉnh theo hướng bảo đảm tương quan hợp lý với quy mô mới của cấp xã, gắn với khối lượng công việc và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.

Về lực lượng không chuyên trách, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết bộ đã đề nghị các địa phương đánh giá kỹ nhu cầu sử dụng, giải quyết chế độ phù hợp và sẽ có nghị định cụ thể trong thời gian tới.

"Qua các ý kiến hôm nay có thể thấy cử tri không chỉ mong muốn giải quyết từng vấn đề cụ thể mà còn mong muốn một nền chính quyền hiệu quả, sâu sát hơn. Đoàn đại biểu Quốc hội sẽ tăng cường giám sát các ý kiến được tổng hợp gửi đi. Tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự góp ý của bà con cử tri thời gian tới", ông Bình cho hay.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 20.4, Công an phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) cho biết đang xác minh đoạn clip ghi lại cảnh người đàn ông hành hung phụ nữ ở Quy Nhơn lan truyền trên mạng xã hội.

Trước đó, mạng xã hội Facebook xuất hiện clip ghi lại cảnh người đàn ông chặn đường, hành hung một phụ nữ ở Quy Nhơn, gây bức xúc dư luận.

Theo nội dung clip, khoảng 17 giờ 30 ngày 19.4, khi người phụ nữ đang di chuyển trên đường thì bị một người đàn ông điều khiển xe máy, không đội mũ bảo hiểm, chặn lại. Khi nạn nhân dừng xe, người này tiến đến, dùng dép đánh tới tấp vào vùng mặt và đầu.

Chưa dừng lại, người đàn ông còn túm tóc, kéo đầu nạn nhân xuống rồi lên gối. Bị tấn công bất ngờ, người phụ nữ chống trả và kêu cứu. Sự việc chỉ dừng lại khi nạn nhân ngã xuống đường.

Đoạn video sau khi xuất hiện trên mạng xã hội đã nhanh chóng thu hút sự chú ý. Nhiều ý kiến bày tỏ bức xúc trước hành vi bạo lực của người đàn ông.

Hiện cơ quan công an đang tiếp tục xác minh, làm rõ vụ hành hung phụ nữ ở Quy Nhơn để xử lý theo quy định pháp luật.

Tin Gốc: Thanh Niên