Năm 2021, Tổng cục Thuế (Nay là Cục Thuế) ra mắt ứng dụng eTax Mobile, giúp người nộp thuế có thể tra cứu các thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế trên điện thoại.
Thông qua ứng dụng, cá nhân có thể tra cứu nghĩa vụ thuế, thông tin quyết toán, nộp thuế điện tử, tra cứu hồ sơ, thông báo từ cơ quan thuế cũng như theo dõi các khoản thu liên quan đến đất đai, lệ phí trước bạ hay thuế thu nhập cá nhân…
Việc triển khai eTax Mobile được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành thuế, góp phần nâng cao tính minh bạch và giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Nhờ cài đặt, tra cứu trên ứng dụng này, không ít người bất ngờ phát hiện ra các khoản thu nhập, nợ thuế cá nhân mà trước đây không biết.
Chị Hạnh (nhân viên truyền thông tại Hà Nội) cho biết hàng năm đều ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thu nhập cá nhân do chỉ phát sinh một nguồn thu nhập.
Tuy nhiên, chị bất ngờ nhận thông báo từ cơ quan thuế về khoản thu nhập thuộc diện phải quyết toán trực tiếp. Kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, chị phát hiện một khoản thu nhập hơn 2 triệu đồng từ một doanh nghiệp lạ, chưa từng làm việc hay giao kết hợp đồng.
Thực tế, hầu hết người dân phát hiện nợ thuế “trên trời rơi xuống” vào mùa cao điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân hàng năm. Tuy nhiên, từ năm ngoái, hiện tượng này đột biến khi áp dụng quy định sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế duy nhất, thay vì tách biệt như trước. Đây là thông tin rất dễ bị lộ và lợi dụng cho mục đích kê khai thuế.
Nhiều người băn khoăn không biết khi phát hiện những khoản thuế “từ trên trời rơi xuống” cần xử lý ra sao.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Lê Đức Anh Thắng, Công ty Luật TNHH Khải Hoàn Minh, cho biết dưới góc độ pháp lý, khi phát hiện eTax Mobile hiển thị khoản nợ thuế, người nộp thuế cần bình tĩnh kiểm tra, không nên vội vàng nộp tiền khi chưa xác định rõ căn cứ phát sinh nghĩa vụ.
Ông cho biết trước hết, cần lưu lại đầy đủ thông tin trên ứng dụng, gồm: loại thuế, kỳ tính thuế, số tiền phải nộp, tiền chậm nộp nếu có, cơ quan thuế quản lý, mã hồ sơ hoặc thông báo thuế liên quan. Sau đó, đối chiếu với hồ sơ kê khai, chứng từ nộp tiền, biên lai, sao kê ngân hàng và các giao dịch có liên quan.
“Khoản nợ thuế có thể phát sinh từ nhiều nguồn như thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, lệ phí trước bạ, nghĩa vụ tài chính về đất, hoạt động kinh doanh, cho thuê tài sản hoặc chuyển nhượng tài sản. Cũng có trường hợp người nộp thuế đã nộp nhưng dữ liệu chưa được cập nhật, chưa bù trừ kịp thời hoặc phát sinh sai lệch thông tin”, ông nói.
Theo luật sư Lê Đức Anh Thắng, nếu chưa rõ nguồn gốc khoản nợ, nhất là khoản tiền lớn hoặc có tiền chậm nộp, người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế quản lý hiển thị trên ứng dụng để được giải thích căn cứ phát sinh.
Nếu khoản nợ là đúng, cần nộp kịp thời để tránh phát sinh thêm nghĩa vụ. Nếu khoản nợ không chính xác, đã nộp hoặc không thuộc nghĩa vụ của mình, người nộp thuế có quyền đề nghị tra soát, điều chỉnh, bù trừ hoặc cập nhật lại dữ liệu theo quy định.
“Về nguyên tắc, nghĩa vụ thuế phải được xác định trên cơ sở hồ sơ, chứng từ và thông báo hợp lệ, không nên chỉ căn cứ vào một dòng hiển thị trên ứng dụng để kết luận ngay là đang nợ thuế”, vị này nhấn mạnh.
Chiều 9-4, tại họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính, ông Lưu Đức Huy - Phó cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) - cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Điểm mới đáng chú ý là đề xuất mức giảm trừ chi phí y tế và giáo dục - đào tạo người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công, trước khi tính thuế.
Theo đó ngoài mức giảm trừ gia cảnh hiện hành 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, người nộp thuế sẽ được trừ thêm các khoản chi y tế, giáo dục phát sinh cho cả bản thân và người phụ thuộc.
Dự thảo đưa ra hai phương án. Phương án 1 quy định mức giảm trừ tối đa 20 triệu đồng/năm với chi y tế và 21 triệu đồng/năm với giáo dục - đào tạo. Phương án 2 nâng mức này lên lần lượt 23 triệu đồng/năm và 24 triệu đồng/năm, tương ứng tổng mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm.
Dự kiến nếu được thông qua, quy định này sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, bao gồm cả các khoản chi phát sinh từ đầu năm nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Lý giải cơ sở đề xuất, ông Huy cho biết mức này được xây dựng dựa trên chi tiêu thực tế của người dân. Năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người, riêng điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng/người. Chi tiêu giáo dục - đào tạo bình quân đạt 9,6 triệu đồng/người.
Với tỉ lệ người nộp thuế/người phụ thuộc là 0,8, tổng chi cho hai nhóm dịch vụ này ước khoảng 20,4 triệu đồng/năm cho y tế và 19,2 triệu đồng/năm cho giáo dục. Đây là cơ sở để cơ quan soạn thảo xây dựng các mức giảm trừ.
Trả lời câu hỏi của báo chí về việc mức giảm trừ nêu trên còn thấp, ông Huy cho biết Bộ Tài chính đang tiếp tục tổng hợp góp ý, trên cơ sở đó sẽ tiếp thu, chỉnh lý và báo cáo cấp có thẩm quyền.
Theo tính toán, nếu áp dụng phương án 2, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 7.700 tỉ đồng/năm.
Đáng chú ý, với một người lao động có một người phụ thuộc, sau khi được giảm trừ thêm chi phí y tế, giáo dục, thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng vẫn chưa phải nộp thuế; từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Để được giảm trừ, các khoản chi phải phát sinh trong nước, có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và không được thanh toán từ các nguồn khác như bảo hiểm, ngân sách hay hỗ trợ của tổ chức, cá nhân.
Theo ông Huy, y tế và giáo dục là các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nên bắt buộc phải xuất đầy đủ hóa đơn, chứng từ cho người sử dụng dịch vụ.
"Trước đây bán hàng hóa, dịch vụ dưới 200.000 đồng có thể không cần hóa đơn, nhưng từ khi áp dụng hóa đơn điện tử (từ 1-7-2022), dù giá trị nhỏ vẫn phải xuất hóa đơn. Không có lý do gì người dân nộp học phí, viện phí mà không nhận được hóa đơn", ông Huy nhấn mạnh.
Theo dự thảo thông tư sửa đổi quy định lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn, pha chế xăng E10 trên toàn quốc do Bộ Công Thương xây dựng, sẽ điều chỉnh thời gian sử dụng xăng sinh học từ ngày 30-4, tức là sớm hơn 1 tháng so với lộ trình cũ.
Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng.
Với tỉ lệ phối trộn ethanol ở mức 10%, đây là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu. Ethanol có chứa oxy, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn. Nhờ đó hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ.
Với một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Tuy nhiên trên thực tế ông Tuyến cho rằng mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm) và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ.
Từ các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.
Bên cạnh đó lợi ích của xăng E10 là giảm phát thải, ông Tuyến cho biết các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể, giúp bảo vệ môi trường trong khi chi phí sử dụng thấp hơn.
"Thực tiễn cho thấy loại nhiên liệu này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền động cơ và hoàn toàn phù hợp với các phương tiện đang lưu hành" - ông Tuyến khẳng định.
Theo TS Đào Duy Anh - Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), chương trình chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sinh học không mới. Từ năm 2012, Việt Nam đã xây dựng lộ trình phát triển xăng sinh học, trong đó có E5 và E10 và xăng E5 đã được triển khai trên toàn quốc từ năm 2018.
Để triển khai xăng sinh học trên toàn quốc, ông Duy Anh nói cần thường xuyên cập nhật yêu cầu về nhiên liệu phù hợp với sự phát triển của động cơ. Công nghệ động cơ xăng liên tục được cải tiến, kéo theo các tiêu chuẩn kỹ thuật về nhiên liệu cũng thay đổi theo thời gian.
Chẳng hạn từ ngày 1-1-2025, các dòng xe sản xuất, lắp ráp mới tại Việt Nam phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5, do đó nhiên liệu sử dụng cũng phải tương thích. Việc lựa chọn và sử dụng xăng nền phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả vận hành và tuân thủ quy định.
Bộ cũng kịp thời gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi giá trị - từ sản xuất, phối trộn, lưu thông đến phân phối. Gắn đó là đẩy mạnh truyền thông, đặc biệt là trước tâm lý e ngại của người tiêu dùng về ảnh hưởng đến động cơ hay mức tiêu hao nhiên liệu.
Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của xe khi các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải, không thay đổi đáng kể so với xăng khoáng. Do đó việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.
Tuy vậy ông Tuyến khuyến nghị người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo trì, bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Xe nào khi sử dụng cũng đều có chu kỳ bảo dưỡng, nên khi sử dụng xăng E10 cần thực hiện các khuyến cáo này để bảo đảm chất lượng và tuổi thọ của xe.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, 40 công ty chứng khoán (CTCK) ghi nhận tổng lợi nhuận gần 7.600 tỉ đồng trong quý 1-2026, thấp nhất trong 4 quý gần đây.
Dù vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ, bức tranh chung cũng phản ánh những điểm kém tích cực của thị trường chứng khoán quý đầu năm.
Cụ thể, đã có tới khoảng 17/40 doanh nghiệp thua lỗ hoặc suy giảm kết quả kinh doanh so với cùng kỳ năm ngoái.
Một loạt công ty ghi nhận kết quả kém khả quan như EVS lỗ 157,5 tỉ đồng, VDS lỗ 24,2 tỉ đồng, SBS lỗ 5,2 tỉ đồng hay OCBS lỗ 3,475 tỉ đồng.
Hầu hết các doanh nghiệp đều giải trình việc thua lỗ do ảnh hưởng của hoạt động tự doanh. Cá biệt, EVS cho biết phải trích lập với cổ phiếu NVB dù đây thực tế là tài sản đảm bảo được thu hồi từ các khoản nợ "xấu".
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt về phí môi giới và cho vay margin, nhiều CTCK đẩy mạnh tự doanh để cải thiện hiệu quả ROE.
Tuy nhiên, khi thị trường biến động, đặc biệt dưới tác động của yếu tố địa chính trị như cuộc chiến tại Trung Đông, danh mục đầu tư dễ bị ảnh hưởng, buộc doanh nghiệp phải trích lập dự phòng, kéo lợi nhuận đi xuống.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc khối ngân hàng đầu tư tại Chứng khoán An Bình (ABS) - cho rằng tự doanh là "con dao hai lưỡi".
Các CTCK tập trung vào môi giới và cho vay margin ít chịu ảnh hưởng hơn trong giai đoạn vừa qua, trong khi những đơn vị đẩy mạnh đầu tư tài chính lại đối mặt rủi ro lớn hơn khi thị trường đảo chiều.
Không chỉ các công ty nhỏ, nhiều doanh nghiệp có thế mạnh tự doanh cũng ghi nhận suy giảm. Chẳng hạn, VIX giảm hơn 60% lợi nhuận so với cùng kỳ, trong khi CTS giảm trên 30%.
Trong khi đó, một đơn vị có thế mạnh về tự doanh khác là Chứng khoán SHS cũng mới công bố chiến lược giảm phụ thuộc vào mảng tự doanh (từ 52-55% còn khoảng 35%) để đẩy mạnh cho vay margin, ngân hàng đầu tư.
Tân CEO của SHS, ông Nguyễn Duy Linh cho biết sẽ tránh gây "cú sốc" cho thị trường và sẽ cân nhắc hành động dựa trên chất lượng doanh nghiệp, điều kiện thị trường.
Bên cạnh tự doanh, mảng cho vay margin, trụ cột quan trọng của ngành, cũng đang đối mặt áp lực. Dù dư nợ cho vay tiếp tục tăng và lập kỷ lục mới, biên lợi nhuận (NIM) của hoạt động này lại có xu hướng thu hẹp.
Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Tổng giám đốc Nguyễn Thị Thu Hiền của Chứng khoán TCBS - đơn vị có dư nợ lớn nhất ngành, cho biết doanh nghiệp này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng cho vay, thậm chí mới huy động thêm gần 500 triệu USD từ các tổ chức nước ngoài. Tuy nhiên, bà Hiền cũng lưu ý NIM đang mỏng đi do mặt bằng lãi suất tăng so với đầu năm, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cốt lõi này.
Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Thế Minh cho rằng cơ cấu khách hàng cũng góp phần làm giảm hiệu quả cho vay. Dư nợ vẫn mở rộng ở nhóm khách hàng lớn nhưng đặc điểm của nhóm này thường đòi hỏi mức lãi suất ưu đãi hơn.
"Trong khi đó, nhóm "hào phóng" hơn là nhà đầu tư cá nhân lại đang hạn chế sử dụng đòn bẩy trong bối cảnh vĩ mô có nhiều biến động, khiến hiệu quả từ hoạt động cho vay margin kém đi", ông Minh phân tích.
Điều này khiến hai trụ cột chính của CTCK đều chịu áp lực: tự doanh tiềm ẩn rủi ro lớn, còn cho vay margin lại bị bào mòn biên lợi nhuận.
