Anh T.H.T, một phụ huynh hiện sống tại phố Tân Mai (Hà Nội), cho biết trường học cách nhà chỉ chừng 100 m nhưng năm nay, việc phân tuyến tuyển sinh mới khiến con anh phải đi học xa từ 2 – 3 km.
Cụ thể, gia đình anh đã sống tại ngõ 120 phố Tân Mai (Hà Nội) gần 30 năm nay. Hiện đại gia đình có khoảng 10 con và cháu đi học ở các trường mầm non, tiểu học Tân Mai, THCS Tân Mai chỉ cách nhà chừng 100 m. Khoảng cách từ nhà đến trường gần nên hằng ngày các con đi bộ đi học và về nhà, không cần người lớn đưa đón.
Năm học 2026 – 2027, riêng gia đình anh T. có 2 con vào lớp 1 và lớp 6. Nhưng theo phân tuyến tuyển sinh mới, con học lớp 1 sẽ phải học Trường tiểu học Tam Trinh. Con học lớp 6 học Trường THCS Thịnh Liệt. Cả hai trường này đều cách nhà hơn 2 – 3 km theo 2 hướng khác nhau trong khi trường tiểu học, THCS ngay cạnh nhà là Trường tiểu học Tân Mai và THCS Tân Mai lại không được học.
Tương tự, bà P.T.L ở ngõ 147 Tân Mai cho hay cháu bà chuẩn bị vào lớp 1 nhưng có thể không được học tại Trường tiểu học Tân Mai cách nhà chỉ 500 m mà phải sang Trường tiểu học Tam Trinh, cách khoảng 3,5 km.
Điều này đồng nghĩa với việc các gia đình phải cắt cử người đưa đón con thay vì các cháu tự đi bộ “vài bước chân” như trước kia. Việc đi lại của các cháu cũng vất vả hơn và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo các phụ huynh, họ không quan tâm nhiều đến việc thay đổi phân tuyến tuyển sinh thế nào, họ chỉ muốn con cháu được học gần nhà. Nếu không có trường gần nhà đã đành, còn nếu trường ngay cạnh nhà mà không được học vì không đúng phường, phải học trường “đúng tuyến” nhưng cách xa nhà thì rất bất hợp lý.
Trao đổi với PV Thanh Niên, anh T.H.T cho biết, hiện gia đình anh và các hộ trên cùng dãy phố đã được hứa sẽ xem xét và có giải pháp giải quyết nguyện vọng học trường gần nhà. Tuy nhiên, phụ huynh cho biết, vẫn phải tiếp tục chờ đợi đến ngày tuyển sinh chính thức mới “ngã ngũ” được.
Được biết, việc điều chỉnh phân tuyến tuyển sinh xuất phát từ quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính trên địa bàn.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sáp nhập phường, phố Tân Mai phân chia theo dãy số, trong đó hộ dân ở dãy số lẻ thuộc P.Tương Mai còn dãy số chẵn thuộc P. Hoàng Mai. Vì thế, dù nhà dân và trường học chỉ cách nhau 100 m nhưng đã thuộc 2 phường khác nhau. Nhà các phụ huynh nói trên thuộc dãy số chẵn nên thuộc tuyến tuyển sinh ở P.Hoàng Mai nên theo phân tuyến tuyển sinh thì phải học ở 2 trường thuộc phường này.
Sau phản ánh của người dân, UBND P.Hoàng Mai đã có báo cáo gửi Sở GD-ĐT Hà Nội. Theo đó, việc phân tuyến tuyển sinh năm học tới được thực hiện theo phương thức “xét tuyển theo nơi cư trú” của học sinh trên địa bàn phường, có ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản đồ số GIS nhằm xác định chính xác khoảng cách từ nơi ở của học sinh đến trường.
Cụ thể, ưu tiên 1 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại địa bàn có khoảng cách đến trường gần nhất. Ưu tiên 2 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh có khoảng cách đến trường ở địa bàn khác ngắn hơn khoảng cách tới trường gần nhất trên địa bàn cư trú.
Đối với nguyện vọng của phụ huynh khu vực tổ dân phố từ số 2 đến số 21 Tân Mai muốn đăng ký cho con học tại Trường tiểu học Tân Mai, UBND P.Hoàng Mai cho rằng đây là nguyện vọng chính đáng và cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các phường liên quan để xem xét, hỗ trợ trên cơ sở quy định cũng như điều kiện thực tế.
Tại một hội nghị, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD-ĐT Hà Nội), cho biết việc ứng dụng GIS để phân tuyến tuyển sinh sẽ đảm bảo khoảng cách trường học gần nhà nhất cho học sinh.
Trên hệ thống tuyển sinh chung của thành phố sẽ “tư vấn” cho phụ huynh 2 phương án lựa chọn, gồm: trường gần nhất trên địa bàn cư trú và trường thuộc khu vực giáp ranh nhưng gần hơn trường trên địa bàn cư trú (nếu có); lựa chọn của phụ huynh và học sinh sẽ được xét độc lập theo khoảng cách và chỉ tiêu tuyển sinh, không phụ thuộc thứ tự đăng ký.
Vì vậy, nếu trường gần hơn còn chỉ tiêu thì học sinh chắc chắn sẽ được vào học. Trong trường hợp xảy ra quá tải tuyển sinh, các địa phương sẽ báo cáo thành phố để thống nhất phương án xử lý.
Liên quan đến việc này, một cán bộ của Sở GD-ĐT Hà Nội cho hay, sở sẽ ban hành hướng dẫn để các phường, xã triển khai thống nhất trên toàn thành phố. Hệ thống tuyển sinh của sở đang được làm sạch dữ liệu thông qua việc phụ huynh kê khai chính xác tọa độ nơi cư trú thực tế. Khi dữ liệu được hoàn thiện, hệ thống sẽ xác định chính xác khoảng cách từ nơi ở của học sinh tới trường.
Dự kiến từ ngày 8 – 10.6, phụ huynh và học sinh có thể đăng ký thử nghiệm để làm quen với hệ thống tuyển sinh đầu cấp. Trong thời gian này, các cơ quan quản lý giáo dục cũng sẽ tiếp tục đánh giá tổng thể để có những điều chỉnh phù hợp.
“Điều quan trọng nhất hiện nay là phụ huynh cần khai báo chính xác nơi cư trú thực tế. Chỉ khi dữ liệu dân cư được xác thực đầy đủ, hệ thống mới có thể đưa ra phương án phân trường tối ưu”, đại diện Sở GD-ĐT chia sẻ.
Như vậy, muốn thực hiện đúng chủ trương học sinh được học trường gần nhà nhất thì bản đồ số không thể chỉ áp dụng theo từng phường, xã mà phải áp dụng phải trên toàn thành phố và do thành phố điều tiết chỉ tiêu.
Nếu bản đồ số xác định theo từng phường thì cũng không khác biệt so với cách phân tuyến tuyển sinh theo địa bàn trước đây.
Thông tin được Hội đồng Khảo thí quốc tế Cambridge cập nhật trên trang web chính thức, cùng thư gửi tới các trường bị ảnh hưởng cuối tuần trước.
Theo đó, đề thi môn Toán AS Level (mã đề 9709/12), tổ chức ngày 29/4 tại khu vực hành chính 3 và 4 (gồm Việt Nam và một số nước Đông Nam Á, Nam Á, châu Âu, Trung Đông, châu Phi...), đã bị phát tán trước lịch thi.
Do mức độ lan truyền rộng, Cambridge quyết định hủy kết quả bài thi này, song không nêu cụ thể số thí sinh bị ảnh hưởng. Tất cả sẽ làm bài thi thay thế vào ngày 9/6 mà không phải đóng khoản phí nào. Ngày công bố kết quả vẫn giữ nguyên là 11/8, được các đại học chấp nhận.
Cambridge nhìn nhận việc thi lại sẽ khiến học sinh thêm bận rộn. Tuy nhiên, quyết định được lãnh đạo nhiều trường đồng thuận, nhằm đảm bảo điểm số của học sinh phản ánh đúng năng lực và minh bạch.
Tổ chức này cho hay đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để xử lý các bên liên quan và sẽ có những biện pháp nghiêm khắc nhất, gồm tước quyền thi vĩnh viễn với người vi phạm.
AS Level Mathematics là môn Toán cho học sinh phổ thông theo hệ Cambridge (chương trình phổ thông Anh quốc), chủ yếu ở độ tuổi 16-19.
Đề thi gồm toán học thuần túy; cơ học; xác suất và thống kê; với 10 bài trong gần hai giờ, tổng điểm tối đa là 75. Kết quả có thể dùng để ứng tuyển vào đại học ở Anh, Australia, Mỹ và nhiều quốc gia khác.
Hiện có hơn 10.000 trường Cambridge tại hơn 160 quốc gia trên toàn thế giới, theo Cambridge International, trong đó gần 100 cơ sở ở Việt Nam. Tổ chức này chưa công khai số liệu thí sinh thi AS-A Level ở Việt Nam mỗi năm. Còn trên website, một số trường như VAS Hà Nội cho biết năm ngoái có khoảng 280 em tham gia kỳ thi này, trường liên cấp Nguyễn Siêu có hơn 120 em...
Phụ huynh H.V.Đ, con đang học lớp 8 và lớp 9, Trường THCS Lý Thánh Tông, P.Chánh Hưng, TP.HCM, cho biết chứng kiến con gái lớn học hành căng thẳng, còn 2 tuần nữa là thi vào lớp 10 thì rất xót ruột. Tuy nhiên ông H.V.Đ nói: "Tôi đang băn khoăn là nếu xét tuyển vào lớp 10, thì có công bằng giữa các địa phương của TP.HCM không, khi mà chất lượng trường THPT ở các khu vực chênh lệch nhau nhiều. Nếu xét tuyển theo "vị trí gần nhà", theo nơi cư trú, thì thiệt thòi cho những bạn này không (khi mà sức học của các bạn này nếu thi tuyển lớp 10, có thể tranh suất ở trường khác). Do đó, TP không nên bỏ hẳn thi tuyển vào lớp 10, vẫn nên giữ thi tuyển để tranh suất vào những trường chất lượng cao, trường có nhu cầu cao của học sinh (HS), còn lại thì xét tuyển, giống như việc chúng ta đang thực hiện khi HS vào lớp 6".
Ông Nguyễn Duy Linh, phụ huynh có con đang học lớp 11, Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, xã Bà Điểm, TP.HCM, cho rằng thi tuyển sinh là cách công bằng nhất để đảm quyền lợi của HS, cũng là đảm bảo để các trường THPT tuyển chọn được HS có nguyện vọng, phù hợp với định hướng phát triển của mỗi nhà trường. Đồng thời, ông Linh cho rằng để bỏ thi tuyển vào lớp 10, điều kiện lý tưởng là TP cần phải xây dựng thêm nhiều trường THPT. Tiếp đó, là chất lượng các trường THPT phải đồng đều, ngang bằng nhau. Còn lại, nếu vẫn còn có sự chênh lệch chất lượng cơ sở vật chất - chất lượng đào tạo giữa các trường ở các khu vực thì việc HS thi tuyển lớp 10 vào những trường điểm chuẩn luôn ở tốp đầu là cần thiết, tạo động lực cố gắng cho những HS có ước mơ, khát vọng học tập và cho thấy sự công bằng hơn trong giáo dục.
Ở một góc nhìn khác, thạc sĩ Trần Xuân Diệu, vừa là một phụ huynh tại TP.HCM cũng là Giám đốc kiêm đồng sáng lập Công ty tư vấn du học RAB Consulting, cho rằng: "Công bằng hay không, thì không thể thể hiện qua việc có thi hay bỏ thi vào lớp 10. Đó chỉ là phần ngọn. Nếu mà ngay từ đầu, quan điểm tiếp cận giáo dục, đầu tư vào giáo dục, nguồn lực của đa số các bậc ba mẹ và các địa phương là gần như ngang bằng với nhau, ai cũng nghĩ "trường tốt nhất là trường gần nhà nhất" thì câu chuyện đã khác".
Theo bà Diệu, cần phân luồng HS, không phải để chọn trường giỏi - trường dở, mà để chọn đúng định hướng nghề nghiệp, học tập của các em.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa có Quyết định Ban hành hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
Hướng dẫn này là tài liệu khung, bao gồm các nội dung cơ bản có tính chất định hướng làm cơ sở để các cơ quan tài trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, các tổ chức khoa học và công nghệ cụ thể hóa thành quy tắc nội bộ và triển khai áp dụng trong phạm vi cơ quan, tổ chức.
Những quy tắc được xây dựng dựa vào quy định về liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của này.
Theo đó, hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ nêu rõ, các hành vi vi phạm liêm chính khoa gồm có ngụy tạo dữ liệu, kết quả nghiên cứu; giả mạo dữ liệu; đạo văn dưới mọi hình thức; ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự; cản trở, đe doạ, ép buộc, can thiệp vào quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học và các hành vi vi phạm khác do cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ bổ sung phù hợp với quy định của Đảng, Nhà nước.
Các hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp gồm có che giấu rủi ro gây hậu quả nghiêm trọng; truyền bá thông tin sai sự thật, xuyên tạc kết quả nghiên cứu; không được sự đồng ý tự nguyện bằng văn bản hoặc các hình thức khác tương tự của đối tượng nghiên cứu khi nghiên cứu trên người; tiết lộ dữ liệu nhạy cảm thu thập trong nghiên cứu mà không có sự cho phép.
Cùng với đó là hành vi sử dụng thiết bị, kinh phí, vật tư phục vụ mục đích cá nhân; không công khai mối quan hệ tài chính, nguồn tài trợ nghiên cứu, các xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, độc lập, kết quả nghiên cứu; thực hiện nghiên cứu xâm phạm nhân phẩm, danh dự, quyền riêng tư của cá nhân, cộng đồng...
Bộ này yêu cầu trong văn bản ban hành quy tắc liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp cần quy định mọi cá nhân tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phải tuân thủ các nguyên tắc liêm chính khoa học sau: Trung thực trong việc đề xuất, thực hiện, công bố và ứng dụng kết quả nghiên cứu; khách quan và minh bạch trong quá trình thiết kế nghiên cứu, thu thập, phân tích, xử lý và đánh giá kết quả nghiên cứu.
Bên cạnh đó, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và ghi nhận đầy đủ, chính xác sự đóng góp của các cá nhân, tổ chức liên quan; chịu trách nhiệm giải trình đối với kết quả nghiên cứu trước tổ chức chủ trì, cơ quan tài trợ, cộng đồng khoa học và xã hội khi được yêu cầu.
Văn bản về quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp mà Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn các đơn vị soạn thảo, có nội dung về việc tiếp nhận thông tin, tổ chức xác minh, kết luận và xử lý các hành vi vi phạm.
Cụ thể, lưu ý trong quá trình xem xét, xác minh dấu hiệu vi phạm và kết luận, xử lý hành vi vi phạm, cần bảo đảm bí mật thông tin và bảo vệ người cung cấp thông tin về dấu hiệu vi phạm; thông tin về người bị cáo buộc vi phạm và thông tin về vụ việc khi chưa có kết luận chính thức.
Trong quá trình xem xét, xác minh vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ phải bảo đảm quyền được xem xét sự việc một cách khách quan, công bằng; quyền được biết, quyền giải trình, quyền khiếu nại của cá nhân bị cáo buộc vi phạm.
Cá nhân bị xem xét và bị kết luận có hành vi vi phạm có quyền khiếu nại, phản ánh, kiến nghị đối với việc xem xét và kết luận. Đồng thời, không coi người có dấu hiệu vi phạm là người vi phạm nếu chưa có bằng chứng rõ ràng và kết luận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức.
Hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp có nhiều mức độ khác nhau và có thể do lỗi vô ý hoặc lỗi cố ý của người vi phạm. Do vậy, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ có thể căn cứ vào vi phạm do vô ý hay cố ý, tính chất, mức độ, hậu quả của vi phạm để quy định biện pháp xử lý phù hợp.
Ví dụ như: nhắc nhở, phê bình; cảnh cáo bằng văn bản; yêu cầu cải chính, xin lỗi công khai; dừng giao chủ trì hoặc tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang thực hiện; không cho phép chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ vô thời hạn hoặc trong thời gian nhất định; yêu cầu rút bài báo/ấn phẩm khoa học có liên quan đến hành vi vi phạm.
Hoặc yêu cầu hoàn trả kinh phí đã nhận khi bài báo/ấn phẩm bị rút hoặc bị kết luận vi phạm; thu hồi kinh phí và các danh hiệu, khen thưởng liên quan đến kết quả vi phạm; sửa đổi, hủy bỏ kết quả đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
