Nhiều năm qua, không gian kinh tế của Cà Mau chủ yếu phát triển theo trục trung tâm - ven biển, trong khi khu vực phía tây vẫn còn dư địa lớn để khai thác hiệu quả hơn các lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, thương mại và du lịch sinh thái.
Trong bối cảnh đó, việc hình thành các đô thị có khả năng kết nối vùng được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo sự lan tỏa về kinh tế, giảm áp lực tập trung dân cư và dịch vụ vào khu vực trung tâm.
Theo điều chỉnh quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đô thị Trần Văn Thời được xác định là đô thị chuyển tiếp, hướng đến đạt tiêu chí đô thị loại III, giữ vai trò trung tâm thương mại - dịch vụ và phát triển theo mô hình đô thị sinh thái đặc thù của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây không chỉ là định hướng về mặt quy hoạch, mà còn là lời giải cho bài toán phát triển cân bằng giữa các khu vực trong tỉnh.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Trần Văn Thời có diện tích tự nhiên 134,41 km2, dân số hơn 56.400 người, mật độ khoảng 420 người/km2. Quy mô dân số cùng hệ thống hạ tầng được tích lũy qua nhiều năm với vai trò huyện lỵ tạo cho địa phương lợi thế khác biệt so với nhiều đơn vị hành chính khác.
Không nhiều địa phương ở Cà Mau cùng lúc sở hữu các hệ sinh thái mặn, lợ và ngọt. Chính sự đa dạng này tạo nên nền tảng cho mô hình phát triển kinh tế linh hoạt, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ở vùng ngọt hóa, người dân duy trì sản xuất lúa hai vụ kết hợp trồng hoa màu và nuôi cá đồng. Tại các khu vực chuyển đổi sinh thái, mô hình lúa - tôm tiếp tục phát huy hiệu quả nhờ tận dụng linh hoạt điều kiện nguồn nước.
Hiện tổng diện tích gieo trồng lúa của địa phương đạt hơn 10.450 ha, sản lượng trên 61.000 tấn mỗi năm. Tổng sản lượng thủy sản khoảng 11.000 tấn, trong đó sản lượng tôm đạt khoảng 8.000 tấn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở quy mô sản xuất mà ở xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Đến năm 2025, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm 72,3% cơ cấu kinh tế của địa phương; riêng lĩnh vực dịch vụ chiếm gần 40%.
Những con số này cho thấy quá trình đô thị hóa đang diễn ra rõ nét và tăng trưởng trong tương lai sẽ không chỉ dựa vào nông nghiệp, mà phụ thuộc ngày càng lớn vào thương mại, dịch vụ và các ngành kinh tế giá trị gia tăng cao.
Hiện địa phương có khoảng 1.200 hộ kinh doanh cá thể và 79 doanh nghiệp đang hoạt động. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các chuỗi dịch vụ phục vụ sản xuất, tiêu dùng và kết nối giao thương trong khu vực.
Sự phát triển của một đô thị không chỉ được quyết định bởi quy mô dân số hay tốc độ đô thị hóa, mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối.
Nằm ở vị trí trung tâm khu vực phía tây, xã Trần Văn Thời đang hưởng lợi từ mạng lưới giao thông liên vùng ngày càng hoàn thiện với các tuyến Tắc Thủ - Rạch Ráng - Sông Đốc, tuyến đấu nối quốc lộ 1 tuyến bờ nam Sông Đốc và tuyến kết nối đầm Thị Tường.
Trong tương lai, khi tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi được đầu tư, không gian phát triển của khu vực phía tây Cà Mau sẽ tiếp tục được mở rộng, tạo điều kiện để các hoạt động thương mại, logistics và du lịch phát triển mạnh hơn.
Bên cạnh lợi thế hạ tầng, địa phương còn sở hữu đầm Thị Tường - một trong những đầm nước tự nhiên lớn của Đồng bằng sông Cửu Long. Đây không chỉ là tài nguyên sinh thái đặc sắc mà còn là yếu tố giúp định hình bản sắc riêng cho đô thị tương lai.
Kinh nghiệm từ nhiều địa phương cho thấy, quá trình đô thị hóa chỉ thực sự bền vững khi được xây dựng trên nền tảng của lợi thế bản địa và khả năng liên kết vùng.
Với những điều kiện sẵn có về hạ tầng, quy mô dân số, vị trí địa lý và định hướng quy hoạch, phường Trần Văn Thời đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng.
Việc thành lập phường Trần Văn Thời vì thế không chỉ là thay đổi về mặt hành chính, mà còn là bước đi nhằm đồng bộ hóa mô hình quản lý với tốc độ đô thị hóa, tạo nền tảng để khu vực phía tây Cà Mau hình thành một không gian phát triển mới trong những năm tới.
Tin Gốc: Thanh Niên
