Việt Nam giành 6 huy chương tại Olympic Tin học châu Á – Thái Bình Dương 2026

8 giờ 30 sáng chủ nhật, căn phòng sinh hoạt nhỏ tại khu điều trị của Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương dần rộn ràng tiếng trẻ thơ. Những bệnh nhi tay còn cắm kim truyền háo hức kéo nhau tới từ sớm. Trên những chiếc bàn nhỏ, màu vẽ, móc khóa gỗ hình cá, trò chơi,... đã được nhóm thiện nguyện chuẩn bị sẵn.

Giữa không gian vốn quen với mùi thuốc sát trùng và tiếng máy truyền dịch đều đều, những tiếng gọi nhau í ới, tiếng cười nói của các em nhỏ tiếp tục lấp đầy căn phòng sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp cuối tuần.

Những hoạt động giản dị chỉ kéo dài chưa đầy một giờ đồng hồ nhưng lại là khoảng thời gian được nhiều bệnh nhi mong chờ nhất trong tuần.

Với các em mắc bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia), những đứa trẻ đã quen với kim tiêm, thuốc men và những tháng ngày điều trị dài đằng đẵng đó không chỉ là giờ vui chơi, mà còn là lúc được tạm quên đi cảm giác mình đang ở trong bệnh viện.

Tiếng cười vang lên liên tục từ phía đầu căn phòng, nơi bé Võ Đức An (12 tuổi, Hòa Bình) đang ríu rít trò chuyện cùng nhóm bạn nhỏ ngồi bên cạnh. Cậu bé nhanh nhẹn, hoạt bát, gương mặt lúc nào cũng ánh lên vẻ vui tươi. Thỉnh thoảng An lại bật cười giòn tan rồi quay sang hào hứng khoe với phóng viên sản phẩm mà mình vừa vẽ xong.

An kể mỗi lần được tham gia những hoạt động như thế này, con đều thấy vui hơn rất nhiều. "Ở viện nhiều khi buồn lắm nhưng có các anh chị đến chơi cùng thì con thấy đỡ nhớ nhà hơn", cậu bé nói.

Ít ai biết rằng phía sau vẻ vô tư ấy là hành trình điều trị kéo dài suốt nhiều năm trời. Mỗi tháng một lần, An lại theo bố mẹ về Hà Nội truyền máu. Những ngày nằm viện triền miên hay những lần kim tiêm cắm vào tay đã trở thành điều quen thuộc từ khi em còn quá nhỏ để hiểu hết thế nào là bệnh tật.

"Con sợ nhất lúc truyền thuốc, đau lắm… nhưng rồi cũng quen thôi ạ", An nói.

Bệnh tật khiến cậu bé phải lớn lên sớm hơn nhiều bạn bè cùng trang lứa. An sống rất tình cảm và luôn để ý tới bố mẹ. Em kể mỗi lần mẹ đi làm về mệt, em lại rót nước, bóp vai cho mẹ rồi thủ thỉ: "Mẹ đừng buồn vì con nhé. Sau này con lớn, con sẽ đi làm nuôi bố mẹ".

Giữa hành trình chống chọi với bệnh tật, những đứa trẻ như An dường như học cách yêu thương và sẻ chia sớm hơn bạn bè cùng trang lứa.

Dõng dạc nói về ước mơ của chính mình, An bảo: "Lớn lên con sẽ làm bác sĩ để chữa bệnh cho con với các bạn ở đây nữa".

Có lẽ với một đứa trẻ lớn lên giữa những lần truyền máu và mùi thuốc bệnh viện, giấc mơ trở thành bác sĩ mang một ý nghĩa rất riêng. Đó là mong muốn được chữa lành cho chính mình, cho bố mẹ đã vất vả vì em và cho cả những người bạn nhỏ từng cùng em đi qua tuổi thơ đầy những cơn đau.

Lặng lẽ tập trung bên bàn vẽ, cô bé Sa Thị Hồng Anh (10 tuổi, Sơn La) cẩn thận tô từng nét màu lên chú cá gỗ nhỏ. Bàn tay phải của em vẫn cắm kim truyền, thi thoảng khẽ nhăn mặt vì đau nhưng tay trái vẫn cố giữ chặt cây cọ để hoàn thành sản phẩm còn dang dở.

Hồng Anh thích vẽ từ nhỏ, mỗi lần chọn màu đôi mắt cô bé lại ánh lên vẻ say mê. Em nói nhỏ, giọng lí nhí: "Con thích tô màu lắm, ở viện có những hôm buồn nhưng cứ được vẽ là con thấy vui hơn. Con ước sau này lớn lên con sẽ làm họa sĩ để sẽ vẽ thật nhiều tranh đẹp cho các bạn ở viện", cô bé cúi xuống nhìn chú cá gỗ trên tay rồi mỉm cười.

Với Hồng Anh và nhiều bệnh nhi khác, những buổi sinh hoạt cuối tuần như thế này là khoảng thời gian hiếm hoi để các em tạm quên đi những ngày chỉ quanh quẩn bên giường bệnh. Ở đây các em được chơi đùa, được cười nói và được sống đúng với tuổi thơ của mình.

Điều khiến Hồng Anh buồn nhất là phải nghỉ học để đi viện điều trị. "Con nhớ trường và nhớ các bạn lắm. Mỗi lần thấy các bạn được đi học còn mình phải xuống Hà Nội điều trị con lại thấy tủi thân. Con chỉ mong mau khỏe để được đến lớp bình thường như các bạn thôi", Hồng Anh tâm sự.

Ngồi phía sau con gái, bà Vi Thị Thiệp lặng lẽ dõi theo từng nét vẽ của con. Nhắc đến Hồng Anh, người mẹ không giấu được niềm tự hào: "Cháu học tốt lắm, bốn năm liền đều là học sinh xuất sắc. Đi viện nhiều nên nghỉ học suốt nhưng chưa bao giờ cháu bỏ cuộc. Có hôm vừa truyền máu xong vẫn đòi mẹ lấy sách ra học".

Hồng Anh được phát hiện mắc bệnh tan máu bẩm sinh khi mới hơn một tuổi. Ngày ấy gia đình chỉ nghĩ con hay sốt, còi cọc nên đưa đi khám nhiều nơi cho tới khi xuống bệnh viện tuyến Trung ương gia đình mới biết con mắc căn bệnh phải điều trị suốt đời.

Từ đó đến nay, những chuyến xe từ Sơn La xuống Hà Nội đã trở thành hành trình quen thuộc của cả nhà. Làm nông, cuộc sống chỉ trông vào vài sào ruộng và công việc phụ hồ của chồng, nhưng với bà Thiệp, điều khiến chị đau lòng nhất chưa bao giờ là tiền bạc.

"Nhiều lúc cháu buồn lắm như bị trầm cảm vậy, cứ nhìn bạn bè đi học rồi lặng im. Cháu sống tình cảm, thương bố mẹ vất vả nên lúc nào cũng cố gắng ngoan ngoãn, phụ giúp việc nhà. Tôi chỉ mong con có sức khỏe để tiếp tục học và theo đuổi ước mơ của mình", người mẹ nghẹn giọng.

Ngồi bên cạnh nhóm trẻ nhỏ đang tô màu, Vi Phương Thảo (16 tuổi, Lạng Sơn) và Ma Thị Thu Hằng (17 tuổi, Tuyên Quang) cũng hào hứng tham gia các hoạt động cuối tuần. Dáng người gầy gò, nhỏ bé hơn nhiều so với tuổi thật nhưng trên gương mặt các em vẫn ánh lên vẻ vui tươi khi trò chuyện cùng mọi người.

Năm học tới, Thu Hằng sẽ lên lớp 12. Ở độ tuổi mà nhiều bạn bè đồng trang lứa bắt đầu nghĩ về cánh cửa đại học, những chuyến đi hay tương lai phía trước, cô bé lại dành phần lớn thời gian cho những đợt điều trị kéo dài trong bệnh viện, nơi em gọi là "ngôi nhà thứ hai".

Hằng kể em được phát hiện mắc bệnh tan máu bẩm sinh khi mới 3 tháng tuổi. Từ đó tuổi thơ của cô bé gắn liền với những đợt truyền máu định kỳ và những lần theo bố mẹ xuống viện điều trị.

"Ngày nhỏ em vô tư lắm nhưng càng lớn càng suy nghĩ nhiều hơn, càng không dám mơ tưởng đến tình yêu, chỉ mong sức khỏe ổn định, gia đình luôn khoẻ mạnh", Hằng nói khẽ.

Những lần lấy ven, truyền máu kéo dài suốt nhiều năm đã để lại trên đôi tay Hằng vô số vết sẹo nhỏ. Có những đoạn ven đã chai cứng, sưng tím khiến mỗi lần điều trị em lại phải chịu thêm nhiều đau đớn và khó khăn.

Dẫu vậy, cô bé vẫn giữ cho mình một ước mơ rất đỗi dịu dàng. Hằng thích trẻ con và mong sau này có thể trở thành giáo viên mầm non như mẹ của mình.

"Em muốn được chăm sóc các em nhỏ. Không biết sau này có làm được không nhưng em vẫn ước mơ và vẫn sẽ cố gắng", cô bé cười nhẹ.

Khác với nhiều bệnh nhi khác luôn có bố mẹ túc trực trong mỗi đợt điều trị, Phương Thảo đã quen với những chuyến xe khách xuống Hà Nội cùng một người bạn đồng hương cũng mắc bệnh tan máu bẩm sinh và bà của bạn ấy. Trong những ngày nằm viện, hai cô bé nương tựa vào nhau, cùng đi điều trị, ăn uống và động viên nhau vượt qua những đợt truyền máu kéo dài.

Sự tự lập của Thảo khiến nhiều người không khỏi xót xa. Ở tuổi 16 em đã quen với những chuyến đi xa, những đêm ngủ lại bệnh viện và cảm giác mệt mỏi sau mỗi lần điều trị.

Khi được hỏi về ước mơ của mình, Thảo im lặng khá lâu. Cô bé cúi xuống xoay nhẹ chiếc cọ màu trong tay rồi khẽ nói: "Em không có ước mơ. Bố mẹ em vất vả nhiều, em chỉ mong bố mẹ luôn mạnh khỏe thôi ạ", giọng cô bé nghẹn lại, nói đến đó Thảo vội quay mặt đi đưa tay lau dòng nước mắt vừa lăn xuống má.

Giữa căn phòng đầy tiếng cười trẻ nhỏ hôm ấy, có những đứa trẻ đang từng ngày học cách trưởng thành cùng bệnh tật. Các em hiểu sự nhọc nhằn của cha mẹ sớm hơn tuổi, hiểu giá trị của một ngày khỏe mạnh và cũng hiểu rằng mỗi lần được đến lớp, được vui chơi đều là món quà đáng quý.

Để những buổi sinh hoạt cuối tuần luôn đầy ắp tiếng cười, phía sau đó là sự đồng hành bền bỉ của nhiều nhóm thiện nguyện. Trong số ấy có The Blouse – dự án do bạn Đào Minh Phương, sinh viên năm nhất Trường Đại học Bách khoa Hà Nội sáng lập và duy trì suốt 3 năm qua.

"Trước đây viện cũng có một số lớp học và hoạt động dành cho các em nhỏ. Mình thấy rất ý nghĩa nên chủ động liên hệ với bệnh viện để xây dựng dự án. Từ đó đến nay, nhóm vẫn cố gắng duy trì sinh hoạt đều đặn hàng tuần để các em có thêm thời gian vui chơi, kết nối và cảm nhận được sự quan tâm từ mọi người", Phương chia sẻ.

Một số hình ảnh các bệnh nhi hào hứng tham gia hoạt động tô màu, vui chơi trong buổi sinh hoạt cuối tuần tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương.

Không chỉ tổ chức hoạt động cho bệnh nhi tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, nhóm còn mong muốn phát triển thêm nhiều mô hình cộng đồng dành cho học sinh trung học phổ thông và các bạn trẻ ở nhiều môi trường khác nhau trong thời gian tới.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Khi hàng trăm nghìn học sinh Pháp bước vào kỳ thi tú tài Baccalauréat mỗi năm, không khí căng thẳng bao trùm khắp các trường học. Với nhiều người Pháp, "bac" không chỉ là kỳ thi cuối cấp trung học mà còn được xem như cột mốc trưởng thành quan trọng, mở cánh cửa vào đại học và tương lai nghề nghiệp.

Kỳ thi này có lịch sử từ năm 1808 dưới thời Napoleon Bonaparte và tồn tại hơn 200 năm như một biểu tượng giáo dục quốc gia. Tuy nhiên, trong thời đại smartphone và trí tuệ nhân tạo (AI), kỳ thi danh giá ấy đang đối mặt một "cuộc chiến" hoàn toàn mới: gian lận công nghệ cao.

Theo truyền thông Pháp, số vụ gian lận trong kỳ thi bac những năm gần đây liên tục tăng, trong đó phần lớn liên quan đến thiết bị điện tử như: điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh và tai nghe siêu nhỏ. Bộ Giáo dục Pháp từng thừa nhận các hình thức gian lận ngày càng khó phát hiện hơn vì công nghệ quá tinh vi.

Một trong những nỗi lo lớn nhất là sự xuất hiện của AI như ChatGPT. Giáo viên lo ngại học sinh có thể sử dụng công cụ AI để tìm lời giải hoặc gợi ý cực nhanh nếu lọt điện thoại vào phòng thi. Nhiều trường hợp học sinh giấu smartphone trong người, dùng smartwatch nhận đáp án từ bên ngoài hoặc sử dụng tai nghe siêu nhỏ gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Theo Europe 1, để đối phó, nhiều điểm thi tại Pháp đã phải tăng cường kiểm tra an ninh và triển khai thiết bị dò sóng điện thoại bí mật. Một số giám thị còn được yêu cầu đặc biệt chú ý tới đồng hồ thông minh và các phụ kiện điện tử "ngụy trang".

Điều khiến dư luận chú ý là nước Pháp vốn có lịch sử chống gian lận thi cử kéo dài hàng thế kỷ. Từ thế kỷ 19, báo chí Pháp đã ghi nhận nhiều vụ "thi hộ", tráo người làm bài hoặc giấu tài liệu trong quần áo. Khi đó, các giám thị phải kiểm tra cực kỳ nghiêm ngặt vì kỳ thi bac được xem là niềm tự hào học thuật quốc gia. Nhưng nếu trước kia học sinh chỉ giấu "phao thi" bằng giấy thì nay công nghệ khiến mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều.

Nhiều vụ việc gây xôn xao từng bị phát hiện khi thí sinh dùng điện thoại siêu nhỏ giấu trong áo, tai nghe mini kết nối bluetooth hoặc smartwatch có khả năng truy cập internet. Một số học sinh còn bị nghi sử dụng ứng dụng AI để giải bài gần như theo thời gian thực.

Không chỉ Pháp, nhiều quốc gia châu Âu cũng bắt đầu siết chặt quy định thi cử vì lo ngại AI làm thay đổi hoàn toàn cách học sinh gian lận. Tuy nhiên, tại Pháp, áp lực đặc biệt lớn hơn bởi Baccalauréat mang ý nghĩa biểu tượng quá sâu sắc.

Một số giáo viên cho rằng kỳ thi truyền thống đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Khi AI có thể viết văn, giải toán hoặc phân tích tài liệu chỉ trong vài giây, việc kiểm soát gian lận bằng cách giám sát thông thường ngày càng trở nên bất khả thi. "Chúng tôi đang đối đầu với công nghệ thay đổi nhanh hơn quy định thi cử", một giáo viên trung học tại Paris chia sẻ với báo Pháp.

Tranh cãi cũng bùng lên quanh câu hỏi: liệu các kỳ thi viết truyền thống có còn phù hợp trong thời đại AI? Một số chuyên gia giáo dục cho rằng thay vì chỉ tập trung chống gian lận, hệ thống giáo dục cần thay đổi cách đánh giá năng lực học sinh. Trong khi đó, nhiều người khác vẫn tin rằng kỳ thi bac phải được bảo vệ nghiêm ngặt vì đây là một phần bản sắc giáo dục Pháp.

Dù cuộc chiến chống gian lận công nghệ vẫn chưa có hồi kết, kỳ thi tú tài hơn 200 năm tuổi của nước Pháp đang cho thấy một thực tế rõ ràng: Càng hiện đại, việc giữ gìn sự công bằng trong thi cử càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 1/5, khu vực Tây Bắc Bộ ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi. Riêng Lai Châu, Điện Biên có mưa rào và dông rải rác. Theo cơ quan khí tượng, ngày 3/5 - ngày cuối cùng của kỳ nghỉ lễ, khu vực Bắc Bộ thời tiết khá dễ chịu với nền nhiệt phổ biến 28-31 độ C, khả năng xuất hiện mưa rào và dông trở lại vào chiều tối và đêm, cục bộ có nơi mưa to.

Khu vực Hà Nội chiều 1/5 có mưa rào và dông vài nơi, ngày trời nắng. Chiều tối và đêm 3/5, Hà Nội có mưa rào và dông rải rác.

Khu vực Tây Bắc Bộ nhiệt độ thấp nhất 20-23 độ C, có nơi dưới 20 độ C; cao nhất 27-30 độ C, riêng khu Tây Bắc 26-29 độ C. Trời nhiều mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng khu Tây Bắc có mưa rải rác; gió nhẹ. Trong mưa dông có khả năng xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan.

Đông Bắc Bộ có nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C; cao nhất 28-31 độ C. Trời có mây, ngày nắng; chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; gió Đông đến Đông Nam cấp 2-3.

Ngược lại với thời tiết miền Bắc, ghi nhận từ các trạm quan trắc, nhiệt độ khu vực Trung Bộ và Nam Bộ vẫn duy trì ở mức cao ngất ngưởng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, giúp giải nhiệt đáng kể. Tâm điểm nóng vẫn là các tỉnh miền Đông Nam Bộ và vùng biên giới Tây Nam.

Trong đó, Tây Ninh tiếp tục dẫn đầu với mức nhiệt dao động từ 37.5 - 38 độ C. Đồng Nai (Trạm Tà Lài, Đồng Phú) duy trì sức nóng 37 - 37.5 độ C.

Tp.HCM nhiệt độ khí tượng ghi nhận là 36 độ C, nhưng nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời (do hiệu ứng đô thị và bê tông hóa) có thể lên tới 40 - 42 độ C.

Miền Tây Nam Bộ nắng nóng cục bộ diễn ra tại Châu Đốc (An Giang), Vĩnh Long với mức nhiệt xấp xỉ 35 - 36 độ C.

Đến ngày 2/5, nắng nóng diện rộng mới có xu hướng thu hẹp dần. Thời tiết miền Đông Nam Bộ vẫn còn nắng nóng nhưng cường độ sẽ giảm nhẹ khoảng 1 độ C. Miền Tây bắt đầu xuất hiện mây đối lưu về chiều tối.

Từ tối 2/5 và ngày 3/5: Nắng nóng diện rộng chính thức kết thúc. Rãnh áp thấp trục 24 - 26 độ vĩ Bắc bị nén bởi khối không khí lạnh từ phía Bắc tràn xuống sẽ đẩy rãnh thấp xích đạo hoạt động mạnh hơn ở phía Nam, kích hoạt những cơn mưa dông giải nhiệt đầu tiên trên diện rộng.

Tin Gốc: Người Đưa Tin