Trong tiến trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Tp.Huế trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng di sản, văn hóa, sinh thái và thông minh, việc Tp.Huế đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án phát triển kinh tế – xã hội vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là một bước đi có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Đây không chỉ là một chương trình phát triển kinh tế – xã hội đơn thuần, mà còn là sự định vị lại vai trò của một không gian địa lý – sinh thái – văn hóa độc đáo bậc nhất Việt Nam trên bản đồ phát triển quốc gia và quốc tế.
Với diện tích mặt nước rộng hơn 22.000 héc ta, lớn nhất Đông Nam Á, hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai từ lâu đã được nhìn nhận như một “kho báu sinh thái” của miền Trung. Nhưng hơn thế, đó còn là một không gian văn hóa – lịch sử dày đặc, nơi thiên nhiên và con người đã cùng nhau kiến tạo nên một hệ giá trị đặc sắc qua hàng trăm năm. Hiện khu vực này có diện tích khoảng hơn 1300km2 (27% diện tích Tp.Huế), dân số trên 452.000 người, thuộc địa bàn 16/20 phường xã của Tp.Huế.
Vùng đầm phá này hiện sở hữu một hệ thống di sản và cảnh quan hết sức phong phú với 151 di tích đã được xếp hạng và kiểm kê, trong đó có 2 di tích quốc gia đặc biệt là Trấn Hải thành và chùa Thánh Duyên; 18 di tích cấp quốc gia và 36 di tích cấp thành phố. Đặc biệt, trong “Thần Kinh nhị thập cảnh” do vua Thiệu Trị tuyển chọn, một bảng xếp hạng danh thắng tiêu biểu của kinh đô Huế thế kỷ XIX, khu vực đầm phá đã có tới 3 danh thắng được vinh danh, gồm cửa biển Thuận An, đầm Hà Trung và núi Thúy Vân – chùa Thánh Duyên. Điều đó cho thấy, từ rất sớm, không gian đầm phá đã được nhìn nhận như một phần không thể tách rời của cảnh quan văn hóa Huế.
Không chỉ dừng lại ở di sản vật thể, vùng Tam Giang – Cầu Hai còn là nơi lưu giữ một kho tàng di sản phi vật thể phong phú, tiêu biểu như lễ Cầu ngư làng Thai Dương với lịch sử hơn 500 năm, một nghi lễ gắn liền với tín ngưỡng biển, phản ánh mối quan hệ sâu sắc giữa con người và đại dương. Cùng với đó là hệ thống tri thức dân gian về con nước, mùa gió, nghề cá, ẩm thực và các hình thức sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, tất cả tạo nên một “di sản sống” hiếm có.
Chính vì vậy, cách tiếp cận phát triển vùng đầm phá không thể chỉ dừng lại ở các yếu tố kinh tế hay môi trường, mà cần đặt văn hóa vào vị trí trung tâm, như một “hệ điều hành mềm” chi phối toàn bộ quá trình phát triển.
Nhìn tổng thể, kế hoạch đã thể hiện một tầm nhìn bao quát và phù hợp với các định hướng lớn của Trung ương. Việc xác định mục tiêu xây dựng đầm phá trở thành “Công viên đầm phá Quốc gia”, tiến tới khu dự trữ sinh quyển có tầm quan trọng quốc tế là một định hướng đúng đắn, thể hiện tư duy phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và khai thác. Đặc biệt, việc lựa chọn du lịch – dịch vụ – kinh tế biển làm động lực tăng trưởng cũng phù hợp với lợi thế so sánh của vùng.
Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ ngành văn hóa – thể thao, có thể thấy một khoảng trống rất cần được bổ sung: Văn hóa tuy đã được đề cập, nhưng chưa thực sự được đặt vào đúng vai trò nền tảng và động lực phát triển. Các nội dung liên quan đến văn hóa hiện vẫn phân tán trong các nhóm giải pháp về xã hội, du lịch hay môi trường, thiếu một cấu trúc tổng thể mang tính hệ thống. Nói cách khác, văn hóa mới dừng lại ở mức “thành tố hỗ trợ”, chứ chưa trở thành “trục xuyên suốt” của toàn bộ đề án.
Trao đổi với PV, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế cho biết, một trong những nội dung quan trọng khác là cần có một chương trình tổng thể về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của vùng. Những giá trị như lễ hội cầu ngư, tín ngưỡng thờ cá Ông, văn hóa ẩm thực đầm phá hay các nghề truyền thống gắn với mặt nước cần được tích hợp thành các sản phẩm cụ thể. Điều này không chỉ làm tăng chiều sâu văn hóa của du lịch, mà còn khiến vùng đầm phá mới có thể trở thành một không gian “đẹp và có hồn”.
Theo ông Hải, cùng với đó, việc phát triển các sản phẩm văn hóa – du lịch đặc thù cần phải được quan tâm nhấn mạnh, vì đây chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của vùng. Một tour trải nghiệm đời sống ngư dân, một không gian ẩm thực đầm phá với những món ngon hiếm có được nâng tầm, hay một chương trình biểu diễn thực cảnh trên mặt nước, nếu được đầu tư bài bản, hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm mang tính biểu tượng, góp phần định vị thương hiệu Huế trên bản đồ du lịch quốc tế.
“Quan trọng hơn cả, cần khẳng định vai trò của người dân địa phương như là chủ thể của văn hóa. Mọi chiến lược phát triển, nếu không đặt cộng đồng vào trung tâm, sẽ khó có thể bền vững. Người dân đầm phá không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà phải là người tham gia, sáng tạo và hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng để kế hoạch thực sự phát huy hiệu quả, cần bổ sung một cách tiếp cận mang tính hệ thống hơn về văn hóa. Trước hết, cần xây dựng một “Đề án hệ sinh thái văn hóa đầm phá Tam Giang – Cầu Hai”, trong đó tiến hành bản đồ hóa toàn bộ tài nguyên di sản, từ Trấn Hải thành, tháp Chăm Phú Diên, chùa Hà Trung, chùa Thánh Duyên… cho đến các không gian lễ hội và sinh kế cộng đồng, để tạo nền tảng cho phát triển”, ông Hải nhấn mạnh.
Cũng theo ông Hải, song song với đó, việc gắn kết vùng đầm phá với các chương trình lớn của Huế như Festival bốn mùa, phát triển công nghiệp văn hóa hay kinh tế đêm sẽ mở ra những không gian sáng tạo mới. Khi đó, đầm phá không chỉ là nơi “đến để ngắm”, mà còn là nơi “đến để sống, để trải nghiệm và để hiểu”.
Chào mừng Lễ hội truyền thống chùa Kim Dung năm 2026, Đoàn xã Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Hội LHTN xã đã chính thức ra mắt và bàn giao "Công trình thanh niên: Mã QR thông tin Di tích lịch sử - Danh thắng cấp tỉnh chùa Kim Dung".
Tọa lạc trên dãy núi Bằng Sơn thuộc thôn Phú Nghĩa, chùa Kim Dung là một trong những địa điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu của địa phương và đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
Ngôi chùa được nhân dân tôn lập từ thời Trần, gắn với nhiều giá trị lịch sử, văn hóa cùng các điển tích dân gian đặc sắc. Không chỉ là nơi thờ Phật và Đức Thánh Mẫu, chùa Kim Dung còn được biết đến là "địa chỉ đỏ" trong phong trào Cần Vương chống Pháp do Phan Đình Phùng lãnh đạo.
Lễ hội năm nay diễn ra trong hai ngày 14 và 15 tháng 3 âm lịch với nhiều hoạt động văn hóa tâm linh ý nghĩa, thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và du khách về tham quan, chiêm bái. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công đức tiền nhân mà còn góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương Lộc Hà.
Bởi vậy, việc triển khai hệ thống mã QR phục vụ tra cứu thông tin di tích, từng bước thay thế hình thức thuyết minh truyền thống. Không chỉ là giải pháp kỹ thuật, đây là bước chuyển trong tư duy làm du lịch, đưa di sản đến gần hơn với công chúng bằng công nghệ số, góp phần nâng tầm trải nghiệm và mở rộng sức hút của điểm đến văn hóa Lộc Hà.
Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, du khách có thể dễ dàng tiếp cận kho dữ liệu số phong phú, bao gồm lịch sử hình thành, giá trị kiến trúc, tín ngưỡng, cùng những câu chuyện văn hóa đặc sắc gắn với di tích.
Đặc biệt, nội dung thuyết minh không chỉ dừng ở văn bản mà được tích hợp đa phương tiện: hình ảnh, video, đồ họa… Mỗi du khách trở thành "người khám phá chủ động", có thể dừng lại lâu hơn ở một không gian yêu thích, xem kỹ từng chi tiết, hoặc quay lại nội dung bất cứ lúc nào.
Việc số hóa không chỉ mang ý nghĩa quảng bá mà còn góp phần "lưu giữ" những khoảnh khắc đẹp, những giá trị văn hóa đặc sắc của di tích trong môi trường số. Từ đó, chùa Kim Dung không chỉ hiện diện trong không gian thực mà còn lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng số, tiếp cận đông đảo du khách, phật tử trong và ngoài tỉnh.
Ông Lê Văn Hân, Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Hà nhấn mạnh, Lễ hội chùa Kim Dung là nét đẹp văn hóa tâm linh được gìn giữ qua nhiều thế hệ, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và truyền thống đoàn kết của quê hương Lộc Hà.
Việc tổ chức lễ hội không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa mà còn tạo không gian sinh hoạt tinh thần ý nghĩa cho nhân dân và du khách.
Bởi vậy, việc triển khai hệ thống QR và các giải pháp công nghệ là một bước đi cụ thể trong lộ trình chuyển đổi số lĩnh vực du lịch. Mục tiêu không chỉ dừng ở nâng cao trải nghiệm mà còn hướng tới xây dựng chùa Kim Dung trở thành điểm đến du lịch văn hoá thông minh, thân thiện.
Ngày 16/5, trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Tp.Huế cho biết, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, công tác bảo tồn nhà vườn, nhà rường ở Huế đang đứng trước nhiều thách thức lớn. Trước hết là áp lực về đất đai và nhu cầu phát triển hạ tầng đô thị. Nhiều khu vực từng là không gian nhà vườn truyền thống nay dần bị chia tách, thu hẹp diện tích hoặc chuyển đổi công năng. Điều này làm phá vỡ cấu trúc cảnh quan đặc trưng vốn là linh hồn của nhà vườn Huế.
Theo ông Hải, một khó khăn khác là chi phí bảo tồn, trùng tu nhà rường rất lớn, trong khi phần lớn chủ sở hữu là người dân, điều kiện kinh tế còn hạn chế. Việc tìm kiếm vật liệu truyền thống, đội ngũ thợ thủ công am hiểu kỹ thuật cổ cũng ngày càng khó khăn.
Bên cạnh đó, tác động của thiên tai, khí hậu khắc nghiệt miền Trung khiến nhiều công trình xuống cấp nhanh. Một bộ phận người dân, đặc biệt thế hệ trẻ, cũng chưa thực sự nhận thức đầy đủ giá trị văn hóa và kinh tế lâu dài của nhà rường, dẫn đến tình trạng cải tạo tùy tiện hoặc bán tháo các cấu kiện cổ.
Điều đáng lưu ý là nhà vườn Huế không chỉ là một ngôi nhà, mà là một không gian văn hóa tổng thể, gắn với lối sống, triết lý ứng xử và cảnh quan sinh thái đặc trưng của đô thị di sản Huế. Vì vậy, bảo tồn nhà vườn cũng chính là gìn giữ bản sắc của Huế trong tiến trình phát triển hiện đại.
"Trong những năm qua, thành phố Huế đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống nhà vườn, nhà rường truyền thống. Có thể nói đây là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong lĩnh vực này.
Đặc biệt, Thành phố đã triển khai Đề án bảo vệ và phát huy giá trị nhà vườn Huế đặc trưng, thực hiện hỗ trợ kinh phí trùng tu đối với các nhà vườn, nhà rường có giá trị tiêu biểu. Đồng thời, ban hành các quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan ở khu vực đô thị di sản. Một số nhà vườn đặc biệt còn được hỗ trợ lập hồ sơ khoa học, tư vấn kỹ thuật bảo tồn và kết nối với các hoạt động du lịch văn hóa", ông Hải nhấn mạnh.
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Tp.Huế cho rằng, bên cạnh nguồn lực nhà nước, Huế cũng đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia bảo tồn di sản nhà rường thông qua mô hình du lịch trải nghiệm, homestay văn hóa, không gian trình diễn nghệ thuật truyền thống… Qua đó giúp chủ nhà có thêm nguồn thu để tái đầu tư cho bảo tồn.
Đặc biệt, trong bối cảnh Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ năm 2025, định hướng xây dựng "đô thị di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan" đang tạo cơ sở quan trọng để thành phố tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho hệ thống nhà vườn, nhà rường trong thời gian tới.
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Tp.Huế khẳng định, vấn đề không phải là lựa chọn giữa bảo tồn hay phát triển, mà là tìm được mô hình phát triển phù hợp với đặc trưng của Huế. Huế không thể phát triển theo hướng đô thị hóa đại trà, bê tông hóa không gian như nhiều nơi khác, bởi giá trị lớn nhất của Huế chính là bản sắc văn hóa và cảnh quan di sản.
Muốn hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, trước hết cần có quy hoạch đô thị khoa học, trong đó xác định rõ các khu vực cần bảo tồn nghiêm ngặt, các vùng đệm và các không gian phát triển mới. Những khu vực có mật độ nhà vườn, nhà rường cao cần được quản lý kiến trúc chặt chẽ để tránh phá vỡ cảnh quan.
Bên cạnh đó, cần thay đổi tư duy từ "bảo tồn tĩnh" sang "bảo tồn sống". Nghĩa là di sản phải được đưa vào đời sống đương đại, tạo ra giá trị kinh tế và văn hóa mới. Khi người dân thấy nhà rường có thể mang lại sinh kế thông qua du lịch, dịch vụ văn hóa hay không gian sáng tạo, họ sẽ chủ động gìn giữ hơn.
"Huế hiện nay đang theo đuổi mô hình "đô thị di sản" tức lấy di sản làm nền tảng cho phát triển bền vững. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế quốc tế, nơi văn hóa không còn là yếu tố đứng bên lề mà trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển kinh tế - xã hội.
Trong thời gian tới, Sở Văn hóa và Thể thao Tp.Huế sẽ tiếp tục định hướng bảo tồn nhà vườn, nhà rường theo hướng gắn chặt với phát triển du lịch văn hóa và kinh tế di sản. Mục tiêu không chỉ là giữ lại các công trình kiến trúc, mà còn phục hồi không gian sống và các giá trị văn hóa truyền thống gắn với nhà rường Huế.
Đăng quang Á hậu 2 Hoa hậu Việt Nam 2018, Nguyễn Thị Thúy An không lựa chọn con đường phủ sóng showbiz như nhiều người đẹp cùng thời. Cô luôn giữ được hình ảnh đẹp và phong thái nhẹ nhàng trong mắt công chúng. Sau hành trình đăng quang, Thúy An dần lui về hậu trường, chọn cuộc sống bình yên bên gia đình.
Tháng 1/2021, Thúy An kết hôn với ông xã Ngọc Duy – một tiến sĩ hơn cô 10 tuổi, từng học tập và làm việc tại Mỹ suốt 12 năm. Hôn lễ của cặp đôi được tổ chức kín đáo, có sự góp mặt của nhiều người đẹp bước ra từ Hoa hậu Việt Nam. Người đẹp sinh năm 1997 từng chia sẻ, chồng cô là người sống tình cảm và ấm áp.
Đám cưới của Thúy An từng gây sốt mạng xã hội bởi màn trao sính lễ "khủng". Trong ngày trọng đại, nàng hậu được gia đình trao 13 cây vàng gồm vòng cổ, lắc tay, dây chuyền, nhẫn... đến mức cô dâu đeo kín người. Không dừng lại ở đó, vợ chồng Thúy An còn được tặng một căn biệt thự tại Tp.HCM để làm tổ ấm sau khi kết hôn. Hình ảnh Á hậu 9X ngập trong vàng từng viral khắp các diễn đàn, nhiều cư dân mạng còn hài hước gọi đây là "gánh nặng hôn nhân" mà ai cũng muốn được "xin vía".
Sau khi về chung một nhà, Thúy An và ông xã quyết định thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sớm đón con đầu lòng. Dù vẫn có khả năng mang thai tự nhiên, nàng Hậu cho biết cả hai quá mong chờ tiếng cười trẻ thơ nên lựa chọn nhờ đến sự hỗ trợ của y học. Đến khi con gái chào đời, Thúy An mới âm thầm chia sẻ niềm hạnh phúc với công chúng.
Bước sang vai trò làm mẹ, cuộc sống của Á hậu sinh năm 1997 cũng thay đổi hoàn toàn. Từ một người đẹp quen thuộc trên các sự kiện giải trí, Thúy An dành phần lớn thời gian cho gia đình và con gái.
Cô từng thừa nhận hành trình làm mẹ không hề dễ dàng, nhưng đó cũng là món quà quý giá và niềm hạnh phúc lớn nhất mà cuộc sống mang lại. Từ một nàng hậu dịu dàng, Thúy An giờ đây tận hưởng cuộc sống bình yên, trưởng thành hơn trong vai trò người vợ, người mẹ và hiếm hoi mới xuất hiện trước công chúng.
Hiện tại, Thúy An sống khá kín tiếng, hạn chế xuất hiện tại các sự kiện giải trí. Trên mạng xã hội, cô chỉ chia sẻ những khoảnh khắc đời thường bên chồng và con gái. Dù không còn hoạt động nghệ thuật nhiều, nhưng mỗi lần xuất hiện, Á hậu 9x vẫn ghi điểm nhờ phong thái nền nã và năng lượng tích cực. Thuý An cũng lấn sân sang kinh doanh quán cafe.
Quán cà phê của Thúy An cũng là nơi quy tụ nhiều gương mặt nổi tiếng của làng sắc đẹp. Không ít nàng hậu từng đăng quang trên đấu trường quốc tế từng ghé thăm, ủng hộ người chị em thân thiết. Sự xuất hiện của dàn hoa hậu đình đám càng khiến địa điểm này trở thành một trong những quán cà phê được cộng đồng mạng quan tâm.
