Bộ đôi cá voi phá kỷ lục về hành trình vượt biển

Hai Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản và Philippines ngày 6.5 đã quan sát cuộc phóng hai tên lửa đối hạm Type-88 ở tỉnh Ilocos Norte của Philippines, cách Đài Loan khoảng 400 km. Hai quả tên lửa đã bắn trúng mục tiêu là một tàu hộ vệ Philippines đã ngừng hoạt động ở Biển Đông, khiến tàu bị chìm, theo giới chức.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 6.5 đã lên án cuộc phóng tên lửa Type-88 của Nhật Bản, gọi đó là "một ví dụ nữa về nỗ lực đẩy nhanh quá trình tái quân sự hóa của các lực lượng cánh hữu Nhật Bản".

Cuộc phóng hai tên lửa Type-88 hôm 6.5 là một phần của cuộc tập trận Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) ở Philippines. Tham gia hoạt động quân sự này có quân đội Mỹ, Úc, Philippines và Nhật Bản cũng như các đơn vị từ Pháp, New Zealand và Canada.

Cuộc tập trận Balikatan năm nay kéo dài 19 ngày và dự kết thúc vào ngày 8.5, đã huy động khoảng 17.000 quân nhân, trong đó có cả binh sĩ Nhật Bản lần đầu tiên tham gia trong vai trò chiến đấu.

Ông Yee Kuang Heng, giáo sư về an ninh quốc tế tại Đại học Tokyo, nhận định cuộc phóng tên lửa nhằm đánh chìm tàu "đặc biệt quan trọng vì phòng thủ đảo là mối quan tâm chung của cả Nhật Bản lẫn Philippines".

Một yếu tố quan trọng khác là sự tham gia của Lữ đoàn Triển khai nhanh thủy quân lục chiến của Nhật Bản trong nội dung phản công đổ bộ với lực lượng Mỹ, Philippines và Canada, theo ông Heng.

Ông Heng nhận định với AFP: "Chiến dịch Balikatan 2026 cũng chứng kiến lần đầu tiên thủy phi cơ ShinMaywa US-2 của Nhật Bản được triển khai cho các hoạt động cứu hộ trên biển và y tế, điều này đặc biệt quan trọng do những tuyến đường biển dài trong khu vực".

Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã nỗ lực để có được khả năng "phản công" cũng như tăng chi tiêu quân sự và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh trong khu vực, trong đó có Philippines, theo AFP.

Vào tháng trước, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã nới lỏng các quy định tự đặt ra của nước này để cho phép xuất khẩu các thiết bị quân sự sát thương, nhằm giành lấy thị phần lớn hơn trong thị trường toàn cầu đang bùng nổ.

Năm ngoái, tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản đã giành được một đơn đặt hàng mang tính bước ngoặt để cung cấp 11 tàu chiến cho hải quân Úc. Thủ tướng Takaichi đã thăm Canberra trong tuần này.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski, Ukraine lẽ ra nên cân nhắc tới những nhạy cảm lịch sử của Warsaw khi Tổng thống Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh đặt tên một đơn vị thuộc lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine theo UPA (Quân đội khởi nghĩa Ukraine).

Theo ông, Ukraine hoàn toàn có thể chọn một cái tên khác cho đơn vị, chẳng hạn vinh danh một cá nhân cụ thể đã chiến đấu cho nền độc lập của Ukraine thay vì UPA.

Ông Sikorski nhắc lại cáo buộc UPA là bên chịu trách nhiệm về các vụ sát hại người Ba Lan từ Thế chiến II. Trước đó, Kiev nói rằng họ không có ý xúc phạm Ba Lan và coi UPA là lực lượng chiến đấu cho độc lập của Ukraine. Tuy nhiên, điều này đã không thuyết phục được Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki, người sau đó đã quyết định thu hồi huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất từng trao cho ông Zelensky.

Tổng thống Ukraine và các quan chức cấp cao sau đó quyết định trả lại các huân chương từng được Ba Lan trao tặng.

Ngoại trưởng Sikorski cho rằng, quyết định của ông Nawrocki liên quan tới huân chương Đại bàng Trắng là "phản ứng quá mức". Đảng của ông Sikorski và Thủ tướng Donald Tusk là đối thủ chính trị với đảng ủng hộ ông Nawrocki.

Ông Sikorski cho rằng các động thái như vậy đối với những tranh cãi lịch sử là không phù hợp. Mặc dù vậy, ông cũng cảnh báo những thách thức trong tương lai liên quan đến tiến trình hội nhập của Ukraine vào Liên minh châu Âu.

Ngoại trưởng Ba Lan nhắc lại rằng đàm phán chỉ là một phần của quá trình, còn hiệp ước cuối cùng về việc Ukraine gia nhập EU sẽ cần có chữ ký của Tổng thống Ba Lan.

“Tôi muốn xem phía Ukraine sẽ đưa ra những lập luận nào để thuyết phục Tổng thống Ba Lan phê chuẩn hiệp ước đó, bởi tại đất nước chúng tôi, văn kiện này cần có chữ ký của nguyên thủ quốc gia", ông Sikorski nhấn mạnh.

Lãnh đạo đảng Luật pháp và Công lý (PiS) của Ba Lan, Jarosław Kaczyński, đang kêu gọi Warsaw chặn các vòng đàm phán mới về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, theo Financial Times. PiS là đảng ủng hộ Tổng thống Nawrocki.

Ông Kaczyński cho rằng Ukraine cần hiểu nếu muốn gia nhập châu Âu, thì nước này phải trở thành một quốc gia châu Âu bình thường và không thể treo trên lá cờ của mình những biểu tượng tôn vinh những nhân vật bị cáo buộc diệt chủng người Ba Lan.

Bên cạnh đó, gần 60% người Ba Lan phản đối việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, theo một cuộc thăm dò mới, cho thấy sự thay đổi trong dư luận.

Trong cuộc khảo sát do công ty thăm dò IBRiS thực hiện cho đài phát thanh tư nhân Radio Zet và được công bố hôm 25/6, 32,3% số người được hỏi cho biết Ukraine “chắc chắn không nên” gia nhập EU, trong khi 27,4% nói rằng nước này “có lẽ không nên” trở thành thành viên của khối.

Ở chiều ngược lại, chỉ 8,4% cho rằng Ukraine “chắc chắn nên” gia nhập EU và 26,9% trả lời rằng nước này “có lẽ nên” được kết nạp. Khoảng 5% chưa đưa ra ý kiến. Điều này cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong quan điểm của người Ba Lan với nỗ lực gia nhập EU của Ukraine.

Một cuộc khảo sát do hãng thăm dò CBOS thực hiện cho tờ Dziennik Gazeta Prawna vào tháng 2, sử dụng cùng phương pháp nghiên cứu, cho thấy 68,9% người Ba Lan ủng hộ việc Ukraine cuối cùng trở thành thành viên của Liên minh châu Âu.

Tin Gốc: Dân Trí

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ từ ngày 5 đến 7-5 được xem là dấu mốc chính trị quan trọng, kiến tạo xung lực mới, đặc biệt trong các lĩnh vực thực chất, đem lại lợi ích cho cả hai bên như khoa học - công nghệ và thương mại.

Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 đến nay, quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ đã không ngừng được mở rộng sang các lĩnh vực dựa trên nền tảng tin cậy chính trị. Sự tương đồng giữa hai quốc gia đã không còn dừng lại ở lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn cả chiến lược phát triển đất nước, với năm 2025 vừa qua là thời điểm phản ánh rõ nét.

Năm 2025, bất chấp các "cơn gió ngược" toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam đạt quy mô 514 tỉ USD, xếp hạng 32 thế giới; tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm đầu khu vực và châu Á.

2025 cũng là năm đánh dấu bước ngoặt cải cách thể chế lớn tại Việt Nam khi cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại giang sơn và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-7-2025.

Bảy nghị quyết được Bộ Chính trị ban hành trong năm 2025 mang tính đột phá về đường lối, thể chế, chính sách để tạo nền tảng vững chắc để đất nước sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới. Trong đó, bốn nghị quyết về khoa học - công nghệ, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân và đổi mới toàn diện công tác xây dựng, thi hành pháp luật được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ngay từ tháng 5-2025 là "bộ tứ trụ cột" để giúp đất nước vươn mình.

Trùng hợp, năm 2025 được Thủ tướng Narendra Modi tuyên bố là "Năm cải cách", nhấn mạnh đây là giai đoạn mang tính quyết định để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và đơn giản hóa quản trị.

Các sáng kiến quan trọng tập trung vào những thay đổi cấu trúc sâu rộng bao gồm cải cách thuế, thực thi luật lao động và tăng cường sản xuất, qua đó giúp nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới đạt được mức tăng trưởng GDP 8,2%. "Ấn Độ đã bước lên chuyến tàu tốc hành mang tên Cải cách", Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh.

Thực tế năm 2025 chỉ là một lát cắt của sự giao thoa giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tầm nhìn phát triển đất nước trong dài hạn.

Nếu Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Ấn Độ cũng đang theo đuổi tầm nhìn "Viksit Bharat@2047" - trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047 đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày độc lập.

Cả hai quốc gia đều lên kế hoạch tập trung vào mục tiêu phát triển kinh tế mạnh mẽ; phát triển khoa học - công nghệ, xây dựng một xã hội tri thức có quản trị tốt, công bằng; bền vững môi trường; và nâng cao vị thế quốc gia trên thế giới.

Theo nhiều học giả Ấn Độ, sự gặp gỡ về chiến lược và tầm nhìn phát triển quốc gia sẽ tạo dư địa lớn cho hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Việt Nam và Ấn Độ.

Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với lịch trình dự kiến đến Mumbai - trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ phát triển hàng đầu khu vực của Ấn Độ - là một thông điệp rõ ràng về nỗ lực tạo đột phá trong hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam với Ấn Độ, đưa lĩnh vực này trở thành một trụ cột riêng biệt cùng với chính trị, kinh tế, an ninh - quốc phòng và văn hóa.

Giáo sư Anmol Mukhia (Đại học Nam Á, Ấn Độ) nhận định có nhiều điều kiện thuận lợi để hợp tác khoa học - công nghệ song phương bứt tốc. Kể từ năm 2016, hợp tác giữa hai nước đã lan tỏa từ công nghệ thông tin và an ninh mạng sang nhiều lĩnh vực khác, và trụ cột "thịnh vượng" mà hai bên xác lập năm 2020 đã đặt nền tảng cho hợp tác chuyển đổi số và phát triển kinh tế dựa trên tri thức.

Một chuyên gia Việt Nam có nhiều năm nghiên cứu về Ấn Độ thẳng thắn cho rằng đã đến lúc nên đẩy mạnh hơn nữa việc tranh thủ tiềm lực khoa học - công nghệ của New Delhi. Ấn Độ có lợi thế về công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc kết hợp năng lực sản xuất, vị trí chiến lược và khả năng hội nhập của Việt Nam với công nghệ, nguồn nhân lực và quy mô thị trường của Ấn Độ có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.

Đó là còn chưa kể trong quan hệ với Ấn Độ, Việt Nam được xác định là một đối tác then chốt trong chính sách "Hành động hướng Đông" cũng như tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Khi trả lời báo chí Việt Nam trước chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa cho rằng để tận dụng tối đa lợi ích khi hợp tác về khoa học - công nghệ và bảo đảm hai bên cùng có lợi, Việt Nam cần xây dựng một đội ngũ chuyên gia giỏi tiếng Anh, am hiểu sâu sắc các thế mạnh của Ấn Độ.

Bên cạnh đó, theo giới quan sát, nên xem xét mở thêm các trường đại học liên kết với Ấn Độ tại Việt Nam, xây dựng một đội ngũ kỹ sư, lao động chất lượng cao cho kỷ nguyên số, AI. Đại sứ Tshering W. Sherpa nhấn mạnh Ấn Độ sẵn sàng xem xét cung cấp thêm học bổng cho Việt Nam theo khuôn khổ Chương trình hợp tác kinh tế và kỹ thuật của Ấn Độ (ITEC).

Hợp tác khoa học - công nghệ cũng được nhìn nhận như một chìa khóa để mở rộng dòng chảy thương mại. Con số hơn 16 tỉ USD kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 chỉ nên được xem là bước chạy đà, bởi nó chưa thật sự tương xứng với tiềm năng hai nước.

Động lực thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giữa hai nước được kỳ vọng sẽ đến sau chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với phái đoàn doanh nghiệp đông đảo Việt Nam đi cùng được truyền thông Ấn Độ đặc biệt chú ý và Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh.

Theo giới học giả, cần phải nâng cao "mức độ tham vọng" trong hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Ấn Độ. Trong bối cảnh các mô hình toàn cầu hóa truyền thống gặp khó khăn, việc tìm kiếm các hướng hợp tác kinh tế mới càng trở nên quan trọng, theo giáo sư Harsh V. Pant, Phó chủ tịch Quỹ Nghiên cứu nhà quan sát (Ấn Độ), đặc biệt thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa liên kết kinh tế, nhất là giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như tăng cường kết nối công nghiệp. Đặt trong bối cảnh đang diễn ra đàm phán nâng cấp FTA giữa ASEAN và Ấn Độ, có thể kỳ vọng về một FTA giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tương lai.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ