Tháng 1/1980, đội bóng chày Los Angeles Dodgers tuyển chọn Lesch với kỳ vọng cây ném bóng thuận tay phải này sẽ một ngày tỏa sáng tại sân Dodger. Nhưng điều đó không bao giờ xảy ra.
Lesch chưa từng vượt qua cấp độ thấp nhất của hệ thống giải hạng dưới. Anh chỉ thi đấu 10 inning, để thủng lưới nhiều hơn số lần loại đối thủ. Chưa đầy 18 tháng sau ngày được tuyển chọn, Lesch bị thanh lý hợp đồng vì chấn thương chóp xoay vai, khép lại giấc mơ Major League trước cả tuổi được phép uống bia hợp pháp tại Mỹ. "Tôi đã tới Disney World sau đó", Lesch nhớ lại.
Tuy nhiên, chính một điều khoản nhỏ trong hợp đồng với Dodgers đã thay đổi cuộc đời ông. Khi ký hợp đồng, đội bóng không trả mức thưởng lớn nhưng cam kết sẽ chi trả học phí đại học nếu Lesch quay lại trường.
Với Dodgers, đó được xem là khoản đầu tư an toàn. "Họ có lẽ nghĩ rằng nếu không thành công trong bóng chày, tôi sẽ về làm trợ lý huấn luyện ở trường trung học nào đó", Lesch nói. Nhưng mọi chuyện diễn ra theo hướng hoàn toàn khác.
Một biến cố khác sau đó cũng góp phần khép lại hoàn toàn giấc mơ bóng chày của Lesch là vụ hỏa hoạn tại ngôi nhà gia đình ông. Ngọn lửa đã phá hủy gần như toàn bộ tài sản và kỷ vật thời thơ ấu liên quan đến sự nghiệp thể thao của ông, đồng thời khiến cha mẹ ông bị thương nặng. Trong đống tro tàn, thứ duy nhất còn sót lại từ quãng đời vận động viên của Lesch là chiếc nhẫn vô địch từ mùa giải duy nhất tại các giải hạng dưới - một kỷ vật hiếm hoi đánh dấu chặng đường ngắn ngủi của ông với bóng chày chuyên nghiệp.
Không chỉ trở lại giảng đường, Lesch còn lấy ba bằng đại học và sau đại học, trong đó có bằng thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Harvard. Ông sau này trở thành một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về Trung Đông, xuất bản 18 cuốn sách cùng hơn 140 công trình nghiên cứu, đồng thời cố vấn cho bốn đời tổng thống Mỹ - từ George W. Bush cho đến Joe Biden - và nhiều nhà ngoại giao Liên Hợp Quốc.
"Nếu không có khoản hỗ trợ đó từ Dodgers, tôi khó có thể theo học Harvard vì học phí quá đắt", Lesch, nay 65 tuổi, cho biết.
Nhiều người cho rằng quyết định của Dodgers vô tình đã tác động tới lịch sử hiện đại. Những cuộc gặp giữa Lesch với Tổng thống Syria Bashar al-Assad, vai trò trung gian trong các nỗ lực cải thiện quan hệ Mỹ - Syria hay công việc hòa giải xung đột tại Trung Đông đều khó xảy ra nếu Lesch không dính chấn thương vai năm ấy.
"Bóng chày mất đi một cầu thủ, nhưng học thuật có được một học giả lớn", Robert Freedman, chuyên gia về chính trị Nga và Trung Đông, nhận xét.
Theo Freedman, chính ông là người gợi ý Lesch nghiên cứu về Syria trong một bữa trưa nhiều năm trước. "Tôi nói với cậu ấy rằng đã rất lâu không có học giả Mỹ nào nghiên cứu nghiêm túc về Syria. Điều đó khiến Lesch hứng thú", ông kể.
Nhà báo Catherine Nixon Cooke, tác giả cuốn sách "Từ Dodgers đến Damascus: Hành trình của David Lesch từ bóng chày đến Trung Đông", cho rằng cuộc đời Lesch giống như "nhiều con người trong một". Bà nói: "Bóng chày lấy đi giấc mơ của ông ấy vì chấn thương, nhưng cũng chính bóng chày tạo ra kế hoạch dự phòng".
Lesch từng có khoảnh khắc đáng nhớ khi mới 19 tuổi tại trại huấn luyện mùa xuân của Dodgers ở Florida. HLV huyền thoại Tommy Lasorda bất ngờ gọi ông từ sân tập của đội trẻ lên ném bóng cho đội một. Đối diện Lesch hôm đó là dàn sao gồm Ron Cey, Bill Russell, Steve Garvey, Davey Lopes và Reggie Smith - những người sau này vô địch World Series.
Quá căng thẳng, cú ném đầu tiên của Lesch bay thẳng về phía đầu Ron Cey, khiến cầu thủ này ngã nhào xuống đất. "Tôi nghĩ mình sẽ bị sa thải ngay trong ngày hôm đó", Lesch kể. Nhưng ông nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, hoàn thành buổi tập và nhận lời động viên từ cả Lasorda lẫn Garvey.
Nhiều năm sau, Lesch cho biết ký ức ấy giúp ông vững vàng trong những cuộc gặp với nguyên thủ quốc gia hay khi làm việc tại các vùng chiến sự. "Mỗi khi cảm thấy lo lắng, tôi lại nhớ tới lần đó và nghĩ rằng mình từng vượt qua được", ông nói.
Sau khi bị Dodgers thanh lý hợp đồng, Lesch trở lại Maryland học đại học. Thời điểm đầu thập niên 1980, Trung Đông trở thành tâm điểm địa chính trị toàn cầu, khiến ông đặc biệt quan tâm khu vực này.
Nhờ sự động viên của các giáo sư, Lesch nộp đơn vào nhiều trường danh tiếng như Georgetown, Johns Hopkins và Chicago trước khi chọn Harvard. Sau này, ông phát hiện hồ sơ học thuật của mình không quá nổi bật, nhưng chính quá khứ VĐV đã giúp ông được nhận.
"Thể thao dạy con người khả năng chịu thất bại và đứng dậy", Lesch cho biết. "Nhiều sinh viên xuất sắc bị sốc khi lần đầu nhận điểm C. VĐV thì nghĩ cách cải thiện bản thân".
Sự nghiệp học thuật của Lesch sau đó phát triển mạnh. Ông có hơn 30 chuyến tới Syria, tham gia kết nối các cuộc tiếp xúc giữa Tổng thống Syria Hafez al-Assad với Tổng thống Mỹ George H.W. Bush.
Bước ngoặt lớn nhất đến dưới thời Tổng thống George W. Bush, khi Bashar al-Assad tiếp đón Lesch trong hàng loạt cuộc phỏng vấn phục vụ cuốn sách "Con Sư tử mới của Damascus: Bashar al-Assad và Syria hiện đại".
Theo các cộng sự, điểm mạnh nhất của Lesch là khả năng lắng nghe. "Khi cố hòa giải, ông ấy nói không nhiều nhưng lắng nghe rất kỹ", Cooke nhận xét.
Cuốn sách của Lesch từng góp phần mở ra hy vọng bình thường hóa quan hệ giữa Syria với phương Tây. Ông đóng vai trò cầu nối không chính thức giữa Damascus và Washington.
Tuy nhiên, cánh cửa ấy nhanh chóng khép lại. Quan hệ gần gũi với Assad khiến Lesch bị nghi ngờ tại Syria, thậm chí hai lần bị đầu độc. Sau đó, ông công khai chỉ trích Assad là "bạo chúa khát máu" vì không thực hiện cải cách như cam kết.
Cuộc nội chiến Syria khiến gần 700.000 người thiệt mạng và hơn 6,7 triệu người phải rời bỏ nhà cửa trước khi gia đình Assad lưu vong sang Nga năm 2024.
Nhìn lại hành trình đời mình, Lesch cho biết ông không còn tiếc nuối sự nghiệp bóng chày dang dở. "Sự nghiệp của tôi diễn ra rất tuyệt", ông nói. "Thực tế, theo một cách nào đó, tôi mừng vì bóng chày đã không thành công với mình".
Tin Gốc: Vnexpress
