UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm trong an ninh, trật tự, an toàn xã hội và một số lĩnh vực khác có liên quan trên địa bàn. Đây là bước cụ thể hóa các cơ chế đặc thù được quy định tại Luật Thủ đô năm 2026.
Theo dự thảo, có 47 hành vi vi phạm thuộc lĩnh vực an ninh, trật tự và an toàn xã hội; giao thông đường bộ và trật tự đô thị sẽ phải chịu mức phạt tiền cao hơn so với quy định chung, nhưng không vượt 2 lần mức phạt do Chính phủ ban hành.
Ở lĩnh vực an ninh, trật tự và an toàn xã hội, tập trung vào các hành vi vi phạm về cư trú, quản lý căn cước và kinh doanh có điều kiện, với mức tăng từ 1,2 đến 2 lần so với Nghị định số 282/2025.
Trong đó, vi phạm về cư trú, gồm các hành vi như tẩy xóa, sửa chữa, mua bán, thuê/cho thuê hoặc mượn/cho mượn giấy tờ cư trú trái pháp luật; cơ sở lưu trú không thông báo lưu trú từ 1 đến 3 người; chiếm đoạt, sử dụng trái phép hoặc tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung thẻ căn cước, căn cước điện tử của người khác đều bị áp dụng mức tăng 2 lần, đẩy khung phạt từ 3 lên 6 triệu đồng.
Hoạt động ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự khi chưa được cấp hoặc đang bị tước Giấy chứng nhận đủ điều kiện sẽ bị phạt từ 15 đến 30 triệu đồng, tăng 2 lần.
Người nước ngoài đi lại trên lãnh thổ Việt Nam không mang theo hộ chiếu; cá nhân khai không đúng sự thật để được cấp, gia hạn hộ chiếu; không xuất trình hộ chiếu, giấy thông hành, giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế sẽ bị áp dụng mức tăng gấp 2 lần.
Lĩnh vực giao thông đường bộ và trật tự đô thị được đề xuất tăng mạnh chế tài, áp dụng mức phạt gấp 2 lần so với mức phạt chung quy định tại Nghị định số 168/2024 nhằm xử lý dứt điểm các lỗi dừng đỗ xe sai quy định, lấn chiếm lòng lề đường và chở hàng quá tải.
Như hành vi dừng xe, đỗ xe trên dải phân cách; đỗ xe trên dốc không chèn bánh; dừng đỗ xe không sát vỉa hè phía bên phải (hoặc bánh xe cách vỉa hè quá 0,25 m); dừng đỗ xe tại đường dành riêng cho xe buýt, trên miệng cống thoát nước… bị phạt từ 1,2 đến 1,6 triệu đồng. Khung phạt sẽ tăng lên từ 1,6 đến 2 triệu đồng nếu vi phạm tại vị trí đường giao nhau, điểm đón trả khách hoặc trước cổng cơ quan.
Hành vi đổ trái phép rác, đất, cát, đá, vật liệu, chất phế thải ra đường phố sẽ bị xử phạt nghiêm khắc từ 20 đến 30 triệu đồng.
Hành vi dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động bị phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng; bán hàng rong, hàng hóa nhỏ lẻ trên vỉa hè, lòng đường phố có quy định cấm bị phạt từ 400.000 đến 500.000 đồng.
Đặc biệt, việc sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để họp chợ, kinh doanh dịch vụ ăn uống, bày bán hàng hóa, sửa chữa xe, đặt biển quảng cáo… bị phạt rất nặng từ 4 đến 6 triệu đồng.
Nghị quyết dự kiến có hiệu lực thi hành trong năm 2026. Các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực vẫn áp dụng mức tiền phạt chung theo quy định của Chính phủ nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tính liên tục của pháp luật.
Riêng các hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả hoặc trừ điểm giấy phép lái xe vẫn tuân thủ đồng bộ theo các nghị định của Chính phủ.
Lý giải về đề xuất tăng phạt, UBND thành phố cho biết ngoài cụ thể hóa Luật Thủ đô, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ 5 điểm nghẽn lớn cản trở sự phát triển bền vững và làm giảm chất lượng sống của người dân, gồm: Ùn tắc giao thông; ngập úng; ô nhiễm môi trường; trật tự đô thị và an toàn thực phẩm.
Trong số 5 điểm nghẽn thì trọng tâm là vấn đề trật tự đô thị, ùn tắc giao thông. Các hành vi được đề xuất tăng mức phạt đều có tính chất phổ biến, tác động trực tiếp làm sai lệch đến dữ liệu dân cư quốc gia hay gây ra tình trạng ùn tắc, tai nạn giao thông, gây mất mỹ quan đô thị. Việc tăng mức xử phạt cũng không làm phát sinh thủ tục hành chính cho cơ quan quản lý, người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
UBND thành phố cho rằng về cơ bản Nghị định 282/2025 đã nâng mức phạt các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, đặc thù của Thủ đô tốc độ đô thị hóa nhanh, số lượng dân cư đông, biến động dân cư phức tạp và trình độ dân trí cao cần đòi hỏi tính thực thi pháp luật tiên phong nhất, tính răn đe pháp luật và tuyên truyền pháp luật cao nhất.
Thảo luận tại hội trường sáng 21.4, đại biểu Quốc hội Lê Thị Thanh Lam (đoàn Cần Thơ) bày tỏ lo ngại về "thực phẩm bẩn", nhất là khi vi phạm xảy ra với cả môi trường học đường.
Bà Lam dẫn chứng, năm 2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng ngại hơn cả là vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh đưa ra thị trường, trong đó có cả bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học.
Thực tế trên cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm không dừng lại ở thị trường mà đã len lỏi vào những nơi đáng lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất.
Đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường hay an toàn vệ sinh thực phẩm nói chung, mà còn là nỗi lo rất cụ thể của mỗi gia đình, nhất là với những phụ huynh có con em học bán trú.
Nữ đại biểu nhấn mạnh, đối với hành vi đưa thực phẩm không đảm bảo an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú, cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn bởi đối tượng bị ảnh hưởng là học sinh, trẻ em; tác động không chỉ trước mắt mà còn lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của các em.
Đồng thời, cần siết chặt trách nhiệm của đơn vị cung ứng, của nhà trường, của đơn vị tổ chức bếp ăn và của cơ quan quản lý tại địa phương.
Bắt buộc phải công khai đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để phụ huynh và xã hội cùng giám sát; tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc để ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.
"Không thể để những kẽ hở trong quản lý trở thành con đường để thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn của từng gia đình và của học sinh", bà Lam nói.
Giải trình về nội dung trên, Bộ trưởng Bộ NN-MT Trịnh Việt Hùng cho hay, đây là lĩnh vực quản lý có sự phối hợp giữa 2 Bộ Y tế và NN-MT.
Tới đây, khi Bộ Y tế rà soát để sửa đổi, điều chỉnh các quy định về an toàn thực phẩm, Bộ NN-MT sẽ phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả công tác quản lý.
Thông tin thêm tại phiên thảo luận, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo các cấp, ngành tập trung thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm về an toàn thực phẩm.
"Chúng tôi xác định việc này phải làm thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ", ông nói và thông tin, vừa qua các cấp đã tăng cường kiểm tra hơn 300.000 cơ sở về an toàn thực phẩm, xử lý rất nhiều vi phạm. Bộ Công an cũng có nhiều cái chuyên án từ cấp trung ương đến địa phương để phát hiện và xử lý nghiêm tội phạm trong lĩnh vực này.
Vẫn theo Phó thủ tướng, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện xây dựng luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10.2026, đồng thời xây dựng đề án cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm.
"Vừa qua, an toàn thực phẩm có nhiều bộ, ngành cùng triển khai thực hiện. Do vậy, đôi lúc có khoảng trống và chồng chéo. Lần này, Chính phủ sẽ xây dựng đề án và giao cho một cơ quan để chủ trì thực hiện, đảm bảo hiệu quả", Phó thủ tướng thông tin.
Song song với việc kiểm tra, xử lý sai phạm, Phó thủ tướng nhận định, cần có giải pháp bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Thực tế, những doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng rất lớn từ vấn nạn thực phẩm giảm, thực phẩm kém chất lượng.
"Tinh thần của Chính phủ là đấu tranh không có vùng cấm, không có ngoại lệ để bảo vệ sức khỏe của nhân dân", ông Thắng nhấn mạnh.
Ngày 3-5, lãnh đạo phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh xác nhận trên địa bàn xảy ra vụ sập nhà nghiêm trọng khiến 3 người bị vùi lấp, trong đó 1 người đã chết, 2 người bị thương.
Thông tin ban đầu, khoảng 16h ngày 3-5, tại khu Tràng An, phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh, một ngôi nhà 2 tầng đang trong quá trình sửa chữa bất ngờ đổ sập hoàn toàn.
Vụ việc khiến 3 người đang làm việc tại tầng 1 căn nhà bị vùi lấp.
Ngay sau khi nhận được thông tin, lực lượng chức năng cùng người dân khẩn trương cứu nạn, cứu hộ, đưa được 2 nạn nhân ra ngoài và chuyển đến cơ sở y tế cấp cứu. Còn một nạn nhân đã tử vong trong đống đổ nát.
Lãnh đạo phường Bình Khê thông tin, ngôi nhà trước đây được dùng làm cửa hàng bán trà sữa, sau đó chủ nhà tự ý cải tạo để cho thuê kinh doanh dịch vụ khác. Trong quá trình sửa chữa thì bị sập.
Ngày 29-5, xã Bình Chánh (TP.HCM) công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 (nay là đường Lê Khả Phiêu).
Dự án này phải thu hồi diện tích 260.465,4m², trong đó đất công do Nhà nước quản lý là 110.495,2m², có 828 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 295 hộ giải tỏa toàn bộ, 503 hộ giải tỏa một phần và 30 tổ chức.
Để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, xã đã phát hồ sơ trực tiếp để hộ dân đăng ký sửa chữa, xin phép xây dựng nhà, chuyển mục đích sử dụng đất mà không phải đến Trung tâm phục vụ hành chính công nộp hồ sơ.
Thời gian giải quyết thủ tục, rút ngắn đáng kể so với quy trình hiện tại. Cấp giấy phép xây dựng tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày). Sửa chữa, cải tạo nhà tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 2 ngày). Chuyển mục đích sử dụng đất tối đa 10 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày).
Đối với các trường hợp đặc thù, phòng chức năng của xã sẽ tham mưu UBND xã xem xét giải quyết theo từng trường hợp cụ thể, đảm bảo phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng tiến độ thực hiện dự án.
Có mặt tại buổi công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng, ông Phạm Công Bằng (ngụ xã Bình Chánh) cho biết gia đình ông thuộc diện giải tỏa một phần bởi dự án.
"Địa phương đã hỗ trợ gia đình tôi làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hỗ trợ cấp giấy phép xây dựng. Tôi rất ủng hộ và đồng tình với sự quan tâm của địa phương", ông Bằng nói.
Bà Nguyễn Kim Mai - Phó chủ tịch UBND xã Bình Chánh - cho biết thời gian qua, xã đã niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổng thể và phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chi tiết đối với cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1.
Bên cạnh đó, xã tổ chức gặp gỡ đối thoại trực tiếp để ghi nhận ý kiến thắc mắc của người dân, và tham mưu việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với việc cấp giấy phép xây dựng; sửa chữa, cải tạo nhà; chuyển mục đích sử dụng đất cho người dân.
Theo bà Mai, đối với những công việc UBND xã đã và sắp thực hiện, với mong muốn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hộ dân, các tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án có điều kiện ổn định cuộc sống.
Từ đó người dân có sự đồng thuận cao, bàn giao mặt bằng sớm để đảm bảo tiến độ bàn giao cho thành phố trước ngày 30-6. "Đây là một trong những dự án trọng điểm của thành phố về giao thông kết nối giữa các tỉnh miền Tây với TP.HCM", bà Nguyễn Kim Mai nói.
