Một người chi hơn 11 tỷ đồng mua túi Hermes của bà Trương Mỹ Lan

Vì sao Ấn Độ kêu gọi người dân hạn chế mua vàng?

Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu vàng lớn thứ hai thế giới - đang đối mặt áp lực lớn lên nguồn ngoại tệ, khiến Thủ tướng Narendra Modi phải đưa ra lời kêu gọi người dân hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.

Phát biểu mới đây, ông Modi khuyến khích người dân thực hành tiết kiệm trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng leo thang. Trong đó, việc giảm mua vàng được xem là giải pháp trực tiếp nhằm hạn chế dòng USD chảy ra nước ngoài.

Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ đã chi khoảng 72 tỷ USD để nhập khẩu vàng, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng tiêu thụ của nước này trong năm 2025 vượt 710 tấn, riêng nhu cầu trang sức đạt khoảng 430,5 tấn.

Tại Ấn Độ, vàng không đơn thuần là tài sản đầu tư mà còn gắn chặt với văn hóa, tín ngưỡng và các nghi lễ truyền thống. Người dân thường mua vàng trong các dịp lễ lớn, mùa cưới hoặc như biểu tượng của địa vị xã hội. Chính vì vậy, bất kỳ lời kêu gọi nào liên quan đến việc hạn chế mua vàng đều được đánh giá là tác động mạnh tới nền kinh tế và đời sống xã hội.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ Ấn Độ xem đây là biện pháp mà người dân có thể chủ động tham gia để giảm áp lực lên cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối.

Thị trường phản ứng

Lời kêu gọi hạn chế mua vàng của Thủ tướng Narendra Modi đã ngay lập tức tạo ra làn sóng phản ứng trên thị trường tài chính Ấn Độ trong các phiên giao dịch sau đó.

Nhóm cổ phiếu ngành vàng và trang sức đồng loạt lao dốc khi giới đầu tư lo ngại nhu cầu tiêu dùng sẽ suy giảm mạnh. Áp lực bán lan rộng khiến chỉ số chứng khoán Sensex có lúc giảm hơn 1.000 điểm, phản ánh tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn kinh tế nếu người dân cắt giảm chi tiêu và nhu cầu tiêu dùng suy yếu kéo dài.

Thông điệp của Thủ tướng Modi nhận được sự ủng hộ từ nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ như Bharti Enterprises, EY India hay KPMG. Một số doanh nghiệp cho biết đã bắt đầu rà soát các khoản chi phí công tác và kế hoạch tiêu dùng để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới.

Theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), dự trữ ngoại hối của nước này tính đến đầu tháng 5 còn khoảng 690,7 tỷ USD, giảm đáng kể so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một trong những nguyên nhân chính.

Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu lớn hơn nguồn thu từ xuất khẩu và dòng tiền từ nước ngoài. Với vàng, toàn bộ giao dịch nhập khẩu đều phải thanh toán bằng USD, khiến nhu cầu ngoại tệ tăng mạnh.

Nếu tình trạng này kéo dài, đồng rupee sẽ chịu áp lực mất giá, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng cao và chi phí vay nợ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn.

Trong tổng kim ngạch nhập khẩu khoảng 775 tỷ USD của Ấn Độ, bốn nhóm hàng lớn nhất gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón chiếm hơn một phần ba giá trị. Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD nhưng là mặt hàng thiết yếu khó cắt giảm. Dầu thực vật và phân bón cũng đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.

Trong khi đó, hóa đơn nhập khẩu vàng lên tới 72 tỷ USD - gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại - khiến mặt hàng này trở thành mục tiêu dễ kiểm soát nhất để giảm áp lực ngoại tệ.

Áp lực đối với nền kinh tế Ấn Độ càng gia tăng khi chiến sự tại khu vực Trung Đông đe dọa các tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng, đặc biệt là eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung tăng lên, giá dầu có thể tiếp tục leo thang, buộc Ấn Độ phải dành nhiều ngoại tệ hơn cho nhập khẩu năng lượng.

Theo dự báo của NDTV, nếu Ấn Độ giảm 30-40% lượng vàng nhập khẩu, nước này có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Trong kịch bản cắt giảm một nửa lượng nhập khẩu vàng, số ngoại tệ tiết kiệm được có thể lên tới 36 tỷ USD.

Khoản tiền này có thể được ưu tiên cho nhập khẩu năng lượng và các nhu cầu thiết yếu khác trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh vì căng thẳng Trung Đông.

Tin Gốc: Dân Trí

Mới đây, Công ty cổ phần Vinhomes (mã chứng khoán: VHM) của tỷ phú Phạm Nhật Vượng vừa công bố chương trình cho phép khách hàng sử dụng nguồn vàng nhàn rỗi để giao dịch mua bất động sản tại các dự án do doanh nghiệp phát triển. Chương trình được triển khai trong khuôn khổ hợp tác giữa Vingroup, Vinhomes và các công ty vàng bạc đá quý.

Sau rất nhiều ý kiến về việc khơi thông vàng trong dân. Theo ước tính, Việt Nam có đến 500 tấn vàng trong dân, có thể tạo ra nguồn vốn 80 tỷ USD cho nền kinh tế. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng được biết là người tiên phong khởi đầu cho công cuộc này.

Trước đó, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV về ngân sách, đầu tư công, rất nhiều ý kiến đã được đề xuất như thành lập sở giao dịch vàng quốc gia, phát triển sản phẩm tài chính hóa vàng (chứng chỉ vàng, lưu ký, quỹ đầu tư vàng, trái phiếu vàng…), miễn phí lưu ký ưu đãi lãi suất hoặc phát hành trái phiếu Chính phủ bằng vàng…

Chiều ngược lại, các chuyên gia cùng cho rằng đây là việc lớn, cần nghiên cứu và thực hiện một cách thận trọng, nhất là với xuất xem vàng như phương tiện thanh toán.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nếu vàng lưu thông rộng rãi thay thế vai trò của đồng nội tệ trong thanh toán, nền kinh tế có thể đối mặt với nguy cơ "vàng hóa", làm suy giảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, gia tăng đầu cơ tài sản và ảnh hưởng đến ổn định tỷ giá, lãi suất cũng như niềm tin vào đồng tiền quốc gia.

Dưới góc nhìn quỹ đầu tư, trong chia sẻ tại sự kiện tài chính cuối năm 2025, ông Lê Anh Tuấn - Tổng giám đốc Dragon Capital - cho rằng khơi thông vàng trong dân là một đề tài rất thú vị nhưng cũng rất khó, mang tính cực kỳ kỹ thuật nếu muốn làm đúng. Ông Tuấn kiến nghị học hỏi từ các mô hình trên thế giới.

"Để trả lời câu hỏi là có nên chuyển từ vàng vật chất sang vàng số hóa hay không, thì tôi cho rằng là nên. Tuy nhiên, làm như thế nào lại là câu chuyện cực kỳ phức tạp, và trong phạm vi của diễn đàn hôm nay, có lẽ không đủ thời lượng để bàn sâu về những khía cạnh kỹ thuật đó", ông đánh giá.

Nhìn từ thế giới, rất nhiều nền kinh tế mới nổi đã khơi thông vàng trong dân. Theo đó, vàng không chỉ là tài sản trú ẩn mà còn vận hành như một "hệ thống tài chính song song" nằm ngoài ngân hàng.

Ấn Độ: Tăng thuế nhập vàng, khuyến khích gửi vàng ngân hàng nhận lãi

Đầu tiên phải nhắc đến Ấn Độ. Ít quốc gia nào phụ thuộc vào vàng như nước này. Các hộ gia đình nước này được ước tính nắm giữ khoảng 30.000-35.000 tấn vàng, trị giá hàng nghìn tỷ USD. Vàng tại đây gắn chặt với văn hóa cưới hỏi, tôn giáo và thói quen tiết kiệm của người dân.

Theo tìm hiểu, Chính phủ từng nhiều lần tăng thuế nhập khẩu vàng, từ khoảng 4% năm 2010 lên tới 10-15% trong giai đoạn 2013-2015. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cũng siết tín dụng phục vụ mua vàng.

Đến năm 2015, nước này triển khai hai sáng kiến lớn: Gold Monetization Scheme nhằm khuyến khích người dân gửi vàng vào ngân hàng để nhận lãi, và Sovereign Gold Bonds - trái phiếu gắn với giá vàng nhằm thay thế nhu cầu nắm giữ vàng vật chất.

Tuy nhiên, kết quả khá khiêm tốn. Đến cuối năm 2024, chương trình huy động vàng chỉ thu hút được khoảng 31 tấn - quá nhỏ so với lượng vàng người dân đang nắm giữ.

Thổ Nhĩ Kỳ: Cho phép ngân hàng dùng vàng như phần dự trữ bắt buộc

Nếu Ấn Độ chủ yếu dùng biện pháp hành chính, Thổ Nhĩ Kỳ lại chọn cách tích hợp vàng vào hệ thống tài chính và kết quả thu được khả quan hơn.

Trước năm 2020, người dân Thổ Nhĩ Kỳ được cho là nắm giữ khoảng 3.500 tấn vàng. Đến năm 2026, giá trị lượng vàng này đã tăng lên khoảng 600-750 tỷ USD, tương đương gần một nửa GDP quốc gia.

Được biết, Ngân hàng trung ương cho phép các ngân hàng thương mại sử dụng vàng như một phần dự trữ bắt buộc. Các ngân hàng cũng triển khai tài khoản tiết kiệm bằng vàng với mức gửi tối thiểu cực thấp, chỉ từ 0,01 gram.

Theo đó, người dân có thể gửi vàng vật chất vào ngân hàng, nhận lãi suất và rút lại bằng vàng hoặc tiền mặt. Hệ thống còn mở rộng sang ATM vàng, quỹ hưu trí vàng và các khoản vay thế chấp bằng vàng…

Kết quả, khoảng 80 tỷ USD vàng đã được đưa vào hệ thống ngân hàng - một trong những chương trình huy động vàng thành công nhất thế giới. Dù vậy, khoảng 90% lượng vàng vẫn còn "nằm trong dân".

Trung Quốc: Lập sàn giao dịch vàng

Trung Quốc cũng là quốc gia có nhu cầu vàng lớn nhất thế giới, chủ yếu dưới dạng trang sức.

Dù vậy, khác với Ấn Độ hay Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Kinh không coi vàng hộ gia đình là vấn đề cần "huy động". Chính phủ tập trung xây dựng thị trường minh bạch hơn thông qua việc thành lập Shanghai Gold Exchange và mở rộng giao dịch vàng.

Gần đây, giới chức Trung Quốc điều chỉnh thuế và quy định nhập khẩu nhằm hạn chế đầu cơ khi giá vàng tăng mạnh, nhưng tránh các biện pháp cực đoan như cấm sở hữu hoặc cưỡng chế huy động vàng trong dân.

Cách tiếp cận của Trung Quốc phản ánh thực tế rằng quy mô nền kinh tế đủ lớn để hấp thụ nhu cầu vàng mà không gây áp lực quá mạnh lên cán cân thanh toán.

Indonesia: Nổi trội với mô hình "ngân hàng kim loại quý"

Gần nhất, Indonesia đang nổi lên như một trường hợp thành công mới.

Thông qua đạo luật cải cách tài chính năm 2023 và quy định năm 2024, nước này hợp pháp hóa mô hình "bullion banking" (ngân hàng kim loại quý). Mô hình này cho phép ngân hàng cung cấp tài khoản tiết kiệm vàng, giao dịch vàng và các khoản vay thế chấp bằng vàng.

Các tổ chức như Bank Syariah Indonesia và Pegadaian đã nhanh chóng triển khai sản phẩm. Đến đầu năm 2026, khoảng 5,7 triệu người Indonesia đã sử dụng dịch vụ ngân hàng vàng…

Tin Gốc: Dân Trí

Thông tin được Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) Lưu Văn Tuyển trả lời nhà đầu tư tại đại hội đồng cổ đông, ngày 24/4.

Ông Tuyển cho biết tập đoàn có khả năng lỗ 1.000 tỷ đồng từ mặt hàng xăng dầu trong quý đầu năm. Nguyên nhân do biến động bất thường trên thị trường nhiên liệu thế giới sau khi xung đột tại Trung Đông gia tăng từ cuối tháng 2.

Theo lãnh đạo Petrolimex, giá xăng dầu thành phẩm thế giới biến động "chưa từng thấy trong lịch sử", trong đó có những ngày tăng giảm từ 20-50 USD/thùng. Điển hình, giá dầu diesel có thời điểm vọt lên 292 USD một thùng vào tháng 3 (tăng gần 4lần so với tháng 2) nhưng sau đó lại giảm sâu xuống còn khoảng 140 USD vào tháng 4.

Trong khi đó, các khoản phụ phí nhập khẩu đã chạm mức 30 - 37 USD một thùng. Đây là con số chưa từng có trong lịch sử, song lại chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ giá nhiên liệu trong nước.

"Chi phí nhập khẩu một tàu dầu 40.000 tấn đã tăng vọt từ mức 25-26 triệu USD lên đến 85-87 triệu USD", ông nói. Theo ông Tuyển, thời điểm giá dầu diesel thành phẩm lên đỉnh 292 USD một thùng, cộng với phụ phí và giá cước vận tải tăng, tổng chi phí nhập về lên tới 340 USD. Ngoài ra, Petrolimex còn phải duy trì tồn kho ở mức cao và liên tục nhập hàng ngay cả khi giá đang ở đỉnh để đảm bảo nguồn dự trữ, an ninh năng lượng quốc gia.

Dù mảng xăng dầu gặp khó khăn, các lĩnh vực kinh doanh khác ngoài xăng dầu của Petrolimex vẫn ghi nhận kết quả tốt và bám sát kế hoạch đề ra, theo Tổng giám đốc Lưu Văn Tuyển. Ông cũng khẳng định ban lãnh đạo tập đoàn sẽ nỗ lực bằng mọi giá để đảm bảo quyền lợi của cổ đông, dù kế hoạch lợi nhuận năm 2026 có thể không bằng năm 2025.

Chia sẻ thêm, Chủ tịch Petrolimex Phạm Văn Thanh nhìn nhận xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, chỉ cần một mắt xích trong chuỗi cung ứng bị đứt gãy sẽ tác động ngay lập tức đến chi phí sản xuất và ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn quyết tâm đảm bảo nguồn cung trong mọi tình huống để bảo vệ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, Petrolimex - doanh nghiệp xăng dầu chiếm hơn một nửa thị phần trên thị trường - có phương án chuẩn bị nguồn cung "từ sớm, từ xa". Các giải pháp gồm duy trì tồn kho ở mức cao, liên hệ với các nhà cung cấp quốc tế, điều phối hệ thống kho bãi, đường ống và mạng lưới bán lẻ.

"Trong khủng hoảng, lợi thế lớn nhất của Petrolimex không chỉ là thị phần mà là năng lực hạ tầng, điều độ và khả năng gánh vác trách nhiệm quốc gia", ông Thanh nói thêm.

Tại đại hội, ban lãnh đạo Petrolimex cũng trả lời về việc đáp ứng các điều kiện của công ty đại chúng theo quy định của Luật Chứng khoán. Theo ông Trần Tuấn Linh, thành viên Hội đồng quản trị, cơ cấu cổ đông hiện tại của tập đoàn gồm cổ đông nhà nước nắm giữ gần 76%, cổ đông chiến lược nắm 13%. Các cổ đông nhỏ lẻ khác chỉ nắm giữ hơn 9,4% - thấp hơn mức quy định 10% với cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) trên thị trường.

Theo ông Linh, việc tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp hơn 10% do vốn nhà nước chiếm quá lớn là tình trạng chung của rất nhiều doanh nghiệp sau cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và niêm yết trên sàn chứng khoán, không phải là vấn đề của riêng Petrolimex.

Đại diện Petrolimex cho biết Tập đoàn đã báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và đang chờ hướng dẫn chi tiết. Theo quy định, Petrolimex có thời hạn 1 năm để thực hiện các giải pháp. Do đó, họ rà soát, tính tới phương án như bán cổ phiếu quỹ để tăng tỷ lệ free-float trên thị trường, hoặc thoái vốn, giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Petrolimex.

"Tập đoàn khẳng định luôn chủ động và đã chuẩn bị sẵn sàng tất cả các kịch bản. Các phương án sẽ được triển khai ngay khi có định hướng và sự chấp thuận từ cơ quan có thẩm quyền", ông Linh nói.

Tin Gốc: Vnexpress