Trưa 22/5, kết thúc phần tranh tụng phiên xử vụ án xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, TAND Hà Nội cho các bị cáo nói lời sau cùng trước khi nghị án.
Là người đầu tiên lên bục khai báo, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến mở đầu bằng việc nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, đồng thời gửi lời xin lỗi tới Đảng, Nhà nước, nhân dân, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình vì những sai phạm xảy ra trong thời gian đương nhiệm.
Bà nói hậu quả vụ án đã gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn tài sản của Nhà nước và nhân dân.
Cựu bộ trưởng cũng cảm ơn cơ quan điều tra, truy tố và HĐXX đã giúp bà trong suốt quá trình tố tụng nhận ra sai phạm của mình. Theo bà, đây cũng là bài học trong công tác quản lý đầu tư xây dựng, nhất là với các dự án kéo dài, chậm tiến độ và sử dụng vốn chưa hiệu quả.
Nhìn lại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 hiện đã bước đầu được khánh thành, từng phần đưa vào sử dụng, bà Tiến nói đó là “niềm vui, niềm an ủi phần nào” với bản thân và đồng nghiệp.
Bà cho biết mình cùng các bị cáo tại tòa hôm nay, và nhiều đồng nghiệp khác, là những người gắn bó với dự án từ những ngày đầu, khi nó còn là “một ước mơ cháy bỏng”.
“Suốt quá trình làm việc, chúng tôi chỉ có mong muốn xây dựng được những bệnh viện hiện đại, ngang tầm khu vực để người dân được thụ hưởng”, bà trình bày.
Kết thúc phần nói lời sau cùng, bà Tiến đề nghị HĐXX xem xét khoan hồng cho tất cả bị cáo, đặc biệt với những người tuổi cao, bệnh tật, để họ có cơ hội trở về làm công dân có ích trong quãng đời còn lại.
Bà Tiến trước đó bị VKS đề nghị án 5-6 năm tù và liên đới bồi thường 108 tỷ đồng trong tổng 803 tỷ đồng hậu qủa vụ án, với tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Ngoài ra, bà bị xác định đã nhận 7,5 tỷ đồng trong 100 tỷ đồng cấp dưới nhận hối lộ từ các nhà thầu thi công bệnh viện.
Hôm qua, theo thông báo của tòa, bà đã được con trai nộp thay 24,5 tỷ đồng. Do đó, bà còn phải nộp 91 tỷ đồng.
Tương tự, các bị cáo còn lại cũng thừa nhận sai phạm, gửi lời xin lỗi vì những hành vi nghiêm trọng đã được làm rõ trong vụ án.
Ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Trưởng ban Quản lý dự án hai bệnh viện, nói nuối tiếc cả quá trình phấn đấu suốt cuộc đời nhưng “cuối đời lại vướng sai phạm”. Là bị cáo lớn tuổi nhất vụ án, 69 tuổi, ông cho biết sức khỏe hiện rất kém và chỉ mong sớm được trở về đoàn tụ cùng gia đình.
Ông Thắng đang bị đề nghị mức án tổng hợp 30 năm tù – cao nhất vụ án – đồng thời phải khắc phục 394 tỷ đồng trong tổng thiệt hại 803 tỷ đồng. Ngoài sai phạm liên quan quản lý dự án, ông còn bị cáo buộc nhận hối lộ 88 tỷ đồng, trong đó có 45 tỷ đồng mang đi “chạy án” nhưng bị lừa chiếm đoạt hết.
Ngày 31/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Tp.Cần Thơ đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Huỳnh Hải Đăng (SN 1985; ngụ phường Khánh Hòa, Tp.Cần Thơ) về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Theo kết quả điều tra, Đăng là công chức địa chính thuộc UBND phường Vĩnh Phước, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng (nay là phường Vĩnh Phước, Tp.Cần Thơ).
Đăng được phân công nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ và chứng thực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; có trách nhiệm tham mưu cho lãnh đạo UBND phường Vĩnh Phước thực hiện các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định.
Trong các năm 2020, 2021, Đăng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để tiếp nhận và chứng thực 5 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không đúng quy định. Hành vi này gây thiệt hại tài sản gần 2,5 tỷ đồng.
Vụ án tiếp tục được Công an Tp.Cần Thơ mở rộng điều tra.
Ngày 18/6, TAND TPHCM tuyên án đối với bị cáo Bùi Tiến Lực (40 tuổi) 19 năm tù, Nguyễn Thanh Phong (36 tuổi) 15 năm 6 tháng, Phan Thanh Hải (30 tuổi) 12 năm tù về các tội Mua bán bộ phận cơ thể người và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Liên quan tới vụ án, các đồng phạm bị phạt 6 tháng đến 8 năm tù về tội Mua bán bộ phận cơ thể người.
Theo hồ sơ vụ án, năm 2018, Bùi Tiến Lực quen biết Trần Thanh Hòa (đã chết) trong thời gian chờ bán thận. Năm 2019, Lực bán một quả thận để ghép cho người tên Sen (không rõ lai lịch), còn Hòa không thể thực hiện việc hiến thận do mắc bệnh tăng huyết áp.
Sau đó, nắm được quy trình khám bệnh, xét nghiệm và thủ tục ghép thận, Lực bắt đầu tham gia môi giới, tổ chức mua bán thận để hưởng lợi. Lực rủ Hòa cùng tham gia tìm người bán thận, dẫn người mua và người bán đi xét nghiệm, đồng thời thỏa thuận trả cho Hòa 20 triệu đồng đối với mỗi ca ghép thận thành công.
Để hợp thức hóa hồ sơ ghép thận, Lực và Hòa làm giả nhiều loại giấy tờ như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, giấy xác nhận của chính quyền địa phương, đơn tự nguyện hiến thận, đơn chấp thuận hiến thận... Qua đó, họ thay đổi thông tin nhân thân của người bán thận thành người có quan hệ huyết thống với người nhận thận nhằm đáp ứng điều kiện ghép tạng theo quy định.
Để thực hiện hành vi này, Lực lên mạng đặt mua con dấu giả và phôi giấy khai sinh từ một người không rõ lai lịch. Bị cáo còn trực tiếp làm giả các văn bản có xác nhận của địa phương bằng cách ký giả chữ ký của chủ tịch UBND cấp xã và đóng dấu giả.
Hồ Hiếu - người được Lực nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận - có nhiệm vụ soạn thảo giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn trên các phôi giấy để Lực ký tên, đóng dấu giả.
Năm 2019, Nguyễn Thanh Phong và Phan Thanh Hải được Lực nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận nên quen biết Trần Thanh Hòa. Sau khi bán thận, cả hai được Hòa hướng dẫn cách tìm người mua, người bán và tham gia vào đường dây mua bán thận do Lực điều hành.
Năm 2020, Lương Văn Nam tham gia hoạt động mua bán thận cùng Lực. Đến năm 2022, Mai Quang Anh và Hồ Hiếu tiếp tục gia nhập đường dây này.
Từ tháng 11/2019 đến tháng 10/2023, Lực, Hòa và các đồng phạm đã thực hiện việc mua bán thận trong tổng cộng 28 trường hợp.
Theo điều tra, người có nhu cầu ghép thận phải chi từ 370 triệu đồng đến 1,1 tỷ đồng cho mỗi ca ghép. Sau khi trừ các chi phí xét nghiệm, điều trị và sinh hoạt của người bán thận trong thời gian chờ phẫu thuật, các bị cáo hưởng lợi từ 10 triệu đồng đến 500 triệu đồng mỗi trường hợp.
Cáo trạng xác định Bùi Tiến Lực trực tiếp chỉ đạo việc mua bán thận trong 15 trường hợp.
Một trường hợp điển hình xảy ra năm 2021, khi bà D. đưa cháu ruột là ông K. đến một bệnh viện tại TPHCM để điều trị suy thận. Thông qua người quen, bà D. liên hệ với Lực và thỏa thuận chi phí trọn gói cho ca ghép thận là 1,1 tỷ đồng.
Sau đó, Lực thỏa thuận mua một quả thận của Mai Quang Anh với giá 300 triệu đồng. Ngày 8/12/2021, ông K. và Quang Anh được phẫu thuật ghép thận tại bệnh viện. Bà D. đã chuyển khoản và giao tiền mặt cho Lực đủ 1,1 tỷ đồng, còn Quang Anh nhận 400 triệu đồng từ Lực.
Đến tháng 6/2022, Nguyễn Ý Ngoan (vợ của Nguyễn Thanh Phong) có nhu cầu bán thận nên nhờ Lực tìm người mua. Sau khi thỏa thuận, một quả thận của bà Ngoan được bán với giá 1,1 tỷ đồng.
Sau ca ghép thành công, Phong nhận 1,1 tỷ đồng từ người nhận thận, đồng thời đưa cho Lực 10 triệu đồng để làm giả con dấu và tài liệu. Sau khi trừ các chi phí, vợ chồng Phong hưởng lợi khoảng 500 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng xác định từ tháng 3/2021 đến tháng 10/2023, Nguyễn Thanh Phong đã chỉ đạo và trực tiếp tham gia 9 vụ mua bán thận trong đường dây này.
Quá trình làm việc, chủ quán trực tiếp quản lý thu, chi và giữ tiền. Sau khi vào làm việc tại quán được 2 tuần, T. phát hiện hộc tủ đựng tiền trong quầy bán hàng có khóa nhưng chìa nào cũng mở được nên nảy sinh ý định trộm cắp. T. đã lén lút trộm cắp 3 lần, với tổng số tiền là 9,7 triệu đồng.
Khi ông D. mở hộc tủ để kiểm đếm thì thấy lượng tiền hao hụt nhiều so với bình thường. Chủ quán mở camera giám sát và phát hiện T. đã trộm cắp.
Sau khi trộm được tiền, T. đã đưa cho mẹ 2,4 triệu đồng nói là tiền đi làm có được để nộp học cho em.
Số tiền còn lại T. tiêu xài cá nhân; còn 2,4 triệu đồng T. đã giao nộp cho cơ quan điều tra.
Theo kết luận giám định pháp y tâm thần đối với N.B.T., kết luận T. chậm phát triển tâm thần nhẹ; hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi.
Bản án dân sự sơ thẩm đã tuyên phạt T. phạm tội trộm cắp tài sản, xử phạt 6 tháng tù.
Sau đó, bị cáo và người đại diện hợp pháp có đơn kháng cáo với nội dung mức án mà cấp sơ thẩm đã xử phạt là nặng.
Bị cáo là người bị hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi; người có khuyết tật nặng về trí tuệ được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, thường xuyên bị bệnh nặng phải điều trị do sức khỏe suy giảm; bị cáo đã ăn năn hối lỗi, biết về hành vi sai trái của mình.
Vì vậy, xin cấp phúc thẩm xem xét cho bị cáo hưởng mức nhẹ nhất của khung hình phạt để có cơ hội sớm phát triển tương lai, trở thành người công dân tốt.
Tòa phúc thẩm nhận định bị cáo là người khuyết tật nặng về trí tuệ, hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi, đang được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.
Số tiền phạm tội mà có bị cáo sử dụng một phần để nộp tiền học cho em.
Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã cùng gia đình khắc phục toàn bộ hậu quả cho người bị hại.
Gia đình bị cáo có hoàn cảnh khó khăn, bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng và hiện đang điều trị bệnh thận.
Do đó tòa chấp nhận kháng cáo, cũng như quan điểm của đại diện viện kiểm sát, áp dụng điều 65, Bộ luật Hình sự, không cần phải bắt bị cáo chấp hành hình phạt tù mà cho bị cáo được hưởng án treo, giao về chính quyền địa phương nơi cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách để tạo điều kiện cho bị cáo tiếp tục chữa bệnh, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.
Tòa chấp nhận kháng cáo của bị cáo T., sửa bản án sơ thẩm; xử phạt T. 6 tháng tù về tội trộm cắp tài sản, nhưng cho hưởng án treo.
