Trong căn phòng khoảng 10 m2 tại trụ sở Thi hành án dân sự thành phố Vĩnh Long (cũ), tỉnh Vĩnh Long, Nghĩa ngồi lặng trước tiếng khóc thét của bé gái 6 tuổi đang ôm chặt cổ bố. Đó là buổi chiều một ngày mưa giữa năm 2025.
Theo bản án ly hôn đã có hiệu lực, hôm đó anh phải giao đứa trẻ cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng.
Người cha tên Nam, 50 tuổi, mặc áo mưa chạy xe máy chở con đến đúng giờ hẹn. Ông ướt sũng vì chiếc áo mưa duy nhất đã mặc cho con gái. Một tay bế con, tay còn lại cầm hai túi nylon đựng sữa, đồ ăn và mấy món đồ chơi quen thuộc.
“Tôi đến giao con theo quyết định của chấp hành viên”, ông nói, giọng nghẹn lại.
Rồi như sợ con thiếu thốn điều gì, người đàn ông liên tục dặn dò. Ông cũng nói nếu sau này chứng minh được vợ cũ chăm sóc con không tốt, mình sẽ khởi kiện để giành quyền nuôi lại.
Đến lúc đó, bé gái mới biết mình sắp phải rời bố.
Đứa trẻ khóc nấc, hai tay bám chặt áo bố, không chịu buông. Người mẹ đứng cạnh cố dỗ dành nhưng cô bé càng hoảng loạn hơn. Trong căn phòng nhỏ, tiếng khóc trẻ con, tiếng người lớn thở dài và tiếng mưa đập ngoài hiên trộn vào nhau tạo thành bầu không khí nặng đến nghẹt thở.
“Nhiều lúc mình cũng thấy tim chùng xuống”, Nghĩa kể.
Người đứng giữa pháp luật và tình thân
Hồ sơ thể hiện, ông Nam kết hôn năm 2017 với người phụ nữ lớn hơn mình 6 tuổi. Người vợ có hai con riêng đã trưởng thành, cuộc sống ổn định.
Sau khi cưới, họ sinh một bé gái rồi sống cùng bố mẹ chồng ở thành phố Vĩnh Long cũ.
Năm năm chung sống, hai người phát sinh nhiều mâu thuẫn. Trong đơn ly hôn, người chồng cho rằng vợ “không biết chăm con, không quán xuyến được gia đình”. Theo lời kể của chấp hành viên, ông Nam nói bản thân nhiều lần cố thay đổi tình hình nhưng bất lực.
Ra tòa cuối năm 2024, cả hai đều xin quyền nuôi con và không yêu cầu cấp dưỡng.
Thu nhập của họ thực tế không chênh lệch nhiều, khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, người vợ làm công nhân, có bảng lương và thu nhập thể hiện qua tài khoản ngân hàng; còn người chồng làm thợ xây, nhận tiền công theo ngày nên khó chứng minh điều kiện kinh tế.
Con gái chưa đủ 7 tuổi nên tòa quyết định giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng. Người bố không kháng cáo.
Dù chấp nhận phán quyết, ông Nam vẫn tiếp tục chăm sóc con suốt nhiều tháng sau đó. Đến khi người vợ làm đơn yêu cầu thi hành án, cơ quan thi hành án dân sự mới vào cuộc.
“Nhiều người nghĩ thi hành án là kê biên tài sản, cưỡng chế nhà đất. Nhưng giao con sau ly hôn mới là dạng khiến chấp hành viên áp lực nhất”, Nghĩa nói.
Bởi với tài sản, cưỡng chế xong là kết thúc. Còn với một đứa trẻ, phía sau quyết định giao nhận là cả một mối quan hệ gia đình bị xé đôi.
‘Pháp luật giao con cho mẹ rồi’
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Nghĩa đến nhà người bố để tống đạt quyết định thi hành án. Anh giải thích rõ: sau 10 ngày kể từ khi nhận quyết định, người cha phải giao con theo bản án đã có hiệu lực pháp luật. Nếu cố tình không chấp hành có thể bị xử lý theo quy định.
Điều khiến Nghĩa lo nhất là nguy cơ cưỡng chế. “Nhìn hai bố con quấn quýt như vậy, tôi đã chuẩn bị cả phương án xấu nhất”, anh kể.
Nhưng khoảng một tuần sau, ông Nam chủ động gọi điện. Câu hỏi duy nhất của người đàn ông là: “Nếu sau này vợ tôi cản không cho thăm con thì sao?”
Nghĩa giải thích, pháp luật vẫn bảo đảm quyền thăm nom, chăm sóc con của người không trực tiếp nuôi dưỡng. Nếu người mẹ ngăn cản hoặc chăm sóc con không phù hợp, người bố hoàn toàn có quyền khởi kiện để yêu cầu thay đổi quyền nuôi con.
Nghe xong, ông Nam đồng ý giao con tự nguyện.
Chiều mưa hôm đó, sau gần một giờ giằng co và dỗ dành, người cha cuối cùng cũng buông tay. Ông cúi xuống nói với con “pháp luật giao con về ở với mẹ rồi”, rồi dặn thêm: “Sau này lớn lên, nếu thích thì lại về ở với bố”.
Qua ô cửa kính mờ nước mưa, Nghĩa thấy người đàn ông liên tục lấy tay quệt nước mắt rồi phóng xe đi mất.
Trong phòng, bé gái vẫn khóc và không chịu theo mẹ. Người phụ nữ phải dỗ dành rằng sẽ “chở về gặp bố” thì đứa trẻ mới chịu bước ra cửa.
Những vụ thi hành án nhiều nước mắt
Hơn 11 năm làm nghề, Nghĩa nói anh đã chứng kiến không ít cuộc giao con sau ly hôn trong nước mắt. Có người mẹ ôm chặt con cố thủ trong nhà. Có người cha bế con bỏ đi nơi khác để né thi hành án. Cũng có trường hợp đứa trẻ hoảng loạn, la hét khi bị buộc phải rời người thân đang trực tiếp chăm sóc mình.
“Nhiều vụ, chấp hành viên gần như trở thành người hòa giải tâm lý bất đắc dĩ”, anh nói.
Theo Nghĩa, điều khó nhất không phải viện dẫn quy định pháp luật, mà là làm sao để các bên hiểu rằng sau ly hôn, đứa trẻ vẫn cần cả cha lẫn mẹ.
Pháp luật có thể xác định ai là người trực tiếp nuôi con, nhưng rất khó đo đếm đầy đủ sự gắn bó tình cảm giữa con trẻ với mỗi bên cha mẹ.
Khi nào cha hoặc mẹ được quyền nuôi con sau ly hôn?
Từ năm 2015 đến nay, tòa án các cấp đã giải quyết khoảng 2,4 triệu vụ việc hôn nhân và gia đình, trong đó ly hôn chiếm khoảng 80%. Các tranh chấp liên quan quyền nuôi con, cấp dưỡng và chia tài sản sau ly hôn đều có xu hướng gia tăng.
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, sau ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên.
Nếu hai bên không thỏa thuận được, tòa án sẽ quyết định giao con cho một người trực tiếp nuôi căn cứ quyền lợi mọi mặt của đứa trẻ. Với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, tòa phải xem xét nguyện vọng của con.
Luật cũng quy định, con dưới 36 tháng tuổi thường được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc hai bên có thỏa thuận khác phù hợp lợi ích của trẻ.
Sau khi bản án có hiệu lực, người cha hoặc mẹ vẫn có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con nếu chứng minh được bên còn lại: không còn đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng; hạn chế thời gian dành cho con; môi trường sống không phù hợp; hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ.
Theo chấp hành viên Lê Nguyễn Trọng Nghĩa, khi xem xét yêu cầu thay đổi quyền nuôi con, tòa án thường đánh giá tổng thể các yếu tố như thu nhập, chỗ ở, nghề nghiệp, thời gian chăm sóc, đạo đức, lối sống và lợi ích tốt nhất cho đứa trẻ.
Ngày 11-4, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã ban hành cáo trạng truy tố Vũ Đức Tĩnh (45 tuổi, trú phường Cát Lái, TP.HCM), Nguyễn Thị Thanh Vân (34 tuổi, ở xã Phú Hội, tỉnh Lâm Đồng) và 8 người khác về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, dù không đứng tên cổ đông hay giữ chức danh pháp lý trong doanh nghiệp, Vũ Đức Tĩnh được xác định là "cố vấn cao cấp" đứng sau chi phối toàn bộ hoạt động của các công ty trong hệ sinh thái Bankland.
Tĩnh cũng trực tiếp chỉ đạo kịch bản huy động vốn, điều phối dòng tiền và hưởng lợi từ hoạt động này.
Cuối năm 2021, Công ty cổ phần Tập đoàn Bankland được thành lập, đăng ký hoạt động trong lĩnh vực bất động sản cùng nhiều ngành nghề khác. Trên danh nghĩa, doanh nghiệp có hội đồng quản trị, ban điều hành và các cổ đông sáng lập.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định toàn bộ chi phí thành lập do Vũ Đức Tĩnh chi trả, đồng thời người này giữ vai trò “cố vấn cao cấp” và trực tiếp chỉ đạo vận hành.
Sau khi hoàn tất bộ khung pháp lý, Tĩnh cùng các cộng sự tổ chức hàng loạt hội thảo, hội nghị quy mô lớn để quảng bá cơ hội đầu tư. Tại đây, các dự án được giới thiệu với tiềm năng sinh lời cao, từ bất động sản, du lịch đến công nghệ, xuất nhập khẩu… đi kèm cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
Nhà đầu tư được mời gọi góp vốn thông qua nhiều hình thức như ký hợp đồng hợp tác kinh doanh, mua cổ phiếu chưa niêm yết hoặc tham gia các “gói đầu tư” với kỳ hạn linh hoạt. Lãi suất được quảng bá lên tới 43,2% mỗi năm, thậm chí trả lãi theo ngày với mức sinh lời vượt xa thị trường, cáo trạng nêu.
Để dẫn dụ "con mồi", Bankland còn tung ra hàng loạt chiêu khuyến mại như tặng vàng, ô tô, xe máy, điện thoại, sổ đỏ, thậm chí cả các chuyến du lịch cao cấp. Mô hình được tổ chức theo kiểu đa cấp biến tướng, khuyến khích người tham gia lôi kéo thêm nhà đầu tư mới.
Song theo cáo trạng, các hoạt động kinh doanh được quảng bá hầu hết là lửa đảo, không có thật. Công ty không triển khai dự án thực tế, không tạo ra dòng tiền từ sản xuất kinh doanh, mà chủ yếu dùng tiền của nhà đầu tư sau để chi trả cho người trước trong giai đoạn đầu nhằm tạo niềm tin.
Theo cáo trạng, ngoài Bankland, Vũ Đức Tĩnh còn chỉ đạo thành lập thêm hai pháp nhân khác là Công ty Cawiho và Công ty GBF, mở rộng mạng lưới huy động vốn với cùng mô hình đa cấp trên.
Viện kiểm sát cáo buộc tổng số tiền Tĩnh cùng các đồng phạm huy động được lên tới 572 tỉ đồng. Trong đó riêng Công ty Bankland chiếm phần lớn, với gần 480 tỉ đồng từ hơn 5.200 nhà đầu tư.
Các khoản tiền này được huy động thông qua ba hình thức chính là góp vốn hưởng lãi suất cao, bán cổ phiếu chưa niêm yết và chào bán các dự án bất động sản không có thật.
Kết quả điều tra xác định chỉ một phần nhỏ tiền được các bị can sử dụng để chi trả lãi, thưởng trong thời gian đầu.
Từ giữa năm 2022, nhà đầu tư không còn nhận được lợi nhuận như cam kết. Tại Công ty Bankland, các bị can đã chiếm đoạt khoảng 479 tỉ đồng, sau khi trừ số tiền đã hoàn trả. Tại Công ty Cawiho, số tiền chiếm đoạt là hơn 42 tỉ đồng, còn tại Công ty GBF là hơn 3 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Tổng cộng hơn 5.300 người sập bẫy lừa của "cố vấn cao cấp" Vũ Đức Tĩnh, với số tiền bị chiếm đoạt còn lại gần 480 tỉ đồng, đã trừ đi các khoản trả cho nhà đầu tư.
Viện kiểm sát cáo buộc Vũ Đức Tĩnh dù không đứng tên pháp lý nhưng là người chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt mọi hoạt động của cả ba công ty. Từ việc xây dựng mô hình kinh doanh, tổ chức huy động vốn đến phân công nhân sự, tất cả đều do Tĩnh quyết định.
Nguyễn Thị Thanh Vân được giao giữ vai trò kế toán trưởng, chịu trách nhiệm kiểm soát dòng tiền thu chi và điều phối nguồn vốn. Một số bị can khác đứng tên tài sản hoặc hỗ trợ quản lý nhằm che giấu quyền kiểm soát thực sự của Tĩnh.
Đáng chú ý, các hợp đồng hợp tác đầu tư được soạn thảo với nội dung “cùng kinh doanh, cùng chia lợi nhuận”, nhưng không có tài sản đảm bảo, không gắn với dự án cụ thể. Bản chất, theo viện kiểm sát, đây chỉ là công cụ huy động vốn trá hình.
Việc trả lãi suất cao trong giai đoạn đầu được xác định là chiêu thức tạo lòng tin, kích thích nhà đầu tư rót thêm tiền hoặc lôi kéo người mới tham gia. Khi dòng tiền không còn được duy trì, toàn bộ hệ thống sụp đổ.
Theo đánh giá của cơ quan tố tụng, vụ án là điển hình của mô hình huy động vốn theo kiểu “lấy tiền người sau trả người trước”, kết hợp với chiêu thức truyền thông, quảng bá rầm rộ để tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp lớn mạnh.
Việc tổ chức hội thảo, sử dụng các thông tin không có thật về dự án và tiềm năng lợi nhuận đã khiến hàng nghìn người tin tưởng, rót tiền với kỳ vọng sinh lời cao. Cơ quan tố tụng cũng cho rằng việc bị can Tĩnh không đứng tên pháp lý nhưng vẫn điều hành toàn bộ hoạt động cho thấy thủ đoạn tinh vi nhằm né tránh trách nhiệm, gây khó khăn cho quá trình điều tra.
Hai người đứng tên Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Công ty Bankland là Quản Văn Dương, Nguyễn Thị Như bị cáo buộc đồng phạm lừa đảo với Vũ Đức Tĩnh.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh An Giang, ngày 18/5, Công an xã Ba Chúc cho biết, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Tuấn Khanh (SN 2000, ngụ ấp Vĩnh Thuận, xã Vĩnh Hanh) để điều tra về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Trước đó, do có quan hệ tình cảm với chị P.T.T.L. (ngụ xã Ba Chúc), ngày 25/11/2025, Khanh hỏi mượn xe mô tô hiệu Vespa biển kiểm soát 67AN-137.xx của chị L. và hứa 2 ngày sau sẽ trả. Tuy nhiên, sau khi mượn được xe, Khanh nảy sinh ý định chiếm đoạt nên đem xe đến một tiệm cầm đồ cầm cố lấy 40 triệu đồng để tiêu xài cá nhân và trả nợ.
Đến thời hạn trả xe, Khanh nhiều lần né tránh, đưa ra lý do gian dối nhằm kéo dài thời gian. Sau đó, Khanh thừa nhận đã cầm cố xe và không có khả năng chuộc lại để trả cho chị L. Ngày 11/1/2026, chị L. đến cơ quan công an trình báo vụ việc.
Tại cơ quan công an, Khanh đã thừa nhận hành vi vi phạm và vận động gia đình khắc phục hậu quả, chuộc xe trả lại cho bị hại. Qua định giá, chiếc xe trên có giá trị 80 triệu đồng.
Ngày 2/6, Công an tỉnh Ninh Bình phát thông tin cảnh báo thủ đoạn lừa đảo học sinh, sinh viên bằng hình thức nhờ chuyển đồ.
Cơ quan công an cho biết, thời gian gần đây, trên địa bàn cả nước xuất hiện tình trạng các đối tượng lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của học sinh, sinh viên để thực hiện hành vi lừa đảo dưới hình thức "nhờ chuyển đồ", tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm pháp luật.
Theo đó, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng thường lợi dụng tiếp cận các em học sinh, sinh viên đi một mình trên đường, sau đó nhờ giao đồ, lấy hộ đồ và sẽ trả công 200.000-500.000 đồng khi chuyển hàng xong.
Khi được học sinh, sinh viên đồng ý, các đối tượng sẽ đưa các gói đồ được bọc kín (thực chất không có giá trị) nhờ chuyển đến một địa điểm. Tuy nhiên, đối tượng yêu cầu các em phải để lại tài sản như điện thoại, ví tiền... làm tin.
Để tăng phần tin tưởng, đối tượng sẽ đưa cho các em chiếc chìa khoá xe máy mà đối tượng đang điều khiển để đứng ở đó chờ, khi các em quay lại sẽ trả tiền công và trả lại đồ vật làm tin.
Khi các em học sinh, sinh viên giao đồ đến địa điểm theo chỉ dẫn thì không gặp ai, khi quay lại thì đối tượng đã sử dụng chìa khóa khác để mở xe tẩu thoát và chiếm đoạt tài sản.
Để chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với loại tội phạm này, lực lượng công an đã chủ động nắm tình hình, rà soát địa bàn, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để điều tra, phát hiện các đối tượng nghi vấn.
Ngoài ra, cơ quan công an cũng có văn bản gửi các trường đại học, cao đẳng, THPT, THCS, Tiểu học trên toàn địa bàn về việc phòng ngừa các hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản của học sinh, sinh viên.
Lực lượng công an khuyến cáo học sinh, sinh viên không nhận vận chuyển, giao nhận hoặc giữ hộ hàng hóa, bưu phẩm cho người lạ hoặc người quen biết qua mạng xã hội khi chưa xác minh rõ nhân thân, nguồn gốc hàng hóa.
Tuyệt đối không vì lợi ích vật chất trước mắt mà thực hiện các yêu cầu vận chuyển hàng hóa không rõ nội dung, nguồn gốc. Cảnh giác với các lời mời gọi “việc nhẹ, thu nhập cao”, nhận hàng hộ, chuyển đồ hộ có trả công.
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hoạt động lừa đảo hoặc vận chuyển hàng hóa trái phép, cần báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
