Sáng 22/5, dưới sự chỉ đạo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), Tạp chí Tiếp thị & Gia đình đã tổ chức tọa đàm với chủ đề: “Truy xuất nguồn gốc – Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng”.
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, vấn đề truy xuất nguồn gốc hiện mang tính thời sự cao trong bối cảnh pháp luật ngày càng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về minh bạch nguồn gốc hàng hóa, cùng với sức ép hội nhập kinh tế trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải ứng dụng công nghệ vào hoạt động truy xuất nguồn gốc.
Ông cho biết xu hướng quản lý hiện nay cũng đang chuyển dần từ “hậu kiểm” sang “tiền kiểm”, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động minh bạch thông tin ngay từ đầu trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc là khái niệm được nhắc đến rất nhiều thời gian qua, tuy nhiên nếu không có cách hiểu và định nghĩa thống nhất thì rất dễ triển khai theo phong trào, không đạt đúng mục tiêu thực chất.
“Trước đây từng có giai đoạn nhiều doanh nghiệp chạy theo trào lưu làm tem chống hàng giả và cho rằng như vậy là đã chống được hàng giả. Với truy xuất nguồn gốc cũng cần nhìn nhận lại bản chất vấn đề để hiểu đúng và làm đúng”, ông Linh nêu quan điểm.
Ông Hoàng Vững – Tổng biên tập Tạp chí Tiếp thị & Gia đình cho rằng, truy xuất nguồn gốc không phải là câu chuyện mới khi vấn đề này đã được nhắc đến và triển khai trong nhiều năm qua. Thực tế, nhiều doanh nghiệp hiện nay đã áp dụng các giải pháp truy xuất nguồn gốc từ vài năm trước, với hàng triệu sản phẩm được đưa ra thị trường.
“Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, truy xuất nguồn gốc đang trở thành một từ khóa đặc biệt nóng”, ông Vững nhấn mạnh.
Theo ông, hiện có ít nhất hai thông tư đang được Bộ xem xét ban hành trong thời gian tới, gồm Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc và Thông tư ban hành danh mục hàng hóa có nguy cơ cao, nguy cơ trung bình. Đây là các văn bản nhằm cụ thể hóa việc triển khai Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007) và Nghị định số 37 quy định chi tiết một số điều, biện pháp tổ chức thực hiện luật.
Đáng chú ý, theo định hướng của các quy định mới, những mặt hàng thuộc nhóm rủi ro cao dự kiến sẽ bắt buộc thực hiện truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, Nhà nước cũng khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm, hàng hóa khác nhằm nâng cao tính minh bạch, bảo đảm chất lượng và tăng cường niềm tin của người tiêu dùng.
Từ câu chuyện chống hàng giả, bảo vệ thương hiệu đến nâng cao năng lực quản trị và đáp ứng yêu cầu minh bạch của thị trường, nhiều doanh nghiệp cho rằng truy xuất nguồn gốc đang chuyển từ nhu cầu tự nguyện sang yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển bền vững.
Ông Nguyễn Quốc An – Phó Tổng Giám đốc Công ty Super Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cho biết doanh nghiệp đã triển khai hệ thống mã QR cho sản phẩm từ năm 2021. Với một thương hiệu có hơn 60 năm phát triển và mỗi năm cung ứng hàng triệu tấn phân bón ra thị trường, việc ứng dụng truy xuất nguồn gốc trước hết nhằm bảo vệ thương hiệu trước tình trạng hàng giả, hàng nhái.
“Động lực lớn nhất xuất phát từ nhu cầu tự thân của doanh nghiệp trong việc bảo vệ thương hiệu và kiểm soát hàng hóa. Là thương hiệu lớn, sản phẩm của chúng tôi bị làm giả rất nhiều”, ông An nói.
Theo ông, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý thị trường hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ người tiêu dùng nhận diện sản phẩm chính hãng, qua đó bảo vệ quyền lợi của người nông dân và giữ gìn uy tín doanh nghiệp.
Ở lĩnh vực năng lượng, ông Trịnh Quốc Dân – đại diện Gas South cho biết doanh nghiệp bắt đầu triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc từ năm 2020 trong bối cảnh phải quản lý gần 4 triệu bình gas lưu thông trên thị trường từ Nghệ An đến Cà Mau. Ban đầu, việc triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu về sổ theo dõi điện tử theo quy định của pháp luật, nhưng sau đó đã trở thành công cụ quản trị quan trọng.
“Truy xuất nguồn gốc không chỉ để đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước mà còn là nhu cầu tự thân của doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giảm rủi ro và minh bạch hóa thị trường”, ông Dân nhấn mạnh.
Nhờ số hóa dữ liệu toàn bộ vòng đời sản phẩm, doanh nghiệp có thể theo dõi chính xác từng bình gas đang ở đâu và trong tình trạng nào.
Trong khi đó, ông Phan Văn Tâm – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, cho rằng truy xuất nguồn gốc thực chất không phải khái niệm mới, song hiện nay là thời điểm chín muồi để triển khai rộng rãi nhờ sự phổ cập của điện thoại thông minh và các nền tảng số.
“Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững và bảo vệ thương hiệu thì bắt buộc phải triển khai truy xuất nguồn gốc”, ông Tâm nhận định.
Dưới góc độ công nghệ, ông Phạm Văn Quân – Chủ tịch CTCP Công nghệ Checkee, lưu ý rằng truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là dán mã QR lên sản phẩm. Theo ông, phía sau mỗi mã truy xuất phải là một hệ thống dữ liệu được kết nối xuyên suốt từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối.
“Lợi ích lớn nhất của truy xuất nguồn gốc là giúp bảo vệ doanh nghiệp trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng phức tạp”, ông Quân cho biết, đồng thời khẳng định công nghệ xác thực số đang trở thành công cụ quan trọng để bảo vệ thương hiệu và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.
Bổ sung góc nhìn từ cơ quan quản lý, ông Trần Hữu Linh cho rằng sự phát triển của công nghệ đang tạo ra bước tiến đáng kể trong công tác xác thực hàng hóa và chống hàng giả. Nếu như trước đây thị trường chủ yếu sử dụng tem chống giả thì hiện nay các giải pháp như tem điện tử và mã QR đã mang lại hiệu quả cao hơn trong việc kiểm tra, xác minh nguồn gốc sản phẩm.
Theo ông Linh, thực tế cho thấy các loại tem chống giả truyền thống vẫn có thể bị sao chép, làm giả với thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý lẫn người tiêu dùng trong quá trình nhận diện hàng thật, hàng giả. Trong khi đó, các công cụ truy xuất nguồn gốc ứng dụng công nghệ số cho phép lực lượng chức năng kiểm tra nhanh thông tin sản phẩm ngay tại hiện trường thông qua điện thoại thông minh.
“Chỉ cần quét mã là có thể tiếp cận ngay các dữ liệu về nguồn gốc, xuất xứ và quá trình lưu thông của hàng hóa, qua đó bước đầu nhận diện được những dấu hiệu bất thường của sản phẩm”, ông Linh cho biết.
Hơn 3 năm qua, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vẫn kiên trì kiến nghị bãi bỏ các quy định này. Khảo sát của Thanh Niên với nhiều doanh nghiệp cho thấy quy định này vẫn làm khó họ dù đã "tạm ngưng".
Cụ thể, khoản 9 điều 8 của Thông tư 39 cấm cho vay để góp vốn thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh tại thời điểm quyết định cho vay.
Lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản diễn giải: Quy định này đồng nghĩa với việc dự án bất động sản phải được cơ quan có thẩm quyền ra thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai thì mới được vay vốn ngân hàng. Ông nhìn nhận quy định này giúp bảo đảm an toàn cho hệ thống ngân hàng, nhưng mặt khác, doanh nghiệp sẽ vô cùng khó khăn để phát triển dự án. Bởi bên cạnh quy định này còn có thêm quy định dự án muốn chuyển nhượng phải có sổ hồng. Như vậy, trong trường hợp doanh nghiệp có dự án nhưng do khó khăn hoặc không đủ nguồn lực, kinh nghiệm để triển khai thì muốn bán cũng không được mà muốn vay vốn từ ngân hàng cũng không xong. Chỉ còn cách "ôm" dự án chịu chết mòn theo thời gian.
"Quy định này bất cập và không phù hợp thực tế. Vì để có đất sạch, doanh nghiệp đã phải bỏ ra một số tiền rất lớn để mua. Mới đây chúng tôi mua lại một dự án ở khu vực H.Nhà Bè cũ (TP.HCM) với số tiền gần 1.000 tỉ đồng. Mua xong là cạn tiền, muốn triển khai tiếp thì buộc phải vay vốn từ ngân hàng nhưng chiếu theo quy định trên thì lại không được. Để được vay tiền, chúng tôi buộc phải lách luật bằng cách lập các công ty con để vay tăng vốn điều lệ hoặc phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Tài sản thế chấp cũng chính bằng miếng đất. Ngân hàng khi giải ngân đều biết số tiền trên được dùng để phát triển dự án thay vì dùng đúng mục đích như quy định trong hợp đồng tín dụng", vị lãnh đạo doanh nghiệp nói thẳng.
Ở một góc nhìn khác, ông Phan Viết Nuôi, Chủ tịch HĐQT Công ty Tư vấn và Đầu tư NHQ, nói thêm hiện nay theo luật Đầu tư, khi doanh nghiệp đã có đất sạch, cơ quan chức năng sẽ lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án bằng các hình thức như: chấp thuận nhà đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư. Trong trường hợp chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, khi đó doanh nghiệp đã tạo lập được quỹ đất nên mới được cơ quan có thẩm quyền lựa chọn đầu tư thực hiện dự án. Tới lúc này dự án gần như đã hoàn thiện pháp lý vì hiện nay luật cũng đã bỏ thủ tục cấp phép xây dựng.
"Tại thời điểm này thường phát sinh nhu cầu vay vốn tín dụng để triển khai dự án đến khi dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Đây là nhu cầu có thật và rất bức thiết, chính đáng. Trong giai đoạn này, dù dự án chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, nhưng khả năng phát sinh nợ xấu của khoản vay tín dụng là rất thấp. Nên quy định không cho vay ở giai đoạn này là chưa hợp lý", ông Nuôi nhấn mạnh.
Cũng vì các bất cập trên, từ đầu năm 2023, khi Ngân hàng Nhà nước lấy ý kiến góp ý dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 39, HoREA đã đề xuất không nên bổ sung khoản 8, khoản 9, khoản 10 điều 8 vào Thông tư số 39. Sau đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 10 ngày 23.8 "tạm ngưng hiệu lực thi hành khoản 8, khoản 9 và khoản 10 điều 8 của Thông tư số 39" từ ngày 1.9.2023 kéo dài cho đến hiện nay.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhấn mạnh quy định nói trên đã bộc lộ một số bất cập, chưa thật phù hợp và chưa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan. Bởi theo luật Kinh doanh bất động sản 2023, dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh khi đã được nghiệm thu việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Trường hợp là nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp phải có giấy tờ chứng minh đã được nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng. Nghĩa là tại thời điểm dự án đã đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai thì chủ đầu tư được bán, huy động vốn từ khách hàng và không còn nhu cầu vay vốn tín dụng.
Chủ tịch HoREA chỉ rõ các tổ chức tín dụng không cho nhà đầu tư vay vốn để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo lập quỹ đất đầu tư dự án. Đồng thời, luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phải có vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha, không thấp hơn 15% với dự án có quy mô sử dụng đất từ 20 ha trở lên và phải bảo đảm khả năng huy động vốn để thực hiện dự án đầu tư. Trường hợp doanh nghiệp thực hiện nhiều dự án vốn chủ sở hữu cũng phải đủ phân bổ để bảo đảm tỷ lệ nêu trên. Vì thế đến lúc này, hầu hết họ đều có nhu cầu vay vốn tín dụng để phát triển dự án đến khi đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
"Đây là nhu cầu vay vốn chính đáng và có mục đích sử dụng vốn hợp pháp. Do vậy cần sửa Thông tư số 39 theo hướng cho dự án được vay khi đã có chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư hoặc có văn bản giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư hoặc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi", ông Châu kiến nghị.
Ông Châu chia sẻ Thông tư 39 ban hành đã 10 năm, Thông tư 10 "tạm ngưng" các điều khoản bất cập như phân tích trên cũng đã 3 năm nên HoREA tiếp tục kiến nghị bãi bỏ các quy định nói trên cho phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.
Theo đó, Cảng hàng không Thổ Chu được bổ sung vào Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc với quy mô đạt cấp sân bay 4C. Trong giai đoạn 2021 - 2030, Cảng có công suất thiết kế dự kiến khoảng 20.000 hành khách/năm; tầm nhìn đến năm 2050 đạt khoảng 1 triệu hành khách/năm.
Nhu cầu sử dụng đất của sân bay Thổ Chu dự kiến khoảng hơn 234 ha với ước tính chi phí đầu tư theo quy hoạch khoảng 28.800 tỉ đồng.
Đảo Thổ Chu là một trong 3 đặc khu tại An Giang, tiền đồn xa nhất của phía Tây Nam (khu vực Kiên Giang cũ), cách đất liền khoảng 200 km và cách đảo Phú Quốc khoảng 100 km. Hiện nay, để ra Thổ Chu, người dân và khách du lịch chỉ có lựa chọn đi tàu cao tốc từ Phú Quốc hoặc Rạch Giá, mất rất nhiều thời gian - khoảng 4 - 5 giờ nếu đi từ Phú Quốc. Việc đi tàu cũng khiến đường ra Thổ Chu phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.
Việc xây dựng sân bay Thổ Chu sẽ giúp người dân tiếp cận y tế, giáo dục nhanh hơn, mở rộng cánh cửa du lịch sinh thái cho "hòn ngọc thô" này. Đồng thời, tăng cường khả năng hậu cần cho ngư dân đánh bắt xa bờ.
Với việc có thêm sân bay Thổ Chu, An Giang trở thành địa phương đầu tiên trên cả nước có tới 3 cảng hàng không, bên cạnh sân bay quốc tế Phú Quốc và sân bay Rạch Giá đang hoạt động.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Công ty Cổ phần Bất động sản Thế Kỷ (CenLand) diễn ra chiều 22/5 tại Hà Nội, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Trung Vũ cho biết doanh nghiệp đang thực hiện tái cấu trúc chiến lược với 3 trụ cột chính gồm phát triển và vận hành bất động sản; dịch vụ bất động sản gắn với nền tảng công nghệ; đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực.
Theo ông Vũ, quyết định chuyển đổi mô hình kinh doanh xuất phát từ những thay đổi của thị trường bất động sản trong những năm gần đây.
Nếu trước đây nguồn cung hạn chế, việc bán hàng tương đối thuận lợi, thậm chí nhiều nhà phân phối phải đặt cọc hoặc cam kết ôm sản phẩm để được tham gia phân phối, thì hiện nay bối cảnh đã khác khi nguồn cung ngày càng lớn, cạnh tranh trong lĩnh vực môi giới trở nên gay gắt hơn.
Chủ tịch CenLand cho rằng hoạt động môi giới truyền thống đang đối mặt với biên lợi nhuận thấp, trong khi doanh nghiệp phải bỏ ra lượng vốn đáng kể để ứng trước cho chủ đầu tư hoặc triển khai các hoạt động bán hàng. Điều này làm gia tăng rủi ro tài chính và khiến mô hình môi giới đơn thuần không còn là động lực tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
"Chúng tôi nhận thấy rủi ro ngày càng lớn nếu tiếp tục phụ thuộc vào mô hình môi giới truyền thống. Trong chuỗi giá trị bất động sản, khâu khó nhất hiện nay chính là bán hàng. Khi nguồn cung tăng mạnh, việc bán hàng sẽ ngày càng khó hơn", ông Vũ nói.
Đồng thời cho biết đây là một trong những lý do khiến CenLand quyết định tái định vị từ doanh nghiệp môi giới bất động sản sang mô hình phát triển và vận hành bất động sản, kết hợp dịch vụ công nghệ và cung ứng nguồn nhân lực.
Lãnh đạo CenLand cho biết doanh nghiệp đã giảm dần cách tiếp cận môi giới truyền thống, hạn chế việc phải ứng vốn hoặc đặt cọc để nhận hàng từ chủ đầu tư. Thay vào đó, công ty định hướng tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển và vận hành các dự án bất động sản nhằm tạo dòng tiền dài hạn.
Tại đại hội, ông Vũ giới thiệu một số dự án mà CenLand đang tham gia đầu tư, trong đó có dự án tại đường Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội), dự án tại khu vực Đại Lải và khoản đầu tư tại tổ hợp 175 Nguyễn Thái Học.
Theo Chủ tịch CenLand, các dự án được lựa chọn đều có điểm chung là nằm tại những vị trí có lợi thế về hạ tầng hoặc khả năng kết nối giao thông.
"Muốn bất động sản có giá trị phải có dòng tiền; muốn có dòng tiền phải có dòng người; muốn có dòng người thì phải có hạ tầng và kết nối", ông Vũ chia sẻ về triết lý đầu tư của doanh nghiệp.
Liên quan đến hoạt động kinh doanh cốt lõi, CenLand cho biết sẽ tiếp tục duy trì mảng dịch vụ bất động sản nhưng thay đổi phương thức tiếp cận khách hàng. Thay vì phụ thuộc nhiều vào quảng cáo, công ty dự kiến mở rộng hợp tác với các ngân hàng, công ty chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm nhằm tận dụng hệ sinh thái khách hàng hiện hữu.
Theo ông Vũ, doanh nghiệp đang làm việc với một số ngân hàng lớn để triển khai mô hình chia sẻ hoa hồng và kết nối nhu cầu khách hàng mua nhà.
Bên cạnh đó, CenLand cũng dự kiến thành lập trung tâm hỗ trợ tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án giải phóng mặt bằng.
Theo lãnh đạo doanh nghiệp, mục tiêu là hỗ trợ khách hàng giải quyết nhu cầu chỗ ở trước khi cung cấp các sản phẩm bất động sản phù hợp.
Một nội dung đáng chú ý khác được ban lãnh đạo CenLand công bố là kế hoạch mở rộng sang lĩnh vực đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực kỹ thuật.
Ông Vũ cho rằng nhu cầu lao động có tay nghề trong lĩnh vực xây dựng, hạ tầng và dịch vụ đang gia tăng trong khi nguồn cung còn thiếu hụt.
Do đó, CenLand sẽ tận dụng hệ sinh thái gồm trường cao đẳng, hoạt động đào tạo nghề và kinh nghiệm trong lĩnh vực nhân lực để phát triển mảng kinh doanh mới này.
"Nguồn nhân lực có thể chưa đóng góp nhiều doanh thu trong năm nay, nhưng nếu làm tốt có thể trở thành lĩnh vực mang lại doanh thu lớn trong những năm tới", ông Vũ nói.
Theo kế hoạch được công bố tại đại hội, doanh nghiệp sẽ nghiên cứu đào tạo và cung ứng lao động từ một số thị trường như Bangladesh và Myanmar để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong nước.