Sáng 22/5, Bộ Y tế tổ chức họp về công tác giám sát, phòng chống bệnh do virus Ebola trong bối cảnh dịch bệnh tại Cộng hòa dân chủ Congo và Uganda đang diễn biến phức tạp. Cuộc họp được kết nối trực tuyến đến các đơn vị dự phòng trực thuộc Bộ, Sở Y tế các địa phương.
Tại cuộc họp, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, dịch bệnh Ebola đang có diễn biến phức tạp tại 2 quốc gia CHDC Congo và Uganda vì thế Việt Nam không nên chủ quan.
Tại CHDC Congo, ngày 5/5, ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri tử vong do nhiễm Ebola chủng virus Bundibugyo. Đến ngày 16/5, quốc gia này đã ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 người tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri.
Đến ngày 18/5, CHDC Congo ghi nhận tổng số 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong ở các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.
Trong khi đó, Bộ Y tế Uganda xác nhận một ca bệnh nhập cảnh từ CHDC Congo. Một người đàn ông lớn tuổi được đưa vào bệnh viện tư với triệu chứng nặng và tử vong ngày 14/5. Ngày 16/5, Uganda xác nhận thêm một ca bệnh khác cũng nhập cảnh từ CHDC Congo.
WHO nhận định nguy cơ lây lan dịch bệnh ở mức cao đối với các quốc gia đang bị ảnh hưởng và trong khu vực; ở mức thấp đối với toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên các quốc gia vẫn cần chủ động phòng chống bệnh.
Tiến sĩ Hoàng Minh Đức – Cục trưởng Cục Phòng bệnh cho biết, Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 90%.
virus Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó lây giữa người với người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.
Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.
“Trong khi đó hiện nay mới chỉ có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo”, ông Đức thông tin.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện được đánh giá chưa ở mức cao, tuy nhiên không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.
Ngay sau khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do virus Ebola, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người đến từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.
Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur Tp.Hồ Chí Minh hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III. Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.
Bộ Y tế cũng tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.
Cục Phòng bệnh cũng khuyến cáo các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 – 21 ngày. Đồng thời khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe, chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.
Các đại biểu tham dự cuộc họp theo chức năng nhiệm vụ cũng trình bày các phương án phòng dịch, công tác truyền thông, giám sát và nâng cao nhận thức của cộng đồng.
Đồng thời, khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe, chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương chỉ đạo Cục Phòng bệnh chủ động phối hợp với WHO tại Việt Nam rà soát toàn bộ thông tin, xây dựng kịch bản ứng phó liên quan đến dịch bệnh, những đối tượng nguy cơ, các hướng dẫn về phòng chống, điều trị và xử lý ca bệnh liên quan đến Ebola nhằm chủ động xử lý nếu có dịch bệnh.
Đồng thời, Thứ trưởng cũng yêu cầu các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát năng lực ứng phó với dịch bệnh. Cục Quản lý Khám chữa bệnh sớm ban hành văn bản chỉ đạo các bệnh viện triển khai công tác phòng chống dịch, dự phòng các phương án thu dung, điều trị.
Tại các cửa khẩu, Thứ trưởng đề nghị rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ, với những trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh phải có khuyến cáo để địa phương theo dõi, giám sát, tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.
Thứ trưởng cũng giao Cục Phòng bệnh xây dựng Công văn để Lãnh đạo Bộ ký gửi Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố; Tổng hợp báo cáo chuyên ngành tham mưu Lãnh đạo Bộ Y tế trình để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Một người đàn ông 60 tuổi được chẩn đoán mắc ung thư gan giai đoạn cuối sau khi đến bệnh viện khám vì cảm thấy đầy bụng và chán ăn.
Trường hợp đáng tiếc trên được bác sĩ Liêu Kế Đỉnh, chuyên gia Huyết học - Ung bướu Trung Quốc, chia sẻ trên trang Facebook cá nhân nhằm cảnh báo cộng đồng không nên xem nhẹ các dấu hiệu bất thường dù là nhỏ nhất.
Theo bác sĩ Liêu, bệnh nhân bắt đầu cảm thấy đầy bụng và ăn không ngon miệng trong một thời gian. Tuy nhiên, cả ông và gia đình đều cho rằng do tuổi tác ngày càng tăng khiến hệ tiêu hóa yếu đi. Vì vậy, thay vì đến bệnh viện kiểm tra, ông tự mua thuốc uống, dẫn đến việc bỏ lỡ thời điểm vàng để chẩn đoán và điều trị sớm.
Khi tình trạng ngày càng nặng, nam bệnh nhân đi khám, kết quả xét nghiệm cho thấy ông mắc ung thư gan giai đoạn cuối, các tế bào ung thư đã di căn nên không còn đủ điều kiện để phẫu thuật.
Bác sĩ Liêu chia sẻ, ông thường xuyên gặp những tình huống tương tự khi bệnh nhân và người thân không nhận ra dấu hiệu cảnh báo sớm.
Thực tế, nhiều loại ung thư - trong đó có ung thư gan - thường không biểu hiện triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Đến khi người bệnh cảm nhận được sự bất thường thì phần lớn đã ở giai đoạn muộn, thậm chí không còn cơ hội để can thiệp bằng phẫu thuật.
Do đó, việc nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo ung thư gan là vô cùng quan trọng. Bác sĩ khuyến cáo người dân nên chú ý các dấu hiệu cảnh báo sau:
-Mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, nôn. Ớn lạnh, ra nhiều mồ hôi.
-Nhanh no hoặc đầy hơi sau khi ăn.
-Thường xuyên bị sốt cao.
-Da mặt sạm đen (do suy giảm chức năng chuyển hóa melanin của gan).
-Đau vùng bụng trên, bên phải.
Ở giai đoạn muộn, bệnh có thể biểu hiện rõ hơn qua các triệu chứng:
-Cơn đau hạ sườn phải ngày càng tăng.
-Gan nở to hoặc có khối u, người bệnh có thể sờ thấy.
-Trướng bụng (do tụ dịch trong ổ bụng).
-Cảm giác ngứa da (do tăng bilirubin trong máu). Vàng da, vàng mắt, niêm mạc vàng.
-Phân nhạt màu, nước tiểu sẫm.
-Dễ chảy máu (chảy máu lợi, xuất huyết dưới da).
-Sụt cân nhanh, không rõ nguyên nhân.
Cách tốt nhất để phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư gan là khám sức khỏe định kỳ, siêu âm gan 6 tháng/lần, đặc biệt đối với người có yếu tố nguy cơ cao như xơ gan, viêm gan mạn tính do rượu, hoặc viêm gan virus B, C.
Ngoài ra, cần tiêm đầy đủ vaccine phòng viêm gan B, tránh tiếp xúc với các hóa chất độc hại dễ gây tổn thương gan để giảm nguy cơ mắc bệnh. Khi nghi ngờ có dấu hiệu ung thư gan, bác sĩ sẽ chỉ định làm xét nghiệm máu, chụp cắt lớp hoặc sinh thiết gan để đưa ra chẩn đoán chính xác.
Nghẹt thở giành giật sự sống cho bệnh nhân từ tay tử thần
Giữa tháng 6/2026, bà Nguyễn Thúy Nga (82 tuổi), Việt kiều Mỹ đang sinh sống tại Vũng Bầu, Phú Quốc, gặp sự cố đuối nước khi tắm biển. Khi được người dân phát hiện và đưa vào bờ, bà đã rơi vào tình trạng hôn mê, ngừng tuần hoàn và ngừng hô hấp.
Sau 10 phút được ép tim ngoài lồng ngực và hô hấp nhân tạo (CPR), tim của bà đã đập trở lại. Nữ bệnh nhân ngay lập tức được xe cấp cứu 115 chuyển thẳng đến Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc trong tình trạng nguy kịch.
Thời điểm tiếp nhận nữ bệnh nhân, ThS.BSNT Mai Xuân Đạt - Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu Vinmec Phú Quốc nhận định, đây là một trong những trường hợp đặc biệt khó khăn bởi bệnh nhân tuổi cao, lại ngừng tim kéo dài ngoại viện, não có nguy cơ tổn thương không hồi phục rất cao.
"Đối với các ca ngừng tuần hoàn do đuối nước, mỗi phút trôi qua khả năng sống và hồi phục thần kinh của người bệnh đều giảm. Thách thức lớn nhất của chúng tôi là vừa phải đảm bảo chức năng tim phổi, vừa phải hạn chế tối đa tổn thương não do thiếu oxy kéo dài", bác sĩ Đạt cho biết.
Tại Khoa Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ triển khai đồng thời nhiều biện pháp hồi sức hiện đại, gồm: Kiểm soát hô hấp bằng thở máy xâm nhập, duy trì huyết động bằng thuốc vận mạch, điều trị kháng sinh kiểm soát viêm phổi hít và theo dõi sát các nguy cơ biến chứng tim mạch.
Đặc biệt, ê-kíp áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy - phương pháp được sử dụng nhằm bảo vệ tế bào não sau ngừng tuần hoàn. Kỹ thuật này giúp làm giảm nhu cầu chuyển hóa của não, hạn chế tổn thương thần kinh do thiếu oxy và tăng khả năng phục hồi chức năng não bộ.
Song song đó, đội ngũ ICU phải liên tục điều chỉnh chiến lược thông khí bảo vệ phổi do bệnh nhân xuất hiện hội chứng suy hô hấp cấp nặng với tổn thương đông đặc lan tỏa hai bên phổi sau khi hít phải nước biển.
Địa chỉ cấp cứu và hồi sức đáng tin cậy cho người dân, du khách đảo Ngọc
Những nỗ lực không mệt mỏi của các y bác sĩ đã được đền đáp. Sau 7 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Chức năng hô hấp dần hồi phục, bệnh nhân được cai máy thở thành công, chuyển sang hỗ trợ oxy lưu lượng cao rồi thở oxy thông thường. Nữ Việt kiều đã tỉnh táo hoàn toàn, tiếp xúc tốt và không ghi nhận các dấu hiệu tổn thương thần kinh hay di chứng sau biến cố ngừng tim kéo dài.
Các tổn thương phổi được kiểm soát hiệu quả, huyết áp ổn định, không còn phụ thuộc thuốc vận mạch. Chỉ số SpO₂ duy trì ở mức 97%, bệnh nhân ăn uống, sinh hoạt bình thường và đủ điều kiện xuất viện an toàn.
"Tôi luôn nghĩ nếu sự việc này xảy ra ở một nơi không có điều kiện cấp cứu và hồi sức như Vinmec Phú Quốc, có lẽ tôi đã không còn ngồi đây. Tôi biết ơn Vinmec đã có mặt ở Phú Quốc và cho tôi cơ hội sống lần thứ 2", bà Nga xúc động chia sẻ.
Các bác sĩ cho biết, ở nhóm bệnh nhân cao tuổi bị ngừng tuần hoàn ngoại viện do đuối nước, tỷ lệ tử vong và nguy cơ để lại di chứng thần kinh nặng thường rất cao. Việc bệnh nhân phục hồi hoàn toàn về nhận thức, vận động và chất lượng cuộc sống là kết quả của sự phối hợp hiệu quả giữa sơ cứu đúng cách tại hiện trường và hệ thống hồi sức chuyên sâu tại bệnh viện.
Ca bệnh là minh chứng rõ nét cho vai trò quyết định của chuỗi cấp cứu liên tục, từ sơ cứu ban đầu đến điều trị hồi sức chuyên sâu. Nếu không được hồi sức tim phổi kịp thời ngay tại bãi biển, não bộ có thể đã chịu tổn thương không thể hồi phục trước khi bệnh nhân được đưa tới bệnh viện. Ngược lại, nếu thiếu các kỹ thuật hồi sức hiện đại như kiểm soát hô hấp, hỗ trợ tuần hoàn và hạ thân nhiệt chỉ huy, khả năng phục hồi hoàn toàn của người bệnh sẽ rất thấp.
Là cơ sở y tế có đầy đủ năng lực cấp cứu và hồi sức chuyên sâu tại đảo Ngọc, Vinmec Phú Quốc giúp người bệnh được tiếp cận các kỹ thuật điều trị hiện đại ngay trong "thời gian vàng", thay vì phải chuyển tuyến vào đất liền. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các trường hợp ngừng tuần hoàn, đột quỵ hay đa chấn thương nghiêm trọng, khi mỗi phút chậm trễ đều ảnh hưởng tới cơ hội sống và khả năng hồi phục của bệnh nhân.
Sinh năm 1920, năm nay cụ Cao Văn Cúc (làng Bui, xã Nghĩa Mai, Nghệ An) bước sang tuổi 106. Dù đã qua tuổi “bách niên” nhưng cụ vẫn minh mẫn, tự đi lại, phục vụ bản thân, không phiền con cháu.
“Ông 106 tuổi, em trai 103 tuổi. Hồi 100 tuổi, ông vẫn dắt trâu đi bừa, đắp bờ ruộng, cuốc cỏ vườn keo. Hai năm trở lại đây, qua một trận ốm, ông yếu hơn nên con cháu không cho ông làm việc nữa”, chị Nguyễn Thị Hoài Ân, cháu ngoại của cụ Cúc, cho biết.
“Thực ra khi con cháu đi vắng, tôi vẫn trốn ra vườn nhổ cỏ đấy”, cụ ông hóm hỉnh tự kể tội.
Theo ông Cao Văn Lan (SN 1962), con trai thứ 3 của cụ Cúc, cha ông là một người nghiêm khắc nhưng hài hước. Cái tính hài hước hay pha trò của cụ vẫn được duy trì cho đến tận bây giờ khiến con cháu nhiều phen cười nghiêng ngả.
Khi chúng tôi hỏi bí quyết sống thọ, cụ cười: “Có chi mô, không chết thì sống được lâu thôi. Bạn bè cùng lứa, cùng tuổi “đi” hết rồi tôi chả có ai mà bầu bạn”.
Sống qua 2 thế kỷ, cụ Cúc chứng kiến và lưu giữ nhiều ký ức về các giai đoạn lịch sử trọng đại của đất nước.
“Tôi quê gốc ở xã Diễn Thọ (huyện Diễn Châu cũ, tỉnh Nghệ An), từ nhỏ phải đi ở đợ cho nhà địa chủ. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, cuộc đời những người như chúng tôi mới được sang trang mới.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, cả làng, cả tổng, tất thảy những người từ 18 tuổi đến 100 tuổi được đi bầu cử, sung sướng lắm. Chúng tôi đi bỏ phiếu bầu các ông Lê Viết Lượng, Võ Nguyên Giáp, Chu Văn Biên, Đặng Thai Mai, bà Tôn Thị Quế... làm đại biểu Quốc hội”, cụ Cúc kể.
Kháng chiến chống Pháp, cụ Cúc có mặt trong đoàn dân công hỏa tuyến phục vụ chiến dịch Trung Lào và Hạ Lào sau đó về quê tiếp tục sản xuất.
Năm 1962, cụ đưa cả gia đình lên huyện Nghĩa Đàn (cũ), tỉnh Nghệ An xây dựng kinh tế mới. Hai vợ chồng cụ có 9 người con. Vợ làm nghề tráng bánh, gồng gánh đi bán khắp huyện, có khi lên tận huyện Quỳ Châu (cũ), thành thử một mình cụ Cúc vừa làm ruộng, trồng rừng, vừa nuôi dạy 9 người con trưởng thành.
Cụ vẫn nhớ, đọc vanh vách từng năm sinh của các con và buồn rầu khi nhắc tới con gái thứ 8 và con rể thứ 4 mất sớm vì căn bệnh ung thư. “Tôi có 30 đứa cháu nội, ngoại, còn chắt thì không nhớ hết”, cụ Cúc nói.
Các con cháu phương trưởng, thành gia lập thất, người sống cùng làng với cụ, người theo con cháu đến tỉnh khác. Mỗi năm 2 lần, vào dịp rằm tháng Giêng và giỗ vợ cụ Cúc, toàn thể con cháu về tụ họp. Mỗi lần đại gia đình tụ họp, phải làm thịt con lợn to, tổ chức 12-15 mâm cơm mới đủ chỗ cho con cháu.
Theo người con trai thứ 3, cụ Cúc gần như không ăn thịt, trừ thịt lợn, không uống bia, rượu, không hút thuốc lá. Thói quen này được cụ duy trì từ thời trẻ đến bây giờ.
Ở tuổi 106, cụ Cúc vẫn tự mình khâu vá, ăn mỗi bữa lưng bát cơm, chủ yếu cơm canh, rau, duy trì thói quen nghe đài và đi ngủ sớm. Điều đặc biệt, cụ có trí nhớ rất tốt. Để chứng minh, cụ đọc cho chúng tôi 2 bài thơ dài do cụ sáng tác từ nhiều năm trước.
Ông Đoàn Văn Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Mai, cho biết địa phương hiện có 2 cụ trên 100 tuổi, trong đó cụ Cao Văn Cúc cao tuổi nhất.
