Sáng nay 22.5, tại Trường đại học Công nghệ TP.HCM diễn ra hội thảo tập huấn công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức, với sự tham dự của lãnh đạo các sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục đại học (ĐH) và giáo dục nghề nghiệp phía nam.
Theo GS-TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Bộ GD-ĐT, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lý văn bằng chứng chỉ khi Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 10 (ngày 26.2.2026) về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân.
Quy chế mới này đã thể chế hóa các quy định mới của luật Giáo dục, luật Giáo dục ĐH và luật Giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đi đôi với tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong toàn bộ quy trình quản lý, cấp phát văn bằng chứng chỉ (VBCC).
“Một trong những nội dung trọng tâm của quy chế mới là triển khai quản lý VBCC chỉ trên môi trường số; xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu VBCC thống nhất toàn quốc, tiến tới phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, xác thực thông tin, giao dịch điện tử và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp”, GS-TS Chương cho hay.
Được biết, trong thời gian qua, nhiều trường đã chủ động triển khai số hóa dữ liệu VBCC nhưng thực tiễn triển khai đã phát sinh không ít khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt là vấn đề cấp phát, in sao bằng tốt nghiệp của những đơn vị không còn giữ tên cũ sau khi sáp nhập vào với đơn vị mới.
Có mặt tại hội thảo, đại diện Trường cao đẳng (CĐ) Đà Nẵng cho biết: “Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, hiện nay không còn CĐ nghề và trung cấp nghề, vậy việc cấp bản sao là theo mẫu bằng nào? Trường chúng tôi sáp nhập và đã đổi tên, vậy bản sao bằng tốt nghiệp của sinh viên trước khi sáp nhập sẽ được cấp ra sao?”.
Ông Đoàn Xuân Quang đến từ Trường ĐH Luật TP.HCM cũng băn khoăn Trường CĐ Luật miền Trung hiện đã sáp nhập vào Trường ĐH Luật TP.HCM, hiện giờ trường không còn đào tạo CĐ và trung cấp nên không có mẫu phôi bằng của 2 bậc học này, trong khi còn khoảng 100 sinh viên năm sau mới tốt nghiệp.
“Trường có được phép sử dụng văn bằng ĐH và mua phôi bằng CĐ, trung cấp của Trung tâm Công nhận văn bằng không, vì nếu thiết kế phôi mới thì quy trình khá rườm rà, phức tạp”, ông Quang hỏi.
Trong khi đó, bà Đào Thị Diễm Thúy (Trường CĐ nghề số 21, Gia Lai) nêu: “Mẫu bằng của Bộ LĐ-TB-XH trước kia có danh hiệu kỹ sư thực hành (nhóm ngành kỹ thuật) hoặc cử nhân thực hành (ngành sức khoẻ). Vậy bằng của những sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp có còn để danh hiệu đó hay không?”.
Giải đáp chung cho các thắc mắc trên, đại diện Cục Quản lý chất lượng cho hay: “Theo quy định, các trường sau khi sáp nhập, chia tách hay giải thể, đơn vị nào được giao sổ gốc có trách nhiệm cấp bản sao cho người học và bản sao này có nội dung như bằng gốc chứ không theo mẫu mới, trường mới”.
Tiến sĩ Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, khẳng định Trường ĐH Luật TP.HCM được chủ động và chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc cấp bằng cho 100 sinh viên CĐ. “Tùy theo điều kiện thực tế của trường, có thể tự in hoặc phối hợp với các đơn vị khác để hợp đồng cung ứng phôi, cấp văn bằng kịp thời cho người học theo quy định”, tiến sĩ Phong chia sẻ.
Về việc cấp bằng cho người học các khóa đào tạo cũ, trước khi thông tư mới có hiệu lực, đại diện cục cho biết các khóa đào tạo trước 1.1.2016 vẫn cấp bằng theo quy định của luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 và trên bằng có danh hiệu cử nhân thực hành hoặc kỹ sư thực hành tùy vào ngành học.
Trao đổi thêm về việc số hóa dữ liệu VBCC, tiến sĩ Lê Mỹ Phong lưu ý phải đảm bảo nguyên tắc đầu tiên và cốt lõi quan trọng nhất, đó là trung thực, tuyệt đối trung thành với sổ gốc. Do vậy, những thông tin nào không có trên văn bằng thì không tự động ghi vào hoặc ghi thêm.
Lãnh đạo Cục Quản lý chất lượng đề nghị các sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục ĐH, các viện nghiên cứu có đào tạo tiến sĩ, cơ sở giáo dục nghề nghiệp khẩn trương triển khai số hóa dữ liệu theo đúng lộ trình đã được Bộ GD-ĐT ban hành. Đặc biệt chú trọng chất lượng dữ liệu, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, an toàn dữ liệu.
Một tháng qua, Hoàng Hùng Anh, học sinh lớp 12D2, Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Bắc Ninh, liên tục nhận thư báo trúng tuyển và học bổng từ gần 10 trường đại học cho ngành AI và Công nghệ thông tin.
Trong đó, học bổng Trái tim sư tử của Đại học Anh quốc Việt Nam (BUV) lớn nhất với hơn một tỷ đồng. Để giành được suất miễn học phí chương trình Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo do Đại học Stirling (Anh) cấp bằng và hỗ trợ chi phí sinh hoạt, Hùng Anh đã vượt qua hàng trăm ứng viên.
Từng tham gia hàng chục cuộc thi lập trình trong nước và quốc tế, đặt chân đến 5 quốc gia ở châu Á và Âu, nam sinh cho hay từ lâu mong muốn được ra nước ngoài học tập.
"Nhưng điều kiện cá nhân và gia đình hiện tại không cho phép, nên em tìm kiếm cơ hội tại những môi trường quốc tế ngay trong nước", Hùng Anh chia sẻ.
Hùng Anh yêu thích lập trình từ khi vào lớp 6, ở FPT School Hà Nội. Được thầy cô truyền cảm hứng qua các sản phẩm thực tế như app hay web, lại được bố mẹ mua cho một chiếc laptop, nam sinh say sưa tự học môn này.
Chỉ sau nửa năm, Hùng Anh tham gia thi đấu giải lập trình đầu tiên - Coding Olympiad, giành huy chương bạc cấp quốc gia.
Đam mê vừa chớm nở thì biến cố gia đình ập đến cùng đại dịch Covid-19. Bản thân Hùng Anh phải trải qua những đợt điều trị nội trú dài ngày tại bệnh viện, sức khỏe suy giảm. Kinh tế cả nhà sa sút, nam sinh tiếp tục theo học được ở FPT nhờ hỗ trợ của trường. Dù vậy, cậu học trò từng rơi vào chán nản, bỏ tham gia các giải lập trình, tìm dự án trên mạng để nhận làm, kiếm tiền tiêu vặt.
Đến lớp 10, mẹ chuyển về làm ở Bắc Ninh, Hùng Anh cũng chuyển theo. Với sự đồng hành của thầy cô ở trường phổ thông FPT Bắc Ninh, nam sinh tiếp tục theo đuổi đam mê. Hùng Anh có thể học ở bất kỳ đâu dù chiếc laptop đã cũ, cấu hình yếu, được trang bị từ năm lớp 6. Những khi máy trục trặc, em phải xoay xở để không gián đoạn việc học.
Năm đó, chỉ trong học kỳ II, Hùng Anh tham gia hơn 10 giải thi đấu trong và ngoài nước. Có ngày, buổi sáng tham dự Hội thi Tin học trẻ khu vực miền Bắc, tối em ra sân bay đi dự một cuộc thi khác.
Đáng nhớ nhất là kỳ thi Olympic STEM quốc tế lần thứ 4 diễn ra tại Hà Lan với hơn 22.000 học sinh ở 127 quốc gia. Hùng Anh giành huy chương vàng, lọt top 3 quốc tế khối 10 hạng mục Lập trình. Nam sinh đã vượt qua 30 thử thách trong việc lựa chọn và sử dụng các ngôn ngữ lập trình như Python, java script, sử dụng 100% tiếng Anh trong bài thi.
Đó cũng là lần đầu Hùng Anh đặt chân tới châu Âu, được giao giúp đỡ các em trong đoàn, bất ngờ được thầy dẫn đoàn đăng ký thi thêm môn Toán rồi đạt huy chương đồng ở môn này.
Nam sinh sau đó còn tới Singapore, Bỉ, Pháp và Đức nhờ được chọn đi thi đấu. Tính đến nay, Hùng Anh đã tham gia hàng chục kỳ thi lớn nhỏ, nhẩm tính "không dưới 30" giải thưởng.
Dù vậy, Hùng Anh cố gắng giữ kết quả học tập ở trường đạt mức giỏi bởi đây là điều kiện để nhà trường lựa chọn em đi thi. Ở kỳ I lớp 11, do điểm trên lớp không tốt, em bị hạn chế thi đấu để tập trung trở lại việc học.
Đồng hành cùng Hùng Anh suốt hơn 5 năm, thầy Nguyễn Tài Sỹ, Tổ trưởng tổ STEM - Công nghệ, FPT School Bắc Ninh, đánh giá học trò có tư duy logic rất tốt, khả năng tự học cao và rất kiên trì theo đuổi mục tiêu.
"Tôi nhớ có những cuộc thi quốc tế yêu cầu chuẩn bị trong thời gian ngắn nhưng Hùng Anh bình tĩnh và thích nghi rất nhanh", thầy Sỹ nói. "Đây là phẩm chất không phải học sinh nào cũng có".
Ngoài các giải thưởng về lập trình, Hùng Anh từng nhiều lần đạt huy chương vàng Tin học quốc tế HKICO tại Singapore, giải nhì học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tin học, giải ba cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp quốc gia.
Các giải thưởng này giúp Hùng Anh có lợi thế khi đăng ký xét tuyển vào các trường đại học có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam. Nam sinh tự nhận mình gặp may mắn dù từng phải xin dời buổi phỏng vấn học bổng Trái tim sư tử vì trùng lịch thi giữa kỳ, đồng thời phải xoay xở cùng lúc cho các giải đấu STEM, lập trình và cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia.
Với chiếc máy tính cũ từ năm lớp 6, Hùng Anh sắp bước chân vào môi trường học tập mới với hy vọng phát triển bản thân nhiều hơn. Chàng trai cũng mong sau này có cơ hội học lên cao và làm việc ở nước ngoài.
Thay vì bị "ngợp" trước khối lượng kiến thức khổng lồ tại môi trường đại học, Mai Kha bước vào giảng đường IÉSEG School of Management tại Pháp với tâm thế chủ động nhờ bước đệm vững chắc từ chương trình AP. Chính sự đầu tư nghiêm túc cho các môn Kinh tế và Giải tích ngay từ bậc trung học tại Asian School đã mang lại "trái ngọt" tức thì, giúp em nhanh chóng bứt phá để xác lập vị trí dẫn đầu toàn trường với điểm trung bình ấn tượng 18.12/20.
Dấu ấn bản lĩnh tại Bloomberg London
Không chỉ dừng lại ở những con số trên bảng điểm, bản lĩnh của cựu học sinh Asian School còn thuyết phục thành công những nhà tuyển dụng khắt khe nhất thế giới. Vượt qua hàng ngàn ứng viên quốc tế, Mai Kha đã xuất sắc ghi tên mình vào danh sách thực tập sinh mùa hè của tập đoàn tài chính Bloomberg tại London.
Từ một học sinh chưa tự tin khi trình bày quan điểm trước đám đông trở thành sinh viên ưu tú tại "trái tim" tài chính thế giới là kết quả của nhiều năm kiên trì tôi luyện kỹ năng thuyết trình và tư duy dự án dưới mái trường Asian School. Thành công này không chỉ là dấu ấn cá nhân rực rỡ mà còn khẳng định vị thế vượt trội của học sinh Asian School trên bản đồ nhân lực toàn cầu.
"Nếu bạn đang phân vân có nên chọn theo học chương trình AP hay không, câu trả lời chắc chắn là có. Tiếng Anh là chìa khóa và AP chính là con đường ngắn nhất để bạn khẳng định bản thân tại các nền giáo dục hàng đầu thế giới", Mai Kha nhắn nhủ đến các thế hệ đàn em.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Mai Kha luôn trân trọng những năm tháng học tập tại mái trường Asian School, nơi không chỉ truyền kiến thức mà còn chắp cánh ước mơ vươn ra thế giới. Hành trình của Mai Kha là minh chứng cho chất lượng đào tạo của Asian School giúp học sinh sẵn sàng bứt phá và trở thành những công dân toàn cầu ưu tú.
Suốt hai năm nay, trừ những kỳ nghỉ lễ kéo dài như Tết Nguyên đán, tháng nào trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cũng xét và cấp bằng cho ít nhất 16 sinh viên, nhiều nhất hơn 2.300 em.
"Nếu chỉ 1-2 sinh viên có nhu cầu, nhà trường vẫn tổ chức", PGS. TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, nói.
Cách làm này thuộc diện hiếm, bởi các trường đại học thường có 1-4 đợt xét tốt nghiệp mỗi năm, phổ biến là hai đợt.
Ông Thụ cho biết lý do là lịch tuyển dụng của các cơ quan khác nhau. Cụ thể là ngành Sư phạm, mỗi tỉnh, thành hay trường học có lịch riêng theo nhu cầu chứ không cố định.
"Việc cấp bằng tốt nghiệp kịp thời giúp sinh viên có thể nộp hồ sơ tuyển dụng ngay", ông Thụ đánh giá. Bên cạnh đó, sinh viên có nguyện vọng học lên thạc sĩ, tiến sĩ cũng kịp thời tham gia xét tuyển.
Nguyễn Phúc Sơn, giáo viên tại Tây Ninh, tốt nghiệp xuất sắc ngành Sư phạm Tiếng Anh, năm ngoái, cho biết nộp hồ sơ xét tốt nghiệp vào tháng 9 thì đến tháng 10 nhận được chứng nhận tốt nghiệp tạm thời. Một tháng sau, Sơn có bằng chính thức.
Nếu đợi nhận bằng vào lễ tốt nghiệp, nam sinh có thể phải chờ thêm 7 tháng nữa, sang tháng 6 của năm sau. Nhờ sự linh hoạt trong xét và cấp bằng tốt nghiệp của trường, Sơn thuận lợi rải đơn xin việc.
Theo ông Thụ, dù thuận lợi nhưng cách làm trên khiến thầy cô vất vả hơn khi phải "gánh" thêm nhiều việc. Mỗi tháng, trường đều phải thành lập hội đồng xét tốt nghiệp để rà soát các điều kiện, xét các chuẩn đầu ra...
"Các dữ liệu phải cập nhật liên tục, đảm bảo chính xác tuyệt đối, kịp tiến độ xét tốt nghiệp hàng tháng", ông Thụ nói.
Động lực của trường là những phản hồi tích cực từ phụ huynh và sinh viên. Ông Thụ kể có phụ huynh đến trường để cảm ơn, ôm chầm lấy hiệu trưởng khi gặp ở sân trường. Có người mẹ mắc bệnh hiểm nghèo, mong mỏi được nhìn thấy bằng tốt nghiệp đại học của con trước khi mất.
"Việc nhận bằng kịp thời giúp sinh viên thực hiện được mong muốn, phụ huynh rất cảm động", ông chia sẻ.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 là một trong các trường đào tạo giáo viên chủ chốt của cả nước. Ngoài khối ngành này, trường có một số ngành ngôn ngữ, kỹ thuật, công nghệ thông tin, mỗi năm khoảng 1.000-3.000 sinh viên tốt nghiệp.
