Sáng nay 22.5, tại Trường đại học Công nghệ TP.HCM diễn ra hội thảo tập huấn công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức, với sự tham dự của lãnh đạo các sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục đại học (ĐH) và giáo dục nghề nghiệp phía nam.
Theo GS-TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Bộ GD-ĐT, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lý văn bằng chứng chỉ khi Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 10 (ngày 26.2.2026) về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân.
Quy chế mới này đã thể chế hóa các quy định mới của luật Giáo dục, luật Giáo dục ĐH và luật Giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đi đôi với tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong toàn bộ quy trình quản lý, cấp phát văn bằng chứng chỉ (VBCC).
“Một trong những nội dung trọng tâm của quy chế mới là triển khai quản lý VBCC chỉ trên môi trường số; xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu VBCC thống nhất toàn quốc, tiến tới phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, xác thực thông tin, giao dịch điện tử và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp”, GS-TS Chương cho hay.
Được biết, trong thời gian qua, nhiều trường đã chủ động triển khai số hóa dữ liệu VBCC nhưng thực tiễn triển khai đã phát sinh không ít khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt là vấn đề cấp phát, in sao bằng tốt nghiệp của những đơn vị không còn giữ tên cũ sau khi sáp nhập vào với đơn vị mới.
Có mặt tại hội thảo, đại diện Trường cao đẳng (CĐ) Đà Nẵng cho biết: “Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, hiện nay không còn CĐ nghề và trung cấp nghề, vậy việc cấp bản sao là theo mẫu bằng nào? Trường chúng tôi sáp nhập và đã đổi tên, vậy bản sao bằng tốt nghiệp của sinh viên trước khi sáp nhập sẽ được cấp ra sao?”.
Ông Đoàn Xuân Quang đến từ Trường ĐH Luật TP.HCM cũng băn khoăn Trường CĐ Luật miền Trung hiện đã sáp nhập vào Trường ĐH Luật TP.HCM, hiện giờ trường không còn đào tạo CĐ và trung cấp nên không có mẫu phôi bằng của 2 bậc học này, trong khi còn khoảng 100 sinh viên năm sau mới tốt nghiệp.
“Trường có được phép sử dụng văn bằng ĐH và mua phôi bằng CĐ, trung cấp của Trung tâm Công nhận văn bằng không, vì nếu thiết kế phôi mới thì quy trình khá rườm rà, phức tạp”, ông Quang hỏi.
Trong khi đó, bà Đào Thị Diễm Thúy (Trường CĐ nghề số 21, Gia Lai) nêu: “Mẫu bằng của Bộ LĐ-TB-XH trước kia có danh hiệu kỹ sư thực hành (nhóm ngành kỹ thuật) hoặc cử nhân thực hành (ngành sức khoẻ). Vậy bằng của những sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp có còn để danh hiệu đó hay không?”.
Giải đáp chung cho các thắc mắc trên, đại diện Cục Quản lý chất lượng cho hay: “Theo quy định, các trường sau khi sáp nhập, chia tách hay giải thể, đơn vị nào được giao sổ gốc có trách nhiệm cấp bản sao cho người học và bản sao này có nội dung như bằng gốc chứ không theo mẫu mới, trường mới”.
Tiến sĩ Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, khẳng định Trường ĐH Luật TP.HCM được chủ động và chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc cấp bằng cho 100 sinh viên CĐ. “Tùy theo điều kiện thực tế của trường, có thể tự in hoặc phối hợp với các đơn vị khác để hợp đồng cung ứng phôi, cấp văn bằng kịp thời cho người học theo quy định”, tiến sĩ Phong chia sẻ.
Về việc cấp bằng cho người học các khóa đào tạo cũ, trước khi thông tư mới có hiệu lực, đại diện cục cho biết các khóa đào tạo trước 1.1.2016 vẫn cấp bằng theo quy định của luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 và trên bằng có danh hiệu cử nhân thực hành hoặc kỹ sư thực hành tùy vào ngành học.
Trao đổi thêm về việc số hóa dữ liệu VBCC, tiến sĩ Lê Mỹ Phong lưu ý phải đảm bảo nguyên tắc đầu tiên và cốt lõi quan trọng nhất, đó là trung thực, tuyệt đối trung thành với sổ gốc. Do vậy, những thông tin nào không có trên văn bằng thì không tự động ghi vào hoặc ghi thêm.
Lãnh đạo Cục Quản lý chất lượng đề nghị các sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục ĐH, các viện nghiên cứu có đào tạo tiến sĩ, cơ sở giáo dục nghề nghiệp khẩn trương triển khai số hóa dữ liệu theo đúng lộ trình đã được Bộ GD-ĐT ban hành. Đặc biệt chú trọng chất lượng dữ liệu, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, an toàn dữ liệu.
Ba hôm nay, kể từ khi nhận được thông báo của trường về việc phải thi đánh giá chuẩn đầu ra Ngoại ngữ và Tin học để xét tốt nghiệp, Thanh Mai thấy ấm ức.
Nữ sinh năm cuối cho biết suốt 4 năm học chưa từng biết đến yêu cầu này. Các năm trước, sinh viên chỉ cần học đủ 4 học phần tiếng Anh và một học phần Tin học ở trường, hoặc có chứng chỉ ngoại ngữ như TOEIC để quy đổi.
Thế nhưng, hôm 19/5, Mai nhận được thông báo bắt buộc phải thi, trừ khi đã có chứng chỉ còn thời hạn. Tìm lại các văn bản của trường, Mai có thấy quyết định năm 2024 về việc tổ chức kỳ thi đánh giá chuẩn đầu ra này nhưng "áp dụng cho các khóa tuyển sinh từ năm 2024 trở về sau". Trong khi, khóa của Mai vào trường năm 2022.
Điều khiến nữ sinh bức xúc là từ lúc thông báo tới lúc thi chỉ khoảng một tuần. Trường chưa chốt lịch cụ thể, chỉ ghi từ ngày 25 đến 31/5 với môn tiếng Anh, còn Tin học trong khoảng 22-31/5.
"Thông báo quá gấp", Mai nói. "Mình lo tốt nghiệp muộn, dù đã nộp khóa luận".
Linh có chứng chỉ TOEIC cũng bức xúc vì chứng chỉ vừa hết hạn đầu tháng 5. Trước đó, Linh thi để được miễn các học phần tiếng Anh, không nghĩ còn cần làm minh chứng miễn thi chuẩn đầu ra.
"Dù tự tin vượt qua nhưng nếu biết trước, mình đã căn thời gian thi phù hợp để không phải thi thêm gì trong giai đoạn sắp tốt nghiệp này", Linh nói.
Sáng nay, trên một số diễn đàn, nhiều sinh viên trường Đại học Công đoàn phản ứng về cách làm gấp gáp của trường, khẳng định chưa nghe về kỳ thi trước đó.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngoài hoàn thành chương trình đào tạo theo ngành học, sinh viên phải đạt chuẩn đầu ra Tiếng Anh, Tin học để được xét tốt nghiệp. Trước đây, sinh viên chỉ cần học một số tín chỉ, song kể từ năm 2021, việc này phải thể hiện qua chứng chỉ.
Trả lời VnExpress chiều 21/5, ông Phạm Đức Thịnh, Trưởng phòng Quản lý chất lượng, trường Đại học Công đoàn, khẳng định sinh viên bức xúc do "không nhớ" và "hiểu lầm".
Ông cho biết việc phải đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh, Tin học được trường công bố trên website và được thông báo trong tuần sinh hoạt chính trị đầu khóa (năm thứ nhất). Trong đó, với tiếng Anh, sinh viên hầu hết ngành (trừ Ngôn ngữ Anh) phải có chứng chỉ TOEIC 500 điểm trở lên hoặc tương đương bậc 3/6 (B1).
Dù vậy, ông thừa nhận đây là năm đầu tiên trường tổ chức kỳ thi này. Những năm trước, sinh viên cần có chứng chỉ hoặc làm "bài test nhỏ" sau khi kết thúc các học phần.
"Việc tổ chức kỳ thi mang tính bài bản hơn. Đây là nhà trường rất tạo điều kiện cho sinh viên, còn không thì các em phải mang chứng chỉ tương đương TOEIC 500 về nộp cho trường", ông Thịnh nói, cho biết dự kiến lịch thi sẽ vào ba ngày cuối tháng 5.
Đại diện trường cũng cho biết sẽ rút kinh nghiệm sự việc với các khóa sau.
Trường Đại học Công đoàn hiện mỗi năm tuyển khoảng 2.400-3.000 sinh viên. Theo kế hoạch, với kỳ thi chuẩn đầu ra tiếng Anh, sinh viên phải thi Nghe và Đọc, riêng ngành Ngôn ngữ Anh thì đủ cả bốn kỹ năng.
Với Tin học, sinh viên thi ba phần Microsoft Word, Excel và PowerPoint. Lệ phí thi tiếng Anh và Tin học lần lượt là 100.000 và 300.000 đồng.
Bộ GD-ĐT cho biết đã nhận được đề nghị chính thức của UBND tỉnh Tuyên Quang về việc tổ chức thi lại môn toán đối với các thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Về việc này, Bộ GD-ĐT đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương xác minh đầy đủ, khách quan bản chất vụ việc; làm rõ hành vi vi phạm, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm Quy chế thi và vi phạm pháp luật theo đúng quy định.
Trên cơ sở Quy chế thi, kết quả kiểm tra, xử lý của UBND tỉnh Tuyên Quang, kết quả xác minh của các cơ quan chức năng và đánh giá toàn diện tác động của vụ việc, Bộ GD-ĐT sẽ quyết định phương án xử lý phù hợp; bảo đảm khách quan, công bằng, công khai, đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời, bảo đảm tính nhân văn trong giáo dục, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của thí sinh, không để những thí sinh có năng lực thực chất bị ảnh hưởng đến cơ hội học tập, đồng thời giữ vững kỷ cương, sự công bằng và uy tín của kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Tại họp báo chiều nay 9.7, ông Hoàng Minh Cảnh, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Tuyên Quang, thông tin về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 trên địa bàn tỉnh. Ông Cảnh cho biết, kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Tuyên Quang có hơn 17.000 thí sinh học lớp 12 ở 92 trường học với 62 điểm thi. Hơn 3.600 cán bộ được huy động để tham gia các khâu.
Sau khi nhận được phản ánh về điểm 10 toán bất thường ở Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Sở GD-ĐT đã giao tất cả điểm thi rà soát các khâu và tất cả môn thi.
Đồng thời, Sở GD-ĐT chỉ đạo phân tích kết quả thi, đối chiếu học bạ, tập trung vào các thí sinh đạt điểm cao (từ 9 điểm trở lên) hoặc có chênh lệch lớn với học bạ.
Kết quả kiểm tra điểm thi trung bình ở các môn thi đều thấp hơn điểm học bạ, song phù hợp năng lực học tập của học sinh, trừ trường hợp về điểm môn toán.
Tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang, môn ngữ văn có 11/326 học sinh đạt từ 9 điểm, mức chênh lệch là 0,1 điểm so với học bạ. Môn ngoại ngữ có 207 thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên, với 1 điểm 10. Mức chênh lệch trung bình là 0,31 so với học bạ. Kết quả trên là phù hợp, không phát hiện dấu hiệu bất thường.
Riêng môn toán, 147 thí sinh đạt điểm 10 ở 13/15 phòng thi là "bất thường". Cơ quan chức năng xác định là bất thường trong công tác coi thi và đang xử lý.
Sở GD-ĐT phối hợp Bộ GD-ĐT, cơ quan chức năng rà soát trình cấp thẩm quyền phương án xử lý, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của thí sinh.
Về giải pháp, Sở GD-ĐT đã phối hợp gặp mặt cha mẹ học sinh và học sinh trường chuyên Tuyên Quang, thí sinh tự do. Trên cơ sở đảm bảo quyền lợi hợp pháp, Sở GD-ĐT báo cáo trình UBND tỉnh bố trí thi lại môn toán tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh Tuyên Quang, cho biết Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 4 bị can để điều tra tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trong đó, có ông Nguyễn Hà Duy, sinh năm 1998, giáo viên toán Trường THPT chuyên Tuyên Quang, thư ký tại hội đồng thi; bà Trần Thị Thu Hằng, Hiệu phó Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, Trưởng điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Hai bị can còn lại chưa công bố danh tính.
Theo xác minh của cơ quan điều tra, bà Hằng đã chỉ đạo, định hướng một số cán bộ, giám thị làm sai quy định. Từ chỉ đạo của bà Hằng, ông Duy đã vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho một số thí sinh khi làm bài môn toán.
Bước đầu cơ quan điều tra xác định, hội đồng thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã vi phạm quy chế thi. Cơ quan an ninh điều tra đang tiếp tục điều tra làm rõ diễn biến vụ án, xác định đầy đủ vai trò, tính chất mức độ và hành vi các bị can, làm rõ động cơ, mục đích phạm tội. Xem xét trách nhiệm các cá nhân, tổ chức cá nhân có liên quan để xử lý.
Chị Đinh Thị Hà, nhân viên văn thư Trường THCS Anh Xuân, xã Đại Huệ, được UBND H.Nam Đàn (cũ) ký hợp đồng từ năm 2007. Mặc dù hợp đồng ghi dài hạn, nhưng chị Hà chỉ được trả mức lương 1,86 (mức lương khởi điểm của người tốt nghiệp hệ trung cấp) nhân với lương cơ bản suốt từ đó đến nay, dù hiện đã có bằng ĐH kế toán.
Tương tự, hàng chục giáo viên (GV) hợp đồng ở H.Nam Đàn (cũ) đều chỉ được trả mức lương tương tự, hệ số 2,34 (bậc lương khởi điểm của người tốt nghiệp ĐH) nhân với lương cơ bản, dù họ vẫn dạy đủ số tiết như các GV biên chế.
Cũng là GV hợp đồng do UBND huyện ký từ nhiều năm trước, nhưng theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, nhiều GV và các nhân viên trường học ở nhiều xã của Nghệ An lại chỉ được trả mức lương theo lương tối thiểu vùng, 3 - 4 triệu đồng/tháng và không được tăng lương trong nhiều năm qua, mặc dù họ vẫn phải dạy đủ số tiết quy định như GV biên chế.
Nghệ An hiện còn hơn 200 GV, nhân viên hợp đồng do các huyện, thị cũ ký hợp đồng từ nhiều năm trước. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, số GV, nhân viên này được chuyển về cho các trường, trong khi các trường học hầu hết không có kinh phí để chi trả lương cho số GV và nhân viên hợp đồng này dẫn đến tình trạng nợ lương.
P.Cửa Lò hiện có hơn 30 GV, nhân viên hợp đồng. Một lãnh đạo phường cho hay những GV, nhân viên này trước đây do UBND TX.Cửa Lò (cũ) ký hợp đồng và cấp kinh phí trả lương, nhưng sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phường không còn nguồn để chi trả. "Chúng tôi rất chia sẻ với các GV, nhân viên nhưng phường không đủ khả năng và thẩm quyền nên không thể giải quyết được. Phường đã có văn bản kiến nghị gửi Sở GD-ĐT và các cấp có thẩm quyền giải quyết", vị này nói.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An, cho biết sau khi làm việc với các sở liên quan, phương án trước mắt là Sở chỉ đạo các trường sử dụng nguồn cấp bù học phí để trả lương đang nợ cho GV và nhân viên hợp đồng. "Từ tháng 6 tới, phương án chi trả lương cho GV và nhân viên hợp đồng sẽ phải trình HĐND tỉnh để ban hành nghị quyết mới về vấn đề này", ông Khoa nói.
Về việc GV và nhân viên hợp đồng ở mỗi xã trả lương một kiểu, ông Khoa cũng cho hay đây là vấn đề do lịch sử để lại. Sở GD-ĐT Nghệ An đã kiến nghị UBND tỉnh sớm có chính sách trả lương thống nhất trong toàn tỉnh để những GV, nhân viên hợp đồng này sẽ được hưởng quyền lợi như nhau.
