Khởi tố 4 người buôn lậu xe điện 3 bánh Trung Quốc

Bắc Bộ và Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt, trong đó tâm điểm là Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ thay vì Bắc Trung Bộ như thường lệ. VnExpress phỏng vấn tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển về hiện tượng này.

- Nguyên nhân của đợt nắng nóng gay gắt đang diễn ra ở Bắc Bộ và Trung Bộ là gì?

- Đợt nắng nóng hiện nay là kết quả của sự kết hợp giữa nhiều hình thế thời tiết. Sau khi mưa tiểu mãn suy yếu, vùng áp thấp nóng phía tây phát triển và mở rộng sang Bắc Bộ và Trung Bộ, khiến nền nhiệt tăng nhanh trên diện rộng.

Cùng với đó, gió mùa tây nam bắt đầu hoạt động rõ nét hơn. Khi vượt qua dãy Trường Sơn, luồng gió này tạo ra hiệu ứng phơn (gió Lào), làm không khí trở nên khô và nóng hơn, đặc biệt tại Trung Bộ và Bắc Trung Bộ. Ngoài ra, những ngày gần đây trời ít mây, bức xạ mặt trời mạnh và gió yếu khiến mặt đất hấp thụ nhiệt rất nhanh, góp phần làm nhiệt độ tăng cao và duy trì trong nhiều giờ liên tục.

Đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5/2026. Về thời điểm xuất hiện, đợt nóng này không bất thường vì cuối tháng 5 là giai đoạn Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào cao điểm mùa hè. Tuy nhiên, đây là đợt nóng khá mạnh và kéo dài, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ C, nhiều nơi trên 40 độ. Nền nhiệt cao xuất hiện từ khá sớm và kéo dài tới khoảng 19h khiến người dân cảm nhận rõ sự oi nóng, hầm hập kéo dài.

- Vì sao đợt này nhiệt độ ở Hà Nội lại cao hơn Trung Bộ và Tây Bắc Bộ?

- Thông thường, Trung Bộ hoặc Tây Bắc Bộ ghi nhận nhiệt độ rất cao trong các đợt nắng nóng do chịu tác động mạnh của hiệu ứng phơn. Tuy nhiên, trong từng đợt cụ thể, mức nhiệt cao nhất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí vùng áp thấp nóng, độ ẩm không khí, lượng mây, gió và điều kiện bề mặt.

Riêng với Hà Nội, ngoài tác động của đợt nắng nóng diện rộng, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị đóng vai trò rất quan trọng. Khu vực nội đô có mật độ bêtông hóa cao, nhiều đường nhựa, nhà cao tầng, phương tiện giao thông và nguồn nhiệt thải từ các hoạt động sinh hoạt, dịch vụ. Những yếu tố này khiến nhiệt lượng tích tụ mạnh vào ban ngày và giải phóng chậm về đêm, làm nhiệt độ trong đô thị thường cao hơn khu vực ngoại thành.

Vì vậy, có những thời điểm Hà Nội ghi nhận nhiệt độ cao hơn cả một số địa phương ở Trung Bộ hoặc Tây Bắc Bộ, dù đây vốn là những khu vực thường xuyên chịu nắng nóng gay gắt.

- Đợt nắng nóng này có gì khác biệt so với lịch sử và so với cùng kỳ?

- Xét về quy luật khí hậu, cuối tháng 5 đến tháng 7 là thời kỳ thường xuất hiện nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Vì vậy, sự xuất hiện của đợt nóng lần này không phải hiện tượng bất thường. Tuy nhiên, điều chú ý là nắng nóng xuất hiện trên diện rộng và có cường độ gay gắt ngay từ đầu hè. Tại Hà Nội, một số nơi ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C; riêng trạm Láng đạt 40,7 độ C trong ngày 25/5.

So với đợt nắng nóng diễn ra ngày 13-16/5 vừa qua, đợt nóng lần này gay gắt hơn và kéo dài hơn. Xét trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, đây được đánh giá là một trong ba đợt nắng nóng mạnh nhất từng xảy ra trong tháng 5.

Một vấn đề được nhiều người quan tâm là vì sao nhiệt độ ngoài trời thường cao hơn đáng kể so với nhiệt độ trong bản tin dự báo. Thực tế, công bố trong các bản tin khí tượng là nhiệt độ không khí đo trong điều kiện tiêu chuẩn. Nhiệt độ người dân cảm nhận ngoài trời còn chịu tác động của bức xạ mặt trời và các bề mặt hấp thụ nhiệt như đường nhựa, bêtông, mái tôn hay kim loại.

Do đó, nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể cao hơn nhiệt độ dự báo 2-4 độ C, thậm chí cao hơn ở các khu vực đô thị đông đúc hoặc bề mặt hấp thụ nhiệt mạnh. Đây là lý do nhiều người cảm thấy nắng nóng gay gắt hơn so với con số nhiệt độ được công bố.

- Dự báo đợt nắng nóng này bao giờ kết thúc và còn bao nhiêu đợt nắng nóng trong năm nay?

- Đối với Bắc Bộ và Hà Nội, đợt nắng nóng diện rộng hiện nay có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 27/5. Sau đó, mưa giông có xu hướng gia tăng và nắng nóng sẽ giảm dần.

Tại Trung Bộ, nắng nóng có thể kéo dài thêm khoảng một ngày, đến ngày 28/5. Trong thời gian này, khu vực Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục xuất hiện nắng nóng gay gắt, nhiều nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ phổ biến từ 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C.

Tuy nhiên, việc nắng nóng giảm không đồng nghĩa thời tiết sẽ chuyển mát hoàn toàn. Sau nhiều ngày tích nhiệt, các đô thị lớn vẫn có thể duy trì cảm giác oi nóng vào chiều tối và ban đêm.

Từ nay đến hết mùa hè, Bắc Bộ và Trung Bộ vẫn còn khả năng xuất hiện thêm nhiều đợt nắng nóng khác, tập trung trong các tháng 6 và 7, thậm chí có thể kéo dài sang tháng 8. Riêng trong tháng 6, khả năng xuất hiện khoảng 2-3 đợt nắng nóng. Một số đợt có thể đạt mức nhiệt 39-41 độ, thậm chí 41-42 độ C tại vùng núi phía tây từ Thanh Hóa đến Huế.

Về tác động của El Nino, hiện tượng này chưa phải nguyên nhân trực tiếp gây ra đợt nắng nóng hiện nay. Tuy nhiên, từ nay đến khoảng tháng 8/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1 độ C. Điều này đồng nghĩa mùa hè năm nay có khả năng nóng hơn trung bình, số ngày nắng nóng và số đợt nắng nóng có thể nhiều hơn so với năm 2025.

- Với mức nhiệt cao như hiện nay, ông có cảnh báo gì tới người dân và chính quyền?

- Trong các đợt nắng nóng kéo dài, những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất là người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch, huyết áp, hô hấp hoặc tiểu đường. Bên cạnh đó, những người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, shipper hay công nhân vệ sinh môi trường cũng đối mặt với nguy cơ cao bị mất nước, kiệt sức, say nắng hoặc sốc nhiệt.

Người dân nên hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ 11h đến 16h; uống đủ nước, tăng cường che chắn khi di chuyển và tránh làm việc quá sức dưới trời nắng gắt. Đồng thời, cần hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời và phòng điều hòa.

Đối với các đô thị lớn, cần lưu ý nguy cơ quá tải điện, cháy nổ do nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát tăng mạnh; đồng thời bảo đảm các điều kiện y tế, cấp nước và an toàn cho người lao động ngoài trời.

Ngoài tác động trực tiếp của nắng nóng, người dân cũng cần đề phòng giông lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh và mưa lớn cục bộ có thể xuất hiện sau những ngày nắng kéo dài. Vì vậy, cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết để chủ động bảo vệ sức khỏe và tài sản.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo UBND TP.HCM, đoạn quốc lộ 1 từ ranh Đồng Nai đến ranh tỉnh Long An (cũ) trước đây đã được Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải điều chuyển thành đường đô thị và giao cho UBND TP.HCM quản lý theo quyết định ban hành năm 2004.

Tuy nhiên khi làm dự án xây dựng cầu Đồng Nai và tuyến hai đầu cầu từ ngã ba Tân Vạn đến cuối tuyến tránh TP Biên Hòa theo hình thức BOT, Sở Xây dựng TP.HCM đã bàn giao đoạn quốc lộ 1 từ ngã ba Tân Vạn đến cầu Đồng Nai cho Bộ Giao thông vận tải để thực hiện dự án.

Đến cuối năm 2023, Bộ Giao thông vận tải đã xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với tài sản được đầu tư tại dự án này và giao Cục Đường bộ Việt Nam quản lý, khai thác theo quy định. Sau đó Cục Đường bộ Việt Nam giao Khu Quản lý đường bộ IV tổ chức quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông thuộc dự án.

Hiện nay, đoạn quốc lộ 1 từ ranh tỉnh Long An cũ đến ngã ba Tân Vạn dài khoảng 50,4km đã do TP.HCM quản lý, trong khi đoạn từ ngã ba Tân Vạn đến cầu Đồng Nai dài khoảng 1,36km vẫn do Cục Đường bộ Việt Nam quản lý.

Trong thời gian qua, để phục vụ thi công nút giao vành đai 3 - ngã ba Tân Vạn, Khu Quản lý đường bộ IV đã bàn giao tạm thời một phần đoạn tuyến quốc lộ 1 cùng các tuyến nhánh và tài sản hạ tầng liên quan cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bình Dương (nay đã sáp nhập TP.HCM) tổ chức thi công.

UBND TP.HCM cho rằng nút giao giữa vành đai 3 với quốc lộ 1 tại khu vực ngã ba Tân Vạn là nút giao phức tạp, lưu lượng xe rất lớn, giữ vai trò cửa ngõ kết nối các tỉnh, thành trong vùng Đông Nam Bộ.

Trên cơ sở thống nhất của Khu Quản lý đường bộ IV cùng tình hình thực tiễn và quy định hiện hành, việc điều chuyển đoạn quốc lộ 1 từ ngã ba Tân Vạn đến cầu Đồng Nai cho TP.HCM quản lý là cần thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong tổ chức giao thông và khai thác hạ tầng.

Chủ tịch UBND TP.HCM kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, chấp thuận điều chuyển đoạn tuyến trên về UBND TP.HCM quản lý.

Sau khi được chấp thuận, thành phố sẽ chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng và cơ quan liên quan rà soát, xác định cụ thể phạm vi, lý trình, quy mô, hiện trạng và danh mục tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ thuộc phạm vi bàn giao.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hang Công Binh nằm trong vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc thôn 1, xã Phong Nha. Hang nằm trong khối núi đá vôi cao hơn 100 m, bốn phía là vách núi dựng đứng, phía trước mở ra thung lũng rộng. Địa thế hiểm trở giúp nơi đây trở thành chỗ trú ẩn an toàn trong thời chiến.

Hang Công Binh nằm trong vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc thôn 1, xã Phong Nha. Hang nằm trong khối núi đá vôi cao hơn 100 m, bốn phía là vách núi dựng đứng, phía trước mở ra thung lũng rộng. Địa thế hiểm trở giúp nơi đây trở thành chỗ trú ẩn an toàn trong thời chiến.

Những bậc thang xi măng dẫn lên cửa hang được bộ đội xây dựng để phục vụ tổ chức đại hội. Trên nền bêtông đến nay vẫn còn dấu tích ghi ngày hoàn thành 3/3/1966. Sau nhiều năm ít người qua lại, lối lên hang nay bị cây cối phủ kín.

Ông Lê Viết Huê, 73 tuổi, ở thôn 1, xã Phong Nha cho biết sau đại hội, hang Công Binh được đơn vị C21, Tiểu đoàn 52 thuộc Đoàn vận tải Trường Sơn tiếp quản, làm nơi cất giấu vũ khí, đạn dược chi viện chiến trường miền Nam.

“Để đưa vũ khí lên cửa hang, bộ đội làm hệ thống ròng rọc bằng cáp. Đạn dược được kéo từ chân núi lên rồi đưa vào hang cất giữ”, ông Huê kể.

Những bậc thang xi măng dẫn lên cửa hang được bộ đội xây dựng để phục vụ tổ chức đại hội. Trên nền bêtông đến nay vẫn còn dấu tích ghi ngày hoàn thành 3/3/1966. Sau nhiều năm ít người qua lại, lối lên hang nay bị cây cối phủ kín.

Ông Lê Viết Huê, 73 tuổi, ở thôn 1, xã Phong Nha cho biết sau đại hội, hang Công Binh được đơn vị C21, Tiểu đoàn 52 thuộc Đoàn vận tải Trường Sơn tiếp quản, làm nơi cất giấu vũ khí, đạn dược chi viện chiến trường miền Nam.

“Để đưa vũ khí lên cửa hang, bộ đội làm hệ thống ròng rọc bằng cáp. Đạn dược được kéo từ chân núi lên rồi đưa vào hang cất giữ”, ông Huê kể.

Ông Nguyễn Văn Tý, 79 tuổi, ở thôn 1, xã Phong Nha cho biết năm 1964, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Bình trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt. Để chuẩn bị tổ chức Đại hội Công - Nông - Binh của tỉnh, lực lượng quân đội đã khảo sát và chọn hang động này làm nơi trú ẩn an toàn.

“Theo tính toán của bộ đội, phần núi nhô ra phía trước có thể che chắn cửa hang. Nếu máy bay ném bom từ trên cao, bom khó rơi trúng bên trong nên đây được xem là nơi an toàn nhất thời điểm đó”, ông Tý kể.

Chỉ lên vách đá trước cửa hang, ông cho biết nơi đến nay vẫn còn những vệt cháy đen do máy bay AD6 bắn rocket gần 60 năm trước.

Ông Nguyễn Văn Tý, 79 tuổi, ở thôn 1, xã Phong Nha cho biết năm 1964, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Bình trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt. Để chuẩn bị tổ chức Đại hội Công - Nông - Binh của tỉnh, lực lượng quân đội đã khảo sát và chọn hang động này làm nơi trú ẩn an toàn.

“Theo tính toán của bộ đội, phần núi nhô ra phía trước có thể che chắn cửa hang. Nếu máy bay ném bom từ trên cao, bom khó rơi trúng bên trong nên đây được xem là nơi an toàn nhất thời điểm đó”, ông Tý kể.

Chỉ lên vách đá trước cửa hang, ông cho biết nơi đến nay vẫn còn những vệt cháy đen do máy bay AD6 bắn rocket gần 60 năm trước.

Trước cửa hang có bàn thờ bằng bêtông với hình đôi chim bồ câu và dòng chữ "Xuân Kỷ Dậu 1969".

Theo ông Tý, sau khi địa điểm bị lộ, máy bay Mỹ nhiều lần ném bom và bắn rốc-két vào khu vực hang động nhưng không thể đánh sập. Trong một trận tập kích bất ngờ bằng máy bay AD6, ông Nguyễn Văn Cự, một chính trị viên quê Quảng Trị cũ, đã hy sinh trước cửa hang. Bàn thờ được đồng đội dựng lên để tưởng nhớ liệt sĩ.

Trước cửa hang có bàn thờ bằng bêtông với hình đôi chim bồ câu và dòng chữ "Xuân Kỷ Dậu 1969".

Theo ông Tý, sau khi địa điểm bị lộ, máy bay Mỹ nhiều lần ném bom và bắn rốc-két vào khu vực hang động nhưng không thể đánh sập. Trong một trận tập kích bất ngờ bằng máy bay AD6, ông Nguyễn Văn Cự, một chính trị viên quê Quảng Trị cũ, đã hy sinh trước cửa hang. Bàn thờ được đồng đội dựng lên để tưởng nhớ liệt sĩ.

Từ khu vực sân khấu, hang tiếp tục ăn sâu vào lòng núi. Đoàn khảo sát của xã Phong Nha cùng người dân men theo lối đá tiến vào bên trong. Có đoạn hang hẹp khoảng 4 m, cao hơn 2 m, nối với hệ thống ngách đá kéo dài sâu trong núi.

Từ khu vực sân khấu, hang tiếp tục ăn sâu vào lòng núi. Đoàn khảo sát của xã Phong Nha cùng người dân men theo lối đá tiến vào bên trong. Có đoạn hang hẹp khoảng 4 m, cao hơn 2 m, nối với hệ thống ngách đá kéo dài sâu trong núi.

Ngoài giá trị lịch sử, hang Công Binh còn lưu giữ nhiều khối thạch nhũ với hình dạng độc đáo, gần như còn nguyên vẹn sau chiến tranh.

Người dân địa phương kỳ vọng hang Công Binh sẽ được đầu tư bảo tồn và khai thác phù hợp, vừa gìn giữ chứng tích lịch sử, vừa phát huy vẻ đẹp tự nhiên của hệ thống thạch nhũ, góp phần tạo sinh kế từ du lịch cho cộng đồng vùng đệm Phong Nha - Kẻ Bàng.

Ngoài giá trị lịch sử, hang Công Binh còn lưu giữ nhiều khối thạch nhũ với hình dạng độc đáo, gần như còn nguyên vẹn sau chiến tranh.

Người dân địa phương kỳ vọng hang Công Binh sẽ được đầu tư bảo tồn và khai thác phù hợp, vừa gìn giữ chứng tích lịch sử, vừa phát huy vẻ đẹp tự nhiên của hệ thống thạch nhũ, góp phần tạo sinh kế từ du lịch cho cộng đồng vùng đệm Phong Nha - Kẻ Bàng.

Cột thạch nhũ cao hơn 3 m trong lòng hang. Người dân cho biết trước đây hệ thống thạch nhũ phong phú hơn nhưng một số đã bị lấy đi.

Cột thạch nhũ cao hơn 3 m trong lòng hang. Người dân cho biết trước đây hệ thống thạch nhũ phong phú hơn nhưng một số đã bị lấy đi.

Thung lũng dưới chân núi vẫn còn nhiều hố bom từ thời chiến tranh. Hiện khu vực này đã được người dân cải tạo để trồng cao su.

Ông Trần Hương Lâm, Phó chủ tịch xã Phong Nha, cho biết hang Công Binh là địa điểm có giá trị lịch sử gắn với tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn và nằm gần khu di tích sân bay Khe Gát. Xã đã khảo sát và xây dựng lộ trình từng bước phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của hang động gắn với hệ thống di tích sân bay Khe Gát. Mục tiêu là giới thiệu cho người dân, du khách hiểu hơn về những dấu tích của thời chiến tranh, đồng thời tạo thêm sản phẩm du lịch cho địa phương.

Thung lũng dưới chân núi vẫn còn nhiều hố bom từ thời chiến tranh. Hiện khu vực này đã được người dân cải tạo để trồng cao su.

Ông Trần Hương Lâm, Phó chủ tịch xã Phong Nha, cho biết hang Công Binh là địa điểm có giá trị lịch sử gắn với tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn và nằm gần khu di tích sân bay Khe Gát. Xã đã khảo sát và xây dựng lộ trình từng bước phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của hang động gắn với hệ thống di tích sân bay Khe Gát. Mục tiêu là giới thiệu cho người dân, du khách hiểu hơn về những dấu tích của thời chiến tranh, đồng thời tạo thêm sản phẩm du lịch cho địa phương.

Bên trong hang Công Binh. Video: Đắc Thành

Tin Gốc: Vnexpress