Trong nhiều năm qua, Thành ủy và UBND TP.HCM xác định chương trình chống ngập, xử lý nước thải và chỉnh trang đô thị là những nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó việc cải tạo kênh rạch không chỉ là giải pháp môi trường, mà còn là bài toán về không gian sống và phát triển bền vững. Từ đó những con kênh dần hồi sinh.
Sáng tháng 5, khu vực kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè hiện lên trong trẻo sau những cơn mưa đầu mùa. Hai bên bờ kênh, hàng cây xanh rợp bóng, lối đi bộ tấp nập người dân tập thể dục, trẻ em vui chơi.
Dòng nước không còn đen đặc như nhiều năm trước, thay vào đó là sắc nước dịu hơn, phản chiếu nhịp sống đô thị đang dần thay đổi.
Nhiều người còn nhớ, hơn 20 năm trước, nơi đây từng là một trong những điểm ô nhiễm nghiêm trọng nhất thành phố. Dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè được khởi động từ năm 2002, kéo dài nhiều năm, đi kèm giải tỏa hàng chục ngàn hộ dân ven kênh.
Sau khi hoàn thành, dòng kênh dài gần 10 km không chỉ được cải thiện về môi trường mà còn trở thành trục cảnh quan đô thị quan trọng.
Trong đó, tuyến đường Hoàng Sa – Trường Sa chạy dọc hai bên bờ kênh nay đã trở thành không gian giao thông kết hợp sinh hoạt cộng đồng, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, lễ hội sông nước của thành phố.
Rời trung tâm, về phía tây thành phố, kênh Tân Hóa – Lò Gốm cũng ghi nhận sự thay đổi rõ rệt.
Từ một dòng kênh ô nhiễm nặng, rác thải tràn ngập, khu vực này nay đã trở thành tuyến kênh kết hợp đường giao thông, vừa cải thiện môi trường vừa giảm áp lực ùn tắc cho khu vực đông dân cư.
Năm 2011, TP.HCM bắt đầu triển khai dự án cải tạo kênh Tân Hóa – Lò Gốm theo hướng kết hợp kênh hở và cống hộp. Dòng kênh được chỉnh trang, hai bên hình thành trục đường mới, góp phần thay đổi bộ mặt đô thị khu vực phía tây.
Không chỉ cải tạo các tuyến kênh lớn, TP.HCM còn khơi thông lại những dòng kênh từng bị lấp, trong đó phải kể đến kênh Hàng Bàng – khu vực gắn liền với lịch sử giao thương của Chợ Lớn.
Trở lại kênh Hàng Bàng hôm nay, hai bên bờ đã được kè kiên cố, trồng cây xanh, lắp lan can và hình thành không gian đi bộ. Dòng nước giữa kênh trong hơn trước, thay cho hình ảnh đen đặc và ô nhiễm kéo dài nhiều năm.
Bà Nguyễn Hoàng Ý (55 tuổi), người sống lâu năm tại khu vực này, nhớ lại: “Ngày xưa nước đen, mùi hôi, ai cũng mong sớm được cải tạo. Giờ sạch sẽ, có cây xanh, buổi chiều người dân ra tập thể dục thấy vui hơn nhiều”.
Trong nhịp phát triển mới, TP.HCM đang từng bước tìm lại bản sắc “đô thị sông nước” – không chỉ trong ký ức lịch sử mà ngay giữa đời sống hiện tại, nơi những dòng kênh dần hồi sinh gắn với mục tiêu an dân.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM các nhiệm kỳ 2020 – 2025 và 2025 – 2030 đều xác định chương trình chống ngập, xử lý nước thải và chỉnh trang đô thị có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển kinh tế – xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
Trên thực tế, Thành ủy và UBND TP.HCM đã tập trung nguồn lực cho các chương trình này, coi đây là giải pháp trọng tâm để giải quyết bài toán ngập úng, cải thiện môi trường kênh rạch và nâng cao chất lượng sống người dân.
Cách tiếp cận cũng đang thay đổi: từ xử lý hạ tầng đơn thuần sang mô hình tích hợp giữa chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và phát triển không gian sống.
Sau mỗi dự án, không chỉ có kè, cống hay đường giao thông, mà còn hình thành công viên, lối đi bộ và các không gian sinh hoạt cộng đồng ven kênh.
Cùng với đó, thành phố ban hành nhiều cơ chế linh hoạt trong bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đặc biệt với các trường hợp nhà ở ven kênh rạch không đủ giấy tờ pháp lý, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải tỏa và chỉnh trang đô thị.
Ông Phương Thái Hoàng (74 tuổi), từng sống nhiều năm bên kênh Đôi, là một trong những hộ dân di dời theo diện tái định cư.
Hơn hai thập niên trước, ông mua căn nhà chưa đầy 30m2 sát mép kênh vì giá rẻ, rồi cơi nới dần cho cả gia đình nhiều thế hệ.
Căn nhà chiều ngang khoảng 2,5m, dựng trên nền cừ tràm, mỗi khi ghe tàu chạy qua lại rung lắc. “Cực chẳng đã mới ở, chứ đâu phải ai muốn ở đó đâu”, ông nói.
Cuộc sống ven kênh với ông Hoàng gắn với nhiều bất an: mùa nước lớn chuột bò lên nhà, mùi hôi từ kênh bốc lên, nền nhà nhiều lần sụt lún do cừ mục.
Cứ vài năm gia đình lại phải tốn hàng chục triệu đồng để gia cố. Không gian chật hẹp, nhà san sát khiến nguy cơ cháy nổ, trộm cắp luôn thường trực. Khi có chủ trương giải tỏa, ông từng lo ngại mức bồi thường không đủ để ổn định cuộc sống mới.
Nhưng sau khi được địa phương giới thiệu các khu tái định cư, ông chọn căn hộ mới vì thuận tiện cho con cháu học hành, làm việc.
“Tôi mừng nhất là tụi nhỏ có chỗ ở sạch sẽ, ổn định hơn” – ông nói, bởi sau nhiều năm sống chông chênh bên mé kênh, điều thay đổi lớn nhất với ông không chỉ là nơi ở mới, mà là cảm giác an tâm.
Đánh giá về chủ trương hồi sinh kênh rạch của TP.HCM, TS khoa học – KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng Sài Gòn – TP.HCM vốn là một đô thị sông nước, nhiều tuyến kênh từng bị lấp trong quá trình đô thị hóa (như khu vực đường Nguyễn Huệ hay Hàm Nghi ngày nay vốn trước kia là kênh rạch).
Vì vậy, việc chỉnh trang và khôi phục hệ thống này mang ý nghĩa lớn đối với bản sắc đô thị.
Theo ông Sơn, hồi sinh kênh rạch trước hết giúp khơi lại ký ức đô thị, đồng thời phát huy giá trị bản sắc vốn có của thành phố. Trước đây, các hoạt động buôn bán giao thương ven sông, ven kênh từng rất sầm uất.
Hiện nay, những không gian này hoàn toàn có thể được tái hiện thông qua các hoạt động đô thị ven nước, qua đó làm sống lại các khu vực từng là trung tâm giao thương như Bến Bình Đông hay nhiều tuyến kênh đã bị lấp.
Không gian ven kênh, ven sông cũng được xem là quỹ đất công cộng có giá trị cảnh quan lớn, có thể kết hợp phát triển công trình văn hóa, dịch vụ cộng đồng, tạo thêm những điểm đến mới cho người dân.
Đồng thời hệ thống mặt nước còn góp phần cải thiện khí hậu đô thị, giúp giảm nhiệt, giảm ô nhiễm không khí, lọc bụi, hạn chế tiếng ồn và hỗ trợ tiêu thoát nước trong bối cảnh đô thị hóa nhanh.
Ông Sơn nhấn mạnh thêm, hệ thống sông ngòi, kênh rạch trong tương lai có thể được xem như một “khung xanh” của đô thị, kết nối các không gian xanh, mặt nước và công trình công cộng, trở thành không gian thư giãn, sinh hoạt cho người dân sau giờ làm việc.
Về cách tiếp cận hiện nay trong cải tạo kênh rạch, ông cho rằng việc có nơi ưu tiên thoát nước, có nơi giữ yếu tố tự nhiên của mặt nước đều phù hợp, miễn là đáp ứng đúng mục tiêu từng dự án.
“Không nên áp dụng một mô hình duy nhất cho toàn bộ hệ thống kênh rạch. Ở những nơi phù hợp, cần kết hợp đồng thời ba mục tiêu: thoát nước, giao thông thủy và không gian sinh thái”, ông Sơn nói.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, trong giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM đặt mục tiêu di dời hơn 23.000 căn nhà trên và ven kênh rạch.
Mục đích là để góp phần cải thiện môi trường sống, giảm ô nhiễm và tăng khả năng thoát nước cho đô thị…
Việc di dời, giải phóng mặt bằng tập trung tại các tuyến chính như kênh Đôi, kênh Tẻ, rạch Ông Lớn. Riêng các khu vực nhỏ lẻ giao cho địa phương chủ động triển khai.
Để thực hiện mục tiêu đó, UBND TP.HCM đã triển khai xây dựng Kế hoạch tổ chức thực hiện Đề án chỉnh trang đô thị, khu vực nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025 – 2030.
Dự kiến triển khai 40 dự án vốn ngân sách và 4 dự án vốn xã hội hóa với số lượng di dời 23.429 căn nhà. Trong đó Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM thực hiện 38/44 dự án (6 dự án còn lại do đơn vị khác làm chủ đầu tư).
Phía Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị nhận định việc thực hiện tốt công tác tái định cư sẽ góp phần quan trọng vào thành công chung của chương trình dự án.
Do đó ban đã phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng các địa phương ngay từ giai đoạn chủ trương đầu tư thực hiện những nội dung như xây dựng kế hoạch, bố trí dự án tái định cư song song với bước chuẩn bị đầu tư; đảm bảo các phương án tái định cư được thông qua song song với việc phê duyệt chủ trương đầu tư.
Trong trường hợp cần triển khai dự án tái định cư phải được thực hiện trước để đảm bảo đời sống của người dân khi triển khai công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.
Với các cơ chế chính sách mới, đặc biệt là cơ chế hỗ trợ đặc thù trong công tác bồi thường và tái định cư, cùng với việc chủ động bố trí nguồn lực đầu tư, nhiều dự án chỉnh trang đô thị của thành phố đã được đẩy nhanh tiến độ và tạo được sự đồng thuận của người dân.
Trao đổi thêm với Tuổi Trẻ, ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM (đơn vị tham gia cải tạo nhiều dự án kênh rạch lớn), cho biết Ban Thường vụ Thành ủy đã có kết luận về chủ trương áp dụng biện pháp, mức hỗ trợ khác khi triển khai hai dự án chỉnh trang đô thị, di dời nhà ở trên và ven kênh rạch là dự án bờ bắc kênh Đôi và dự án rạch Xuyên Tâm.
Và việc áp dụng các mức hỗ trợ phù hợp đã giúp tạo sự đồng thuận cao của người dân, từ đó tháo gỡ một trong những nút thắt lớn nhất của các dự án chỉnh trang đô thị.
“Từ những hiệu quả đạt được trong quá trình triển khai hai dự án nêu trên, thành phố đã tiếp tục hoàn thiện khung chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trong đó đáng chú ý là chủ trương áp dụng các biện pháp và mức hỗ trợ phù hợp đối với các trường hợp nhà ở trên và ven kênh rạch”, ông Phúc nói.
Ngoài ta, theo ông Phúc, thành phố cũng giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư sớm và đảm bảo nguồn vốn cho nhiều dự án ngay từ đầu nhiệm kỳ. Nhờ đó, nhiều dự án chỉnh trang kênh rạch đã được chuẩn bị đầu tư sớm (như dự án rạch Văn Thánh, dự án rạch Ông Bé, dự án rạch Bà Lớn…).
Văn phòng Chính phủ có thông báo số 216 về kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại cuộc họp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, chính sách; kiên quyết không để chậm, muộn trong ban hành văn bản.
Đồng thời triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 và chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Tạo đột phá trong phát triển thể thao Việt Nam, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Thúc đẩy thể dục, thể thao quần chúng, lấy sức khỏe nhân dân làm nền tảng phát triển quốc gia, phát động phong trào "Mỗi người dân - Một môn thể thao".
Tái cấu trúc, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Phấn đấu năm 2026 đón 25 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa.
Rà soát, thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ. Khẩn trương hoàn thiện phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Về các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện các văn bản, đề án trình cấp có thẩm quyền, gồm: ba nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Báo chí; nghị định sửa đổi các quy định quản lý hoạt động thông tin đối ngoại; hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính kết nối Cổng dịch vụ công quốc gia.
Cùng đó là nghị định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, xuất bản.
Nghị định quy định về chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp, chế độ bồi dưỡng luyện tập và chế độ bồi dưỡng biểu diễn đối với viên chức, người lao động chuyên môn tại các đơn vị sự nghiệp công lập và các đơn vị nghệ thuật thuộc lực lượng vũ trang trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.
Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa và Luật Xuất bản.
Rà soát, sửa đổi, bổ sung Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam. Chú trọng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính.
Tiếp tục đẩy mạnh tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, ổn định hoạt động toàn ngành văn hóa, thể thao và du lịch, bảo đảm thông suốt, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực ngành đến năm 2030.
Ngày 29.5, Tỉnh ủy Tây Ninh đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.
Đây là bước ngoặt quan trọng nhằm đánh giá một cách toàn diện, sâu sắc những kết quả đã đạt được, đồng thời nhìn nhận trực diện vào những khoảng trống, điểm nghẽn thể chế và thực tiễn sau một năm địa phương thực hiện tinh gọn bộ máy hành chính.
Báo cáo sơ kết của Tỉnh ủy Tây Ninh tại hội nghị cho thấy, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, hệ thống chính trị của tỉnh Tây Ninh đã có sự chuyển biến mạnh mẽ về cấu trúc. Ở cấp tỉnh, tổ chức bộ máy được kiện toàn tinh gọn đáng kể. Khối Đảng hiện còn 5 cơ quan chuyên trách và 2 đơn vị sự nghiệp công lập. Khối Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chỉ còn 1 cơ quan chuyên trách chung.
Khối chính quyền được cơ cấu lại gọn gàng với 15 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh cùng Văn phòng đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh Tây Ninh. Đáng chú ý, địa phương đã giảm được 12 cơ quan, tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh (đạt tỷ lệ 44%), xóa bỏ hoàn toàn 234 phòng chuyên môn và tương đương (giảm 100%).
Đối với cấp xã, toàn tỉnh hiện có 96 đơn vị hành chính (gồm 82 xã và 14 phường), giảm mạnh 184 đơn vị cấp xã (tương đương 65,71%) và bãi bỏ hoàn toàn 24 đơn vị hành chính cấp huyện cũ. Mô hình tổ chức tại cấp xã được thiết lập đồng bộ theo 4 trục chính: khối Đảng; khối HĐND; khối UBND; khối Mặt trận Tổ quốc cùng các đoàn thể.
Cơ cấu hành chính bên trong của UBND cấp xã cũng được chuẩn hóa gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế (đối với xã), Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị (đối với phường), Phòng Văn hóa - Xã hội, và đặc biệt là sự hiện diện của 96 trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.
Sự thay đổi mang tính cách mạng này đã mang lại những thuận lợi căn bản. Việc giảm bớt cấp trung gian (cấp huyện) giúp rút ngắn đáng kể quy trình xử lý công việc, khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy và nâng cao rõ rệt hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại cơ sở.
Việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ thông qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông vận hành ổn định. Minh chứng là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và trước hạn của tỉnh đạt mức lý tưởng trên 99%, không gây ra bất kỳ sự gián đoạn hay xáo trộn lớn nào ảnh hưởng đến đời sống của người dân và hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết, thẳng thắn chỉ rõ 5 hạn chế lớn cần tập trung khắc phục trong thời gian tới.
Đó là việc tổ chức bộ máy bước đầu ổn định nhưng tính đồng bộ chưa cao; việc sắp xếp, điều động cán bộ ở một số nơi vẫn còn biểu hiện lúng túng. Nhiều vị trí việc làm hiện nay vẫn còn rơi vào tình trạng thiếu hụt, chưa được bố trí nhân sự đầy đủ. Nghiêm trọng hơn, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức có sự phân hóa mạnh và chưa đồng đều, đặc biệt là ở cấp xã.
Một bộ phận cán bộ cơ sở còn bộc lộ yếu kém về năng lực chuyên môn, thiếu hụt kỹ năng xử lý công việc thực tế, phương pháp làm việc cũ kỹ, lạc hậu và chưa theo kịp yêu cầu của tình hình mới.
"Đối với vấn đề không đảm bảo chuyên môn, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy do các xã tự lựa chọn, phân chia nhân sự khi sắp xếp", ông Quyết nhấn mạnh.
Vẫn theo ông Quyết, năng lực quản trị địa phương, khả năng nắm bắt tình hình và dự báo các vấn đề phát sinh từ cơ sở tại một số địa phương còn lúng túng, thiếu linh hoạt.
"Sự chuyển đổi tư duy, phong cách làm việc của một bộ phận không nhỏ cán bộ còn rất chậm chạp. Họ chưa thể thoát ly khỏi tư duy cũ để chuyển hẳn từ tư duy hành chính quản lý sang tư duy phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển", Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh đánh giá.
Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu của tỉnh thiếu tính đồng bộ. Việc kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu giữa các hệ thống chuyên ngành, các cấp chưa thực sự thông suốt. Tiến độ hình thành kho dữ liệu dùng chung để phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo tỉnh còn chậm. Bên cạnh đó, hệ thống họp trực tuyến bộc lộ nhiều điểm hạn chế, chưa phát huy được hiệu quả như kỳ vọng.
Trách nhiệm và công tác phối hợp liên ngành giữa các sở, ngành cấp tỉnh với chính quyền cấp cơ sở ở một số lĩnh vực còn rời rạc, chưa thật sự chặt chẽ. Việc phản hồi, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương của các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có lúc còn quá chậm. Vẫn tồn tại tình trạng cơ quan cấp tỉnh giao việc nhưng chậm hướng dẫn thực hiện, dẫn đến việc cấp dưới thụ động ngồi chờ, làm giảm hiệu năng vận hành tổng thể của bộ máy.
Tồn tại, hạn chế cuối cùng mà Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết chỉ rõ là một số cơ chế, chính sách hiện hành chưa theo kịp diễn biến nhanh chóng của thực tiễn, đặc biệt là các quy định về biên chế, chế độ tiền lương, phụ cấp đãi ngộ cho cán bộ cơ sở. Việc phân bổ nguồn lực tài chính, con người chưa tương xứng với khối lượng nhiệm vụ khổng lồ được giao.
"Điều này tạo ra rào cản lớn trong việc thu hút, ổn định và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại cơ sở; đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ y bác sĩ, giáo viên ở nhiều nơi", ông Quyết nói.
Để chuyển mạnh sang giai đoạn nâng cao chất lượng vận hành bộ máy đảm bảo thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền và toàn hệ thống chính trị phải nỗ lực cao hơn, quyết liệt hơn nữa trong thời gian tới.
"Việc sắp xếp ấp, khu phố phải hết sức thận trọng, phù hợp thực tiễn và tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Rà soát lại việc bố trí cán bộ theo nguyên tắc đúng người - đúng việc - đúng địa bàn, siết chặt kỷ luật kỷ cương hành chính và đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát theo nguyên tắc "6 rõ". Kiên quyết xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm", Bí thư Nguyễn Văn Quyết lưu ý.
Vẫn theo ông Nguyễn Văn Quyết, việc tổ chức làm việc song song tại 2 cơ sở (Cơ sở 1 tại phường Long An và Cơ sở 2 tại phường Tân Ninh) đã bộc lộ những bất cập lớn liên quan đến quy trình xử lý, tiến độ, chất lượng giải quyết công việc và làm phát sinh chi phí vận hành trụ sở rất lớn. Việc bố trí nhà ở công vụ có mặt chưa đảm bảo.
Trong khi đó, dự án đầu tư tuyến ĐT.818 nhằm rút ngắn khoảng cách di chuyển giữa 2 cơ sở dù đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho chủ trương nhưng tiến độ triển khai thực tế lại rất chậm.
Chiều 12.5, Đoàn công tác của Thành ủy TP.HCM do ông Nguyễn Văn Thọ, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch thường trực HĐND TP.HCM làm trưởng đoàn có buổi làm việc với xã Bắc Tân Uyên, nhằm tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc; đặc biệt là đề án thành lập phường Bắc Tân Uyên còn thiếu 1 tiêu chí về tỷ lệ hộ nghèo.
Thông tin tại cuộc họp, ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên cho biết sau sáp nhập (thị trấn Tân Thành, xã Đất Cuốc, xã Tân Định) xã Bắc Tân Uyên có diện tích tự nhiên 14.369 ha, gồm 18 ấp với 80 tổ nhân dân tự quản; dân số 30.252 người.
Năm 2025, số hộ nghèo của xã Bắc Tân Uyên (theo chuẩn của TP.HCM) còn 43 hộ - tương ứng tỷ lệ 1,18%. Đây cũng là tiêu chí chưa đạt (8/9 tiêu chí) để thành lập phường Bắc Tân Uyên.
Giải thích về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thuận cho biết nguyên nhân là do vướng mắc trong cách xác định hộ nghèo của Bình Dương trước đây có khác so quy định hiện tại.
Cụ thể, năm 2023 tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của Bình Dương) của các đơn vị trước sáp nhập (thị trấn Tân Thành, xã Đất Cuốc, xã Tân Định) lần lượt là 1,24%; 1,53%; 1,09%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh (0,5%).
Năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của Bình Dương) của các đơn vị trước sáp nhập lần lượt là 1,30%; 1,33%; 1,26%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh (0,3%).
Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của TP.HCM) của xã Bắc Tân Uyên là 1,18%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của thành phố phê duyệt (0,03%).
Liên quan đến vấn đề này, ông Võ Thanh Giàu, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đề nghị địa phương cần đánh giá lại thực tế hiện nay 43 hộ nghèo này đã thoát nghèo hay chưa?
Ông Bùi Quang Phúc, Phó chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên, cho biết vừa qua theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, đã đánh giá lại theo tiêu chí của TP.HCM thì xã Bắc Tân Uyên không còn hộ nghèo.
Đồng thời ông Bùi Quang Phúc cũng đề nghị cho xã Bắc Tân Uyên được lấy kết quả đánh giá hộ nghèo của năm 2026 thay cho năm 2025 vì thực tế địa phương không còn hộ nghèo theo tiêu chí của Trung ương nhưng do cách đánh giá chưa phù hợp dẫn đến địa phương này còn 1 tiêu chí chưa đạt để thành lập phường.
Cũng tại buổi làm việc liên quan đến đề án thành lập phường Bắc Tân Uyên, lãnh đạo UBND xã Bắc Tân Uyên cho biết xã này được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tân Thành, xã Tân Định và xã Đất Cuốc (thuộc huyện Bắc Tân Uyên, Bình Dương cũ); riêng thị trấn Tân Thành đã được công nhận là đô thị loại 5 và định hướng đô thị loại 4.
"Theo nghị quyết của Quốc hội về phân loại đô thị thì đô thị loại 4, loại 5, thị xã và thị trấn trước khi sắp xếp chưa được công nhận loại đô thị thì được xác định là đô thị loại 3. Do đó đề nghị UBND TP.HCM và Sở Xây dựng xem xét công nhận đô thị Tân Thành là đô thị loại 3 mà không cần phải lập đề án phân loại đô thị", ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên đề nghị.
Về phát triển đô thị, lãnh đạo xã Bắc Tân Uyên cho biết địa phương đang gặp khó khăn, vướng mắc về nguồn vốn và giải quyết đầu tư - lựa chọn hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư (xã hội hóa kết hợp hệ sinh thái TOD) hoặc nhà nước đầu tư hạ tầng khung kết hợp khai thác quỹ đất.
Cụ thể, theo đồ án quy hoạch xây dựng vùng huyện Bắc Tân Uyên (cũ), đến năm 2040, xã Bắc Tân Uyên có 5 khu vực phát triển đô thị với tổng diện tích khoảng 1.271 ha; trong đó khu vực phát triển đô thị đại học (215,4 ha), khu vực phát triển đô thị số 7 (285,3 ha); khu vực phát triển đô thị mới đường Vành đai 4, 5 (445 ha), khu vực phát triển đô thị số 2 (290 ha) và khu vực phát triển đô thị số 4 (35,88 ha).
"Đến thời điểm hiện tại, các khu vực này đều chưa có chủ đầu tư triển khai thực hiện dự án. Chúng tôi đã xin ý kiến hướng dẫn, định hướng, chỉ đạo thực hiện của UBND TP.HCM và các sở ngành có liên quan. Song song đó, chúng tôi cũng sẽ chủ động xúc tiến, kêu gọi các nhà đầu tư tiềm năng để triển khai thực hiện dự án", ông Nguyễn Văn Thuận cho hay.
Liên quan đến những kiến nghị của địa phương, ông Nguyễn Văn Thọ, Phó chủ tịch thường trực HĐND TP.HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp hỗ trợ, hướng dẫn địa phương đánh giá tiêu chí về hộ nghèo đảm bảo đúng quy định.
