Kể từ khi viên pin Lithium-ion thương mại đầu tiên xuất xưởng vào năm 1991, thế giới công nghệ đã chứng kiến một bước chuyển mình vĩ đại. Từ những chiếc smartphone mỏng nhẹ cầm trên tay cho đến những chiếc xe điện (EV) thông minh gánh vác cả hệ thống giao thông tương lai, tất cả đều vận hành dựa trên sự di chuyển của các ion Lithium giữa hai đầu cực. Công trình nghiên cứu vĩ đại này đã mang về giải thưởng Nobel danh giá vào năm 2019 cho các nhà khoa học.
Tuy nhiên, việc pin Lithium-ion sở hữu mật độ năng lượng cao không đồng nghĩa với việc chúng là những linh kiện ‘bất tử’. Giới chuyên gia phần cứng cảnh báo chính sự chủ quan và những thói quen sạc pin ‘ngược đãi’ của người dùng đang là nguyên nhân hàng đầu khiến các cell pin bị thoái hóa cấu trúc, chai lì linh kiện và thậm chí là đối mặt với nguy cơ cháy nổ.
Sai lầm phổ biến nhất của người dùng di động là thói quen tắt bỏ các tính năng tối ưu, sạc thông minh chỉ vì muốn thiết bị luôn đạt mức sạc 100% trong thời gian ngắn nhất. Về mặt kỹ thuật, việc ngâm viên pin ở mức điện áp đỉnh 100% liên tục, đặc biệt là thói quen cắm sạc qua đêm không có kiểm soát, sẽ tạo ra áp lực vật lý lớn lên các cell pin, đẩy nhanh quá trình thoái hóa. Các chuyên gia khẳng định 80% chính là điểm lý tưởng nhất để duy trì trạng thái cân bằng và kéo dài tuổi thọ pin.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các củ sạc, cáp sạc giá rẻ trôi nổi của bên thứ ba không có chứng nhận an toàn cũng là một hành động gây hại viên pin. Những phụ kiện kém chất lượng này thường có dòng điện không ổn định, thiếu các chip kiểm soát nhiệt lượng, dễ gây ra hiện tượng quá nhiệt.
Pin Lithium-ion cực kỳ nhạy cảm với nhiệt độ. Việc sạc điện thoại khi đặt trên các bề mặt giữ nhiệt như nệm, gối hoặc sạc dưới ánh nắng mặt trời gay gắt trong xe ô tô sẽ làm bẻ gãy cấu trúc hóa học bên trong, hình thành các lớp mạ Lithium vĩnh viễn gây sụt giảm dung lượng không thể phục hồi. Ngược lại, việc cắm sạc trong môi trường quá lạnh (dưới mức đóng băng) mà không làm ấm máy cũng tạo ra hiện tượng mạ Lithium kim loại tương tự lên cực dương, bóp nghẹt chu trình điện phân của pin.
Nếu như trên smartphone, các thuật toán quản lý năng lượng đã tương đối hoàn thiện để gánh vác các củ sạc công suất lớn, thì trên xe điện (EV) – ngành công nghệ đang bùng nổ – câu chuyện sạc nhanh lại là một bài toán cơ khí áp lực hơn nhiều. Do nhu cầu tiện lợi, nhiều chủ xe có thói quen liên tục tìm đến các trạm sạc nhanh dòng điện một chiều (DC) có công suất trên 100 kW để làm đầy pin trong vòng chưa đầy một tiếng.
Các số liệu nghiên cứu thực tế chỉ ra một kết quả gây bất ngờ: Trong khi các xe điện sử dụng phương thức sạc thông thường chỉ có tỷ lệ thoái hóa pin tự nhiên khoảng 1,5% mỗi năm, thì những chiếc xe thường xuyên bị nạp bởi dòng sạc nhanh DC công suất cao có tỷ lệ thoái hóa tăng lên gấp đôi, khi chạm mức 3% mỗi năm.
Điện áp cao từ sạc nhanh liên tục đẩy nhiệt độ của khối pin lên mức cực hạn, làm căng các cell pin và kích phát sự hình thành của các tinh thể Lithium dạng nhánh cây trên cực dương, vốn là nguyên nhân gây ra hiện tượng đoản mạch và hỏng hóc toàn bộ hệ thống pin trị giá hàng trăm triệu đồng.
Để bảo vệ tài sản năng lượng, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc vận hành khoa học dưới đây:
Sáng 25/4, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được chủ trì lễ trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho bốn dự án đầu tư vào Khu Công nghệ cao, thuộc các lĩnh vực hạ tầng dữ liệu, công nghệ y sinh và thiết bị điện tử tích hợp IoT. Các dự án được kỳ vọng đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP và củng cố vị thế thành phố như trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
Trong đó, trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC có vốn 508,78 triệu USD, công suất thiết kế 52 MW IT Load, do liên danh ba nhà đầu tư Singapore gồm Hathor, Frontier và Evolution triển khai. Dự án được xây dựng để lưu trữ và xử lý dữ liệu quy mô Exabyte, phục vụ dịch vụ điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và Big Data cho doanh nghiệp trong nước lẫn khu vực.
Dự án thứ hai là tổ hợp trung tâm dữ liệu siêu lớn STARMASON với vốn hơn 480 triệu USD, công suất thiết kế 60 MW IT Load. Công trình hướng tới cung cấp hạ tầng xử lý dữ liệu lớn, tăng cường an toàn lưu trữ thông tin và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu AI, điện toán đám mây cho toàn vùng kinh tế phía Nam.
Với gần một tỷ USD được "rót" vào hai trung tâm, TP HCM đang bổ sung lớp hạ tầng được xem là "bộ não số" cho nền kinh tế dữ liệu - nơi lưu trữ, xử lý và vận hành các dịch vụ AI, ngân hàng số, thương mại điện tử, chính quyền điện tử và các nền tảng công nghệ trong tương lai.
Bên cạnh hạ tầng số, thành phố cũng đón thêm dự án công nghệ y sinh quy mô lớn là Trung tâm công nghệ cao Tâm Anh, vốn 160 triệu USD, hoạt động trong lĩnh vực giải trình tự gene thế hệ mới, y học tái tạo từ tế bào gốc và thử nghiệm lâm sàng theo chuẩn quốc tế.
Theo kế hoạch, trung tâm sẽ phát triển nghiên cứu lâm sàng, sản phẩm y tế công nghệ cao, mở rộng hợp tác nghiên cứu quốc tế và đào tạo khoảng 5.000 chuyên gia, học viên mỗi năm. Đây được xem là bước đi nhằm nâng năng lực y tế chuyên sâu của TP HCM, đồng thời tạo nền móng cho hệ sinh thái nghiên cứu dược - sinh học công nghệ cao.
Dự án còn lại là nhà máy Techtronic Tools Việt Nam (TTI) với tổng vốn 81 triệu USD, chuyên sản xuất thiết bị cơ điện tử tích hợp IoT, bộ pin lithium hiệu năng cao, bảng mạch và khuôn mẫu chính xác.
Ngoài mục tiêu mở rộng chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu, nhà máy này còn thiết lập trung tâm thí nghiệm R&D ngay tại Khu Công nghệ cao TP HCM, góp phần gia tăng tỷ lệ sản xuất công nghệ cao "make in Vietnam" và kết nối doanh nghiệp phụ trợ trong nước vào chuỗi giá trị điện tử quốc tế.
Tính đến nay, Khu Công nghệ cao TP HCM đã thu hút 166 dự án còn hiệu lực với tổng vốn khoảng 13,428 tỷ USD, tạo việc làm cho hơn 53.678 lao động trình độ cao. Lũy kế giá trị sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại đây đạt hơn 203 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 185,2 tỷ USD.
Được giới thiệu tại hội nghị chuyên đề quốc tế IEEE ISCAS 2026 tổ chức từ ngày 24 đến 27.5 tại Thượng Hải (Trung Quốc) bởi CEO He Tingbo của Huawei, công ty tin rằng định luật Tau có thể giúp các chip đạt hiệu năng tương đương với các chip 1,4nm vào năm 2031.
Trong nhiều thập kỷ qua, ngành công nghiệp chip đã dựa vào định luật Moore, cho rằng việc thu nhỏ kích thước chip sẽ cho phép tích hợp nhiều bóng bán dẫn hơn. Tuy nhiên, ngành công nghiệp hiện tại đang đối mặt với những giới hạn về mặt vật lý và tài chính, khiến việc thu nhỏ chip trở nên tốn kém và hiệu suất cải thiện không còn nhanh như trước.
Định luật Tau tập trung vào việc "thu nhỏ thời gian" thay vì chỉ "thu nhỏ hình học" theo định luật Moore. Cụ thể, Huawei đang nỗ lực giảm thời gian tín hiệu truyền bên trong chip, từ đó giảm độ trễ và nâng cao hiệu suất xử lý. Một phần quan trọng trong chiến lược này là khái niệm Logic Folding nhằm giảm độ trễ tín hiệu và tăng mật độ bóng bán dẫn.
Huawei cho biết hệ thống này hoạt động đồng thời trên nhiều lớp, từ thiết bị, mạch điện, chip cho đến toàn bộ hệ thống máy tính. Theo He Tingbo, Huawei đã thiết kế và sản xuất thành công 381 chip trong sáu năm qua dựa trên phương pháp này. Sản phẩm thương mại đầu tiên ứng dụng công nghệ gấp logic sẽ là chip di động Kirin 2026, dự kiến ra mắt vào mùa thu năm nay với khả năng cải thiện đáng kể hiệu suất và tiết kiệm năng lượng.
Huawei cũng nhấn mạnh các chip phát triển theo định luật Tau có thể đạt được mật độ bóng bán dẫn tương đương với công nghệ 1,4nm trong vòng 5 năm tới, mặc dù không nhất thiết phải sản xuất chip 1,4nm theo phương pháp truyền thống. Công ty khẳng định kiến trúc chip thông minh hơn và tối ưu hóa tín hiệu có thể mang lại khả năng tính toán tương đương.
Cuối cùng, bà He Tingbo nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác trong ngành công nghiệp bán dẫn, khẳng định rằng không một công ty nào có thể tự mình giải quyết những thách thức hiện tại.
Công nghệ Bluetooth đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày, cho phép kết nối không dây giữa các thiết bị như tai nghe và điện thoại. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây đăng trên tạp chí Nature chỉ ra rằng việc sử dụng tai nghe Bluetooth có thể liên quan đến các vấn đề về tuyến giáp.
Nghiên cứu khảo sát 600 người và phát hiện mối tương quan giữa việc sử dụng tai nghe Bluetooth lâu dài và sự xuất hiện của các khối u ở tuyến giáp. Nằm ở cổ, tuyến giáp có vai trò quan trọng trong việc sản xuất hormone và điều chỉnh quá trình trao đổi chất. Mặc dù các khối u tuyến giáp thường là lành tính, nhưng sự hiện diện của chúng có thể chỉ ra sự mất cân bằng trong cơ thể, dẫn đến các vấn đề sức khỏe như lo âu, nhịp tim không đều, hoặc khó nuốt nếu khối u lớn.
Sự gia tăng số lượng người được chẩn đoán mắc u tuyến giáp đã thúc đẩy các nhà nghiên cứu tìm hiểu mối liên hệ giữa lối sống hiện đại và tình trạng này. Qua bảng câu hỏi, nhóm nghiên cứu đã thu thập thông tin về thói quen sử dụng tai nghe Bluetooth của người tham gia. Kết quả cho thấy, việc sử dụng thiết bị Bluetooth hằng ngày trong thời gian dài có liên quan đến nguy cơ phát triển u tuyến giáp, đặc biệt ở những người lớn tuổi.
Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ đưa ra mối tương quan, không phải mối quan hệ nhân quả. Các nhà khoa học khuyến nghị cần có thêm nghiên cứu để làm rõ vấn đề này. Trong khi chờ đợi, họ đề xuất người dùng nên hạn chế thời gian sử dụng tai nghe Bluetooth và ưu tiên sử dụng thiết bị có dây khi có thể.
Trước đó, một nghiên cứu khác vào năm 2017 cũng chỉ ra rằng bức xạ điện từ của smartphone có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp. Nghiên cứu này khảo sát 83 sinh viên và phát hiện mối liên hệ giữa thời gian nói chuyện điện thoại và nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH).
Mặc dù những nghiên cứu này không yêu cầu người dùng từ bỏ hoàn toàn công nghệ Bluetooth, nhưng việc hạn chế thời gian tiếp xúc với thiết bị công nghệ gần mặt là điều nên làm. Ngay cả CEO của Apple cũng khuyến khích mọi người giảm thiểu thời gian sử dụng điện thoại để bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất.
