Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hôm nay 24/5, thời tiết khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Tp.Huế và duyên hải Nam Trung Bộ nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C. Còn tại Tp.Hà Nội có mây, ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt.
Nắng nóng oi bức không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu mà còn tạo ra hàng loạt thay đổi sinh lý và môi trường bất lợi cho sức khỏe.
Trao đổi với Người Đưa Tin, BS.Nguyễn Huy Hoàng – Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, nắng nóng kéo dài thường làm gia tăng rõ rệt 5 nhóm bệnh chính trong cộng đồng.
Đó là bệnh tim mạch và đột quỵ. Theo BS.Hoàng, khi trời nóng, cơ thể phải giãn mạch để tản nhiệt, tim đập nhanh hơn, lượng máu dồn ra da nhiều hơn. Cùng với đó, mất nước khiến máu trở nên cô đặc, dễ hình thành cục máu đông, làm tăng nguy cơ tắc mạch não hoặc nhồi máu cơ tim.
Nắng nóng cũng làm gia tăng các bệnh tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm. Nhiệt độ cao là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển nhanh. Thức ăn dễ bị ôi thiu nếu bảo quản không đúng cách, dẫn đến tiêu chảy cấp, đau bụng, nôn ói.
Tiếp nữa là bệnh hô hấp. Nhiều người sử dụng điều hòa không đúng cách, để nhiệt độ quá thấp hoặc để gió thổi trực tiếp vào mặt, làm khô niêm mạc, giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của đường thở.
“Ngoài ra, các bệnh truyền nhiễm mùa hè như sốt xuất huyết, tay chân miệng, rôm sảy, viêm da, nấm da do mồ hôi tiết nhiều và da luôn ẩm ướt”, BS.Hoàng cho biết.
Trong thời tiết nắng nóng, người cao tuổi là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp vấn đề về sức khoẻ; tiếp nữa là người có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, suy thận, bệnh phổi mạn tính.
“Trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng, hệ thống điều hòa nhiệt của trẻ chưa hoàn thiện. Trẻ cũng không tự ý thức được việc uống nước đầy đủ. Vì vậy, rất dễ bị mất nước hoặc sốt do nóng”, BS.Hoàng chỉ ra.
Cũng theo bác sĩ, người lao động ngoài trời là nhóm nguy cơ cao vì phải chịu tác động kép từ nhiệt môi trường và nhiệt do vận động.
Ngoài ra, người béo phì, người uống nhiều rượu bia hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc tim mạch cũng dễ gặp biến chứng hơn.
Theo BS.Nguyễn Huy Hoàng, người dân thường có nhiều thói quen chống nóng rất phổ biến nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn.
Điển hình là tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về. Theo bác sĩ, khi đó, cơ thể đang giãn mạch tối đa để tỏa nhiệt, tim hoạt động mạnh. Nếu gặp nước lạnh đột ngột, mạch máu sẽ co lại nhanh, huyết áp có thể tăng vọt trong thời gian ngắn. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh tim mạch, người lớn tuổi, vì có thể gây đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Một thói quen khác là uống nước đá lạnh liên tục để “giải nhiệt nhanh”. Thực tế, nước quá lạnh làm co mạch ở dạ dày và ruột, gây rối loạn tiêu hóa, dễ dẫn đến đau bụng, đầy hơi, thậm chí tiêu chảy. Đồng thời, niêm mạc họng bị kích thích đột ngột, làm tăng nguy cơ viêm họng, sổ mũi.
Nhiều người còn lạm dụng các loại nước “mát”, nước thảo dược hoặc viên sủi thanh nhiệt thay cho nước lọc. Các sản phẩm này thường có tác dụng lợi tiểu. Nếu dùng thường xuyên, cơ thể lại mất nước nhiều hơn, dẫn đến mất cân bằng điện giải, lâu dài ảnh hưởng chức năng thận.
Đáng lo ngại nhất là thói quen tự ý truyền dịch tại nhà khi thấy mệt. “Đây là can thiệp y khoa, cần có chỉ định cụ thể. Truyền sai có thể gây sốc phản vệ, phù phổi, quá tải tuần hoàn. Ngoài ra, việc tự ý dùng thuốc hạ sốt, đặc biệt là thuốc chống viêm khi chưa rõ nguyên nhân sốt trong mùa hè cũng tiềm ẩn nguy cơ chảy máu nếu là sốt xuất huyết”, BS.Hoàng nói.
Để phòng bệnh trong mùa nắng nóng, bác sĩ cho rằng cần tiếp cận theo nhiều hướng, không chỉ một biện pháp đơn lẻ.
Trước hết là bù nước đúng và đủ. Người dân nên uống nước đều trong ngày, chia nhỏ lượng nước, không uống dồn khi khát.
Với bệnh tiêu hóa, nguyên tắc quan trọng là ăn chín, uống sôi. Thức ăn sau khi nấu nên dùng ngay, hạn chế để lâu ngoài môi trường nóng. Các món sống, tái, gỏi nên hạn chế tối đa trong thời điểm nắng nóng vì nguy cơ nhiễm khuẩn rất cao.
Đối với bệnh hô hấp, cần sử dụng điều hòa hợp lý. Không để nhiệt độ quá thấp so với bên ngoài. Tránh để gió thổi trực tiếp vào vùng đầu, mặt. Đồng thời, cần vệ sinh máy lạnh định kỳ để loại bỏ bụi và nấm mốc.
Để phòng bệnh truyền nhiễm, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Môi trường sống cần được dọn dẹp sạch sẽ, không để nước đọng để hạn chế muỗi sinh sản.
Ngoài ra, nên mặc quần áo rộng nhưng, thoáng, thấm mồ hôi để tránh các bệnh ngoài da. Những biện pháp đơn giản nếu duy trì đều đặn sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh.
Người lao động ngoài trời cần chủ động bảo vệ sức khỏe như trang phục nên mặc quần áo dài tay, sáng màu, chất liệu thoáng khí, có khả năng chống nắng.
Đặc biệt, cần đội mũ rộng vành che kín vùng gáy vì đây là khu vực nhạy cảm với nhiệt, liên quan đến trung khu điều nhiệt của cơ thể.
Cùng với đó, nên tổ chức thời gian làm việc hợp lý. Nên hạn chế làm việc trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h. Nếu bắt buộc phải làm, cần chia nhỏ thời gian làm việc và nghỉ ngơi. Sau mỗi 45–60 phút làm việc nên nghỉ 10 – 15 phút ở nơi râm mát.
Cần uống nước thường xuyên, kể cả khi chưa khát. Có thể sử dụng nước lọc, nước muối loãng hoặc dung dịch điện giải để bù nước và muối khoáng bị mất qua mồ hôi.
Ngoài ra, cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo như chóng mặt, buồn nôn, mệt lả, tim đập nhanh. Khi có dấu hiệu này, phải dừng làm việc ngay và nghỉ ngơi.
Vào lúc 00h45 ngày 12/7/2026, Trung úy cảnh sát Sirirat Darunigorn, Phó điều tra viên tại Đồn cảnh sát Muang Lopburi, nhận được báo cáo về một chiếc xe mất kiểm soát và rơi xuống kênh Chai Nat-Pa Sak, trên đoạn đường song song với kênh giữa cầu số 8 và cầu số 9, phường Moo 3, xã Pa Tan, huyện Muang, tỉnh Lopburi (Thái Lan). Sau đó, ông đã phối hợp với các tình nguyện viên từ Quỹ Ruam Katanyu và các thợ lặn để điều tra.
Dấu vết tại hiện trường cho thấy có vẻ như chiếc xe đã bị cọ xát vào bụi rậm và rơi xuống kênh.
Lực lượng cứu hộ bắt đầu tìm kiếm lúc 3h30 sáng và cuối cùng đã tìm thấy chiếc xe ở độ sâu khoảng 10m dưới kênh, nơi dòng chảy rất mạnh. Chiếc xe không bị lật, nhưng cửa sổ bên phải hơi hé mở. Một chiến dịch cứu hộ đã được lên kế hoạch và vào khoảng 4h40 sáng, một sợi dây cáp đã được sử dụng để cố định chiếc xe và ngăn nó bị dòng nước cuốn trôi.
Mãi đến 5h35 sáng, chiếc xe mới được kéo lên. Phần đầu xe bị hư hỏng nặng. Bên trong xe, người ta tìm thấy thi thể của ông Nattaporn Panthong, 54 tuổi, và bà Thanyaboon Jobplang, 50 tuổi.
Một người dân câu cá bên đường cho biết khoảng nửa đêm, ông nghe thấy tiếng một chiếc xe rơi xuống nước, nhưng không biết đó là loại xe gì. Ông chỉ thấy đèn hậu nhấp nháy và chiếc xe từ từ chìm xuống kênh, vì vậy ông đã lập tức báo cảnh sát.
Người dân địa phương thông tin, họ đã nhìn thấy chiếc xe này chạy quanh tỉnh Lopburi và các khu vực lân cận. Hiện chưa rõ đó có phải là taxi hay không. Các nhà chức trách sẽ tiếp tục điều tra để xác nhận điều này.
Về hai thi thể, bác sĩ pháp y từ Bệnh viện Ananthamahidol đã tiến hành khám nghiệm tử thi sơ bộ. Sau đó, điều tra viên đã gửi các thi thể đến Viện Khoa học Pháp y thuộc Bộ Tư pháp để khám nghiệm kỹ lưỡng hơn nhằm xác định nguyên nhân tử vong chính xác.
Tiến sĩ Anjali Rajpal, nhà sáng lập Beverly Hills Dental Arts (Mỹ), cho biết đánh răng buổi sáng không chỉ giúp hơi thở thơm mát mà còn là bước quan trọng bảo vệ sức khỏe răng miệng cũng như sức khỏe toàn thân.
Theo Tiến sĩ Steven J. Katz, chủ tịch hiệp hội Nha khoa nội nha Mỹ, duy trì thói quen đánh răng, dùng chỉ nha khoa và khám răng định kỳ là nền tảng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Vì sao nên đánh răng trước khi ăn sáng?
Trong lúc ngủ, lượng nước bọt tiết ra giảm đáng kể. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi và mảng bám tích tụ trên bề mặt răng. Nếu ăn sáng ngay, vi khuẩn sẽ kết hợp với đường và tinh bột trong thực phẩm để tạo axit, làm tăng nguy cơ sâu răng.
Đánh răng ngay sau khi thức dậy giúp loại bỏ phần lớn vi khuẩn và mảng bám hình thành suốt đêm, đồng thời giảm hôi miệng buổi sáng.
Tiến sĩ Katz cho biết điều này đặc biệt quan trọng với những người có thói quen thở bằng miệng khi ngủ. Việc thở bằng miệng khiến khoang miệng khô hơn, lượng nước bọt giảm, từ đó tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Một lợi ích khác của việc đánh răng trước bữa sáng là kem đánh răng sẽ để lại trên bề mặt răng một lớp fluoride hoặc các khoáng chất như hydroxyapatite, canxi phosphate. Lớp bảo vệ này giúp men răng chống chịu tốt hơn trước axit từ thực phẩm và đồ uống, nhất là khi bữa sáng có cà phê, nước cam hoặc các món nhiều đường.
Có cần đánh răng thêm sau bữa sáng?
Nếu muốn đánh răng lần nữa sau khi ăn, nên chờ ít nhất 30 phút. Nguyên nhân là thực phẩm và đồ uống có tính axit sẽ làm men răng mềm đi trong thời gian ngắn. Đánh răng ngay lúc này có thể vô tình làm mòn lớp men bảo vệ.
Tiến sĩ Rajpal cũng lưu ý những người bị lộ chân răng, men răng mỏng hoặc răng nhạy cảm không nên đánh răng quá nhiều lần trong ngày vì có thể khiến tình trạng ê buốt nghiêm trọng hơn.
Ngoài thời điểm đánh răng, kỹ thuật cũng đóng vai trò quan trọng. Chải quá mạnh không giúp răng sạch hơn mà còn làm tụt nướu, mòn men răng và tăng nguy cơ ê buốt.
Các nha sĩ khuyến nghị sử dụng bàn chải lông mềm, thao tác nhẹ nhàng và hạn chế lạm dụng các loại kem đánh răng có tính mài mòn cao như một số sản phẩm chứa than hoạt tính, baking soda hoặc chất làm trắng.
Nếu đã đánh răng trước bữa sáng nhưng vẫn muốn làm sạch khoang miệng sau khi ăn hoặc uống cà phê, các chuyên gia khuyên nên súc miệng bằng nước hoặc nước súc miệng không chứa cồn thay vì đánh răng ngay.
Khi nào nên đánh răng sau bữa trưa?
Đối với phần lớn người trưởng thành, đánh răng hai lần mỗi ngày, vào buổi sáng và trước khi đi ngủ, đã đủ duy trì sức khỏe răng miệng.
Tuy nhiên, đánh răng sau bữa trưa có thể mang lại lợi ích nếu bạn thuộc một trong các nhóm sau: có nguy cơ sâu răng hoặc viêm nướu cao; vừa ăn thực phẩm nhiều đường, dính hoặc có tính axit; đang niềng răng hoặc sử dụng các khí cụ chỉnh nha dễ mắc kẹt thức ăn; hoặc phải làm việc, di chuyển nhiều giờ và không thể đánh răng lại đến cuối ngày.
Trong những trường hợp này, cũng nên chờ khoảng 30 phút sau bữa ăn trước khi đánh răng để hạn chế nguy cơ làm mòn men răng.
Sáu thói quen giúp đánh răng hiệu quả hơn
Ngoài việc lựa chọn đúng thời điểm, các nha sĩ khuyến nghị duy trì một số thói quen đơn giản để nâng cao hiệu quả chăm sóc răng miệng.
- Dùng chỉ nha khoa trước khi đánh răng. Một số nghiên cứu cho thấy cách này giúp loại bỏ mảng bám ở kẽ răng tốt hơn và tăng lượng fluoride lưu lại trên bề mặt răng.
- Duy trì ít nhất hai phút để làm sạch toàn bộ các mặt răng.
- Khi chải, hãy đặt bàn chải nghiêng khoảng 45 độ về phía viền nướu. Đây là vị trí mảng bám dễ hình thành nhất. Đồng thời, làm sạch lưỡi để giảm vi khuẩn gây hôi miệng.
- Bàn chải điện không phải lựa chọn bắt buộc. Theo Tiến sĩ Rajpal, một chiếc bàn chải thông thường vẫn có thể làm sạch hiệu quả nếu sử dụng đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, bàn chải điện có ưu điểm là tích hợp bộ hẹn giờ và cảm biến lực, giúp hạn chế việc chải quá mạnh.
- Sau khi đánh răng, chỉ nên nhổ bọt kem đánh răng thay vì súc miệng ngay bằng nước. Việc này giúp fluoride lưu lại trên bề mặt răng lâu hơn, hỗ trợ tái khoáng hóa và tăng cường men răng.
- Thay bàn chải hoặc đầu bàn chải điện khoảng ba tháng một lần, hoặc sớm hơn nếu lông bàn chải đã xòe. Bàn chải nên được dựng thẳng và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng khí để hạn chế vi khuẩn phát triển.
Cá bống tượng là loài cá cá có hình dáng đẹp, một trong hai loại cá nước ngọt có giá trị cao nhất tại Cà Mau. Thân cá tròn, có vằn nâu loang lổ trên nền đen bóng. Đuôi cá hình chữ V nổi bật, vây cá thì luôn xòe hết cỡ trong quá trình bơi.
Có kích thước to nhất trong họ cá bống nước ngọt, cá bống tượng có trọng lượng khoảng 1-2 lạng, loại to có thể lên đến 0,5kg – 1kg, thậm chí cá biệt có con nặng 5kg.
Dù hình dáng hơi tối màu do thói quen sinh sống trong bùn, nhưng cá bống tượng được đánh giá cao về chất lượng thịt. Thịt cá màu trắng, có độ dai nhẹ tương tự thịt gà, mùi vị ngọt thanh, không tanh và không bị bã. Thịt cá không quá dày song vị ngọt đặc trưng và độ dai tự nhiên khiến món ăn được đánh giá cao.
Trước đây, cá bống tượng chủ yếu xuất hiện ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, hiếm khi có mặt ở thị trường miền Bắc. Nhưng vài năm gần đây, người nuôi tại miền Trung và miền Bắc – đặc biệt là vùng hồ sông Đà – bắt đầu phát triển loài cá này giúp nguồn cung trở nên dồi dào hơn.
Cá bống tượng xưa không ai ăn, giờ thành đặc sản được bán với giá cao.
Theo khảo sát giá cá bống tượng khá đa dạng, cá bống nuôi ở Vĩnh Long, Cà Mau... có kích thước lớn, giá dao động 200.000–450.000 đồng/kg, tùy loại. Loại cá lớn, hiếm và trọng lượng đồng đều mức giá gần 500.000 đồng/kg. Trong khi đó cá bống tượng sông Đà chủ yếu là loại nhỏ, được bán với giá khoảng 140.000 - 160.000 đồng/kg, 1kg được khoảng 6-8 con cá.
Lý giải việc cá bống tượng trước đây ít người ăn, anh Hoàng - một chủ cửa hàng hải sản cho biết, loại cá này có hình dạng đặc biệt, do hay vùi mình trong bùn nên tối thui, kích thước nhỏ hơn so với các loại cá quả, cá trắm, thịt cũng không dày lại nhiều xương nên nhiều người ban đầu hơi e dè. Nhưng ai đã ăn thử thì sẽ thích vì cá ngọt thịt và không bị bã.
"Cá bống có thể chui xuống bùn sâu, có thể đến cả mét và nằm ở đó hàng giờ đồng hồ khi gặp kẻ thù tấn công. Ban ngày là thời điểm chúng hay vùi mình trong bùn nhiều nhất nên khó đánh bắt. Hiện tại cá bống tượng đã được nhân giống thành công không chỉ ở miền Nam, miền Trung mà cả miền Bắc, vùng sông Đà cũng nuôi loại cá này nên nguồn hàng dồi dào", anh Hoàng nói.
Thịt cá màu trắng tinh, khi ăn có độ dai kiểu thịt gà.
Theo chủ cửa hàng hải sản, cá bống tượng được xem là 1 trong 2 loại "vua cá nước ngọt" ở Cà Mau, vì giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao. Ðây vốn là mặt hàng chủ yếu được xuất bán sang thị trường nước ngoài như Trung Quốc, Ðài Loan và được cung ứng cho các điểm chợ đầu mối, quán ăn, nhà hàng, chế biến thành những món ăn cao cấp.
