Chuyện “măng mọc nhưng tre chưa già” đang là thực tế dễ thấy ở đội tuyển Việt Nam. Dù có lứa U.23 vô địch Đông Nam Á, SEA Games và đoạt hạng ba châu Á, nhưng HLV Kim Sang-sik không sử dụng bất cứ nhân tố trẻ nào ở 2 trận đấu gần nhất của đội tuyển quốc gia.
HLV Kim Sang-sik có lý do khi vẫn ưu tiên lớp cựu binh. Thế hệ của Hoàng Hên, Xuân Son, Quang Hải, Hoàng Đức, Xuân Mạnh, Tiến Anh, Duy Mạnh… vẫn có thể cáng đáng ở đội tuyển quốc gia thêm tối thiểu 2 đến 3 năm nữa.
Tuy nhiên, cuộc chuyển giao sớm muộn sẽ đến, đặc biệt là trên tuyến tiền đạo vốn dĩ đang mỏng người và cần thêm sức cạnh tranh. Sau khi gạch tên Tiến Linh bởi phong độ yếu kém, ông Kim hiện chỉ còn trong tay Xuân Son (1997), Tuấn Hải (1998), Việt Cường và Gia Hưng (cùng sinh năm 2000).
Cơn khát tiền đạo giỏi đã đeo bám bóng đá Việt Nam suốt nhiều năm. Giai đoạn đỉnh cao cùng đội tuyển Việt Nam (2018-2022), HLV Park Hang-seo từng tuyên bố chỉ có 3 tiền đạo đáp ứng yêu cầu, đó là Công Phượng, Tiến Linh và Đức Chinh.
Lúc này, cả ba không còn sức cạnh tranh ở đội tuyển. Đó là lý do khi cánh cửa nhập tịch ngoại binh mở ra, vị trí đầu tiên mà HLV Kim Sang-sik bổ sung chính là trung phong.
Xuân Son đã tỏa sáng với 7 bàn thắng, mang về chức vô địch AFF Cup 2024 cho đội tuyển Việt Nam. Thế nhưng, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Đội tuyển quốc gia có thể cởi mở với ngoại binh nhập tịch, song cần tự đi trên đôi chân của mình: phát triển lứa nội binh, Việt kiều, với những nhân tố mang dòng máu Việt, để xây dựng tương lai bền vững.
Tương lai ấy nằm ở những chân sút “tài không đợi tuổi” như Đình Bắc, Ngô Đăng Khoa, hay Việt kiều Lee Williams.
Dù vua phá lưới V-League mùa này nhiều khả năng lại thuộc về ngoại binh, nhưng các chân sút trẻ xứng đáng được vinh danh nhờ phong độ quật khởi.
Đình Bắc là lá cờ đầu của thế hệ mới, khi ghi 10 bàn (chỉ trong 7 trận gần nhất) ở V-League để đua sòng phẳng với Hoàng Hên trong danh sách các chân sút nội hay nhất.
Cầu thủ sinh năm 2004 trưởng thành trong hệ thống chiến thuật đề cao triết lý kiểm soát, ban bật và triển khai bóng ở cường độ cao của HLV Alexandre Polking. Chiến lược gia Brazil đã xây dựng môi trường tấn công đậm đặc, giúp những ngôi sao có thừa sức trẻ và khát vọng như “cá gặp nước”, phát huy tối đa tiềm năng.
Sau khi bị loại khỏi danh sách chính thức tại AFF Cup 2024, Đình Bắc sẽ trở lại AFF Cup 2026 với vị thế mới. Anh là vua phá lưới U.23 châu Á 2026, đầu tàu hàng công CLB CAHN với bản lĩnh dạn dày đúc kết sau biến cố, cùng tư duy ngày càng hoàn thiện. Đình Bắc đủ sức cạnh tranh sòng phẳng suất đá chính, không chỉ tại AFF Cup 2026, mà còn là Asian Cup 2027 hay vòng loại World Cup 2030.
Dù chưa định hình lối chơi như CLB CAHN, nhưng CLB Công an TP.HCM lại là vườn ươm của những tài năng trẻ xuất chúng như Ngô Đăng Khoa, Lee Williams.
Đăng Khoa (sinh năm 2006) đã có quốc tịch Việt Nam, sẵn sàng khoác áo U.23 đá ASIAD 20. Nhờ được các HLV Lê Huỳnh Đức và Phùng Thanh Phương trao gửi niềm tin, Đăng Khoa đã hòa nhập rất nhanh với đội bóng mới.
Thể hình khiêm tốn (1,65 m) không phải trở ngại, khi Đăng Khoa nhanh, khỏe và lì đòn, có thể cày ải cường độ cao ở cánh trái. 3 bàn thắng trong mùa đầu chơi cho CLB Công an TP.HCM là khởi đầu hứa hẹn, để tiền đạo Việt kiều Úc viết nên hành trình mới. tại quê hương thứ hai.
Lee Williams (sinh năm 2007) chơi càng ngày càng hay, khi đã ghi 6 bàn trong mùa đầu bước đến V-League. Tiền đạo Việt kiều Anh là mẫu trung phong hiện đại với chiều cao tốt (1,9 m), tì đè và không chiến tốt, xử lý một chạm thông minh.
Pha đánh đầu dội khung gỗ rồi băng vào tự đệm bóng ghi bàn trước Ninh Bình là phiên bản hiệu quả, lì lợm mà một tiền đạo phải có. Hay trước đó, Lee Williams cũng xé lưới Đà Nẵng trên chấm phạt đền. Việc được giao sút phạt đền là sự chứng nhận cho bản lĩnh của cầu thủ mới 19 tuổi.
Lee Williams, Ngô Đăng Khoa, Đình Bắc… còn cả khoảng trời phía trước và sẽ hay hơn, nếu được ra sân thường xuyên và phát triển đúng hướng. Tương lai đội tuyển phải thuộc về người trẻ, với khát khao cống hiến và tư duy cởi mở như vậy.
Vào tháng 3.2023, sau rất nhiều năm chờ đợi thủ môn Nguyễn Filip đã toại nguyện khi đặt bút ký vào bản hợp đồng 3 năm với CLB CAHN, một bước đệm quan trọng để sau đó anh đủ điều kiện trở thành công dân Việt Nam và khoác áo đội tuyển quốc gia.
Sau 3 năm, Nguyễn Filip đã giành được nhiều thành công nhưng cũng có những đoạn trầm, khi phong độ có phần đi xuống và nhận được nhiều hoài nghi lẫn chỉ trích. Có lúc anh mất vị trí ở đội tuyển Việt Nam, nhưng sau đó đã tìm được phong độ đúng với đẳng cấp của mình.
Trưa ngày 2.6, Nguyễn Filip chia sẻ đặc biệt khi sắp hết hợp đồng: "Khi đặt bút ký hợp đồng 3 năm vào năm 2023, tôi tin vào thành công nhưng thực tế đã vượt xa mọi kỳ vọng.
Trong 3 năm qua, chúng ta đã cùng nhau giành 2 chức vô địch quốc gia, Cúp quốc gia, Siêu cúp và tôi còn có vinh dự được khoác áo đội tuyển Việt Nam. Chúng ta đã chinh phục mọi danh hiệu có thể.
Tôi xin chân thành cảm ơn CLB CAHN và người hâm mộ vì cơ hội và sự ủng hộ tuyệt vời. Và cũng xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến những người ghét tôi (haters).
Những lời chỉ trích và hoài nghi của các bạn chính là động lực thúc đẩy tôi tiến bộ hơn mỗi ngày để chạm tay vào tất cả những danh hiệu này. Mỗi thành công đều thúc đẩy tôi tiến xa hơn và tôi đã sẵn sàng đón nhận những thử thách mới ở phía trước...".
Chia sẻ bất ngờ của Nguyễn Filip khiến CĐV bất an khi hợp đồng của anh với nhà đương kim vô địch V-League sắp kết thúc. Nhưng thủ thành sinh năm 1992 đã nhanh chóng trấn an người hâm mộ rằng đây chỉ là tóm tắt công việc trong 3 năm chứ không phải thư chia tay.
Theo tìm hiểu của Báo Thanh Niên, CLB CAHN và Nguyễn Filip vẫn muốn tiếp tục gắn bó với nhau, đang đàm phán cho bản hợp đồng mới. Cả 2 chỉ còn cần thống nhất vài chi tiết nhỏ trước khi chính thức đặt bút ký vào bản hợp đồng mới.
Tờ Siam Sport của Thái Lan phân tích về điểm mạnh và điểm yếu của cầu thủ Thái Lan trong vài năm qua: "Cầu thủ Thái Lan giàu kỹ thuật, có sự sáng tạo trong lối chơi. Tuy nhiên, bóng đá Thái Lan chưa bao giờ thành công với các HLV người Hàn Quốc nổi tiếng về mặt kỷ luật. Đấy là 1 trong những lý do mà CLB Kanchanaburi Power chiêu mộ HLV Park Hang-seo về với mình, thay đổi tính kỷ luật của cầu thủ Thái Lan.
Nếu ông Park thành công ở CLB Kanchanaburi Power trong thời gian tới, điều đó chắc chắn sẽ thúc đẩy các đội bóng khác của Thái Lan thay đổi cho phù hợp. Vì thế, sự xuất hiện của HLV Park Hang-seo ở Thái Lan trong mùa bóng tới sẽ giúp cho sân cỏ ở đây giàu sức hút hơn".
Nhận định của tờ Siam Sport phần nào chỉ ra rằng về tính kỷ luật chiến thuật, giới cầu thủ Việt Nam hiện đã vượt mặt giới cầu thủ Thái Lan. Điều đó giúp cho bóng đá Việt Nam rất thành công với các HLV người Hàn Quốc nổi tiếng về kỷ luật, trong khi bóng đá Thái Lan có dấu hiệu thụt lùi trong vài năm gần nhất.
Trước đó, tờ Bola Sport của Indonesia từng có nhận định tương tự: "Các cầu thủ trẻ của Việt Nam ngày nay vừa được trang bị chất kỹ thuật của bóng đá Nam Mỹ, vừa được rèn luyện tính kỷ luật của bóng đá châu Âu. Kết quả là bóng đá Việt Nam trở thành nền bóng đá mạnh nhất Đông Nam Á trong khoảng 5 năm gần nhất. Họ thâu tóm gần hết các danh hiệu quan trọng của bóng đá khu vực".
Chất kỹ thuật giúp cho cầu thủ Việt Nam ngày nay chơi kiểm soát bóng tốt hơn hầu hết các đội bóng ở Đông Nam Á, kể cả các đội tuyển Thái Lan. Bằng chứng là trong trận chung kết SEA Games 33 năm 2025, đội tuyển U.23 Việt Nam giữ bóng tốt hơn, phối hợp hay hơn hẳn đội tuyển U.23 Thái Lan. Khi đó, chúng ta mới là đội tấn công chủ động, còn U.23 Thái Lan là đội buộc phải chơi phòng ngự phản công, hình ảnh trái trước hoàn toàn với những gì mà người hâm mộ bóng đá Đông Nam Á quen thuộc trong các cuộc đối đầu giữa các đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan nhiều năm trước.
Còn về tính kỷ luật, đặc biệt là kỷ luật chiến thuật cao giúp các đội tuyển Việt Nam gần như thành công tuyệt đối khi đối đầu với các đội bóng ở Tây Á trong thời gian gần nhất. Riêng 2 giải đấu trẻ cấp độ châu Á từ đầu năm 2026 đến giờ, các đại diện của bóng đá Việt Nam đều toàn thắng trước các đội bóng mạnh của Tây Á.
Cụ thể, U.23 Việt Nam thắng Jordan 2-0, Ả Rập Xê Út 1-0 (vòng bảng), thắng UAE 3-2 (tứ kết) tại giải U.23 châu Á 2026. Đội tuyển U.17 Việt Nam thắng U.17 Yemen 1-0, thắng UAE 3-2 tại vòng bảng giải U.17 châu Á 2026. Các đội bóng Tây Á yếu về kỷ luật chiến thuật, nhưng không phải nền bóng đá ở Đông Nam Á nào cũng biết tận dụng điểm yếu này của đối thủ, ngoại trừ các đội tuyển Việt Nam. Điều đó phản ánh tính kỷ luật của giới cầu thủ Việt Nam khá cao.
Đấy là chi tiết mà giới bóng đá và giới truyền thông Thái Lan đã bắt đầu ghi nhận. Họ dần chỉ ra điểm kém của mình, ngầm thừa nhận điểm mạnh của giới bóng đá Việt Nam, của giới cầu thủ Việt Nam. Những điểm mạnh đó của bóng đá nước ta dùng để trang bị cho các cầu thủ từ hàng thập kỷ, thông qua việc miệt mài đào tạo cầu thủ trẻ, cũng như hệ thống hóa các giải đấu trẻ cấp quốc gia. Điều đó giúp cho cầu thủ Việt Nam ngày nay thể hiện kỹ thuật, tư duy, kỷ luật chiến thuật một cách hết sức tự nhiên khi tham dự các giải quốc tế!
Khác với nhiều người tiền nhiệm, De la Fuente gắn bó lâu năm với Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha (RFEF). Ông gia nhập RFEF từ 2013, dẫn dắt các đội U19, U21 và Olympic trước khi tiếp quản đội tuyển quốc gia.
Tháng 5/2013, ông được bổ nhiệm dẫn dắt U19 Tây Ban Nha và giúp đội vô địch U19 châu Âu năm 2015 tại Hy Lạp, khi thắng Nga 2-0 ở chung kết.
De la Fuente trở thành HLV U21 Tây Ban Nha từ năm 2018, sau khi Albert Celades từ chức. Ông tiếp tục gặt hái thành công khi cùng Tây Ban Nha thắng Italy 3-2 ở trận tranh HC vàng Đại hội Thể thao Địa Trung Hải Tarragona 2018 rồi thắng Đức 2-1 ở chung kết U21 châu Âu năm 2019.
De la Fuente sau đó dẫn dắt Tây Ban Nha dự Olympic Tokyo 2020, giải đấu bị lùi lịch một năm. Đại diện châu Âu vào chung kết nhưng thua 1-2 trước Brazil.
Sau khi Tây Ban Nha bị Morocco loại ở vòng 1/8 World Cup 2022 dưới thời Luis Enrique, De la Fuente được bổ nhiệm làm HLV trưởng trong bối cảnh vấp phải không ít hoài nghi. Tuy nhiên, những danh hiệu liên tiếp cùng triết lý xây dựng tập thể gắn kết thay vì chỉ tập hợp các ngôi sao đã giúp ông chứng minh lựa chọn của RFEF là đúng đắn.
De la Fuente giúp Tây Ban Nha lần đầu vô địch UEFA Nations League năm 2023, khi thắng Croatia 5-4 trong loạt đá luân lưu ở chung kết tại Rotterdam. Sau đó, Tây Ban Nha tiếp tục đăng quang Euro 2024 khi hạ Anh 2-1 ở chung kết trên đất Đức. Đoàn quân dưới trướng De la Fuente có hành trình vô địch hoàn hảo, khi phá kỷ lục ghi bàn và trở thành đội đầu tiên toàn thắng trong một kỳ Euro.
Năm 2025, De la Fuente tiếp tục đưa Tây Ban Nha vào chung kết Nations League. Tại đây, họ hòa Bồ Đào Nha 2-2 qua 120 phút, rồi thua 3-5 trong loạt luân lưu.
Tổng cộng, De la Fuente đoạt năm danh hiệu qua các cấp độ đội tuyển Tây Ban Nha - thành tích không HLV nào chạm tới. Giờ đây, nhà cầm quân 65 tuổi hướng tới danh hiệu thứ sáu, khi cùng Tây Ban Nha gặp Argentina ở chung kết World Cup 2026 ngày 19/7. Nếu thắng, ông sẽ tái lập thành tích của Vicente del Bosque, HLV từng giúp Tây Ban Nha giành một chức vô địch World Cup (năm 2010) và một Euro (2012).
Một trong những yếu tố tạo nên thành công của De la Fuente là sự am hiểu sâu sắc hệ thống bóng đá Tây Ban Nha. Trước khi dẫn dắt ĐTQG, ông có gần một thập kỷ làm việc ở các đội trẻ của Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, từ U19, U21 đến Olympic. Nhờ đó, nhiều học trò từng vô địch châu Âu cấp U21 dưới thời ông như Mikel Merino, Dani Olmo, Mikel Oyarzabal, Fabian Ruiz hay Unai Simon tiếp tục trở thành trụ cột ở đội tuyển quốc gia.
De la Fuente nhiều lần khẳng định ông đặt niềm tin vào những cầu thủ trưởng thành từ hệ thống đào tạo của bóng đá Tây Ban Nha. Theo ông, đó không phải lựa chọn mang tính hình thức mà xuất phát từ niềm tin vào quá trình phát triển của các cầu thủ, cũng như sự thấu hiểu văn hóa đội tuyển và triết lý chơi bóng chung.
Về chuyên môn, Tây Ban Nha dưới thời De la Fuente vẫn duy trì lối chơi kiểm soát bóng, nhưng thực dụng và trực diện hơn so với giai đoạn trước. Đội bóng sử dụng trung phong cắm thường xuyên hơn, tăng các pha tạt bóng vào vòng cấm và khai thác đa dạng các phương án tấn công, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào những đường chuyền ngắn.
