Trong thời kỳ bão giá, nhiều người tìm mọi cách để thắt chặt chi tiêu, song việc tiết kiệm không đúng chỗ lại dẫn đến hậu quả phải tiêu tốn gấp hàng chục lần khi nhập viện. Bác sĩ Liêu Kế Đỉnh (Liao Chi-ting), chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện Tưởng niệm Trường Canh Lâm Khẩu, Đài Loan (Trung Quốc), cảnh báo những quyết định “tiết kiệm tiền” trong vô thức ở cuộc sống hàng ngày có thể dần dần đẩy con người đến gần hơn với giường bệnh. Ông cảnh báo: “Ung thư thực sự có thể do tích cóp, tiết kiệm sai chỗ mà ra”.
Mối nguy hại đầu tiên đến từ việc tiết kiệm thực phẩm. Trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Liêu chia sẻ câu chuyện về một gia đình 3 người cùng bị ung thư đường tiêu hóa do có thói quen ăn thức ăn thừa suốt một thời gian dài. Chuyên gia ung bướu với 30 năm kinh nghiệm giải thích tủ lạnh giúp thức ăn lâu hỏng hơn nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn. Đặc biệt, các loại rau xanh khi để qua đêm có thể sản sinh ra lượng lớn nitrite, một chất nếu hấp thụ thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư hệ tiêu hóa. Vì vậy, tốt nhất nên nấu lượng thức ăn vừa đủ và dùng hết ngay trong một bữa.
Bác sĩ cho hay thế hệ đi trước thường coi trọng đức tính cần kiệm và giữ tư duy thực phẩm hễ còn nhìn thấy ăn được thì không nên vứt bỏ. Lối suy nghĩ này dẫn đến thói quen mua các loại rau củ quả giảm giá không còn tươi ngon hoặc tích trữ thực phẩm quá hạn trong tủ lạnh với lầm tưởng chỉ cần cắt bỏ phần hư hại là có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng những hành vi tưởng chừng như thông minh và tránh lãng phí này thực chất lại đang gieo mầm tai họa cho sức khỏe lâu dài.
Theo bác sĩ Liêu, một khi thực phẩm đã bị nấm mốc, chúng có thể sản sinh ra aflatoxin, một chất gây ung thư nhóm 1, và việc tiêu thụ lâu dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư gan. “Người tiêu dùng có thể chỉ nhìn thấy một vùng mốc nhỏ bằng mắt thường nhưng các sợi nấm thực tế đã đâm sâu vào những vị trí không thể nhìn thấy. Việc đánh đổi sức khỏe để tiết kiệm một chút chi phí hoàn toàn không xứng đáng”, bác sĩ Liêu nói.
Thực phẩm quá hạn đồng nghĩa với nguy cơ vi khuẩn sinh sôi, gây viêm dạ dày ruột, nôn mửa và các triệu chứng khó chịu cho cơ thể. Về lâu dài, tình trạng này sẽ làm tổn thương chức năng tiêu hóa, dẫn đến khả năng hấp thụ kém, từ đó làm suy giảm hệ miễn dịch và tạo cơ hội cho các tế bào ung thư phát triển.
Bên cạnh đó, nhiều người thường xuyên sử dụng các loại thực phẩm siêu chế biến như xúc xích nhằm mục đích tiết kiệm thời gian và chi phí. Tuy nhiên, các nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng lớn đường, muối cùng nhiều loại chất phụ gia. Việc tiêu thụ chúng trong thời gian dài không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn làm tăng nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư.
Một thói quen tiết kiệm sai lầm khác là việc tái chế dầu ăn nhiều lần. Bác sĩ Liêu dẫn chứng trường hợp một nam bệnh nhân ngoài 50 tuổi bị ung thư gan cách đây vài năm do thói quen tiết kiệm, thường xuyên giữ lại dầu ăn đã qua sử dụng để chiên rán nhiều lần thay vì vứt bỏ. Ông cho biết dù nguyên nhân dẫn đến ung thư gan rất phức tạp nhưng dầu ăn bị đun nóng lặp đi lặp lại sẽ sản sinh ra các axit béo chuyển hóa và các sản phẩm oxy hóa. Những chất này gây áp lực kéo dài lên gan, trở thành một trong những tác nhân quan trọng kích thích tế bào ung thư phát triển.
Ngoài ra, việc tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu xong để tiết kiệm điện cũng là một tác nhân gây bệnh dễ bị bỏ qua. Bác sĩ Liêu cho hay nhiều gia đình có thói quen tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu nướng, tuy nhiên khói bếp chứa nhiều chất độc hại, đặc biệt là các hạt bụi mịn lơ lửng và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi sinh ra từ quá trình chiên xào ở nhiệt độ cao. Việc hít phải lượng khói này trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi. Cách xử lý đúng là bật máy trước khi nấu và duy trì thêm từ 3 đến 5 phút sau khi tắt bếp nhằm đảm bảo không khí lưu thông hoàn toàn.
Bên cạnh lối sống và chế độ ăn uống, việc bỏ qua kiểm tra sức khỏe định kỳ vì tiếc chi phí hoặc mang tâm lý né tránh cũng khiến nhiều người mất đi giai đoạn vàng để điều trị. Bác sĩ cho biết nhiều bệnh ung thư hoàn toàn không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, đến khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu khó chịu thì bệnh thường đã tiến triển đến giai đoạn giữa hoặc cuối. Hơn nữa, việc điều trị ung thư giai đoạn đầu tương đối đơn giản và ít tốn kém, trong khi ở giai đoạn muộn, không chỉ độ khó của phác đồ tăng lên đáng kể mà chi phí cũng nhân lên gấp nhiều lần.
“Khám sức khỏe định kỳ giống như việc mua bảo hiểm; bình thường có thể thấy chưa cần thiết nhưng lại có thể cứu mạng bạn vào những thời khắc quyết định”, ông nói.
Cuối cùng, lối sống ít vận động do ngại chi phí phòng tập hoặc bận rộn cũng làm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và ung thư. Bác sĩ gợi ý mỗi người chỉ cần tận dụng khoảng thời gian đi làm, giờ nghỉ trưa hoặc sau bữa tối để đi bộ khoảng 30 phút mỗi ngày nhằm bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả nhất.
Người đàn ông 37 tuổi ở TP HCM, bị xuất tinh sớm, bốc thuốc bổ dương của người dân tộc để ngâm rượu uống trong 4 tháng. Do nôn nóng, anh uống quá nhiều, nồng độ cao trong thời gian dài gây ức chế dẫn truyền thần kinh. Bác sĩ yêu cầu anh ngưng thuốc ngay và chờ thời gian để thuốc trong cơ thể được chuyển hóa rồi thải trừ dần, kết hợp dùng một số loại thuốc đặc trị để cải thiện tình trạng khó xuất tinh.
Trường hợp khác, nam, Hà Nội phải nhập viện cấp cứu sau khi uống phải "rượu thuốc tăng cường bản lĩnh phái mạnh" ở quán. Mẫu rượu này sau đó được cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện có hàm lượng thuốc cường dương viagra lớn. Chủ quán rượu đã thừa nhận hành vi pha tân dược vào rượu.
Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, cho biết rượu thuốc là một dạng bào chế điều trị, không phải thuốc bổ dùng mỗi ngày. Rượu thuốc được hiểu nhầm là "bổ" trong dân gian phần lớn đều do truyền miệng, chứ không phải dựa trên chứng cứ y học hiện đại hay lý luận Y học cổ truyền.
Ngoài ra, bồi bổ không phải để "cường tráng cấp tốc" mà là quá trình nuôi dưỡng cơ thể hài hòa, cân bằng âm dương, ngũ hành theo mùa. Nhiều quý ông tin rằng các loại rượu ngâm thảo dược, động vật là 'thần dược' giúp cải thiện bản lĩnh phái mạnh vì nghĩ rượu chất dẫn, giúp các dược liệu ngâm trong nó được thẩm thùy nhanh hơn vào cơ thể. Thực tế, rượu trắng làm dung môi giúp hòa tan và hấp thụ các hoạt chất từ dược liệu (nhân sâm, nhung hươu, ba kích...) tốt hơn, bổ khí huyết, tráng dương.
Song, rượu là chất ức chế thần kinh, có thể gây hại nhiều hơn lợi. Ban đầu, rượu có thể tạm thời tăng ham muốn, tạo cảm giác hưng phấn. Về lâu dài, rượu có thể làm tổn thương hệ thần kinh dẫn đến rối loạn cương dương, tổn thương sinh lý do giảm testosterone, gây giảm ham muốn, giảm chất lượng tinh trùng. Trường hợp lạm dụng có thể gây nghiện hoặc uống quá liều gây tác hại toàn thân như tổn thương gan, tim mạch, hệ thần kinh, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ.
"Khi dùng rượu thuốc để điều trị thì vị thuốc, thang thuốc phải phù hợp với bệnh; còn khi dùng rượu thuốc để bổ thì phải chú ý xem thể trạng cơ thể của người dùng để từ đó chọn loại rượu thuốc phù hợp", bác sĩ nói. Nhiều vị thuốc có độc tính, khi kết hợp với rượu có thể gây ngộ độc gan, thận hoặc tương tác với thuốc Tây y (nếu đang dùng), dẫn đến biến chứng nguy hiểm.
Bác sĩ cho biết bản chất rượu thuốc vẫn là rượu, nhiều loại chứa hàm lượng Methanol cao do pha từ cồn công nghiệp hoặc dùng nguyên liệu có lẫn bã (gỗ). Người làm rượu thường cho loại cồn khô này vào khi chưng cất, khi pha rượu (từ cồn) hay chế rượu thuốc để làm cho rượu ra nhanh hơn, dậy mùi hơn, mà không biết làm như thế là đưa chất độc Methanol vào rượu. Methanol không phải là thực phẩm, vì vậy việc sử dụng các loại rượu có nồng độ Methanol vượt mức quy định (ngưỡng cho phép là <0,1%, nghĩa là trong 1.000ml rượu chỉ có dưới 1ml Methanol) có thể gây ngộ độc.Ngoài ra, mỗi loại rượu thuốc có tác dụng khác nhau, cần dùng đúng chỉ định, đúng liều lượng (thường chỉ 1 ly nhỏ/ngày). Rượu thuốc không dùng thay thế điều trị y tế hiện đại mà là dược phẩm, cần sử dụng hợp lý.Bác sĩ khuyên chỉ dùng rượu ethanol chuẩn, rõ nguồn gốc, có kiểm định an toàn thực phẩm. Nồng độ phù hợp để ngâm và uống: 40–45% ethanol. Không tự ý ngâm rượu thuốc mà không hiểu rõ tác dụng, liều lượng, hoặc không có chỉ định của thầy thuốc có chuyên môn.Thùy AnNguồn: https://vnexpress.net/lam-tuong-uong-ruou-thuoc-de-bo-duong-5056179.html
Thời gian qua, lực lượng chức năng phanh phui nhiều cơ sở sản xuất quy mô lớn dùng hóa chất ngụy tạo thịt bò tung ra thị trường. Các đối tượng gian lận dùng thịt heo sề làm nguyên liệu gốc, trộn cùng muối công nghiệp Sodium Metabisulfite, huyết heo và chất tạo màu. Sau công đoạn tẩm ướp tinh vi đánh lừa thị giác, gian thương đóng gói, cấp đông sản phẩm và bán cho người dân dưới mác hàng nguyên chất.
BS.CK1 Bùi Hoàng Bích Uyên, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP HCM, cảnh báo các loại hóa chất được sử dụng trong công nghệ làm giả này tiềm ẩn hiểm họa khôn lường đối với sức khỏe con người.
Cụ thể, muối Sodium Metabisulfite và chất tạo màu tổng hợp có khả năng gây dị ứng, kéo theo hàng loạt vấn đề hô hấp, rối loạn thần kinh hoặc hành vi khi cơ thể người tiếp xúc nhiều lần. Nguy hiểm hơn, việc tích tụ các chất độc hại này qua thời gian dài tạo thành tác nhân trực tiếp kích phát bệnh ung thư.
Trong khi đó, các nhà sản xuất chân chính luôn tuân thủ giới hạn quy định nghiêm ngặt khi dùng phụ gia thực phẩm nhằm đảm bảo an toàn.
Để bảo vệ gia đình, người nội trợ hoàn toàn tự vạch trần chiêu trò này ngay tại chợ thông qua xúc giác, thị giác, thử nước và nhận diện mùi vị. Ở thao tác đầu tiên, người mua chỉ cần ấn mạnh và miết ngón tay lên bề mặt tảng thịt. Sản phẩm ngâm tẩm hóa chất lập tức lem phẩm màu hoặc huyết bám bên ngoài vào tay, đồng thời cho cảm giác bở, thớ to, ngắn, thiếu độ đàn hồi. Ngược lại, thịt bò chuẩn luôn giữ màu đỏ tự nhiên từ sâu trong cơ, thớ nhỏ mịn, dẻo và dính nhẹ vào ngón tay người chạm.
Khi quan sát hình thái, khách hàng tinh mắt sẽ thấy hàng thật đồng nhất màu đỏ tươi hoặc sẫm từ ngoài vào trong, kèm lớp mỡ vàng nhạt đặc trưng. Trong khi đó, hàng giả mạo mang màu đỏ rực lớp vỏ ngoài nhưng nhạt thếch bên trong, lộ ra mỡ trắng đục của heo hoặc mỡ bò do gian thương cố tình đắp vào. Nếu vẫn hoài nghi, người mua hãy yêu cầu tiểu thương cắt một mẩu nhỏ và ngâm ngay vào ly nước sạch. Nước ngâm hàng giả nhanh chóng chuyển màu đỏ đậm, còn bản thân miếng thịt dần nhạt màu.
Về khứu giác và vị giác, thực phẩm chuẩn luôn mang mùi ngai ngái tự nhiên và giữ trọn vị ngọt đậm đà khi nấu chín. Trái lại, hàng ngụy tạo chỉ bốc mùi bò giả tạo ở lớp vỏ ngoài do tẩm huyết, rất nhanh bay hơi. Khi lên bếp, loại thịt này cho vị nhạt nhẽo, thậm chí sực nồng mùi kháng sinh do nguồn heo sề nuôi lâu ngày phát ra.
Bác sĩ khuyến nghị người dân ưu tiên chọn thực phẩm rõ nguồn gốc tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng hoặc điểm bán uy tín. Khách hàng cần tránh xa những sạp chợ bán giá rẻ bất thường hay trưng bày những miếng thịt đỏ rực thiếu tự nhiên. Người đi chợ nên chọn tảng nguyên khối, yêu cầu tiểu thương cắt trực tiếp thay vì lấy hàng thái sẵn hoặc tẩm ướp gia vị, bởi gian thương rất dễ trà trộn phế phẩm vào những loại này.
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết phở là bữa sáng quen thuộc của hàng triệu người Việt, ngon, tiện lợi và dễ ăn. Tuy nhiên, một bát phở rất giàu giá trị dinh dưỡng, thêm thói quen húp cạn nước tiềm ẩn nhiều mối nguy sức khỏe.
Thông thường, một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5g muối, tương đương khoảng 1.000–2.000 mg natri. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày.
"Như vậy, chỉ với thói quen uống hết nước trong một bát phở sáng, cơ thể bạn đã tiếp nhận gần như toàn bộ hạn mức muối cho phép của cả ngày", bác sĩ nói. Ngoài ra, vị mặn trong nước phở thường bị lấn át bởi vị ngọt của xương ninh và các chất điều vị khiến vị giác bị "đánh lừa", vô tình nạp lượng muối vượt ngưỡng mà vẫn thấy vừa miệng.
Ngoài muối, nước dùng ninh từ xương và thịt trong nhiều giờ còn chứa những thành phần gây áp lực lên chuyển hóa. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Một nghiên cứu của Choi và cộng sự trên tạp chí New England Journal of Medicine (2004), cho biết chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan trực tiếp đến việc tăng acid uric máu và nguy cơ bệnh gout.
Một phần chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), đây là yếu tố góp phần làm tăng Cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu phân tích nước hầm xương chứa vi lượng kim loại nặng như chì giải phóng từ xương động vật.
"Dù nồng độ ở mức thấp, việc sử dụng lặp lại mỗi ngày trong thời gian dài vẫn đặt ra bài toán về sự tích lũy sinh học trong cơ thể", bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, dư thừa natri kéo dài là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận hoặc có chức năng thận suy giảm không nên lạm dụng. Người đang điều trị bệnh gout hoặc có nồng độ acid uric cao, người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém nhạy bén cần thận trọng.
Bạn không nhất thiết phải loại bỏ phở ra khỏi thực đơn, nhưng cần thay đổi cách ăn để bảo vệ sức khỏe. Để an toàn, bạn nên thưởng thức phần cái (bánh phở, thịt, rau) và chỉ nên nếm một lượng nhỏ nước dùng để cảm nhận hương vị, không húp cạn. Tăng cường ăn rau xanh, như rau sống hoặc rau chần để bổ sung chất xơ và kali, giúp đào thải bớt natri.
Hạn chế gia vị thêm, như nước mắm hay bột canh tại bàn khi nước phở vốn đã đậm đà. Nên đa dạng thực đơn trong tuần, không nên ăn liên tục bún, phở. Hãy xen kẽ các bữa sáng nhẹ nhàng hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc các món ít nước dùng mặn để bảo vệ sức khỏe.
