Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán siết chặt yêu cầu định danh khách hàng, tăng cường đối chiếu sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID nhằm xác thực chính xác người dùng mở tài khoản, phát hành thẻ và ví điện tử.
NHNN cho biết thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Năm 2025, tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 28 lần GDP, cho thấy sự thay đổi rõ nét trong thói quen thanh toán của người dân.
Riêng trong quý 1 năm nay, giao dịch qua Internet tăng gần 66%, qua điện thoại di động tăng hơn 33%, trong khi thanh toán bằng mã QR tăng hơn 50% về giá trị. Ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm, phản ánh xu hướng thanh toán số ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của các dịch vụ thanh toán trực tuyến là nguy cơ gia tăng các hình thức lừa đảo công nghệ cao. Tội phạm mạng liên tục lợi dụng tài khoản doanh nghiệp “ma”, công nghệ Deepfake, mã độc và các thủ đoạn giả mạo để chiếm đoạt tài sản của khách hàng.
Trước thực trạng này, ngành ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ xác thực sinh trắc học, làm sạch dữ liệu khách hàng, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đến xây dựng hệ thống cảnh báo và ngăn chặn giao dịch rủi ro theo thời gian thực.
Đến ngày 23-3-2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được triển khai tại 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán.
Dữ liệu tập trung của hệ thống SIMO ghi nhận hơn 688.000 bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật.
Không chỉ dừng ở vai trò tập trung dữ liệu, hệ thống còn hỗ trợ cảnh báo trực tiếp tới khách hàng khi phát sinh giao dịch có dấu hiệu rủi ro. Tính đến cuối tháng 3 đã có 3,5 triệu lượt cảnh báo được gửi đi, trong đó hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận được cảnh báo.
Tổng giá trị các giao dịch được ngăn chặn hoặc gián đoạn nhờ cơ chế này lên tới hơn 3.990 tỉ đồng, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu thiệt hại từ gian lận trực tuyến.
Đến cuối tháng 4, con số này tiếp tục tăng cao, hệ thống đã gửi hơn 3,8 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng. Trong đó hơn 1,2 triệu lượt giao dịch đã được khách hàng chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ với tổng giá trị hơn 4.300 tỉ đồng.
Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) – cho biết sự phát triển của các dịch vụ thanh toán nhanh, tức thời luôn đi kèm nguy cơ gia tăng các hành vi lừa đảo và gian lận trên không gian mạng.
Theo ông Tuấn, NHNN đã chủ động hoàn thiện hành lang pháp lý, ban hành nhiều quy định nhằm nâng cao tiêu chuẩn an ninh, an toàn đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán.
Theo đó tối thiểu ba tháng một lần, các tổ chức cung ứng dịch vụ phải đánh giá lỗ hổng bảo mật, cập nhật phiên bản ứng dụng mới nhất và triển khai các biện pháp ngăn chặn giao dịch khi phát hiện nguy cơ bị tội phạm mạng lợi dụng. Trường hợp phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng, đơn vị phải kịp thời khắc phục và áp dụng các biện pháp kiểm soát nhằm bảo vệ khách hàng…
Gần đây, nhiều ngân hàng liên tiếp phát đi cảnh báo về các thủ đoạn mới nhằm chiếm đoạt tài sản.
VPBank cảnh báo thủ đoạn đánh tráo chip trên thẻ thanh toán vật lý, gồm cả thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, để thực hiện giao dịch trái phép mà chủ thẻ không hay biết. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng thường xuyên kiểm tra tình trạng thẻ, ưu tiên thanh toán không tiếp xúc (contactless) và theo dõi biến động giao dịch, liên hệ ngay với ngân hàng nếu thẻ bị mất, bị tráo chip hoặc phát hiện giao dịch lạ.
Vietcombank cho biết xuất hiện nhiều tin nhắn SMS giả mạo thương hiệu ngân hàng với nội dung thông báo điểm thưởng sắp hết hạn. Các tin nhắn này dẫn người dùng tới website giả mạo để đánh cắp thông tin thẻ và mã bảo mật.
Ngân hàng khẳng định không gửi đường link qua SMS hoặc email yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin bảo mật.
Trong khi đó BIDV cảnh báo tình trạng phát tán email giả mạo ngân hàng nhằm dụ khách hàng truy cập đường link độc hại hoặc tải mã độc về thiết bị. Các email này thường tạo cảm giác khẩn cấp. BIDV cho biết mọi thông tin chính thức chỉ được gửi từ các địa chỉ email có đuôi tên miền “bidv.com.vn” và không bao giờ kèm đường link yêu cầu khách hàng xác thực tài khoản.
Techcombank cũng cảnh báo thủ đoạn giả mạo số điện thoại hiển thị khiến cuộc gọi có thể hiện tên ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc người thân trong danh bạ. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ AI để giả lập giọng nói.
Sau khi tạo tâm lý hoang mang hoặc cấp bách, đối tượng lừa đảo sẽ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã OTP. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng ngắt cuộc gọi khi phát hiện dấu hiệu bất thường, xác minh lại thông tin qua các kênh chính thức và tuyệt đối không chia sẻ thông tin tài khoản qua điện thoại.
Không chỉ cảnh báo, một số ngân hàng còn triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro. Agribank cho biết dịch vụ cảnh báo giao dịch nghi ngờ gian lận AgriNotify có khả năng đối chiếu dữ liệu người nhận với nguồn thông tin từ cơ quan chức năng và hệ thống nội bộ trước khi khách hàng chuyển tiền. Đến đầu tháng 4-2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 200.000 lượt cảnh báo, trong đó hơn 91.000 giao dịch được tạm dừng hoặc hủy bỏ, với tổng giá trị hơn 360 tỉ đồng.
Hai tháng qua, nhà máy tấm xi măng sợi DURAflex của Tập đoàn Saint-Gobain tại xã Vĩnh Định (Quảng Trị) ít chịu ảnh hưởng trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, nhờ chuyển đổi từ lò hấp hơi chạy bằng dầu diesel sang sinh khối (biomass).
Nhiên liệu sinh khối (biomass) là một trong những giải pháp giúp cơ sở này trở thành nhà máy tấm xi măng sợi đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận "Zero Carbon" (không phát thải trực tiếp và gián tiếp ở Phạm vi 1 và 2), do Deloitte xác nhận.
"Dùng lò hơi sinh khối trong một khâu sản xuất phần nào giúp nhà máy giảm áp lực, đảm bảo sản xuất liên tục", ông Nguyễn Trường Hải, Tổng giám đốc Saint-Gobain Việt Nam cho biết.
Theo ông Hải, lợi ích không chỉ ở chi phí năng lượng, còn nhiều mặt như cung cấp sản phẩm carbon thấp đáp ứng các quy định chặt chẽ và lộ trình NetZero của Saint-Gobain toàn cầu, Việt Nam vào 2050.
Để tạo ra một tấm xi măng sợi, quá trình sản xuất bắt đầu từ khâu nghiền mịn cát, giấy với nước thành bột sợi, sau đó trộn đều cùng xi măng và phụ gia.
Hỗn hợp này được tạo tấm, cán mỏng và chuyển vào hệ thống hấp áp suất cao nhằm tạo phản ứng vật liệu, giúp tăng độ bền, dẻo của thành phẩm. Suốt quá trình này, nhà máy dùng điện và lò hấp hơi (steam) chạy diesel.
Vận hành từ 2021 với sản lượng khoảng 5-6,5 triệu m2 mỗi năm, quá trình xanh hóa nhà máy khởi động vào 2023, từ việc áp dụng tiêu chuẩn Sản xuất đẳng cấp thế giới (World Class Manufacturing, WCM). Giám đốc nhà máy Phạm Văn Hùng cho biết việc tuân thủ WCM giúp giảm hơn 30% năng lượng tiêu thụ sau hai năm.
Tiếp đến, để xanh hóa năng lượng sử dụng, công ty quyết định chuyển sang dùng lò hấp sinh khối. Họ hợp tác với Vietnam Zerowaste - doanh nghiệp chuyên chuyển đổi phế liệu, chất thải thành năng lượng - để xây lò hơi đốt bằng sinh khối ngay cạnh nhà máy, dẫn nhiệt năng qua đường ống dài 350 m đến khu vực sản xuất.
Hệ thống lò hơi sinh khối đi vào vận hành từ tháng 9 năm ngoái giúp giảm khoảng 2.000 tấn carbon mỗi năm. Với nguồn điện còn lại, nhà máy đã đạt chứng chỉ I-REC cho cả năm 2026. Từ giữa năm ngoái, nhà máy thay toàn bộ xe nâng diesel bằng xe điện.
Cùng với giảm khí CO2, nhà máy đầu tư hệ thống xử lý và tái sử dụng nước, nâng tỷ lệ tái sử dụng lên hơn 60%. Lượng nước tiêu thụ trên mỗi đơn vị sản phẩm giảm gần một nửa so với 2023.
"Kết hợp chuyển đổi xanh với tối ưu quy trình quản lý sản xuất giúp nhà máy tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Đó là điều khác biệt so với nhà máy thông thường", Tổng giám đốc Nguyễn Trường Hải, nhận định.
Ông Hải không tiết lộ chi phí đầu tư cụ thể cho dự án xanh hóa nhà máy tại Quảng Trị, nhưng cho rằng đây là mức hợp lý, được doanh nghiệp hoạch định sẵn.
Theo ông, thách thức chính không ở vốn, mà là góc nhìn và cách tiếp cận vấn đề. Để nhà máy không còn sử dụng nhiên liệu hóa thạch trực tiếp, toàn bộ điện tiêu thụ đều phải đến từ nguồn tái tạo (loại bỏ được Phạm vi 1 & 2, theo Nghị định thư Khí nhà kính - GHG Protocol). Tại Quảng Trị, nguồn sinh khối rất sẵn sàng.
Theo ông, tùy mỗi nhà máy, doanh nghiệp cần đánh giá chính xác đâu là khu vực tiêu thụ nhiều năng lượng hóa thạch. Từ đó, doanh nghiệp bắt đầu đo lường, số hóa, chuẩn hóa và cải tiến.
"Việc đo lường giúp chúng ta thấy được đích đến. Cách tiếp cận của ban lãnh đạo không bắt đầu từ nhận diện, chuẩn hóa, đo lường thì sẽ rất khó", ông nêu kinh nghiệm.
Saint-Gobain thành lập tại Pháp cách đây 361 năm, có mặt tại 80 quốc gia và sở hữu nhà máy ở Việt Nam. Tập đoàn này sản xuất khung xương và tấm trần - tường thạch cao, tấm xi măng, sản phẩm chống thấm, keo dán gạch - chà ron...
Ngoài cơ sở ở Quảng Trị, ông Hải tiết lộ các nhà máy khác thuộc tập đoàn này đều đo lường lượng CO2 phát thải và có chỉ tiêu giảm. Từ chỉ tiêu giảm mỗi năm, công ty có những sáng kiến, dự án để thực hiện. Ông tự tin sớm có thêm nhà máy "NetZero" năm nay, tạo tiền đề sản xuất thêm nhiều sản phẩm carbon thấp.
Theo báo cáo "Vietnam Green Building Market Overview 2025", đến hết năm ngoái, Việt Nam có 780 dự án được chứng nhận công trình xanh, tổng diện tích sàn hơn 18,6 triệu m2, vượt các mục tiêu trước đó.
Xu hướng này xuất phát từ việc các chủ đầu tư ngày càng quan tâm tới các chứng chỉ xanh như LEED, EDGE đến LOTUS. Không dừng lại ở các tòa văn phòng, xu hướng này lan sang cả nhà máy, mở ra cơ hội lớn cho vật liệu xây dựng carbon thấp.
"Các diễn biến hiện rất tích cực khi nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn luật pháp, và vốn hỗ trợ chuyển đổi xanh ngày càng nhiều. Tất nhiên, doanh nghiệp phải có lộ trình rõ ràng", ông Hải nhận định.
Mở màn tuần giao dịch, thị trường chứng kiến giá vàng thế giới ở mức cao, trên 4.226 USD/ounce. Tuy nhiên, cục diện thay đổi nhanh chóng vào giữa tuần khi áp lực bán tháo xuất hiện.
Theo dữ liệu từ Reuters, giá vàng giao ngay có lúc rơi thẳng đứng xuống mức thấp nhất trong hơn 7 tháng qua, chạm đáy tại 3.990 USD/ounce vào phiên ngày 24/6 và tiếp tục bị ép sâu xuống vùng 3.973 USD/ounce, cũng là mức giá thấp nhất của kim loại quý này kể từ tháng 11/2025. Tính chung trong đợt giảm điểm mạnh nhất tuần, vàng đã bốc hơi tổng cộng hơn 193 USD/ounce, tương đương mức giảm 4,59%.
Giá USD duy trì sức mạnh ở mức cao nhất trong 13 tháng cùng những kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ là những nguyên nhân trực tiếp kích hoạt làn sóng tháo chạy khỏi nhóm kim loại quý. Khi đồng USD mạnh lên, vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với các nhà đầu tư nắm giữ những đồng tiền khác, đồng thời chi phí cơ hội cho việc nắm giữ một tài sản không mang lại lợi suất như vàng cũng tăng lên.
Dù vậy, ngay khi chạm đến ngưỡng hỗ trợ tâm lý quan trọng 4.000 USD/ounce, lực cầu bắt đáy đã xuất hiện. Trong hai ngày cuối tuần, giá vàng ghi nhận nhịp hồi phục khá ổn định và chốt phiên gần nhất tại vùng 4.088 USD/ounce.
Mặc dù đã lấy lại được một phần giá trị tổn thất, đợt rung lắc mạnh này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm trước khi các dữ liệu kinh tế quan trọng như Chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) của Mỹ được công bố.
Giới phân tích hạ dự báo, các định chế tài chính nói gì?
Sự biến động khó lường của giá vàng buộc nhiều tổ chức tài chính lớn phải thay đổi góc nhìn ngắn hạn.
Ngân hàng ING mới đây đã hạ dự báo giá vàng trung bình trong giai đoạn tới. Theo đó, định chế này ước tính giá vàng sẽ đạt khoảng 4.300 USD/ounce trong quý III/2026 và nâng lên 4.600 USD/ounce vào quý IV/2026. Các mức dự báo này đều thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng trước đây của chính ngân hàng này là 4.850 USD và 5.000 USD/ounce.
Theo các nhà giao dịch độc lập, việc thị trường bắt đầu định giá khả năng Fed có thể nâng lãi suất ngay từ tháng 9, kết hợp với xu hướng hạ nhiệt của lạm phát đang tạo ra rào cản lớn cho đà bứt phá của vàng. Nhiều khả năng thị trường sẽ bước vào một giai đoạn tích lũy kéo dài do dòng tiền không còn ưu tiên tuyệt đối cho kim loại quý này như giai đoạn đầu năm.
Ngược lại, ở góc nhìn dài hạn hơn, nhóm Chiến lược Đầu tư Toàn cầu của J.P. Morgan Wealth Management vẫn giữ kỳ vọng lạc quan khi dự báo giá vàng có thể kết thúc năm trong khoảng từ 5.500-5.800 USD/ounce. Báo cáo phân tích từ định chế này chỉ ra rằng, dù đã điều chỉnh giảm khá sâu so với mức đỉnh lịch sử 5.594 USD/ounce thiết lập hồi cuối tháng 1, mặt bằng giá vàng hiện tại vẫn cao hơn khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
Lực đỡ lớn nhất cho thị trường đến từ nhu cầu tích trữ của các ngân hàng trung ương, vốn đang nắm giữ khoảng 20% dự trữ ngoại hối dưới dạng vàng nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD, bên cạnh nhu cầu phòng ngừa rủi ro của các nhà đầu tư cá nhân trước các xung đột địa chính trị toàn cầu.
Bài toán phân bổ danh mục trong giai đoạn biến động
Câu hỏi có nên mua thêm vàng hay không phụ thuộc lớn vào khẩu vị rủi ro và phương thức tiếp cận. Theo báo cáo từ J.P. Morgan, vàng đóng vai trò như một loại bảo hiểm nhờ tương quan thấp với các loại tài sản khác như cổ phiếu hay trái phiếu. Tuy nhiên, hiệu quả phòng vệ của vàng không phải lúc nào cũng tuyệt đối mà biến động theo lãi suất thực tế.
Khác với các tài sản sinh lời như cổ phiếu hay trái phiếu, vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ. Điều này có nghĩa là khi môi trường kinh tế ổn định và lãi suất hấp dẫn, sự hào hứng dành cho vàng có thể sụt giảm. Dẫu vậy, nhu cầu tích trữ từ các ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn là điểm tựa quan trọng giúp giá vàng duy trì nền tảng vững chắc trong dài hạn, giảm sự phụ thuộc vào sự biến động của một đồng tiền cụ thể.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, việc bổ sung vàng vào danh mục cần được tính toán kỹ lưỡng dựa trên mục tiêu tài chính và khả năng chịu rủi ro. Các chuyên gia từ J.P. Morgan gợi ý nhiều con đường tiếp cận khác nhau bao gồm sở hữu vàng vật chất dưới dạng thỏi hoặc xu, đầu tư vào các quỹ ETF vàng, cho đến cổ phiếu các doanh nghiệp khai thác. Mỗi hình thức đều đi kèm những rủi ro riêng, từ chi phí lưu trữ cho vàng vật chất đến sự biến động của giá cổ phiếu theo kết quả kinh doanh doanh nghiệp.
Trước khi ra quyết định xuống tiền, nhà đầu tư cần nhìn nhận thực tế rằng vàng không phải là tài sản chỉ có một chiều tăng giá. Dù dự báo giá vàng có thể đạt mức cao hơn vào cuối năm, nhưng lộ trình đó chắc chắn sẽ không thiếu những đợt sóng gió điều chỉnh ngắn hạn.
Thị trường tài chính luôn vận động theo những chu kỳ phức tạp. Trong một danh mục đầu tư đa dạng, vàng có thể đóng vai trò như một bộ đệm, nhưng nó không nên là tất cả. Một chiến lược đầu tư bài bản, dựa trên sự cân bằng giữa tài sản sinh lời và tài sản phòng hộ, vẫn luôn là chìa khóa giúp nhà đầu tư bền bỉ hơn qua những giai đoạn biến động của thị trường.
Trước phiên giao dịch hôm nay, nhiều nhóm phân tích dự đoán trạng thái hưng phấn của VN-Index có thể sớm hạ nhiệt, bởi áp lực chốt lời xuất hiện khi chỉ số tiến gần đỉnh lịch sử 1.927 điểm. Một số cho rằng thị trường có thể rung lắc mạnh và đảo chiều giảm.
Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại trái ngược khi VN-Index duy trì sắc xanh trong phần lớn thời gian giao dịch. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM có thời điểm lên gần 1.900 điểm, sau đó thu hẹp biên độ tăng còn 9 điểm, đóng cửa tại 1.878 điểm. Chỉ số đại diện cho rổ vốn hóa lớn còn tăng mạnh hơn với 15 điểm, vượt ngưỡng cản tâm lý 2.000 điểm.
Do chịu sự chi phối từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, sàn TP HCM lại rơi vào tình trạng "xanh vỏ, đỏ lòng". Chỉ số tăng phiên thứ ba liên tiếp nhưng số lượng mã giảm lên đến 174, áp đảo bên tăng với 110 mã.
Tương tự hôm qua, các cổ phiếu Vingroup và LPBank vẫn đóng vai trò lực đẩy chủ đạo, đóng góp hơn 7 điểm cho VN-Index. Nếu loại trừ nhóm này, chỉ số gần như đi ngang.
VIC hôm nay đảo chiều từ giảm thành tăng 0,7%, lên 230.500 đồng. VHM và VRE khởi sắc hơn khi tích lũy lần lượt 2,3% và 1,7% so với tham chiếu.
Ở nhóm ngân hàng, LPB vượt trội hoàn toàn khi có thời điểm chạm giá trần, sau đó thu hẹp biên độ còn 5,5%, chốt phiên tại 55.500 đồng. KLB, TCB, OCB và ACB xếp tiếp theo với mức tăng dao động 0,8-2%. Ngược lại, nhiều mã ngân hàng chịu áp lực điều chỉnh sâu như BID, TPB, STB, VCB... với biên độ giảm 0,5-2%.
Nhóm chứng khoán phân hóa mạnh sau thông tin MSCI chưa đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng. Bên tăng có ORS, TCX, VDS, BSI; còn nhóm giảm có hàng loạt cái tên đầu ngành như SSI, HCM, VIX, VND, VCI.
Ở nhóm bất động sản, LDG đứng đầu biên độ tăng với 6,1%. Mã này có thời điểm chạm trần khi doanh nghiệp công bố thông tin cựu chủ tịch Nguyễn Khánh Hưng được đề cử để bầu trở lại Hội đồng quản trị. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu của các chủ đầu tư như Nam Long, Hà Đô, Khải Hoàn, Phát Đạt chịu áp lực bán mạnh nên cùng đóng cửa dưới tham chiếu.
Thanh khoản sàn TP HCM giảm sâu còn 18.200 tỷ đồng, thấp hơn phiên trước khoảng 40%. Dòng tiền phân bổ cục bộ vào VIC, VHM, LPB và TCB. Sau một phiên gom hàng, khối ngoại trở lại bán ròng trên 600 tỷ đồng.
Dự báo về xu hướng thị trường ngắn hạn, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB cho rằng khi vào vùng cản 1.880-1.890 điểm, áp lực chốt lời có thể tăng và thị trường sẽ rung lắc mạnh hơn.
