Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán siết chặt yêu cầu định danh khách hàng, tăng cường đối chiếu sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID nhằm xác thực chính xác người dùng mở tài khoản, phát hành thẻ và ví điện tử.
NHNN cho biết thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Năm 2025, tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 28 lần GDP, cho thấy sự thay đổi rõ nét trong thói quen thanh toán của người dân.
Riêng trong quý 1 năm nay, giao dịch qua Internet tăng gần 66%, qua điện thoại di động tăng hơn 33%, trong khi thanh toán bằng mã QR tăng hơn 50% về giá trị. Ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm, phản ánh xu hướng thanh toán số ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của các dịch vụ thanh toán trực tuyến là nguy cơ gia tăng các hình thức lừa đảo công nghệ cao. Tội phạm mạng liên tục lợi dụng tài khoản doanh nghiệp “ma”, công nghệ Deepfake, mã độc và các thủ đoạn giả mạo để chiếm đoạt tài sản của khách hàng.
Trước thực trạng này, ngành ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ xác thực sinh trắc học, làm sạch dữ liệu khách hàng, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đến xây dựng hệ thống cảnh báo và ngăn chặn giao dịch rủi ro theo thời gian thực.
Đến ngày 23-3-2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được triển khai tại 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán.
Dữ liệu tập trung của hệ thống SIMO ghi nhận hơn 688.000 bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật.
Không chỉ dừng ở vai trò tập trung dữ liệu, hệ thống còn hỗ trợ cảnh báo trực tiếp tới khách hàng khi phát sinh giao dịch có dấu hiệu rủi ro. Tính đến cuối tháng 3 đã có 3,5 triệu lượt cảnh báo được gửi đi, trong đó hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận được cảnh báo.
Tổng giá trị các giao dịch được ngăn chặn hoặc gián đoạn nhờ cơ chế này lên tới hơn 3.990 tỉ đồng, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu thiệt hại từ gian lận trực tuyến.
Đến cuối tháng 4, con số này tiếp tục tăng cao, hệ thống đã gửi hơn 3,8 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng. Trong đó hơn 1,2 triệu lượt giao dịch đã được khách hàng chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ với tổng giá trị hơn 4.300 tỉ đồng.
Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) – cho biết sự phát triển của các dịch vụ thanh toán nhanh, tức thời luôn đi kèm nguy cơ gia tăng các hành vi lừa đảo và gian lận trên không gian mạng.
Theo ông Tuấn, NHNN đã chủ động hoàn thiện hành lang pháp lý, ban hành nhiều quy định nhằm nâng cao tiêu chuẩn an ninh, an toàn đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán.
Theo đó tối thiểu ba tháng một lần, các tổ chức cung ứng dịch vụ phải đánh giá lỗ hổng bảo mật, cập nhật phiên bản ứng dụng mới nhất và triển khai các biện pháp ngăn chặn giao dịch khi phát hiện nguy cơ bị tội phạm mạng lợi dụng. Trường hợp phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng, đơn vị phải kịp thời khắc phục và áp dụng các biện pháp kiểm soát nhằm bảo vệ khách hàng…
Gần đây, nhiều ngân hàng liên tiếp phát đi cảnh báo về các thủ đoạn mới nhằm chiếm đoạt tài sản.
VPBank cảnh báo thủ đoạn đánh tráo chip trên thẻ thanh toán vật lý, gồm cả thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, để thực hiện giao dịch trái phép mà chủ thẻ không hay biết. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng thường xuyên kiểm tra tình trạng thẻ, ưu tiên thanh toán không tiếp xúc (contactless) và theo dõi biến động giao dịch, liên hệ ngay với ngân hàng nếu thẻ bị mất, bị tráo chip hoặc phát hiện giao dịch lạ.
Vietcombank cho biết xuất hiện nhiều tin nhắn SMS giả mạo thương hiệu ngân hàng với nội dung thông báo điểm thưởng sắp hết hạn. Các tin nhắn này dẫn người dùng tới website giả mạo để đánh cắp thông tin thẻ và mã bảo mật.
Ngân hàng khẳng định không gửi đường link qua SMS hoặc email yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin bảo mật.
Trong khi đó BIDV cảnh báo tình trạng phát tán email giả mạo ngân hàng nhằm dụ khách hàng truy cập đường link độc hại hoặc tải mã độc về thiết bị. Các email này thường tạo cảm giác khẩn cấp. BIDV cho biết mọi thông tin chính thức chỉ được gửi từ các địa chỉ email có đuôi tên miền “bidv.com.vn” và không bao giờ kèm đường link yêu cầu khách hàng xác thực tài khoản.
Techcombank cũng cảnh báo thủ đoạn giả mạo số điện thoại hiển thị khiến cuộc gọi có thể hiện tên ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc người thân trong danh bạ. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ AI để giả lập giọng nói.
Sau khi tạo tâm lý hoang mang hoặc cấp bách, đối tượng lừa đảo sẽ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã OTP. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng ngắt cuộc gọi khi phát hiện dấu hiệu bất thường, xác minh lại thông tin qua các kênh chính thức và tuyệt đối không chia sẻ thông tin tài khoản qua điện thoại.
Không chỉ cảnh báo, một số ngân hàng còn triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro. Agribank cho biết dịch vụ cảnh báo giao dịch nghi ngờ gian lận AgriNotify có khả năng đối chiếu dữ liệu người nhận với nguồn thông tin từ cơ quan chức năng và hệ thống nội bộ trước khi khách hàng chuyển tiền. Đến đầu tháng 4-2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 200.000 lượt cảnh báo, trong đó hơn 91.000 giao dịch được tạm dừng hoặc hủy bỏ, với tổng giá trị hơn 360 tỉ đồng.
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế và giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc. Mức giảm trừ đề xuất tối đa 23 triệu đồng mỗi năm với chi phí y tế và 24 triệu đồng với giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo cho biết, nhiều đơn vị cho rằng việc quy định một con số cố định có thể nhanh chóng lạc hậu trước biến động của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên các chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.
Tương tự, một số địa phương như Huế, Đồng Nai cùng doanh nghiệp tư vấn thuế Deloitte cũng đề nghị không ấn định mức giảm trừ cố định trong nhiều năm. Chẳng hạn, UBND TP Huế cho rằng mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh, để bảo đảm phù hợp với biến động giá cả theo thời gian.
UBND Đồng Nai đề nghị có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động giá cả và mức sống của người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính thực chất của chính sách, tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Góp ý cụ thể hơn, Deloitte cho rằng việc ấn định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế - xã hội tác động đến chi phí y tế và giáo dục - đào tạo luôn biến động theo thời gian, có thể làm hạn chế tính linh hoạt của chính sách.
"Thực tế, cơ chế điều chỉnh các mức cố định trong Nghị định thường không theo kịp diễn biến thị trường, dẫn đến nguy cơ không phản ánh sát thực tế khi điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi", hãng tư vấn thuế nêu.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục - đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục - đào tạo.
Bộ Tài chính cho biết mức giảm trừ y tế tối đa được tính toán gấp 2,3 lần và giáo dục - đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo của cá nhân trong năm 2024. Theo đó, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%. Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục - đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thấp sẽ được giảm với tỷ lệ cao hơn.
Thực tế, đa số ý kiến đồng tình với phương án này của Bộ Tài chính. Nhóm ủng hộ gồm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, VCCI, Canon Việt Nam cùng nhiều địa phương như Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Cà Mau, Lai Châu và Điện Biên.
Các đơn vị cho rằng chi phí khám chữa bệnh, học tập và đào tạo đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Việc nâng mức giảm trừ sẽ phản ánh sát hơn chi phí thực tế của người dân, góp phần giảm gánh nặng thuế và khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị các mức áp dụng cụ thể cao hơn hoặc thay đổi cách tính phù hợp.
Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng dự thảo đang có sự khác biệt giữa các khoản chi do doanh nghiệp và cá nhân tự chi trả. Theo dự thảo, các khoản chi chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đào tạo do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân và không bị khống chế về giá trị hay tần suất chi trả. Trong khi đó, chi phí y tế, giáo dục - đào tạo do chính người nộp thuế hoặc người phụ thuộc chi trả lại chỉ được giảm trừ trong phạm vi nhất định.
Do đó, AmCham đề nghị bỏ quy định về mức giảm trừ tối đa hoặc nâng trần giảm trừ với các khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo do người lao động tự chi trả, đặc biệt trong những trường hợp phát sinh chi phí lớn như điều trị bệnh hiểm nghèo.
Liên quan đến chi phí y tế, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đề nghị không áp dụng mức trần với người mắc bệnh hiểm nghèo để thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Theo đề xuất này, người nộp thuế được giảm trừ theo chi phí thực tế sau khi đã trừ phần được bảo hiểm y tế chi trả.
VAMA cũng kiến nghị tăng mức giảm trừ giáo dục theo từng cấp học, với mức cao hơn với bậc phổ thông (30-40 triệu đồng) và đại học (50 triệu đồng) để phản ánh chi phí thực tế của các hộ gia đình. Theo Hiệp hội này, học phí đại học hiện theo cơ chế tự chủ rất cao, do đó mức 21 triệu đồng không còn phản ánh đúng thực tế.
Một số ý kiến cũng đặt vấn đề về tính công bằng của mức giảm trừ đang được đề xuất. UBND TP Hải Phòng cho rằng nếu quy định một mức giảm trừ cố định cho chi phí y tế và giáo dục thì người có một người phụ thuộc và người có nhiều người phụ thuộc đều được hưởng mức giảm như nhau.
Cùng quan điểm, Canon Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế giảm trừ theo từng người phụ thuộc thay vì áp dụng mức trần chung cho cả hộ gia đình. Họ cũng cho rằng việc áp dụng mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục cào bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn chưa đảm bảo tính thực tế.
Song Bộ Tài chính tiếp tục bảo lưu quan điểm. Theo cơ quan này, mức giảm trừ đề xuất đã được tính toán trong tổng thể chính sách và bảo đảm cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế với khả năng của ngân sách nhà nước.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 97/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 46/2023 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm.
Nghị định bổ sung quy định doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ (trừ bảo hiểm hàng không, bảo hiểm vệ tinh), bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ một năm trở xuống phải có vốn điều lệ tối thiểu là 400 tỷ đồng.
Nghị định cũng điều chỉnh quy định về vốn điều lệ tối thiểu của doanh nghiệp tái bảo hiểm.
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm phi nhân thọ hoặc cả bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ một năm trở xuống: 500 tỷ đồng;
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm nhân thọ hoặc cả bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe: 900 tỷ đồng;
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm cả bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe: 1.400 tỷ đồng.
Một điểm đáng chú ý khác là đối với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, Nghị định sửa đổi, bổ sung về trình tự, thủ tục cấp giấy phép thành lập và hoạt động hoặc các đề nghị, thông báo gửi Bộ Tài chính.
Tổ chức, cá nhân đề nghị cấp giấy phép thành lập và hoạt động hoặc có các đề nghị, thông báo chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Nghị định này; nộp trực tiếp tại Bộ Tài chính hoặc gửi qua đường bưu điện hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến nếu đủ điều kiện áp dụng.
Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị cấp giấy phép, nếu hồ sơ chưa đầy đủ và hợp lệ, Bộ Tài chính thông báo bằng văn bản yêu cầu bổ sung, sửa đổi hồ sơ. Thời hạn bổ sung, sửa đổi hồ sơ của chủ đầu tư tối đa là 6 tháng kể từ ngày ra thông báo. Trường hợp chủ đầu tư không bổ sung, sửa đổi hồ sơ theo đúng thời hạn quy định, Bộ Tài chính từ chối xem xét cấp giấy phép.
Tổng thời gian để tổ chức, cá nhân bổ sung, sửa đổi hồ sơ tối đa là 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính thông báo lần đầu. Quá thời hạn trên, tổ chức, cá nhân không hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, Bộ Tài chính có quyền từ chối xem xét cấp giấy phép.
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Tài chính cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam. Trường hợp từ chối cấp giấy phép, Bộ Tài chính có văn bản giải thích rõ lý do.
Thời hạn giải quyết thủ tục hành chính là ngày làm việc theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trường hợp thời hạn giải quyết thủ tục hành chính từ 30 ngày làm việc trở lên thì quy định là ngày hoặc tháng.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có công văn số 2342 về việc thực hiện các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất.
Theo đó NHNN yêu cầu các ngân hàng tập trung triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất, góp phần ổn định thị trường tiền tệ theo đúng chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Thực hiện nghiêm các quy định của NHNN về lãi suất như niêm yết lãi suất tiền gửi, lãi suất tiền gửi tối đa... Song song đó là tăng cường hoạt động kiểm soát, kiểm tra nội bộ, chấn chỉnh, xử lý nghiêm, kịp thời các hành vi vi phạm về lãi suất.
Tiếp tục công bố lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân, lãi suất cho vay các chương trình tín dụng, gói tín dụng và các loại lãi suất cho vay khác (nếu có) trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng, người dân, doanh nghiệp thuận lợi trong quá trình tiếp cận nguồn vốn tín dụng.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng cân đối nguồn vốn - sử dụng vốn đảm bảo thanh khoản và khả năng chi trả, không gây xáo trộn mặt bằng lãi suất thị trường.
Đồng thời hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an toàn hoạt động của ngân hàng.
Đối với NHNN khu vực, NHNN yêu cầu chỉ đạo các ngân hàng trên địa bàn ổn định mặt bằng lãi suất. Tăng cường theo dõi, giám sát diễn biến lãi suất tiền gửi, lãi suất cho vay trên địa bàn.
Song song đó là tổ chức các đoàn kiểm tra, thanh tra định kỳ hoặc đột xuất đối với các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng trên địa bàn trong việc thực hiện các quy định về chính sách lãi suất. Phát hiện và xử lý nghiêm, kịp thời theo thẩm quyền các trường hợp vi phạm và báo cáo Thống đốc NHNN những vấn đề vượt thẩm quyền.
