Theo Hãng tin AFP ngày 25-5, tuyên bố được đưa ra tại Hội nghị quốc tế về mạch và hệ thống (ISCAS) tổ chức ở Thượng Hải.
Bà Hà Đình Ba – Chủ tịch mảng bán dẫn của Huawei – cho biết công ty đặt mục tiêu có thể sản xuất chip thế hệ 1,4 nanomet (nm) vào năm 2031. Trong khi đó, hãng sản xuất chip hàng đầu thế giới TSMC dự kiến đạt cột mốc này vào khoảng năm 2028.
Trong nhiều năm qua, Huawei trở thành tâm điểm căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Washington cáo buộc thiết bị của Huawei có thể phục vụ hoạt động gián điệp, điều mà công ty Trung Quốc nhiều lần bác bỏ.
Từ năm 2019, Mỹ cùng một số đồng minh đã áp đặt các biện pháp hạn chế nhằm ngăn Huawei tiếp cận công nghệ và linh kiện tiên tiến, bao gồm máy quang khắc cực tím EUV – thiết bị được xem là then chốt để sản xuất chip dưới 5nm.
Theo Huawei, phương pháp mới có thể giúp công ty sản xuất chip tiên tiến mà không cần phụ thuộc vào máy EUV.
Bà Hà Đình Ba cho biết thay vì tiếp tục thu nhỏ không gian trên chip theo hướng truyền thống của Định luật Moore, Huawei đang chuyển sang tối ưu thời gian giao tiếp giữa các thành phần bên trong chip.
Huawei gọi cách tiếp cận mới này là “Tau Scaling”.
Định luật Moore do đồng sáng lập Intel Gordon Moore đề xuất, cho rằng số lượng bóng bán dẫn trên chip sẽ tăng gấp đôi sau mỗi hai năm, từ đó giúp chip mạnh hơn hoặc nhỏ hơn. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng phương pháp này đang dần chạm giới hạn vật lý.
Theo Huawei, hướng tiếp cận mới nhằm giải quyết bài toán mà Intel từng mô tả là “có thể thu nhỏ mãi cho đến khi không thể nữa”.
Bà Hà Đình Ba nói các lệnh trừng phạt từ Mỹ khiến những thách thức công nghệ đến sớm hơn với Huawei, nhưng đồng thời buộc công ty phải tìm hướng đi khác.
“Giải pháp của chúng tôi khả thi và có chi phí hợp lý. Hiệu năng của chip mới có thể hoàn toàn cạnh tranh với các hướng tiếp cận khác”, bà công bố giải pháp.
Huawei cũng cho biết thế hệ chip Kirin tiếp theo dự kiến ra mắt vào mùa thu năm nay sẽ là sản phẩm đầu tiên áp dụng hoàn toàn kiến trúc LogicFolding dựa trên nguyên lý mới.
Một số chuyên gia nhận định dù Huawei chưa công bố sản phẩm thương mại cụ thể, định hướng mới của hãng có thể tiếp tục làm gia tăng lo ngại từ phía Mỹ trong cuộc cạnh tranh công nghệ bán dẫn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Nếu Ternus có phong cách lãnh đạo khác biệt và có ý định thay đổi mọi thứ, ông ấy có thể không được chọn", Apple Insider bình luận sau khi Apple thông báo Tim Cook sẽ chuyển giao vị trí CEO cho John Ternus từ 1/9.
Ternus, 51 tuổi, là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng của hãng. Do đó, nhiều người kỳ vọng ông có thể giúp công ty quay lại thời hoàng kim với những thiết bị thay đổi thế giới. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng điều này khó thành hiện thực.
Apple khó đột phá
Lịch sử lãnh đạo của Apple được đánh dấu chỉ bằng một số sự kiện quan trọng: Steve Jobs thành lập công ty, sau đó rời đi, quay lại và làm CEO. Việc Tim Cook tiếp quản vị trí của Jobs không phải quyết định vội vàng. Theo WSJ, đây là tầm nhìn của nhà sáng lập sau nhiều năm cân nhắc kỹ lưỡng thay vì ngẫu nhiên. Ông đưa Cook lên làm CEO vào ngày 24/8/2011 trước khi qua đời ngày 5/10 cùng năm.
Trong thời kỳ của Cook, Apple không thay đổi nhiều về danh mục thiết bị. Đồng hồ Apple Watch là bước tiến vượt ra khỏi iPod và iPhone truyền thống, nhưng tin đồn về sản phẩm đã xuất hiện từ khi Jobs còn sống.
Theo 9to5mac, những chuyển biến quan trọng cũng diễn ra khá lâu sau khi Cook tiếp quản, đánh dấu bằng bước dịch chuyển sang lĩnh vực dịch vụ, thiết bị đeo và nhà thông minh., như tai nghe AirPods năm 2016, loa HomePod năm 2017, hay kính thông minh Vision Pro phải tới năm 2023 mới trình làng. Do đó, tân CEO khó có thể khiến công ty chuyển hướng chiến lược trong thời gian ngắn.
Jobs điều hành Apple trong nhiệm kỳ thứ hai của mình kéo dài 5.090 ngày, còn Cook sẽ tròn 5.487 ngày lãnh đạo tính đến 31/8. Theo Apple Insider, Cook và hội đồng quản trị không chọn John Ternus vì dáng vẻ và gu mặc áo phông mà vì ông là "hình ảnh phản chiếu hoàn hảo" của Apple cả về giá trị và mục tiêu hiện tại của công ty.
Một số chuyên gia cũng nhận định, Apple đang là cỗ máy in tiền. Tim Cook làm rất tốt điều này khi tăng giá trị vốn hóa thị trường của công ty từ 350 tỷ vào năm 2011 lên 4.000 tỷ USD tính đến tháng 4. "Chỉ dựa trên điều đó thôi, sẽ không có thay đổi nào cả. Không ai muốn máy in tiền dừng lại", một chuyên gia nói với Apple Insider. "Apple là một con tàu lớn, di chuyển nhanh với lộ trình đã định".
Áp lực chứng minh giá trị
Ở tuổi 51, Ternus có độ tuổi tương đương Cook khi trở thành CEO năm 2011. Reuters đánh giá điều này tạo tiền đề để ông có thể nắm giữ vị trí trong một thập kỷ hoặc hơn nữa. Nền tảng kỹ thuật của Ternus cũng phù hợp định hướng phát triển của Apple: tập trung vào các công nghệ mới nổi như AI và thực tế hỗn hợp.
Theo CNN, Ternus là "người được chọn" của Apple bởi ông là sự kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và hiểu biết nội bộ. Dấu ấn của ông hiện diện trên mọi thế hệ iPad, AirPods và các dòng iPhone mới. Ông cũng đóng vai trò lớn trong quá trình chuyển đổi máy Mac từ chip Intel sang Apple Silicon.
Tuy vậy, Brian Tong, người dẫn chương trình podcast Apple Bitz, cho rằng Ternus sẽ chịu áp lực phải chứng minh Apple có tạo ra bước đột phá tiếp theo dưới sự lãnh đạo của ông hay không. "Liệu Ternus có thể giải quyết được vấn đề điện thoại gập, kính đeo thông minh hay trí tuệ nhân tạo - những thứ mà đến nay Apple vẫn chưa làm hoặc làm chưa tốt?", ông đặt câu hỏi.
Marcus Nelson, doanh nhân công nghệ và CEO của AI for Main Street, cho biết nhiều người cũng từng hỏi Cook là ai khi ông thay Jobs 15 năm trước và điều tương tự đang diễn ra. "Sớm thôi, Ternus sẽ trở thành cái tên quen thuộc. Cook là chuyên gia hậu cần, còn Ternus là chuyên gia phần cứng khi AI đang nổi lên. Cook là lựa chọn hợp với thời ông ấy, Ternus cũng phù hợp với Apple lúc này", Nelson đánh giá.
Dẫn lời cựu nhân viên Apple, Bloomberg cho biết Cook thường không đi sâu vào chi tiết phát triển sản phẩm, còn Ternus là kỹ sư thực thụ với sự hiểu biết sâu sắc về cơ chế hoạt động bên trong thiết bị. Yếu tố này được dự đoán giúp Apple cải thiện chất lượng sản phẩm thời gian tới. Tuy nhiên, người này cũng chỉ ra điểm chung giữa Cook và Ternus: e ngại rủi ro - lý do công ty chưa thực sự mạnh dạn với AI và thiết bị nhà thông minh.
"Apple bị chỉ trích vì rụt rè triển khai AI, nhưng còn tùy thuộc diễn biến vài năm tới. Biết đâu Ternus lại được ghi vào lịch sử là CEO thành công vì đã không đặt cược tất cả vào AI trước khi AI trở thành bong bóng. Lúc đó, đây có thể là một nước đi thiên tài thay vì sai lầm", Gizmodo bình luận.
Tin Gốc: Vnexpress
Khoa Học Công Nghệ
Đưa nền tảng chuẩn quốc tế vào ngành tài chính, fintech và IoT Việt Nam

Ngày 13-5, nền tảng dữ liệu dành cho lập trình viên hàng đầu thế giới MongoDB (Mỹ) - hơn 65.200 khách hàng tại trên 100 quốc gia - chính thức triển khai tại thị trường Việt Nam thông qua đối tác FPT Smart Cloud (thành viên Tập đoàn FPT).
Với tên gọi FPT MongoDB Enterprise - dịch vụ cơ sở dữ liệu hiện đại theo dạng dịch vụ (Database-as-a-Service) - dịch vụ giúp các doanh nghiệp không cần đầu tư đội ngũ quản trị cơ sở dữ liệu chuyên trách hay xử lý các tác vụ vận hành phức tạp.
Toàn bộ quy trình triển khai, sao lưu, giám sát và nâng cấp đều sẽ do dịch vụ đám mây quản lý, cho phép đội ngũ kỹ sư của doanh nghiệp tập trung hoàn toàn vào phát triển ứng dụng và logic nghiệp vụ.
Dịch vụ còn giúp doanh nghiệp đáp ứng lượng tăng truy cập đột biến mà không cần thiết kế lại; giảm rủi ro mất dữ liệu và cho phép phục hồi theo thời điểm mong muốn; giám sát hiệu năng theo thời gian thực với cảnh báo chủ động, giúp đội ngũ vận hành phát hiện và xử lý sự cố sớm.
Đặc biệt, dịch vụ đáp ứng yêu cầu lưu trữ dữ liệu trong nước theo quy định, phù hợp cho các tổ chức tài chính, fintech và lĩnh vực có yêu cầu tuân thủ cao. Đồng thời đảm bảo dữ liệu không rời khỏi lãnh thổ Việt Nam - yêu cầu tiên quyết của các đơn vị tài chính, ngân hàng và bảo hiểm.
Bà Céline Zuberek, Phó chủ tịch khu vực ASEAN, MongoDB, nhận xét: "Chúng tôi đánh giá các doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn hiện đại hóa công nghệ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay và họ cần một đối tác có thể đồng hành lâu dài.
Hợp tác với FPT không chỉ là một đối tác đáng tin cậy, mà còn giúp chúng tôi đẩy nhanh hành trình hiện đại hóa dữ liệu cho doanh nghiệp trên nền tảng đáng tin cậy, tuân thủ các yêu cầu thiết yếu về lưu trữ dữ liệu".
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Với 48 đội tuyển và 104 trận đấu diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico, World Cup 2026 được nhìn nhận có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Điều khiến người hâm mộ quan tâm còn nằm ở những ứng dụng công nghệ tại giải đấu lần này, đặc biệt trong bối cảnh AI đang lan rộng tới thể thao toàn cầu.
Mới đây, Lenovo - đối tác công nghệ chính thức đứng phía sau toàn bộ hạ tầng vận hành của World Cup 2026 đã chính thức công bố những ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ thay đổi cách giải đấu được tổ chức, theo dõi và trải nghiệm.
Bản sao kỹ thuật số của các cầu thủ và sân vận động
Một trong những điểm đáng chú ý nằm ở việc các cầu thủ sẽ sở hữu những “avatar AI” mô phỏng chính xác cơ thể để phục vụ các quyết định việt vị của công nghệ VAR.
Toàn bộ cầu thủ đã được yêu cầu quét cơ thể nhằm tạo mô hình 3D cá nhân hóa. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho biết hệ thống này sẽ giúp xác định vị trí cầu thủ chính xác hơn, rút ngắn thời gian đưa ra quyết định và tăng tính minh bạch trong các tình huống việt vị.
Hiện nay, công nghệ việt vị bán tự động sử dụng khoảng 30 camera để theo dõi tới 10.000 điểm dữ liệu trên cơ thể cầu thủ. Tuy nhiên, các mô hình đồ họa hiện tại chưa phản ánh đúng kích thước thực tế của từng người chơi.
Vì vậy, FIFA tin rằng việc bổ sung avatar AI cá nhân hóa sẽ cải thiện đáng kể độ chính xác, đặc biệt trong các pha bóng tốc độ cao hoặc bị che khuất tầm nhìn.
Theo thông tin công bố, mỗi lần quét cơ thể chỉ mất khoảng một giây nhưng có thể ghi nhận chính xác kích thước các bộ phận trên cơ thể cầu thủ. Những mô hình này ngoài phục vụ VAR còn được tích hợp vào truyền hình để mô phỏng tình huống việt vị trực quan hơn.
Bên cạnh các cầu thủ, 16 sân vận động diễn ra loạt trận đấu cũng có phiên bản kỹ thuật số cập nhật thông tin theo thời gian thực từ mọi hoạt động vận hành trong sân, lượng khán giả, an ninh cho tới hệ thống hậu cần, phát sóng.
Những nhà điều hành có thể tận dụng các mô hình sân vận động ảo để theo dõi sự di chuyển của đám đông, kiểm soát rủi ro an ninh. Đặc biệt là hỗ trợ người hâm mộ tìm chỗ ngồi dễ dàng hơn trong các tình huống hỗn loạn.
FIFA AI Pro
Trong khuôn khổ hợp tác, một trong những tham vọng lớn nhất của FIFA và Lenovo nằm ở nền tảng FIFA AI Pro.
Ứng dụng cho phép mỗi đội tuyển có quyền truy cập vào mô hình AI riêng. Các nhà phân tích có thể so sánh lối chơi thông qua các đoạn video và hình đại diện 3D.
Mặt khác, các huấn luyện viên có thể đánh giá tính hiệu quả của những thay đổi chiến thuật trước các đối thủ kế tiếp. Với AI này, các cầu thủ cũng được nhận các phân tích trận đấu cá nhân hoá.
Chương trình AI do Lenovo phát triển mang lại khả năng phân tích hàng trăm triệu điểm dữ liệu của FIFA và xử lý hơn 2000 chỉ số liên quan đến bóng đá, gồm pressing, di chuyển, chiến thuật và chuyển đổi trạng thái.
Nền tảng cung cấp thông tin chi tiết dưới dạng giải thích bằng văn bản, biểu đồ, video ngắn.
“Trước đây, các đội giàu thường có lợi thế. Nhưng đến năm 2026, trí tuệ nhân tạo sẽ dân chủ hóa dữ liệu và mang lại cho mọi người cơ hội như nhau”, Bank of America Global Research nêu quan điểm.
Góc nhìn mô phỏng tầm nhìn trọng tài
Sau khi thử nghiệm thành công camera gắn trên người trọng tài tại 2025 FIFA Club World Cup, FIFA và Lenovo xác nhận công nghệ này sẽ tiếp tục được triển khai tại kỳ World Cup sắp tới.
Công nghệ “Referee View” cho phép khán giả theo dõi trận đấu trực tiếp từ góc nhìn của trọng tài ngay trên sân cỏ thông qua camera gắn trên cơ thể trọng tài chính.
Ở phiên bản mới, chất lượng hình ảnh được nâng cấp nhờ công nghệ ổn định hình ảnh bằng AI của Lenovo. Hệ thống AI có khả năng xử lý rung lắc theo thời gian thực khi trọng tài di chuyển liên tục trên sân, giúp hình ảnh trở nên mượt mà và ổn định hơn so với trước đây.
Theo FIFA, công nghệ này được phát triển với mong muốn giúp khán giả hiểu rõ hơn những tình huống tranh cãi trên sân, đặc biệt trong các pha va chạm, thổi phạt hoặc quyết định quan trọng của trọng tài.
Tổng thư ký FIFA Mattias Grafström cho biết: “Những thước phim rõ nét và ổn định hơn từ công nghệ camera góc nhìn trọng tài mới có thể hỗ trợ các trọng tài trong những thời điểm quan trọng của trận đấu. Đồng thời mang đến cho người hâm mộ góc nhìn chân thực và sống động hơn từ vị trí của trọng tài”.
Quả bóng được trang bị AI
Điều thú vị là ngay cả quả bóng thi đấu cũng sẽ được tích hợp AI. FIFA cùng Adidas đã công bố quả bóng mang tên Trionda, mang ý nghĩa là “ba làn sóng”.
Điểm nhấn công nghệ của quả bóng nằm ở hệ thống công nghệ “bóng kết nối” thế hệ mới, được nâng cấp với AI.
Con chip đặt bên trong bóng có khả năng gửi dữ liệu theo thời gian thực tới hệ thống VAR, giúp hỗ trợ xác định các tình huống việt vị, bóng chạm tay và hướng di chuyển của bóng với độ chính xác cao hơn.
Khi kết hợp cùng dữ liệu định vị cầu thủ và hệ thống bắt việt vị bán tự động, AI có thể hỗ trợ trọng tài đưa ra quyết định nhanh hơn trong các tình huống gây tranh cãi.
Về thiết kế bên ngoài, Trionda sử dụng tông trắng kết hợp đỏ, xanh lam và xanh lá nhằm đại diện cho ba quốc gia đồng chủ nhà.
FIFA cho biết quả bóng được cấu tạo từ bốn mảnh ghép cùng các đường rãnh khí động học mới nhằm giúp ổn định hơn khi bay, hạn chế những phàn nàn liên quan tới quỹ đạo bóng từng xuất hiện trước đây.
Trung tâm điều hành thông minh
Để vận hành 104 trận đấu trải dài trên ba quốc gia, FIFA và Lenovo đã xây dựng “Trung tâm điều hành thông minh”. Hệ thống này có nhiệm vụ kết nối dữ liệu từ 16 sân vận động, trung tâm phát sóng, hệ thống an ninh, giao thông và hậu cần theo thời gian thực.
Thông qua mạng lưới camera, cảm biến và nền tảng AI, ban tổ chức có thể theo dõi mật độ đám đông, lưu lượng giao thông và hoạt động quanh sân đấu nhằm phát hiện sớm nguy cơ ùn tắc hoặc các rủi ro an ninh.
Đáng chú ý, các công nghệ hỗ trợ trọng tài như VAR hay SAO (bắt việt vị bán tự động) không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mô hình điện toán đám mây truyền thống.
Thay vào đó, FIFA dự kiến ứng dụng công nghệ điện toán biên, cho phép dữ liệu từ hàng trăm camera và cảm biến tại sân vận động được xử lý ngay tại chỗ. Nhờ đó, hệ thống AI có thể phân tích tình huống nhanh hơn và giảm độ trễ trong các quyết định của trọng tài.
Bên cạnh đó, dữ liệu sức khỏe cầu thủ cũng được cập nhật liên tục qua thiết bị đeo thông minh. Hệ thống AI được thiết kế giúp phân tích các chỉ số thể lực theo thời gian thực để phát hiện dấu hiệu quá tải hoặc nguy cơ chấn thương trong trận đấu.
Giải đấu cũng đánh dấu sự xuất hiện của hàng loạt ứng dụng robot. Trong đó, Tập đoàn Hyundai Motor Group sẽ dự kiến sử dụng robot Atlas và Spot để hỗ trợ hậu cần, vận hành sân vận động và tương tác với khán giả.
Mexico cũng đang có kế hoạch triển khai chó robot cho các nhiệm vụ an ninh và phản ứng khẩn cấp.
Để phục vụ nhu cầu di chuyển, giải đấu dự kiến còn chứng kiến sự xuất hiện của đội xe tự lái quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Theo kế hoạch, bảy công ty phát triển xe tự hành sẽ triển khai dịch vụ tại 10 thành phố đăng cai.
Trải nghiệm AI dành cho người hâm mộ
Thay vì chỉ theo dõi trận đấu theo cách truyền thống, người xem có thể theo dõi thống kê cầu thủ theo thời gian thực, lựa chọn góc quay riêng hoặc nhận phân tích chiến thuật trực tiếp trên thiết bị di động khi xem tại sân.
FIFA và Lenovo cũng đã phát triển hệ thống “Smart Wayfinding” sử dụng AI để hỗ trợ chỉ đường trong sân vận động. Công nghệ này giúp khán giả tìm chỗ ngồi, khu dịch vụ, cổng ra vào hoặc lối di chuyển thuận tiện hơn.
Ngoài ra, nhiều trải nghiệm tương tác số hóa cũng được Lenovo hé lộ. Điển hình là việc người hâm mộ có thể tương tác, chụp ảnh cùng các cầu thủ ảo hoặc giao lưu với các huyền thoại bóng đá thông qua AI mô phỏng.
Tại lần tái xuất này, FIFA cũng giới thiệu FIFA Fan ID, tấm thẻ dành cho người sở hữu vé xem World Cup 2026.
Người hâm mộ có thể nhận thẻ tại 16 sân vận động đăng cai. Sau khi kích hoạt, người dùng chỉ cần chạm thẻ vào điện thoại để truy cập hệ sinh thái số của FIFA.
Thông qua ứng dụng, khán giả có thể xem video độc quyền, tham gia trò chơi tương tác, nhận thông tin sân vận động và lưu lại những khoảnh khắc cá nhân trong suốt mùa thi đấu.
FIFA cũng tích hợp chương trình FIFA Rewards, cho phép người hâm mộ tích điểm qua các hoạt động tương tác.
SanDisk ước tính World Cup 2026 sẽ tạo ra hơn 90 petabyte dữ liệu, cao gấp 45 lần so với World Cup 2022 tại Qatar. Nếu tính thêm lượng bài đăng mạng xã hội, ảnh tự chụp, tương tác trên thiết bị di động và các hoạt động trực tuyến khác của người hâm mộ, tổng dữ liệu phát sinh trong mùa giải được dự đoán sẽ đạt quy mô chưa từng có trong lịch sử bóng đá thế giới.
Tin Gốc: Dân Trí

