Chiều muộn cuối tháng 4, khi cơn mưa lớn bắt đầu trút xuống Hà Nội đúng giờ tan tầm, anh Tuấn Minh, làm việc tại Cầu Giấy, không mở ứng dụng thời tiết mặc định trên iPhone như thường lệ. Thay vào đó, anh bật ứng dụng xem lượng mưa tại trạm đo gần nhà để phán đoán tình hình.
“68 mm. Mưa to”, ứng dụng thông báo với những con số chuyển từ màu xanh sang cam, báo hiệu mưa lớn, đủ để anh hiểu con đường cạnh nhà có thể sẽ ngập.
Hơn một năm nay, VRain trở thành ứng dụng quen thuộc với anh. “Các app khác chỉ thông báo mưa hay không. còn ứng dụng này cho biết lượng mưa bao nhiêu. Đôi khi chỉ cách vài km mà lượng mưa đã khác hẳn”, anh Minh nói lý do chọn ứng dụng. Sau vài lần dùng thử, anh dần chuyển sang sử dụng thường xuyên hơn, đặc biệt vào những ngày thời tiết xấu hoặc khi đi công tác đến các tỉnh, thay cho app dự báo truyền thống.
Ứng dụng của công ty Việt Watec cũng trở thành lựa chọn của nhiều người muốn theo dõi dữ liệu thời tiết thời gian thực thay vì chỉ xem các bản dự báo tổng quát. VRain liên tục nằm trong top 20 ứng dụng thời tiết được tải nhiều tại Việt Nam. Đầu tháng 5, sản phẩm được Apple giới thiệu nổi bật trên App Store như một ví dụ về nền tảng do người Việt phát triển và giúp được cho hàng chục nghìn người.
Kết quả này được coi như một kỳ tích với Watec – công ty về quan trắc thành lập năm 2003 tại Đà Nẵng, vốn xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ cơ quan khí tượng thủy văn và các đơn vị phòng chống thiên tai theo dõi dữ liệu thực địa. Từ nhu cầu thực tế của người dân trong mùa mưa bão, dự án được mở rộng thành ứng dụng công khai, miễn phí, với tham vọng đưa dữ liệu môi trường trở thành một phần của đời sống số hàng ngày.
Từ hệ thống nội bộ đến ứng dụng thời tiết phổ biến
Ông Văn Phú Chính, Tổng giám đốc Watec, cho biết hơn 10 năm trước, công ty chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực tư vấn kỹ thuật và thường xuyên làm việc với các địa phương, đơn vị phòng chống thiên tai. Trong quá trình triển khai dự án thực tế, đội ngũ nhận thấy nhiều quyết định quan trọng lại thiếu dữ liệu thời gian thực để đối chiếu.
Năm 2015, khi hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, ngập lụt hay hạn mặn xuất hiện ngày càng nhiều, đội ngũ nhận ra khoảng trống lớn trong lĩnh vực quan trắc môi trường tại Việt Nam: dữ liệu thực tế ngoài hiện trường thiếu, phân tán và cập nhật chậm.
Thay vì dừng ở vai trò tư vấn, Watec quyết định tự xây dựng mạng lưới quan trắc riêng. Đây cũng là giai đoạn công ty bắt đầu phát triển nhiều lớp công nghệ khác nhau, từ thiết bị IoT ngoài thực địa, hệ thống truyền dữ liệu, hạ tầng đám mây đến phần mềm phân tích và hiển thị bản đồ. Theo ông Chính, thời tiết tại Việt Nam có tính cục bộ cao, cách vài km lượng mưa đã khác biệt. Đây là lý do công ty đầu tư mở rộng mạng lưới hàng nghìn trạm quan trắc trên toàn quốc.
“Khi mạng lưới đạt quy mô đủ lớn, chúng tôi nhận ra dữ liệu không nên chỉ nằm trong dashboard nội bộ. Người dân mới là những người cần dữ liệu thời gian thực nhất”, ông Chính nói.
Từ đó, VRain ra đời, hướng đến thành ứng dụng dành cho cộng đồng. Thay vì chỉ dự báo, nền tảng hiển thị chi tiết lượng mưa theo mm đo được tại trạm đo từng khu vực, từ đó cho phép người dùng phổ thông nhanh chóng theo dõi lượng mưa, mực nước hoặc nguy cơ ngập tại khu vực xung quanh.
Một trong những thách thức là làm sao biến dữ liệu chuyên ngành trở nên dễ hiểu với số đông. Theo nhà phát triển, chỉ riêng một tính năng hiển thị lượng mưa trên ứng dụng cũng liên quan đến nhiều lớp hệ thống phía sau, từ thiết bị quan trắc, đường truyền dữ liệu đến xử lý máy chủ và trải nghiệm người dùng. Ứng dụng cũng được phát triển theo hướng của một sản phẩm công nghệ tiêu dùng hiện đại với giao diện đơn giản, tốc độ cập nhật nhanh và không hiển thị quảng cáo. Theo ông Chính, đội ngũ muốn giữ trải nghiệm “sạch” và đáng tin cậy, đặc biệt trong các tình huống thời tiết cực đoan hoặc thiên tai.
Ngoài ứng dụng trên iOS và Android, nền tảng còn có phiên bản trên trình duyệt web, tích hợp thêm bản đồ và thông tin từ ứng dụng Windy để đưa thông tin đa dạng hơn.
Dù vậy, theo một số người dùng, trải nghiệm của VRain vẫn thiên về hiển thị dữ liệu hơn là chú trọng yếu tố thị giác như các ứng dụng thời tiết quốc tế phổ biến. Theo anh Minh, nếu so với Apple Weather hay AccuWeather, giao diện VRain khá đơn giản. “Thiết kế giúp ứng dụng tải nhanh và dễ theo dõi ngay cả khi mạng yếu hoặc thời tiết xấu, nhưng tạo cảm giác khô và ít trực quan”, anh nói.
Ngoài ra, số lượng trạm quan trắc của VRain mới phân bổ tập trung ở một số khu vực như Tây Bắc Bộ, Tây Nam Bộ và một số tỉnh thành trung tâm, chưa đủ dữ liệu chi tiết trên khắp cả nước.
Kỳ vọng thành ứng dụng thời tiết quốc dân
Theo ông Chính, lượng truy cập thường tăng mạnh trong giai đoạn xuất hiện mưa lớn, bão hoặc ngập lụt tại nhiều địa phương. Khi đó, hệ thống phải xử lý số lượng cảnh báo tăng đột biến, trong khi hàng nghìn trạm quan trắc vẫn cần hoạt động ổn định liên tục. Tuy nhiên, đó cũng là lúc họ cảm nhận rõ ý nghĩa của hệ thống mình xây dựng.
“Cảm giác nhìn dữ liệu từ hàng nghìn trạm hoạt động liên tục giữa lúc thời tiết cực đoan, và biết thông tin đang giúp ai đó đưa ra quyết định sớm hơn, an toàn hơn, là điều rất đặc biệt”, ông nói. “Watec không xem mình chỉ là một công ty thiết bị hay tư vấn kỹ thuật, mà là công ty công nghệ làm trong lĩnh vực môi trường và thiên tai”.
Từ đó, những tiến bộ công nghệ mới được nhóm liên tục thử nghiệm, áp dụng. Chẳng hạn với hệ thống bản đồ, thay vì chỉ sử dụng Google Maps, họ dần tích hợp cả Apple MapKit để tối ưu trải nghiệm, đặc biệt trên bản web nhằm phục vụ lượng lớn người dùng miễn phí. Trong đó, công cụ Weather Kit có sẵn được dùng để bổ sung các lớp dữ liệu dự báo ngắn hạn, dữ liệu khí quyển quy mô lớn và thông tin thời tiết lịch sử. Theo công ty, các ứng dụng thời tiết quốc tế mạnh ở mô hình dự báo quy mô lớn, trong khi VRain tập trung vào dữ liệu quan trắc thực tế ở địa phương.
Trong thời gian tới, VRain dự kiến thực hiện một số thay đổi lớn. Ngoài dữ liệu lượng mưa, nền tảng mở rộng các lớp thông tin như mức gió, nguy cơ ngập, chất lượng không khí và cảnh báo thiên tai. Đây cũng là thế mạnh của công ty Việt khi có hệ thống trạm đo mưa, đo gió, đo mực nước trên khắp Việt Nam.
Ngoài ra, phiên bản mới sẽ tích hợp AI để người dùng đặt câu hỏi bằng tiếng Việt. Theo đại diện Watec, mục tiêu dài hạn là xây dựng trợ lý dữ liệu môi trường thời gian thực cho người Việt. “Chúng tôi tin trong tương lai, dữ liệu môi trường không còn chỉ dành cho cơ quan chuyên môn, mà trở thành một hạ tầng dữ liệu quan trọng cho toàn xã hội”, ông Chính nói.
Mỗi năm, các hãng công nghệ lại giới thiệu những bộ xử lý mạnh hơn, nhanh hơn, có khả năng xử lý đồ họa tiệm cận máy tính cá nhân và vận hành các tựa game nặng với tốc độ khung hình ngày càng cao.
Tuy nhiên, phía sau những con số benchmark ấn tượng đó là một vấn đề đang âm thầm trở thành thách thức lớn với toàn ngành: nhiệt độ và mức tiêu thụ điện năng.
Các bài kiểm tra gần đây cho thấy smartphone hiện đại đang tiến gần tới giới hạn mà các hệ thống tản nhiệt truyền thống không còn đủ khả năng kiểm soát. Hiệu năng càng cao, lượng nhiệt sinh ra càng lớn, nhưng không gian bên trong thân máy gần như không thể mở rộng thêm.
Một trong những trường hợp gây chú ý là chip Exynos 2600 của Samsung, bộ xử lý này được sản xuất trên tiến trình 2nm và được ghi nhận có thể tiêu thụ tới 30W điện năng khi chạy tác vụ nặng. Đây là mức điện năng vốn thường thấy trên các mẫu laptop nhỏ gọn, thay vì một thiết bị có thể bỏ gọn trong túi quần.
Trên thực tế, nhiều chip smartphone hiện nay có thể hoạt động ở mức công suất trên 15W trong thời gian ngắn để xử lý các tác vụ nặng. Tuy nhiên, giới hạn vật lý của thân máy khiến điện thoại chỉ có thể tản khoảng 6W nhiệt trước khi nhiệt độ trở nên quá nóng để cầm nắm thoải mái.
Trong khi Apple hay Samsung vẫn theo đuổi thiết kế mỏng nhẹ truyền thống, một số hãng điện thoại gaming Trung Quốc lại lựa chọn hướng đi hoàn toàn khác.
Ví dụ như các mẫu điện thoại gaming của REDMAGIC hiện nay thường được tích hợp quạt tản nhiệt chủ động cùng hệ thống làm mát bằng chất lỏng ngay bên trong thân máy. Đây là giải pháp hiếm thấy trên smartphone phổ thông vì nó đi ngược triết lý thiết kế mà nhiều hãng lớn đang theo đuổi.
Theo đó, một câu hỏi đang được đặt ra là liệu smartphone có nên dày hơn để cải thiện khả năng tản nhiệt hay không. Về lý thuyết, việc tăng độ dày đồng nghĩa có thêm không gian cho buồng hơi lớn hơn, vật liệu dẫn nhiệt tốt hơn hoặc thậm chí quạt tản nhiệt mạnh hơn.
Tuy nhiên, điều đó cũng kéo theo việc thiết bị trở nên nặng hơn và kém thoải mái hơn khi sử dụng hằng ngày.
Bởi vậy, bài toán lớn nhất của ngành smartphone hiện nay không còn đơn thuần là tăng hiệu năng, mà là làm sao duy trì hiệu năng đó trong thời gian dài mà không khiến thiết bị quá nóng. Điều đó đồng nghĩa với việc tạo ra những bộ xử lý mạnh hơn nhưng tiêu thụ ít điện hơn và sinh nhiệt thấp hơn.
Trong cuộc đua này, Apple hiện được xem là bên đi đúng hướng. Trong khi đó, phần còn lại của thị trường vẫn đang phải tìm lời giải cho giới hạn vật lý ngày càng hiện rõ bên trong những chiếc smartphone cao cấp hiện đại.
Về cơ bản, laptop là những chiếc máy tính xách tay có thể đặt trên đùi, trong khi notebook thường chỉ những mẫu máy tính xách tay siêu mỏng, nhẹ hơn và có kích thước tương đương một cuốn sổ tay.
Sự khác biệt này không chỉ nằm ở kích thước mà còn ở hiệu suất. Notebook thường sử dụng các linh kiện nhỏ hơn và ít mạnh mẽ hơn so với laptop, dẫn đến khả năng xử lý hạn chế. Chẳng hạn, RAM, CPU và ổ cứng trong notebook thường không thể so sánh với những bộ phận trong laptop.
Thời lượng pin cũng là một yếu tố quan trọng. Laptop thường có dung lượng pin lớn hơn, nhưng phần cứng mạnh mẽ hơn cũng tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, dẫn đến thời gian sử dụng ngắn hơn. Ngược lại, notebook tiết kiệm năng lượng hơn nhờ vào các linh kiện yếu hơn, cho phép chúng hoạt động lâu hơn khi không cắm điện.
Khi nói đến hiệu suất, laptop thường phù hợp cho nhiều tác vụ như chỉnh sửa video, phát triển phần mềm và chơi game, trong khi notebook chỉ đủ sức cho các công việc nhẹ nhàng như viết email hay xem video. Nếu cần một thiết bị mạnh mẽ cho công việc, laptop hoặc máy tính để bàn sẽ là lựa chọn tốt hơn.
Về giá cả, laptop và notebook có nhiều mức giá khác nhau. Thông thường, laptop có giá cao hơn do phần cứng mạnh mẽ hơn. Ví dụ, chiếc laptop chơi game ROG Strix Scar 18 của Asus có giá khởi điểm từ 2.700 USD, trong khi một trong những mẫu notebook tốt nhất của họ là Vivobook S14 chỉ có giá 1.200 USD. Tuy nhiên, giá cả có thể thay đổi tùy thuộc vào từng nhà bán lẻ và các chương trình khuyến mãi.
Tóm lại, nếu đang tìm kiếm một chiếc máy tính di động với hiệu suất cao, laptop sẽ là khoản đầu tư xứng đáng. Ngược lại, nếu chỉ cần một thiết bị cho các tác vụ nhẹ nhàng, notebook có thể là lựa chọn hợp lý và tiết kiệm hơn.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng nhẹ 0,26% so với hôm qua. Tính đến 7 giờ 40 ngày 12.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 73.095 USD. Vốn hóa toàn thị trường của BTC đạt 1.460 tỉ USD.
Đà tăng của Bitcoin cũng giúp thị trường tiền mã hóa phục hồi, ước đạt 2.480 tỉ USD, tăng 0,35% trong vòng 24 giờ qua. Ethereum (ETH), tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tiếp tục duy trì hiệu suất tốt khi tăng 1,77% so với hôm qua. Mỗi ETH hiện có giá 2.284 USD. Các token khác như BNB, Solana đều tăng nhẹ 0,2 - 0,4%.
Giá Bitcoin tăng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ có xu hướng phục hồi, tâm lý nhà đầu tư lạc quan trở lại và phe mua đang giành quyền kiểm soát thị trường. Các phân tích kỹ thuật cho thấy BTC có thể đã chạm đáy vào tháng 3 và sẵn sàng cho các kịch bản tăng giá trong tháng 4.
Bitcoin đã khởi đầu tuần mới bằng cú tăng giá mạnh gần 3% hôm 6.4, mỗi BTC được giao dịch quanh mốc 69.000 USD khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục "gia hạn tối hậu thư đối với Iran" về thỏa thuận mở eo biển Hormuz.
Tiếp đà chiến sự, chỉ một ngày sau, Bitcoin liên tục rung lắc mạnh trong vùng giá 68.000 - 70.000 USD khi ông Trump liên tục gửi đi những tuyên bố mạnh mẽ về chiến sự ở Iran. Tổng thống Mỹ cảnh báo sẽ "xóa sổ hoàn toàn" Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz theo thời hạn Mỹ đề ra.
Tuần qua, Strategy - công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới - cũng nối lại chuỗi mua BTC. Trước đó, chuỗi 13 tuần liên tiếp mua vào BTC của Strategy bị gián đoạn khi công ty không công bố tích lũy thêm Bitcoin vào tuần cuối cùng của tháng 3. Trong lần tích lũy mới, Strategy gom thêm 4.871 BTC, trị giá khoảng 329,9 triệu USD. Theo báo cáo của Strategy, trung bình giá của số Bitcoin mới mua là 67.718 USD, thấp hơn giá trung bình toàn bộ Bitcoin công ty nắm giữ là 75.644 USD. Thương vụ mua lại mới nâng tổng số BTC Strategy nắm giữ lên 766.970, tổng chi phí khoảng 58 tỉ USD.
Tin tức quan trọng nhất trong tuần là ngày 8.4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Phía Tehran cũng cho biết đã giành được thắng lợi lớn, buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của mình, theo CNN. Iran cũng tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, dưới sự phối hợp của lực lượng vũ trang. Giá Bitcoin lập tức tăng vọt lên 72.000 USD nhờ tin tức này.
Cùng lúc, tờ New York Times (Mỹ) đã công khai kết quả điều tra kéo dài hơn 1 năm về danh tính của "cha đẻ Bitcoin". Dựa trên những tài liệu có được, tờ báo cho rằng nhà mật mã học người Anh Adam Back chính là Satoshi Nakamoto - 'cha đẻ' của Bitcoin. Ngay sau đó, Adam Back lên tiếng phủ nhận các suy đoán. Sau 15 năm bất ngờ biến mất cùng hơn 1 triệu BTC, bất kỳ thông tin nào về sự tồn tại của Satoshi đều gây nguy hiểm cho chính bản thân ông và cộng đồng Bitcoin.
Trong nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng thông báo về việc sẽ vận hành thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số, triển khai từ quý 2/2026. Thông báo được đưa ra tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI hôm 9.4.
Liên quan đến việc vận hành thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa của Việt Nam, ngày 10.4, sàn giao dịch OKX thông báo về hợp tác đầu tư vào sàn giao dịch CAEX của Việt Nam.
Trong khi đó, việc Iran phát đi thông điệp về việc thu phí tàu chở dầu qua eo biển Hormuz bằng BTC đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng. Những chuyến tàu dầu "chở Bitcoin" qua eo biển Hormuz có thể báo hiệu một ứng dụng mới của BTC khi căng thẳng địa chính trị định hình lại các tuyến đường thương mại toàn cầu.
