Ngày 25-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, cập nhật tiến trình đàm phán với Iran và cho rằng các nước Trung Đông nên tham gia Hiệp định Abraham như một phần của tiến trình hòa bình khu vực.
“Các cuộc đàm phán với Iran đang tiến triển rất tốt. Hoặc đây sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời cho tất cả các bên, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả”, ông Trump viết và cảnh báo nguy cơ xung đột tái diễn ở mức độ “lớn và dữ dội hơn trước”.
Kế đó, nhà lãnh đạo Mỹ đề cập đến cuộc điện đàm hôm 23-5 với lãnh đạo các nước Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, nhằm cập nhật tình hình đàm phán với Iran.
“Tôi đã nhấn mạnh rằng sau tất cả những nỗ lực mà Mỹ đã bỏ ra để kết nối vấn đề vô cùng phức tạp này, thì tối thiểu tất cả các quốc gia này nên đồng thời ký tham gia Hiệp định Abraham”, ông Trump nói, đề cập đến loạt thỏa thuận do Mỹ làm trung gian vào năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Ả Rập.
Theo ông, có những quốc gia có thể có lý do để không tham gia, nhưng phần lớn các nước nên sẵn sàng tham gia, “qua đó biến thỏa thuận với Iran thành một cột mốc lịch sử lớn hơn nhiều”.
Ông Trump ca ngợi những lợi ích “bùng nổ” về tài chính, kinh tế và xã hội mà Hiệp định Abraham mang lại cho các nước thành viên như UAE, Bahrain, Morocco, Sudan và Kazakhstan.
Ông cho rằng hiệp định này còn có thể mang lại “sức mạnh, ổn định và hòa bình thực sự ở Trung Đông lần đầu tiên trong 5.000 năm”.
“Tôi cho rằng việc này nên bắt đầu bằng việc Saudi Arabia và Qatar ký kết ngay lập tức, sau đó các nước khác sẽ nối bước. Nếu không làm vậy, họ không nên là một phần của thỏa thuận (với Iran – PV) vì điều đó cho thấy sự thiếu thiện chí”, ông viết.
Các nước vùng Vịnh đã bị kéo vào xung đột sau khi Mỹ – Israel tiến hành tấn công Iran vào hôm 28-2, dẫn đến các đòn đáp trả của Tehran vào căn cứ quân sự của Washington ở các nước trong khu vực.
Trong bài đăng, Tổng thống Mỹ còn nói rằng lãnh đạo các nước đã bày tỏ sẽ vinh dự nếu Iran cũng trở thành một phần của Hiệp định Abraham sau khi ký thỏa thuận với Mỹ.
“Đây sẽ là thỏa thuận quan trọng nhất mà những quốc gia vĩ đại nhưng luôn xung đột này từng ký kết. Không có điều gì trong quá khứ hay tương lai có thể vượt qua được nó.
Vì vậy, tôi chính thức kêu gọi tất cả các quốc gia lập tức ký Hiệp định Abraham. Và nếu Iran ký thỏa thuận với tôi trên cương vị Tổng thống Mỹ, thì Mỹ sẽ vinh dự chào đón Iran tham gia liên minh toàn cầu chưa từng có này. Trung Đông khi đó sẽ đoàn kết, hùng mạnh và phát triển kinh tế vượt trội, có thể hơn bất kỳ khu vực nào khác trên thế giới”, ông Trump kêu gọi.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang đàm phán về một bản ghi nhớ 14 điểm nhằm chấm dứt xung đột, trong đó Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ lệnh phong tỏa hải quân.
Chương trình hạt nhân của Iran – điểm nghẽn giữa hai bên trong suốt thời gian qua – sẽ được thảo luận sau nếu thỏa thuận khung được thông qua.
Ngày 25-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết nhiều vấn đề đã đi đến kết luận, nhưng không có nghĩa là các bên “sắp ký kết một thỏa thuận”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó cũng khẳng định Mỹ sẽ tạo cơ hội cho giải pháp ngoại giao, nhưng cho biết nước này có thể đàm phán với Iran “theo một cách khác”.
"Chúng tôi có thông tin tình báo về việc Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới. Các cơ quan chức năng của chúng tôi đang phản ứng nhanh chóng và đã sẵn sàng. Không quân và các lực lượng bảo vệ bầu trời khác sẽ làm việc 24/7, như họ vẫn luôn làm”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong một bài phát biểu hàng đêm qua video ngày 29/5.
Ông nói thêm: "Điều quan trọng là tất cả các đối tác của chúng tôi phải biết chuyện gì đang xảy ra và các đối tác phải đưa ra câu trả lời chung cho các cuộc tấn công này, trước hết là thông qua việc cung cấp các năng lực chống đạn đạo cho Ukraine".
Ông Zelensky cho biết cảnh báo tình báo nhấn mạnh cần gia tăng sức ép với Nga và việc các đối tác cần tránh trì hoãn trong việc thực hiện các cam kết phòng không cho Ukraine.
Tổng thống cho hay, ông đã thảo luận vấn đề này với Ngoại trưởng Andrii Sybiha, bao gồm cả những gì các đối tác của Ukraine có thể làm trong những tuần tới để tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước. "Phòng thủ chống đạn đạo là một nhiệm vụ then chốt," ông Zelensky nói.
Những bình luận trên được đưa ra sau khi Nga dọa thực hiện các cuộc tấn công “mang tính hệ thống” vào thủ đô Kiev, bao gồm cả “các trung tâm ra quyết định” của Ukraine, bất cứ lúc nào.
Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội gần nhất vào Ukraine vào ngày 24/5. Vào thời điểm đó, các mục tiêu chính của Nga là thủ đô Kiev và vùng Kiev.
Nga đã triển khai 90 tên lửa thuộc nhiều loại khác nhau, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, và 600 máy bay không người lái (UAV). Các lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 55 tên lửa và 549 UAV.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn, Ukraine thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống phòng không, do đó kêu gọi đồng minh tăng cường hỗ trợ.
Tổng thống Zelensky đã gửi một bức thư khẩn tới quốc hội Mỹ và Tổng thống Donald Trump để nói về tình trạng thiếu hụt trầm trọng các hệ thống phòng không này, đặc biệt là năng lực tên lửa chống đạn đạo và đề nghị sự giúp đỡ. Washington hiện chưa phản hồi về đề nghị này.
Trong một diễn biến liên quan khác, Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra một loạt tuyên bố mới về cuộc chiến tại Ukraine. Theo ông, quân đội Nga đang tiến quân trên tiền tuyến mỗi ngày và cho rằng “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
"Tình hình trên chiến trường đang diễn biến theo hướng cho phép chúng tôi có quyền nói rằng nó đang tiến tới giai đoạn hoàn thành", ông tuyên bố.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16-7 đã lên tiếng bênh vực đội bay Blue Angels của Hải quân Mỹ, trong bối cảnh quân đội đang xem xét vụ một máy bay đã bay thấp trên đầu đám đông tại bang Florida.
“Các màn bay qua sẽ tiếp tục cho đến khi tinh thần được cải thiện”, ông Hegseth viết trên mạng xã hội X.
Đáng chú ý, đây ít nhất là lần thứ ba trong những tháng gần đây ông Hegseth lên tiếng ủng hộ các phi công sau những màn điều khiển máy bay có khả năng gây nguy hiểm.
Cùng ngày, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao cho biết cuộc đánh giá sau chuyến bay đã hoàn tất và sẽ không có phi công nào bị khiển trách. “Đó là âm thanh của tự do!”, ông Cao viết thêm.
Vụ việc xảy ra hôm 15-7 trong một màn trình diễn hàng không tại bãi biển Pensacola, nhân kỷ niệm 80 năm thành lập Blue Angels và 250 năm nước Mỹ.
Các video được đăng tải trên mạng cho thấy một máy bay của đội bay biểu diễn nổi tiếng này bay sát phía trên đám đông, khiến cát và nhiều vật dụng trên bãi biển bị thổi tung.
Một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức nói với Reuters rằng đoạn video làm dấy lên lo ngại về an toàn, nhưng không muốn đưa ra kết luận trước khi có thêm thông tin từ cuộc điều tra chính thức. Blue Angels cũng cho biết sự việc đang được xem xét.
Được biết, hàng không quân sự vốn được quản lý chặt chẽ và việc bay ở độ cao thấp có thể tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng do phi công có rất ít thời gian để phản ứng.
Trong trường hợp này, phi công có thể chỉ có vài giây để tránh các vật thể trên không như máy bay không người lái hoặc bóng bay.
“Các quy tắc an toàn bay được viết bằng máu. Việc tô hồng và bào chữa cho những hành vi liều lĩnh như thế này sẽ chỉ khiến các vụ việc tương tự tiếp diễn, cho đến khi chúng ta phải chứng kiến một thảm kịch khủng khiếp vì những phát ngôn ngạo mạn và bất cẩn như vậy”, hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Seth Moulton cảnh báo.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 28-6, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin đã khuyên những người nhập cư đang ở Mỹ theo quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) nên tìm cách xin thường trú (hay còn gọi là "thẻ xanh") hoặc trở về quê hương.
Phát biểu trên Đài CNN, ông Mullin nói chính quyền sẽ hỗ trợ những người này hồi hương.
"Hoặc là cố gắng hoàn tất thủ tục giấy tờ để ở lại theo diện thường trú nhân, hoặc chúng tôi sẽ giúp các bạn trở về nước", ông nói.
Theo ông Mullin, chính quyền sẽ cấp vé máy bay kèm khoảng 2.100 USD để hỗ trợ người hồi hương ổn định cuộc sống. Ông nhấn mạnh quy chế bảo vệ tạm thời "đúng như tên gọi của nó, không phải là quy chế thường trú".
Phát biểu trên được đưa ra sau khi Tòa án tối cao Mỹ ra phán quyết cho phép chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tước quy chế nhân đạo của hàng trăm nghìn người nhập cư Haiti và Syria tuần trước.
Quy chế này vốn giúp họ tránh bị trục xuất về những nước đang chìm trong xung đột và đói nghèo.
Luật liên bang Mỹ cho phép cấp quy chế cư trú hợp pháp tạm thời cho người chạy trốn khỏi chiến tranh, thảm họa hoặc các điều kiện khắc nghiệt khác.
Mỹ lần đầu cấp TPS cho người Haiti sau trận động đất năm 2010 và cho người Syria sau khi nước này rơi vào nội chiến năm 2012.
Dù chính quyền đang xúc tiến chấm dứt các quy chế này, Bộ Ngoại giao Mỹ hiện vẫn khuyến cáo công dân không nên đến Haiti hay Syria do tình trạng bạo lực, tội phạm...
