Truyền thông Iran đưa tin, cuộc tấn công của chiến đấu cơ Mỹ vào các tàu của Iran diễn ra hôm 25/5 ở phía nam Đảo Larak, thuộc đoạn hẹp nhất của eo biển Hormuz – khu vực hiện vẫn nằm dưới lệnh phong tỏa kép từ cả phía Mỹ và Iran. Theo trang tin SNN, ít nhất 3 thủy thủ Iran đã thiệt mạng.
Al Jazeera dẫn lời một quan chức Iran cho biết IRGC đã nhắm mục tiêu vào một con tàu chưa rõ danh tính sau khi các máy bay phản lực của Mỹ tấn công tàu của IRGC. Nguồn tin nói thêm rằng nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy gần Bandar Abbas, nơi đặt một căn cứ hải quân của Iran.
IRGC cho biết trong một tuyên bố ngắn vào rạng sáng 26/5 rằng 3 tiếng nổ lớn đã được ghi nhận tại thành phố cảng Bandar Abbas, tuy nhiên hiện chưa có xác nhận chính thức về nguyên nhân các vụ nổ này.
Theo IRGC, một vụ nổ xảy ra gần sân bay Bandar Abbas và “hệ thống phòng không của Iran tại Bandar Abbas đã được kích hoạt để đánh chặn các mục tiêu thù địch”.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars News của Iran dẫn lời các nhân chứng cho biết, các vụ nổ tương tự cũng xuất hiện tại khu vực vịnh Ba Tư, đoạn gần Sirik và Jask.
Trước đó, các báo cáo cho biết lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) thù địch tại khu vực vịnh Ba Tư.
Bandar Abbas nằm ở miền nam Iran, nơi đặt một căn cứ hải quân và không quân then chốt của Iran, sở hữu vị trí địa – chiến lược đặc biệt quan trọng dọc theo eo biển Hormuz.
Cuộc tấn công diễn ra vào đúng thời điểm các nhà đàm phán Mỹ và Iran vừa đặt chân đến Qatar với hy vọng thúc đẩy các cuộc đàm phán đang bị đình trệ.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc “tấn công tự vệ” nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
“Các lực lượng Mỹ hôm nay đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền Nam Iran nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng tôi trước các mối đe dọa từ phía lực lượng Iran”, người phát ngôn của CENTCOM, ông Timothy Hawkins, cho biết khi được hỏi về các vụ nổ được báo cáo xung quanh eo biển Hormuz.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền đến từ “các quốc gia thù địch” để đáp trả các cuộc không kích do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28/2. Đáp lại, tháng trước, Mỹ cũng đã công bố lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Lệnh đình chiến mong manh đạt được giữa Mỹ và Iran vào ngày 8/4 phần lớn vẫn được duy trì, ngay cả khi Tổng thống Donald Trump liên tục dọa sẽ tái khởi động chiến dịch ném bom trừ khi Iran đồng ý với các yêu cầu của ông.
Trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Trump đề nghị Iran bàn giao số uranium đã làm giàu mức độ cao. Ông vạch ra các kế hoạch nhằm tiêu hủy số uranium trên, tuyên bố rằng vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý ngay tại chỗ hoặc chuyển đến một địa điểm khác.
“Số uranium đã làm giàu (bụi hạt nhân) sẽ ngay lập tức được bàn giao cho Mỹ để mang về nước và tiêu hủy hoặc, tốt hơn là, phối hợp và hiệp đồng với Iran để tiêu hủy ngay tại chỗ, hoặc tại một địa điểm chấp nhận được khác, với sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử hoặc cơ quan tương đương, đối với quy trình và sự kiện này”, ông Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social vào hôm 25/5.
Tuần trước, ông Trump từng phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ trong việc thu hồi số uranium đã làm giàu của Iran. “Chúng ta có thể sẽ tiêu hủy nó sau khi thu hồi được, nhưng chúng ta sẽ không để họ giữ nó”, ông Trump phát biểu. Tuy nhiên, tuyên bố mới lại thể hiện sự cởi mở đối với việc để Tehran tham gia vào quy trình đó.
"Tôi rất tiếc khi nghe điều đó, nhưng tôi sẽ tiếp tục thực hiện những gì tôi tin là sứ mệnh của Giáo hội đối với thế giới ngày nay", Giáo hoàng Leo XIV nói hôm nay trên chuyên cơ tới Algeria, đề cập tới những lời công kích gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump với ông.
Tổng thống Trump tối 12/4 tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào Giáo hoàng Leo XIV khi cho rằng ông "yếu đuối trong việc chống tội phạm và rất tệ trong chính sách đối ngoại".
Ông Trump cho rằng Giáo hoàng Leo XIV "không có tinh thần Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA)", dù ông là người Mỹ. "Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không muốn một Giáo hoàng cho rằng thật tệ khi Mỹ tấn công Venezuela, đất nước đã chuyển lượng lớn ma túy vào Mỹ", ông Trump viết tiếp.
Người đứng đầu Nhà Trắng còn nói Giáo hoàng là "người có tư tưởng thiên tả", đồng thời ám chỉ lãnh đạo Vatican nên "ngừng chiều lòng phe cực tả". "Tôi không phải người mến mộ Giáo hoàng Leo", Tổng thống Mỹ nói.
Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran. Ông chỉ trích "thói sùng bái cái tôi và tiền bạc, phô trương quyền lực" và đề nghị các lãnh đạo dừng tấn công lẫn nhau để ngồi vào bàn đàm phán hòa bình.
Giáo hoàng Leo XIV hôm nay cho hay bài phát biểu của ông không trực tiếp công kích Tổng thống Trump hay bất kỳ ai khác, thêm rằng việc suy diễn thông điệp của ông như vậy là "chưa hiểu rõ thông điệp của Phúc âm".
"Tôi sẽ không tham gia vào cuộc tranh cãi. Những điều tôi nói chắc chắn không nhắm vào bất kỳ ai. Thông điệp của Phúc âm rất rõ ràng: 'Phúc cho những ai xây dựng hòa bình'", Giáo hoàng tuyên bố. "Tôi sẽ không từ bỏ việc công bố thông điệp của Phúc âm và mời gọi mọi người tìm cách xây dựng những nhịp cầu hòa bình và hòa giải, cũng như tìm cách tránh chiến tranh bất cứ khi nào có thể".
"Tôi không e sợ chính quyền Trump", Giáo hoàng cho biết thêm.
Giáo hoàng Leo, người vừa bắt đầu chuyến công du 11 ngày tới châu Phi, trước đó từng tuyên bố rằng Chúa "không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà sẽ khước từ chúng".
Trước khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran được ký kết, Tổng thống Trump đã cảnh báo sẽ tiến hành những đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng khác của Iran đến mức "toàn bộ một nền văn minh sẽ lụi tàn". Giáo hoàng Leo mô tả những quan điểm như vậy là "thực sự không thể chấp nhận được".
Trong bài đăng trên mạng xã hội vào tối 12/4, Tổng thống Trump không chỉ dừng lại ở cuộc chiến tại Iran mà còn chỉ trích Giáo hoàng Leo trên nhiều phương diện khác.
"Tôi không muốn một Giáo hoàng chỉ trích Tổng thống Mỹ, bởi tôi đang thực hiện chính xác những gì mình đã cam kết khi đắc cử với chiến thắng áp đảo", ông viết.
Tổng thống Trump thậm chí còn nói rằng nếu ông không đắc cử, Giáo hoàng Leo cũng "không thể có mặt ở Vatican".
Tổng giám mục Paul S. Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Mỹ, đã ra tuyên bố cho biết ông cảm thấy "nản lòng" trước những bình luận từ Tổng thống Trump.
"Giáo hoàng Leo không phải là đối thủ của ông ấy, Giáo hoàng cũng không phải một chính trị gia. Ngài là đại diện của Chúa Kitô, người cất tiếng nói từ sự thật của Phúc âm và vì nhiệm vụ chăm sóc các linh hồn", ông Coakley nói.
Theo khảo sát cử tri do AP VoteCast thực hiện, trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Trump đã giành được 55% phiếu bầu từ các cử tri Công giáo. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng kêu gọi người dân Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng ở Iran "nhân danh Chúa Jesus". Khi được hỏi liệu ông có nghĩ Chúa ủng hộ cuộc chiến hay không, Tổng thống Trump đã trả lời rằng ông "tin là có, bởi Chúa nhân từ, vì Chúa nhân từ và Ngài muốn thấy mọi người được bảo vệ".
Chính quyền Mỹ đã quyết định dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, đánh dấu bước đi mới trong việc công nhận bà là lãnh đạo hợp pháp của quốc gia Nam Mỹ này, sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị bắt giữ hồi đầu năm nay, Hãng thông tấn AP ngày 2-4 đưa tin.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính Mỹ, động thái trên cho phép bà Rodriguez có thể hợp tác trực tiếp và thuận lợi hơn với các doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư Mỹ.
Đây được xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy Washington đang chuyển hướng tiếp cận, lựa chọn làm việc với chính quyền lâm thời thay vì phe đối lập Venezuela, trong bối cảnh nước này tìm cách ổn định tình hình chính trị và phục hồi kinh tế.
Phản ứng trước quyết định của Washington, bà Rodriguez bày tỏ hoan nghênh, cho rằng đây là bước tiến hướng tới bình thường hóa quan hệ song phương.
"Chúng tôi đánh giá cao quyết định của Tổng thống Donald Trump như một bước tiến hướng tới bình thường hóa và củng cố quan hệ giữa hai nước", bà viết trên kênh Telegram sau thông báo của Bộ Tài chính Mỹ.
"Chúng tôi tin rằng tiến triển này sẽ mở đường cho việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hiện tại đối với Venezuela, qua đó xây dựng và đảm bảo một chương trình hợp tác song phương hiệu quả vì lợi ích của người dân", bài đăng ghi.
Trước đó, bà Rodriguez và anh trai là Jorge Rodriguez từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ từ năm 2018, với cáo buộc góp phần duy trì quyền lực cho chính quyền của ông Maduro sau cuộc bầu cử gây tranh cãi.
Tuy nhiên sau khi ông Maduro cùng phu nhân Cilia Flores bị quân đội Mỹ bắt giữ tại Caracas ngày 3-1 và được đưa sang New York để đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy - điều mà cả hai vợ chồng ông đều phủ nhận - cán cân chính trị tại Venezuela đã thay đổi đáng kể.
Kể từ đó, bà Rodriguez đóng vai trò trung tâm trong việc phối hợp với Washington triển khai kế hoạch cải tổ đất nước theo từng giai đoạn. Tháng trước, chính quyền Mỹ đã công nhận bà là "nguyên thủ quốc gia duy nhất" của Venezuela trong một vụ kiện dân sự tại tòa án liên bang Mỹ.
Dưới sự lãnh đạo của bà Rodriguez, Venezuela đẩy mạnh mở cửa nền kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, nhằm thu hút vốn đầu tư quốc tế. Tháng 3 vừa qua, Mỹ đã cho phép Công ty dầu khí quốc doanh PDVSA bán trực tiếp dầu ra thị trường toàn cầu và cho các doanh nghiệp Mỹ - một thay đổi lớn so với chính sách siết chặt trước đây.
Dù vậy, tình hình pháp lý tại Venezuela vẫn còn nhiều phức tạp. Tòa án tối cao nước này tuyên bố sự vắng mặt của ông Maduro chỉ mang tính "tạm thời", qua đó duy trì địa vị pháp lý của ông và tránh việc phải tổ chức bầu cử sớm.
Theo phán quyết, bà Rodriguez sẽ giữ vai trò quyền tổng thống trong vòng 90 ngày, với khả năng gia hạn thêm sáu tháng nếu được Quốc hội - do anh trai bà đứng đầu - thông qua. Thời hạn 90 ngày này sẽ kết thúc vào ngày 3-4 tới đây.
Reuters đưa tin Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 19.5 vừa có cuộc họp báo chung sau khi hội đàm song phương.
Theo AP, chỉ trong khoảng 6 tháng qua thì hai nhà lãnh đạo trên có đến 4 cuộc hội đàm cùng nhau. Đặc biệt, nếu hai nhà lãnh đạo gặp nhau ở quê nhà Nara (Nhật Bản) của bà Takaichi hồi tháng 1, thì cuộc gặp lần này diễn ra ở quê nhà Andong (Hàn Quốc) của ông Lee. Điều này để lại dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, hai nhà lãnh đạo đương nhiệm của hai quốc gia gặp nhau tại quê nhà của nhau.
Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 19.5, lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc tái khẳng định sự phối hợp an ninh mạnh mẽ hơn, bao gồm hợp tác ba bên với Mỹ, khi đối mặt với những thách thức chung bao gồm Triều Tiên và căng thẳng khu vực rộng lớn hơn. Về quan hệ song phương, Tổng thống Lee và Thủ tướng Takaichi cho biết khi nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh ở vùng Vịnh gây căng thẳng cho các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản và Hàn Quốc, thì hai nước thỏa thuận phối hợp để ổn định các tuyến cung cấp năng lượng và mở rộng hợp tác với các đối tác châu Á khác. Nguồn dầu thô từ Trung Đông chiếm 93% lượng nhập khẩu của Nhật Bản, 70% lượng nhập khẩu của Hàn Quốc.
Vì thế, theo kết quả hội đàm, Nhật Bản và Hàn Quốc mở rộng hợp tác về nguồn cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và dầu thô, bao gồm cả các thỏa thuận dự trữ và hoán đổi sản phẩm dầu mỏ. Hàn Quốc cũng đồng ý tham gia "Power Asia" - một sáng kiến do Thủ tướng Takaichi đề ra nhằm tăng cường hợp tác giữa các nước Đông Nam Á trong việc xây dựng và sử dụng chung các cơ sở lưu trữ dầu mỏ để dự trữ dầu.
Chính vì thế, có thể nói thỏa thuận trên là cú bắt tay chưa từng có giữa hai nước.
Giới phân tích nhận định không phải chỉ vì áp lực từ việc thiếu hụt nguồn cung năng lượng, mà chính sách của Mỹ cũng là một trong các nguyên nhân thúc đẩy Nhật Bản và Hàn Quốc thắt chặt quan hệ. Cụ thể, chính sách thuế của Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump đang gây khó khăn cho cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc.
Không những vậy, Nhật Bản và Hàn Quốc được cho là đang đặc biệt lo ngại rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đa phương đối với chip bán dẫn tiên tiến sang Trung Quốc, vốn đã được tăng cường dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, có thể bị Tổng thống Trump đảo ngược. Vấn đề này là một mối đe dọa an ninh tiềm tàng nghiêm trọng. Nên Tokyo và Seoul, với tư cách đều là đồng minh của Mỹ, có thể hợp tác trong việc thúc giục Washington ngăn chặn Trung Quốc có được chip bán dẫn tiên tiến và các công nghệ liên quan. Từ các yếu tố trên, việc Nhật - Hàn tăng cường hợp tác có thể giúp hai nước giảm sự lệ thuộc vào Mỹ.
Mặc dù vậy, theo phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng giữa Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn tồn tại nhiều khác biệt để tăng cường quan hệ lâu dài. Trước hết, quan điểm về Nhật Bản có sự khác biệt rất lớn, thậm chí hoàn toàn trái ngược, giữa các đời lãnh đạo của nước này, bởi hai nước còn nhiều bất đồng liên quan lịch sử chưa thể giải quyết trọn vẹn.
Bên cạnh đó, bà Takaichi có mối quan hệ tích cực với Tổng thống Trump và Tokyo vẫn không ngừng vun đắp mối quan hệ chặt chẽ hơn với Washington. Sau cuộc gặp gần đây với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Trump được cho là đã gọi điện cho Thủ tướng Takaichi để thông báo về hội đàm thượng đỉnh Mỹ - Trung. Tokyo và Seoul đã công bố hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên ngay sau khi cuộc gặp của ông Trump và ông Tập kết thúc.
Ngược lại, mối quan hệ của bà Takaichi với Trung Quốc đang cực kỳ căng thẳng. Cuối năm ngoái, phát biểu của bà Takaichi cho rằng nếu Trung Quốc đại lục tấn công quân sự nhằm vào Đài Loan có thể được coi là mối đe dọa đối với sự sống còn của Nhật Bản, nhằm biện minh cho sự can thiệp quân sự của Tokyo trong trường hợp này đã khiến Trung Quốc giận dữ. Kết quả, Trung Quốc hạn chế khách du lịch nước này đến Nhật Bản, đình chỉ các chuyến bay giữa hai nước và hủy nhập khẩu thủy sản từ Nhật Bản.
Những khác biệt tồn tại trở thành thách thức không nhỏ cho việc thắt chặt quan hệ Nhật - Hàn.
