Truyền thông Iran đưa tin, cuộc tấn công của chiến đấu cơ Mỹ vào các tàu của Iran diễn ra hôm 25/5 ở phía nam Đảo Larak, thuộc đoạn hẹp nhất của eo biển Hormuz – khu vực hiện vẫn nằm dưới lệnh phong tỏa kép từ cả phía Mỹ và Iran. Theo trang tin SNN, ít nhất 3 thủy thủ Iran đã thiệt mạng.
Al Jazeera dẫn lời một quan chức Iran cho biết IRGC đã nhắm mục tiêu vào một con tàu chưa rõ danh tính sau khi các máy bay phản lực của Mỹ tấn công tàu của IRGC. Nguồn tin nói thêm rằng nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy gần Bandar Abbas, nơi đặt một căn cứ hải quân của Iran.
IRGC cho biết trong một tuyên bố ngắn vào rạng sáng 26/5 rằng 3 tiếng nổ lớn đã được ghi nhận tại thành phố cảng Bandar Abbas, tuy nhiên hiện chưa có xác nhận chính thức về nguyên nhân các vụ nổ này.
Theo IRGC, một vụ nổ xảy ra gần sân bay Bandar Abbas và “hệ thống phòng không của Iran tại Bandar Abbas đã được kích hoạt để đánh chặn các mục tiêu thù địch”.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars News của Iran dẫn lời các nhân chứng cho biết, các vụ nổ tương tự cũng xuất hiện tại khu vực vịnh Ba Tư, đoạn gần Sirik và Jask.
Trước đó, các báo cáo cho biết lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) thù địch tại khu vực vịnh Ba Tư.
Bandar Abbas nằm ở miền nam Iran, nơi đặt một căn cứ hải quân và không quân then chốt của Iran, sở hữu vị trí địa – chiến lược đặc biệt quan trọng dọc theo eo biển Hormuz.
Cuộc tấn công diễn ra vào đúng thời điểm các nhà đàm phán Mỹ và Iran vừa đặt chân đến Qatar với hy vọng thúc đẩy các cuộc đàm phán đang bị đình trệ.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc “tấn công tự vệ” nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
“Các lực lượng Mỹ hôm nay đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền Nam Iran nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng tôi trước các mối đe dọa từ phía lực lượng Iran”, người phát ngôn của CENTCOM, ông Timothy Hawkins, cho biết khi được hỏi về các vụ nổ được báo cáo xung quanh eo biển Hormuz.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền đến từ “các quốc gia thù địch” để đáp trả các cuộc không kích do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28/2. Đáp lại, tháng trước, Mỹ cũng đã công bố lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Lệnh đình chiến mong manh đạt được giữa Mỹ và Iran vào ngày 8/4 phần lớn vẫn được duy trì, ngay cả khi Tổng thống Donald Trump liên tục dọa sẽ tái khởi động chiến dịch ném bom trừ khi Iran đồng ý với các yêu cầu của ông.
Trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Trump đề nghị Iran bàn giao số uranium đã làm giàu mức độ cao. Ông vạch ra các kế hoạch nhằm tiêu hủy số uranium trên, tuyên bố rằng vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý ngay tại chỗ hoặc chuyển đến một địa điểm khác.
“Số uranium đã làm giàu (bụi hạt nhân) sẽ ngay lập tức được bàn giao cho Mỹ để mang về nước và tiêu hủy hoặc, tốt hơn là, phối hợp và hiệp đồng với Iran để tiêu hủy ngay tại chỗ, hoặc tại một địa điểm chấp nhận được khác, với sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử hoặc cơ quan tương đương, đối với quy trình và sự kiện này”, ông Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social vào hôm 25/5.
Tuần trước, ông Trump từng phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ trong việc thu hồi số uranium đã làm giàu của Iran. “Chúng ta có thể sẽ tiêu hủy nó sau khi thu hồi được, nhưng chúng ta sẽ không để họ giữ nó”, ông Trump phát biểu. Tuy nhiên, tuyên bố mới lại thể hiện sự cởi mở đối với việc để Tehran tham gia vào quy trình đó.
Như tuyên bố trước đó của Tổng thống Trump, Mỹ hôm qua 3.4 tiếp tục tấn công mạnh mẽ nhằm vào Iran khi đánh sập hoàn toàn cây cầu lớn nhất của nước này. Chủ nhân Nhà Trắng cảnh báo sẽ còn nhiều diễn biến nữa, đồng thời đe dọa hủy các nhà máy điện của đối phương.
Ngược lại, Hãng thông tấn Tasnim dẫn thông báo từ Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng ngày tuyên bố đã bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích thế hệ 5 tàng hình F-35 của Mỹ. Tasnim đăng tải nhiều hình ảnh được cho là chụp mảnh vỡ máy bay, nhưng giới phân tích cho rằng hình ảnh đó có thể là của dòng chiến đấu cơ F-15. Phía Mỹ chưa lên tiếng phản hồi về thông báo của IRGC.
Giữa tình hình chiến sự vẫn leo thang, 2 chuyên gia Heather Williams và Joseph Rodgers, thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), đánh giá Tổng thống Trump thực tế cần một lối thoát nhanh chóng và giữ thể diện để giải quyết vấn đề hạt nhân nếu ông muốn đạt được các mục tiêu của mình như đã nêu trong bài phát biểu ngày 1.4.
Quay lại tháng 6.2025, Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự "Búa nửa đêm" và "Sư tử trỗi dậy" để tấn công vào các cơ sở hạt nhân Fordow và Isfahan của Iran. Sau cuộc tấn công, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tự tin tuyên bố "tham vọng hạt nhân của Iran đã bị xóa sổ". Nhưng thực tế, cuộc tấn công khi đó được cho là chỉ phá hủy một số máy ly tâm, thiết bị và cơ sở vật chất, còn các chi tiết quan trọng về chương trình hạt nhân vẫn chưa rõ bị thiệt hại thế nào.
Quan trọng nhất, kho dự trữ uranium được cho là đã làm giàu đến 60% của Iran ở đâu? Theo Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi phát biểu vào ngày 9.3, kho dự trữ hạt nhân đang ở 2 địa điểm: khu phức hợp đường hầm ngầm Isfahan, cùng với Natanz.
Liên quan vấn đề này, một câu hỏi khác là tình trạng thiết bị hạt nhân và chuyên môn của Iran. Sau chiến dịch "Sư tử trỗi dậy", đại diện Israel còn tiết lộ nước này đã ám sát 14 nhà khoa học hàng đầu của Iran và tấn công các cơ sở sản xuất máy ly tâm trên khắp nước này. Nhưng dường như Iran vẫn duy trì một số năng lực hạt nhân, vận hành một số lò phản ứng nghiên cứu và điện hạt nhân. Ngoài ra, có thể có các máy ly tâm khác thực tế được cất giữ thành công ở các cơ sở ngầm để tiếp tục chương trình hạt nhân bí mật.
Nhiều thông tin gần đây cho thấy Tổng thống Trump đang xem xét triển khai quân đội để chiếm giữ hoặc phá hủy kho dự trữ 440,9 kg uranium làm giàu 60% của Iran. Nếu dùng giải pháp quân sự, ông Trump có thể có 3 chọn lựa.
Thứ nhất, Lầu Năm Góc có thể chọn tiến hành một chiến dịch không kích kéo dài nhằm phá hủy các cơ sở ngầm. Đây là lựa chọn ít rủi ro nhất về mặt chính trị vì không dùng đến lực lượng mặt đất. Nhưng đây cũng là chọn lựa khó thành công nhất. Trong chiến dịch "Búa nửa đêm" hồi tháng 6.2025, Mỹ đã dùng vũ khí "phá boongke", nhưng kết quả dường như chỉ khiến vật liệu hạt nhân của Iran bị vùi lấp dưới đất chứ không bị phá hủy. Nên với chọn lựa này, sau tấn công, Mỹ và Israel sẽ phải liên tục theo dõi các địa điểm bị tấn công và sẵn sàng tiếp tục tấn công nếu Iran tìm cách phục hồi cơ sở.
Lựa chọn thứ hai là tiến hành đột kích các cơ sở mục tiêu để phá hủy vật liệu cùng thiết bị từ bên trong. Chọn lựa này đòi hỏi một lực lượng viễn chinh lớn để bảo vệ một vành đai xung quanh các cơ sở, các đội phá hủy để phá vỡ các lối vào đường hầm bị chôn vùi và các đội phá hủy cơ sở. Mỗi nhân lực đều phải trang bị các thiết bị chuyên dụng. Khi cho nổ từ bên trong, Iran khó có thể phục hồi vật liệu hạt nhân. Nhưng nếu không có kiểm chứng hiệu quả, thì không có gì đảm bảo rằng tất cả các vật liệu phân hạch đã bị phá hủy.
Lựa chọn thứ ba là tấn công phá vỡ các lối vào đường hầm, xác định và loại bỏ vật liệu hạt nhân, rồi vận chuyển ra khỏi Iran. Muốn làm được điều này, Mỹ cần huy động lực lượng khổng lồ cả binh sĩ chiến đấu lẫn hậu cần, triển khai máy bay vận chuyển hàng hóa và nhiều phương tiện cần thiết để đưa vật liệu ra khỏi Iran. Chiến dịch như vậy được các chuyên gia quân sự mô tả là "đặc biệt phức tạp nhất trong lịch sử". Không những vậy, chọn lựa này cũng đầy rủi ro.
Tất nhiên, vẫn có thể có những giải pháp ngoại giao nhưng cũng không hề dễ dàng, bởi sau những gì đã xảy ra với Iran, thể chế cầm quyền nước này nhiều khả năng càng quyết tâm sở hữu vũ khí hạt nhân để phòng ngừa các rủi ro trong tương lai.
Thủ tướng Lawrence Wong và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã cùng trồng một cây Hopea recopei tại Vườn Bách thảo Singapore nhằm đánh dấu mối quan hệ gắn bó giữa 2 nước. Hopea recopei là một loài cây gỗ lớn thuộc họ Dầu và thuộc loại thực vật quý hiếm.
Trong bài đăng trên Facebook ngày 30/5, Thủ tướng Wong cho biết loài cây vững chãi này là “biểu tượng phù hợp” cho quan hệ giữa Singapore và Việt Nam.
“Cũng giống như cây này, tình hữu nghị Singapore - Việt Nam có nền tảng sâu sắc và sẽ tiếp tục phát triển, ngày càng bền chặt theo thời gian!”, ông viết.
Hopea recopei có nguồn gốc từ các khu rừng nhiệt đới ẩm tại một số nước Đông Nam Á như Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Đây là loài cây sinh trưởng chậm, có thể cao từ 15 đến 35m. Gỗ của cây có độ bền cao, rễ cắm sâu, và từng được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, sản xuất đồ nội thất và đóng thuyền ở Đông Nam Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến Singapore trong chuyến thăm cấp nhà nước, nằm trong khuôn khổ chuyến công du ASEAN. Ngày 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La, nhấn mạnh sự cần thiết của việc duy trì trật tự dựa trên luật lệ, thực hành kiềm chế và xây dựng lòng tin, theo báo Singapore Straits Times.
Ngày 30/5, Chủ tịch nước Tô Lâm dự tiệc trưa do Thủ tướng Lawrence Wong chủ trì và tiệc tối do cựu Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long chiêu đãi.
Trong một bài đăng trên Facebook vào tối 30/5, ông Lý Hiển Long cho biết ông đã có cuộc trao đổi cởi mở với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về mối quan hệ tốt đẹp lâu nay giữa Singapore và Việt Nam.
Ông cho biết hai bên cũng thảo luận thẳng thắn về các vấn đề khu vực và quốc tế hiện nay. Theo ông Lý, bài phát biểu của nhà lãnh đạo Việt Nam ở Đối thoại Shangri-La đã "trình bày quan điểm đối ngoại của Việt Nam với tư cách là một cường quốc đang lên trong khu vực".
“Tôi hy vọng chuyến thăm của Chủ tịch nước Tô Lâm là một chuyến đi thành công và hiệu quả, đồng thời chúc ông cùng đất nước Việt Nam mọi điều tốt đẹp nhất”, ông Lý Hiển Long viết.
Tờ The New York Times ngày 16.5 dẫn lời các quan chức Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông cho hay Mỹ và Israel đang tiến hành các hoạt động khẩn trương, với quy mô lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, nhằm chuẩn bị cho khả năng khôi phục các cuộc tấn công nhắm vào Iran ngay trong tuần tới. Phát biểu trước khi kết thúc chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng Iran "sẽ phải thỏa thuận hoặc bị tàn phá".
Nếu ông Trump quyết định khôi phục các cuộc tấn công quân sự, có khả năng Mỹ sẽ tiến hành những đợt ném bom mạnh mẽ hơn vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran, theo các quan chức Mỹ ẩn danh. Một phương án khác là đưa lực lượng đặc nhiệm đến tìm kiếm vật liệu hạt nhân được chôn sâu dưới lòng đất. Vài trăm binh sĩ lực lượng đặc nhiệm đã đến Trung Đông vào tháng 3 nhằm tạo điều kiện cho ông Trump thực hiện phương án đó, các quan chức này cho biết.
Là lực lượng bộ binh chuyên biệt, họ có thể được điều động thực thi nhiệm vụ nhằm vào kho uranium được làm giàu cấp độ cao của Iran tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan. Tuy nhiên, chiến dịch như thế sẽ cần hàng ngàn binh sĩ hỗ trợ, lập một vành đai an ninh và có thể bị cuốn vào giao tranh với quân đội Iran, theo các quan chức Mỹ. Các quan chức quân sự thừa nhận rằng lựa chọn đó sẽ đi kèm với rủi ro thương vong cao.
Trong khi đó, giới chức Iran cho biết họ đang chuẩn bị cho khả năng các hành động thù địch tái diễn. "Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả thích đáng bất kỳ hành động gây hấn nào, chiến lược và quyết định sai lầm sẽ luôn dẫn đến kết quả sai lầm", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội. Ông nhấn mạnh rằng Iran đã chuẩn bị cho mọi phương án và sẽ khiến đối phương bất ngờ.
Cũng tại Trung Đông, Đài Al Jazeera ngày 16.5 đưa tin Israel không kích thị trấn Beit Siyad phía nam Li Băng, trong bối cảnh xung đột tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn được gia hạn. Cùng ngày, các máy bay không người lái của Israel bay qua các làng Zahrani, Bisariyeh, Tuffahta và Babliyeh lân cận. Trước đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cảnh báo sơ tán khỏi 9 làng ở miền nam Li Băng để không kích nhằm vào lực lượng Hezbollah, đồng thời cáo buộc lực lượng này vi phạm lệnh ngừng bắn.
Một ngày trước đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay Israel và Li Băng đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah thêm 45 ngày. Thỏa thuận đạt được sau 2 ngày đàm phán do Washington làm trung gian, trong đó 2 bên đồng ý sẽ có thêm các cuộc gặp trong những tuần tới. "Thỏa thuận ngừng bắn ngày 16.4 sẽ được gia hạn thêm 45 ngày để tạo điều kiện cho những tiến triển tiếp theo", ông Pigott viết trên X, đồng thời cho hay việc đàm phán nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài hàng thập niên giữa Israel và Li Băng "rất hiệu quả". Thỏa thuận ngừng bắn trước đó dự kiến hết hạn vào ngày 17.5.
Cuộc đàm phán ở Washington là cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa Li Băng và Israel trong nhiều thập niên, có sự tham dự của cả các quan chức an ninh và quân sự. Ông Pigott cho biết một "lộ trình đàm phán về an ninh" sẽ được khởi động tại Lầu Năm Góc vào ngày 29.5, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ triệu tập 2 bên một lần nữa trong 2 ngày 2-3.6 để tiến hành một lộ trình đàm phán chính trị. Trong khi đó, nhận định về việc gia hạn lệnh ngừng bắn, GS Mohamad Elmasry, tại Viện Nghiên cứu sau đại học Doha (Qatar), cho rằng điều này hầu như không giúp ngăn chặn bạo lực trên thực địa ở Li Băng.
