Chính quyền Mỹ đã quyết định dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, đánh dấu bước đi mới trong việc công nhận bà là lãnh đạo hợp pháp của quốc gia Nam Mỹ này, sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị bắt giữ hồi đầu năm nay, Hãng thông tấn AP ngày 2-4 đưa tin.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính Mỹ, động thái trên cho phép bà Rodriguez có thể hợp tác trực tiếp và thuận lợi hơn với các doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư Mỹ.
Đây được xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy Washington đang chuyển hướng tiếp cận, lựa chọn làm việc với chính quyền lâm thời thay vì phe đối lập Venezuela, trong bối cảnh nước này tìm cách ổn định tình hình chính trị và phục hồi kinh tế.
Phản ứng trước quyết định của Washington, bà Rodriguez bày tỏ hoan nghênh, cho rằng đây là bước tiến hướng tới bình thường hóa quan hệ song phương.
“Chúng tôi đánh giá cao quyết định của Tổng thống Donald Trump như một bước tiến hướng tới bình thường hóa và củng cố quan hệ giữa hai nước”, bà viết trên kênh Telegram sau thông báo của Bộ Tài chính Mỹ.
“Chúng tôi tin rằng tiến triển này sẽ mở đường cho việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hiện tại đối với Venezuela, qua đó xây dựng và đảm bảo một chương trình hợp tác song phương hiệu quả vì lợi ích của người dân”, bài đăng ghi.
Trước đó, bà Rodriguez và anh trai là Jorge Rodriguez từng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ từ năm 2018, với cáo buộc góp phần duy trì quyền lực cho chính quyền của ông Maduro sau cuộc bầu cử gây tranh cãi.
Tuy nhiên sau khi ông Maduro cùng phu nhân Cilia Flores bị quân đội Mỹ bắt giữ tại Caracas ngày 3-1 và được đưa sang New York để đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy – điều mà cả hai vợ chồng ông đều phủ nhận – cán cân chính trị tại Venezuela đã thay đổi đáng kể.
Kể từ đó, bà Rodriguez đóng vai trò trung tâm trong việc phối hợp với Washington triển khai kế hoạch cải tổ đất nước theo từng giai đoạn. Tháng trước, chính quyền Mỹ đã công nhận bà là “nguyên thủ quốc gia duy nhất” của Venezuela trong một vụ kiện dân sự tại tòa án liên bang Mỹ.
Dưới sự lãnh đạo của bà Rodriguez, Venezuela đẩy mạnh mở cửa nền kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, nhằm thu hút vốn đầu tư quốc tế. Tháng 3 vừa qua, Mỹ đã cho phép Công ty dầu khí quốc doanh PDVSA bán trực tiếp dầu ra thị trường toàn cầu và cho các doanh nghiệp Mỹ – một thay đổi lớn so với chính sách siết chặt trước đây.
Dù vậy, tình hình pháp lý tại Venezuela vẫn còn nhiều phức tạp. Tòa án tối cao nước này tuyên bố sự vắng mặt của ông Maduro chỉ mang tính “tạm thời”, qua đó duy trì địa vị pháp lý của ông và tránh việc phải tổ chức bầu cử sớm.
Theo phán quyết, bà Rodriguez sẽ giữ vai trò quyền tổng thống trong vòng 90 ngày, với khả năng gia hạn thêm sáu tháng nếu được Quốc hội – do anh trai bà đứng đầu – thông qua. Thời hạn 90 ngày này sẽ kết thúc vào ngày 3-4 tới đây.
Theo cáo trạng công bố ngày 23/4, đặc nhiệm lục quân Gannon Ken Van Dyke đã mở tài khoản trên sàn cá cược quốc tế vào cuối tháng 12/2025. Anh ta đặt cược hơn 33.000 USD rằng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro sẽ bị lật đổ trước ngày 31/1/2026. Đây là khoản đặt cược có tỷ lệ thắng rất thấp.
Giới chức cho biết Van Dyke đã "tham gia quá trình lập kế hoạch và thực hiện chiến dịch quân sự nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro". Anh ta đã đặt cược 13 lần và thu lợi hơn 409.000 USD.
Van Dyke đối mặt các tội danh gồm "sử dụng bất hợp pháp thông tin mật của chính phủ để trục lợi cá nhân, trộm cắp thông tin chính phủ không được công khai, gian lận hàng hóa, gian lận chuyển tiền và thực hiện giao dịch tiền tệ bất hợp pháp".
"Các cáo buộc phát sinh từ một âm mưu, trong đó Van Dyke được cho là đã sử dụng thông tin mật nhạy cảm để cá cược", thông báo từ Văn phòng công tố quận Nam New York cho hay.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Van Dyke đã chuyển phần lớn lợi nhuận vào một ví lưu trữ tiền mã hóa ở nước ngoài, trước khi nộp số tiền vào một tài khoản giao dịch trực tuyến khác. "Vào đúng ngày chiến dịch hoàn thành, Van Dyke đã rút phần lớn số tiền bị cáo buộc là thu lợi bất chính", cơ quan này cho hay.
3 ngày sau cuộc đột kích vào Venezuela, Van Dyke còn yêu cầu sàn cá cược xóa tài khoản của mình với lý do "đã mất quyền truy cập vào địa chỉ email".
Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), cơ quan quản lý liên bang của Mỹ, cho biết họ đang "tìm cách buộc bồi thường, thu hồi các khoản lợi bất chính, áp đặt những hình phạt hành chính bằng tiền" đối với Van Dyke.
Sàn cá cược cho biết đã chuyển thông tin cho Bộ Tư pháp Mỹ và hợp tác với cuộc điều tra khi phát hiện một người dùng giao dịch dựa trên thông tin mật của chính phủ.
Khi được đề nghị bình luận về sự việc, Tổng thống Donald Trump nói rằng ông không thích những gì liên quan đến cá cược. "Tôi không biết gì về chuyện đó, tôi sẽ xem xét. Thật đáng buồn là cả thế giới phần nào đã trở thành một sòng bạc. Tôi không hài lòng với những việc như vậy", ông cho hay.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche nhấn mạnh những người lính được giao phó thông tin mật để hoàn thành nhiệm vụ một cách an toàn, hiệu quả nhất trong khả năng và bị cấm sử dụng các thông tin cực kỳ nhạy cảm như vậy để trục lợi tài chính cá nhân.
Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel cho biết cáo trạng đối với Van Dyke "là minh chứng rõ ràng rằng không ai đứng trên luật pháp" và FBI sẽ làm mọi cách để bảo vệ đất nước cũng như bí mật quốc gia.
Mỹ rạng sáng 3/1 tiến hành chiến dịch "Quyết tâm Tuyệt đối", triển khai khoảng 150 máy bay đồng loạt không kích nhiều mục tiêu ở Venezuela, tạo điều kiện cho đặc nhiệm di chuyển bằng trực thăng vào thủ đô Caracas để bắt vợ chồng Tổng thống Maduro.
Tổng thống Venezuela bị giam tại trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn. Ông chỉ được phép liên lạc với gia đình và luật sư qua điện thoại, tối đa 15 phút mỗi cuộc gọi, theo các nguồn tin.
Lãnh đạo Venezuela hiện nay là Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez, người vốn là Phó tổng thống dưới quyền ông Maduro.
Theo Hãng tin AP, tại khu vực Vouzela (Bồ Đào Nha), hơn 1.200 lính cứu hỏa, gần 400 phương tiện cùng 15 máy bay vẫn đang nỗ lực khống chế đám cháy bùng phát từ ngày 2-7.
Cơ quan Bảo vệ dân sự Bồ Đào Nha dẫn dữ liệu từ hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) cho thấy tính đến ngày 5-7, ngọn lửa đã thiêu rụi khoảng 12.000ha đất.
Trước diễn biến nghiêm trọng, Tây Ban Nha đã điều hàng trăm lính cứu hỏa sang hỗ trợ Bồ Đào Nha. Ba máy bay chữa cháy của Tây Ban Nha và Ý cũng được huy động tham gia dập lửa.
Tại Tây Ban Nha, một đám cháy bùng phát từ ngày 3-7 ở vùng Girona cũng thiêu rụi gần 2.200ha đất.
Ông Eduard Martinez, đại diện lực lượng cứu hỏa Catalan, cho biết chu vi đám cháy đã mở rộng lên khoảng 40km và nhiều khả năng chưa thể được khống chế trong ngày 5-7.
Tại Hy Lạp, vụ cháy lớn bùng phát gần ngoại ô Oraiokastro thành phố Thessaloniki tối 4-7 buộc giới chức phát cảnh báo sơ tán ba khu dân cư và một cơ sở chăm sóc người khuyết tật.
Gió mạnh khiến ngọn lửa lan nhanh, khoảng 160 lính cứu hỏa phải làm việc xuyên đêm để khống chế hỏa hoạn trước khi lực lượng không quân chữa cháy được triển khai.
Theo thị trưởng Oraiokastro Pandelis Tsakiris, nhiều nhà dân và cơ sở kinh doanh đã bị hư hại, song mức độ thiệt hại cụ thể vẫn đang được cơ quan chức năng đánh giá.
Giới chức Hy Lạp khuyến cáo người dân một số khu vực ở trong nhà, đóng kín cửa và cửa sổ do khói độc phát tán từ nhà máy tái chế bị lửa thiêu rụi.
Theo AP, Hy Lạp thường xuyên hứng chịu các vụ cháy rừng nghiêm trọng vào mùa hè do thời tiết nóng và khô hạn.
Năm 2018, một vụ cháy ở phía đông Athens khiến hơn 100 người thiệt mạng. Năm 2023, vụ cháy tại một khu bảo tồn thiên nhiên ở đông bắc nước này được ghi nhận lớn nhất trong lịch sử Liên minh châu Âu.
Để ứng phó với nguy cơ cháy rừng ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, Hy Lạp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trong đó có bốn vệ tinh quỹ đạo thấp được phóng hồi tháng 5 nhằm giám sát và phát hiện sớm các đám cháy.
Dù chưa hứng chịu các đợt nắng nóng cực đoan như nhiều khu vực Tây Âu trong những tuần gần đây, Hy Lạp vẫn ghi nhận hàng chục vụ cháy rừng trên đất liền và các đảo.
Phó tổng thống Mỹ J.D Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Pakistan để đàm phán với Iran nhằm tìm giải pháp chấm dứt xung đột, phát biểu trong họp báo ngày 12.4 nói rằng tin tốt là hai bên đã thảo luận nhiều vấn đề trong cuộc đàm phán kéo dài 21 tiếng, thế nhưng đã không đạt được thỏa thuận.
“Tin xấu là chúng tôi đã không đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ đó là tin xấu với Iran nhiều hơn là với Mỹ”, ông nói.
Ông JD Vance nêu thêm Washington đã làm rõ những lằn ranh đỏ, điều nào mà Mỹ có thể nhượng bộ, và Tehran đã không chấp nhận các điều khoản do phái đoàn Mỹ đưa ra.
Ông Vance cho biết Mỹ cần Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân trong dài hạn, cũng như không theo đuổi những công cụ giúp Tehran sớm có được vũ khí hạt nhân. Ông nói rằng Mỹ đã đưa ra đề xuất được xem là tốt nhất.
Hiện Iran chưa phản hồi về phát biểu của ông JD Vance.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei viết trên mạng xã hội X cho biết: “Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với sự nỗ lực và trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã tiếp tục không gián đoạn cho đến nay. Nhiều thông điệp và văn bản đã được trao đổi giữa các bên”.
Ông Baghaei nêu thêm đoàn đàm phán đã thảo luận về nhiều vấn đề, gồm eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran và cuộc chiến ở khu vực.
“Sự thành công của tiến trình ngoại giao này phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, việc kiềm chế những yêu cầu quá đáng và bất hợp pháp, cũng như việc chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran”, quan chức ngoại giao Iran nhấn mạnh.
Lực lượng của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đã đến Pakistan và tập hợp tại căn cứ Nur Khan ở ngoại ô Islamabad. CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết IRGC sẽ hỗ trợ hậu cần cho phái đoàn Iran đàm phán tại Pakistan, ngoài ra một thành viên IRGC cũng sẽ đưa ra những “tham vấn”.
Phát biểu từ Nhà Trắng ngày 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó nói về tiến trình đàm phán rằng: “Hãy chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra. Có thể họ đạt được thỏa thuận, có thể không. Điều đó không quan trọng. Từ góc độ của Mỹ, chúng tôi đã thắng”.
