Tôi là nữ, 23 tuổi. Gần đây, tôi luôn có cảm giác mông lung, áp lực và cảm thấy mình quá chậm chạp khi mọi người xung quanh ai cũng có cuộc sống ổn định, từ tiền bạc tới tinh thần. Mấy bạn học cũ hoặc mấy người quen cùng tuổi của tôi hầu như đều có công việc ổn định, sắm sửa cho bản thân và gia đình thứ này thứ kia. Họ thường xuyên chụp ảnh gia đình hạnh phúc, khoe các chuyến du lịch đây đó, có người yêu và thậm chí là cưới hỏi, sinh con…
Ngay như người bạn thân của tôi cũng đang làm chủ tiệm nails được hai năm, đã có chồng, có nhà cửa bên nội cho và mới sinh quý tử, cuộc sống rất đầm ấm, hạnh phúc, dù bạn chỉ mới học xong cấp hai là nghỉ học đi làm. Hay như Tết vừa rồi, người chị họ rất thân với tôi (con của dì ruột) năm nay 35 tuổi, còn độc thân, tốt nghiệp đại học loại Giỏi, cũng mới sắm ôtô và iPhone 17 promax.
Nhìn lại mình, tôi là đứa duy nhất trong họ chưa có thành tựu gì nổi bật. Anh chị em họ của tôi giờ ai cũng làm ăn được, có nhà đất, ôtô, có gia đình đề huề hoặc nếu còn độc thân thì tiền bạc cũng rủng rỉnh. Tới nỗi ông bà và mẹ tôi còn nửa đùa nửa thật: ”Ráng học mau ra trường, ‘cày cuốc’ rồi mua xe hơi, cả nhà chỉ còn mình mày thôi đấy”.
Vừa rồi, tôi mới đi tình cờ nói chuyện với một tài xế xe ôm công nghệ chỉ hơn mình vài tuổi. Anh tâm sự mới mua một căn nhà và giờ “cày” thêm để dành dụm cưới vợ. Mới chiều nay, tôi cũng làm chung công việc chạy tiệc cưới với một bạn nữ bằng tuổi. Lúc tan tiệc, ngồi nói chuyện với nhau, bạn bảo hiện tại đang mở một quán cà phê riêng, còn việc chạy tiệc cưới chỉ để có thêm tiền tiêu vặt thôi. Nghe những chuyện như thế, tôi có phần tự ti trong lòng vì các bạn trẻ bây giờ giỏi và chững chạc hơn mình nhiều.
>> Hành trình tôi mua chung cư 9 tỷ sau ‘cú tát’ thất nghiệp tuổi 30
Tôi đang học năm cuối đại học, nhưng sẽ ra trường muộn do chưa học chứng chỉ tin học, sức học chỉ ở mức khá. Tôi đang làm công việc phục vụ để cầm cự, thỉnh thoảng có làm mấy việc lặt vặt như phát tờ rơi, chạy tiệc cưới. Tôi rải CV tìm việc trong ngành nhưng chưa thấy có kết quả gì. Ngoài ra, tôi có làm freelance thiết kế nhưng rất ít đơn, tháng vừa rồi còn bị khách “bom” nữa. Tôi cũng chỉ mới tập tành bỏ ống heo tiết kiệm gần đây chứ trước đó thì có bao nhiêu xài hết bấy nhiêu. Ngoài ra, tôi cũng vừa mới đổi iPhone 11 và chiếc Macbook cũ nhờ tiền lì xì của cả nhà để phục vụ cho công việc freelance với học tập.
Bố mất sớm, mẹ đang làm công việc bảo mẫu và có lương hưu, tiền học đại học của tôi là do ông bà và mấy cậu, dì ruột góp lại cho. Hai mẹ con tôi sống chung nhà với ông bà ngoại. Hôm qua, mẹ nói người ta bằng tuổi tôi có khi nhỏ hơn, mà đã suy nghĩ chững chạc, trưởng thành, cầu tiến, có chồng con, biết kiếm tiền lo cho gia đình hết rồi chứ không có lông bông như tôi. Nghe vậy, tôi rất stress nhưng cũng không trách mẹ vì biết bà đã vất vả rất nhiều và cũng lo cho tôi.
Tôi biết mình cần phải nỗ lực và cố gắng học hỏi thêm nhiều thứ để tiến lên, cũng hiểu là mọi người có được thành quả như vậy cũng nhờ cố gắng mà có. Nhưng nhìn mọi người đi quá nhanh khiến tôi cảm thấy có phần hoang mang và tự ti vì mình chậm chạp. Cộng thêm áp lực từ mẹ, nhìn thấy những người gần với mình nhất cũng đều có cuộc sống dư dả, hạnh phúc nên tôi càng tủi thân, không biết mình có thể gồng được bao lâu nữa? Liệu tôi nên làm gì để được như người ta?
Minh HânÁp lực ‘cả đời không rực rỡ’ ăn mòn Gen Z
Tôi như đứa thất bại vì bạn bè 25 tuổi mua nhà, mở công ty startup
Tôi thất bại vì lương 50 triệu nhưng không dám vay nợ mua nhà
Tôi có hai con trai đều theo học ngành kỹ thuật cơ khí tại một trường đại học quốc tế công lập trong nước. Đây là chương trình có bằng cấp được công nhận rộng rãi, học phí không hề thấp, nhưng đến hôm nay, tôi thấy lựa chọn đó hoàn toàn xứng đáng.
Năm 2018, con trai lớn của tôi vào đại học. Cùng thời điểm đó, người bạn thân nhất của con từ thời tiểu học đến hết THPT cũng đỗ đại học, nhưng chọn một ngành xã hội theo sở thích. Sau khi ra trường, cháu làm ở một công ty dịch vụ rồi học tiếp Thạc sĩ. Đến nay, dù đã có bằng cao học nhưng thu nhập của cháu chỉ khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng. Cháu nói muốn nhảy việc nhưng rất khó vì ít nơi tuyển dụng đúng chuyên môn.
Trong khi đó, con trai tôi học kỹ thuật cơ khí. Tổng chi phí từ lúc nhập học đến khi tốt nghiệp vào khoảng 600 triệu đồng, gồm học phí, sinh hoạt phí và các khoản liên quan. Nhiều người nghe con số này sẽ thấy lớn, nhưng tôi luôn nghĩ đầu tư cho giáo dục cần nhìn vào hiệu quả lâu dài.
Hiện nay, con tôi làm cho một công ty của Mỹ, cách nhà khoảng 20 km. Thu nhập của con khá ổn, chế độ phúc lợi cũng tốt. Thậm chí, công ty còn thuê hẳn xe bảy chỗ cùng tài xế để đưa đón nhân viên kỹ thuật đi làm mỗi ngày. Tôi hiểu rằng doanh nghiệp không tự nhiên bỏ ra khoản chi phí như vậy nếu nhân sự không thật sự có giá trị và khó tuyển.
>> Tốn 600 triệu học đại học nhưng lương thua bạn xuất khẩu lao động
Từ trải nghiệm thực tế của con mình, tôi có quan điểm khá rõ ràng với con trai thứ hai rằng nếu không học đại học ngành kỹ thuật thì tôi sẽ cho học nghề ngay sau khi tốt nghiệp THPT. Tôi nghĩ những nghề như sửa ôtô, điện lạnh, tiện cơ khí, đầu bếp... đều rất thực tế. Quan trọng hơn, học nghề tại nơi làm việc trực tiếp thường được trả lương ngay từ lúc học việc. Sau 5-10 năm tích lũy tay nghề và kinh nghiệm, nếu có năng lực thì hoàn toàn có thể ra làm riêng.
Hiện nay, nhiều người vẫn quan niệm cứ phải để con học ngành mình yêu thích thì mới thành công. Tôi không phản đối điều đó, nhưng thực tế cuộc sống đôi khi khác xa suy nghĩ tuổi trẻ. Những ngành càng dễ học thì càng nhiều người học. Hệ quả là cung vượt cầu, nhiều người thất nghiệp hoặc có việc nhưng lương thấp.
Theo tôi, trước tiên nên chọn một nghề có khả năng tạo thu nhập ổn định, có nhu cầu tuyển dụng cao. Sau khi công việc vững vàng, tài chính ổn định rồi theo đuổi đam mê cũng chưa muộn. Cuộc sống thực tế vẫn cần cơm áo trước khi nói đến lý tưởng.
Tôi nói điều này không phải để đề cao ngành kỹ thuật hay phủ nhận giá trị của các ngành nghề khác. Nhưng với riêng con trai, tôi luôn khuyên nên theo các khối kỹ thuật như cơ khí, cơ điện tử, điện - điện tử... đồng thời học ngoại ngữ thật tốt. Đúng là những ngành này học khó, áp lực cao, nhưng đổi lại cơ hội việc làm rất rộng mở. Hiện nay, các công ty sản xuất, đặc biệt doanh nghiệp FDI, đang tuyển dụng kỹ sư kỹ thuật rất nhiều. Người có chuyên môn tốt và ngoại ngữ gần như không sợ thất nghiệp.
5 năm trước, khi bước sang tuổi ngoài 30, tôi bắt đầu nói với chồng về chuyện sinh thêm con. Khi đó, chúng tôi đã có một bé đầu lòng, cuộc sống đủ đầy, công việc ổn định. Với anh, như vậy là đủ. Nhưng tôi nghĩ một đứa con là chưa đủ cho một hành trình dài phía trước.
Những cuộc trò chuyện ban đầu dần trở thành tranh luận. Chồng tôi lo áp lực tài chính, lo thời gian, lo cả việc nuôi dạy con cái trong một xã hội ngày càng cạnh tranh. Anh nói: "Nuôi một đứa đã khó, hai đứa lại càng vất vả hơn, sao không tập trung chăm sóc tốt nhất cho đứa con hiện tại?".
Nhưng tôi vẫn không từ bỏ suy nghĩ của mình. Có lẽ vì tôi đã chứng kiến quá nhiều cảnh người già quanh mình sống neo đơn. Khi còn trẻ, họ mạnh mẽ, độc lập, nhưng đến lúc tuổi cao lại trở nên chậm chạp, mỏi mệt, mắt kém. Và điều đáng sợ nhất không phải là bệnh tật, mà là cảm giác cô đơn và bất an.
Tôi từng thấy có người chỉ thực sự yên tâm khi trong nhà có tiếng nói cười của con cháu. Ngược lại, có người dù có điều kiện kinh tế, vẫn không tránh khỏi cảm giác trống trải khi sống một mình trong căn nhà rộng. Chính những điều đó khiến tôi nghĩ nhiều hơn về tương lai của mình. Tôi không muốn đặt toàn bộ trách nhiệm chăm sóc cha mẹ già lên vai một đứa con duy nhất. Có anh, có em, dù mỗi người một hoàn cảnh, nhưng vẫn có thể san sẻ với nhau cả về vật chất lẫn tinh thần.
>> Nhà 5 anh chị em nhưng con gái phải 'gánh' cha mẹ
Suốt ba năm tôi kiên nhẫn thuyết phục chồng. Dần dần, anh cũng thay đổi suy nghĩ, nhận ra việc có thêm một đứa con không chỉ là gánh nặng, mà còn là một cách để gia đình trở nên đầy đặn hơn. Đến hôm nay, khi nhìn hai đứa trẻ chơi với nhau trong nhà, tôi thấy quyết định ngày đó là hoàn toàn đúng đắn. Đúng là vất vả hơn, chi phí nhiều hơn, thời gian riêng ít đi. Nhưng đổi lại là tiếng cười nhiều hơn, là cảm giác gia đình ấm áp hơn.
Tôi không phủ nhận rằng cuộc sống luôn có hai mặt. Người có con thì vất vả từ khi còn trẻ, lo ăn, lo học, lo từng bước trưởng thành cho con. Nhưng nếu những đứa con ấy biết hiếu thảo, về già họ sẽ có chỗ dựa tinh thần. Ngược lại, người không có con có thể tận hưởng sự tự do, nhẹ gánh trong những năm tháng tuổi trẻ. Nhưng khi về già, nếu không có điều kiện tài chính tốt hoặc người thân bên cạnh, họ sẽ phải tự lo liệu mọi thứ.
Có người nói viện dưỡng lão là một lựa chọn của xã hội hiện đại, nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện để vào đó, và cũng không phải ai cũng muốn sống những năm cuối đời trong một môi trường xa lạ. Cuộc sống vốn dĩ không có lựa chọn nào hoàn hảo. Quan trọng là bạn chọn cách sống nào, thì hãy chấp nhận cả mặt tích cực lẫn tiêu cực của nó.
Với tôi, tôi chọn sinh hai con. Và tôi nhận ra, vướng bận con cái cũng là một dạng hạnh phúc kéo dài từ lúc còn trẻ cho đến khi về già.
Tôi có nói chuyện với một số người bạn mà ở chung nhà với bố mẹ và phần lớn họ cũng nói là có góp tiền mua đồ ăn và đóng tiền điện nước nhưng họ không biết tổng số tiền để họ hưởng được cái mà họ đang sống là bao nhiêu.
Điển hình là tiền thuê nhà, họ không biết tiền thuê nhà hiện tại là bao nhiêu. Dẫn đến họ có ảo tưởng là mình đang tự nuôi được bản thân. Nhưng thực tế là khi bố mẹ bị bệnh và họ phải chăm sóc, thì họ chới với và ở độ tuổi trung niên họ phát hiện là thu nhập của họ quá thấp để tự nuôi thân và nuôi ba mẹ.
Vì vậy, tôi nghĩ là mỗi người nên tự trừ chi phí tiền thuê nhà (ví dụ nhà đang ở mà giá thuê là 20 triệu đồng mỗi tháng cho 4 người) thì tự bạn phải trích ra 5 triệu đồng tiền thuê nhà. Bạn có thể để dành hoặc đưa cho ba mẹ.
Nếu thu nhập của bạn thấp và không đủ để trích 5 triệu đồng thì hãy tìm cách tăng thu nhập của mình và cảm ơn ba mẹ của mình đã cho mình có cuộc sống sung túc như hiện tại.
