Những năm gần đây, cụm từ “chữa lành” thường xuyên xuất hiện trên mạng xã hội. Nó xuất hiện trong mọi ngữ cảnh: từ “du lịch chữa lành”, “nhậu chữa lành”, “karaoke chữa lành”, “gội đầu dưỡng sinh chữa lành”, đến “chỗ làm chữa lành” thay vì lương cao.
Xu hướng này thậm chí trở thành một phần lối sống của nhiều người trẻ, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần trong bối cảnh áp lực cuộc sống hiện đại.
Trong nhiều từ điển, từ này mang nghĩa chính xác là quá trình điều trị để hồi phục sức khỏe, chủ yếu liên quan đến bệnh tật thể chất. Trong các tài liệu hay trong sử dụng hằng ngày, “chữa lành” đã được dùng với nghĩa là có thể chữa khỏi bệnh: “bệnh có thể chữa lành”, “vết thương chữa lành”…
“Chữa lành” phần nhiều được dùng với khái niệm tâm lý học lành mạnh: quá trình phục hồi sau tổn thương thể chất, tinh thần, cảm xúc, giúp con người tìm lại sự cân bằng, an yên. Nó có thể bao gồm thiền chánh niệm, đi du lịch, viết nhật ký cảm xúc, trò chuyện với bạn bè, tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc đơn giản là nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Thời gian qua, “chữa lành” chuyển từ nghĩa y học cụ thể sang nghĩa tâm lý trừu tượng, mở rộng phạm vi biểu đạt. Ban đầu là thuật ngữ chuyên ngành sau đó lan tỏa qua mạng xã hội trở thành một từ nhiều người sử dụng (hot trend).
Đã có hiện tượng lạm dụng và thoái hóa nghĩa khi từ mang ý sâu sắc (hành trình nội tâm kiên trì) bị giản lược thành “trend” bề nổi: “nhậu chữa lành”, “karaoke chữa lành”, “chữa lành bằng shopping”… Tức là bất kể điều gì cũng có thể được gắn mác “chữa lành”, trong khi không hề “chữa” mà cũng chẳng có “lành”!
Sau đại dịch COVID-19, áp lực công việc, chi phí sinh hoạt tăng cao, mạng xã hội phóng đại cảm xúc tiêu cực, một số rủi ro trong cuộc sống… khiến nhiều người cảm thấy kiệt sức, cô đơn, lo âu. Giới trẻ công khai thừa nhận “mệt mỏi tinh thần” và tìm cách tự chăm sóc bản thân – điều mà thế hệ trước thường giấu kín hoặc coi là yếu đuối.
Đây là mặt tích cực: xã hội Việt Nam đang dần cởi mở hơn với sức khỏe tâm thần, không còn coi trầm cảm hay lo âu là “bệnh điên” hay “yếu đuối”. Nhiều người thực sự được lợi từ các hoạt động giản dị như nghe podcast, sống chậm, gần gũi thiên nhiên hoặc ưu tiên môi trường làm việc lành mạnh.
Tuy nhiên, việc lạm dụng và thương mại hóa từ “chữa lành” đang khiến khái niệm này bị méo mó. Nhiều người dùng từ này để “chữa” mọi thứ: buồn một chút là “sang chấn”, mệt mỏi là “cần chữa lành ngay”, thậm chí thất nghiệp vẫn “chốt kèo” đi du lịch đắt đỏ thay vì đối diện thực tế.
Một số chuyên gia tâm lý cảnh báo: lạm dụng có thể dẫn đến “tích cực độc hại” (toxic positivity), đơn giản hóa vấn đề tâm lý nghiêm trọng hoặc tạo ảo tưởng rằng mọi tổn thương đều chữa nhanh bằng một chuyến đi hay khóa học.
Trào lưu này bị lợi dụng kinh doanh: các khóa học, workshop “chữa lành” giá vài chục triệu, “thầy chữa lành” tự phong, dịch vụ du lịch tâm linh… biến nỗi đau thành cơ hội kiếm tiền. Một bộ phận giới trẻ lạm dụng “chữa lành” để trốn tránh trách nhiệm, lười lao động, ngại đối diện khó khăn – điều này không giúp phục hồi mà có thể đẩy vào khủng hoảng sâu hơn.
Có thể nói, “chữa lành” là nhu cầu chính đáng và cần thiết trong xã hội hiện đại, nơi sức khỏe tinh thần bị bỏ qua quá lâu. Nó khuyến khích tự nhận thức, chăm sóc bản thân và giảm kỳ thị tâm lý.
Nhưng khi trở thành trào lưu đại chúng, nó dễ bị biến chất: từ hành trình nội tâm sâu sắc thành “mốt” bề nổi, từ tự chữa lành thành phụ thuộc dịch vụ thương mại.
"Con người có thể hết yêu cũng như khi bắt đầu yêu", Bonnie Scott, chuyên gia tư vấn hôn nhân và gia đình, nhà sáng lập Mindful Kindness Counseling ở Texas (Mỹ), nói. Điều này xảy ra khi cả hai thay đổi nhưng không còn chung hướng phát triển. Với phụ nữ, sự thay đổi bộc lộ qua cách giao tiếp, ứng xử và duy trì kết nối với bạn đời.
Nhiều người xem xung đột là điều tiêu cực. Tuy nhiên, khi cả hai giữ sự tôn trọng, việc tranh luận giúp giải quyết vấn đề.
Nghiên cứu của Thomas B. Holman, Đại học Brigham Young, và Mark O. Jarvis, Đại học Texas ở Austin (Mỹ), cho thấy các cặp vợ chồng biết trao đổi và giải quyết bất đồng thường hài lòng với mối quan hệ hơn.
Khi không còn đầu tư cảm xúc vào mối quan hệ, người phụ nữ thường không còn muốn tranh luận, ngay cả khi cả hai vẫn có thể trao đổi một cách hiệu quả. Thay vì cùng bạn đời tìm cách tháo gỡ bất đồng, họ có xu hướng trở nên thờ ơ và để các vấn đề tồn tại.
Việc sắp xếp lịch trình, chia sẻ việc nhà hay thanh toán hóa đơn là phần tất yếu để duy trì cuộc sống chung. Tuy nhiên, mối quan hệ sẽ mất gắn kết nếu các cuộc hội thoại chỉ xoay quanh nghĩa vụ. Những câu chuyện ngẫu nhiên mới là yếu tố nuôi dưỡng sự gần gũi.
Nghiên cứu từ Viện Gottman (Mỹ) cho biết các cặp vợ chồng bền vững duy trì 20 tương tác tích cực cho mỗi một tương tác tiêu cực trong đời sống hàng ngày. Ngược lại, tỷ lệ này ở những cặp đôi trên bờ vực tan vỡ thường chỉ có 8 tương tác.
Khi tình cảm phai nhạt, người phụ nữ không còn động lực kết nối. Mọi trao đổi lúc này chỉ giới hạn ở chuyện con cái, việc nhà hoặc chi tiêu.
Việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn đời trong giai đoạn khó khăn là nhu cầu lành mạnh. Nghiên cứu của Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) cho biết, sự đồng hành của bạn đời giúp tăng cảm giác an toàn và giúp mỗi cá nhân vượt qua khủng hoảng hiệu quả.
Khi không còn cảm thấy gắn kết, người phụ nữ thường tự giải quyết các khó khăn hoặc tìm đến bạn bè, người thân để chia sẻ.
Tiến sĩ Barton Goldsmith, chuyên gia trị liệu hôn nhân tại bang California (Mỹ), cho biết việc cùng xây dựng dự định tương lai giúp củng cố mối quan hệ.
Người phụ nữ đang cạn tình ít nhắc đến các chuyến đi chung, ngại đưa ra cam kết dài hạn và bắt đầu nói về tương lai bằng danh xưng "tôi" thay vì "chúng ta". Việc không còn cùng nhau vạch ra những kế hoạch dài hạn cho thấy họ đã giảm sự gắn bó với cuộc hôn nhân.
Một du khách người Đức 57 tuổi đã tử vong sau khi bị rắn hổ mang độc cắn trong một buổi biểu diễn xiếc rắn ở thành phố Hurghada, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của Ai Cập.
Vụ việc xảy ra vào đầu tháng Tư, khi người đàn ông đang tận hưởng kỳ nghỉ cùng gia đình tại một khách sạn nghỉ dưỡng bên bờ Biển Đỏ.
Theo các báo cáo, chương trình bao gồm sự tương tác trực tiếp giữa công chúng và những con rắn, thậm chí còn cho chúng quấn quanh cổ một số người tham dự.
Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi nghệ sĩ để một con rắn hổ mang chui vào ống quần của du khách, điều này đã gây ra vụ tấn công.
Con bò sát cắn vào chân người đàn ông, tiêm nọc độc cực mạnh.
Sau vụ tấn công, nạn nhân lập tức xuất hiện các triệu chứng ngộ độc nặng. Nhân viên cấp cứu đã tiến hành hô hấp nhân tạo tại hiện trường trước khi đưa nạn nhân đến bệnh viện gần đó.
Bất chấp những nỗ lực y tế, du khách này đã qua đời không lâu sau khi được đưa vào bệnh viện.
Cảnh sát và công tố viên đang điều tra cái chết của ông và đang chờ kết quả xét nghiệm độc tố. Cho đến nay, vẫn chưa có vụ bắt giữ nào.
Thực tế không thể "thôi miên" một con rắn. Những người thôi miên rắn sử dụng nhạc cụ hơi để mê hoặc con rắn, nhưng thực chất loài bò sát có nọc độc này đang phản ứng với sự rung động và lắc lư.
Nó không bị mê hoặc mà thực chất đang trong trạng thái phòng thủ, cảnh giác cao độ, sẵn sàng tấn công.
Đến nay, Billy được cho là đã "đoán trúng" 21 trận, trong đó có chiến thắng của Argentina trước Áo, khiến nhiều người hâm mộ bóng đá không khỏi thích thú.
Billy mới hơn 1 tuổi, sống cùng chủ nhân là Linka Lin và Mark Kelly tại thành phố Newry, Bắc Ireland. Từ một thú cưng bình thường, Billy bất ngờ nổi tiếng nhờ loạt video dự đoán kết quả bóng đá được đăng tải trên Instagram.
Trong mỗi video, Linka đặt trước mặt Billy 2 lá cờ đại diện cho 2 đội tuyển chuẩn bị thi đấu. Sau vài giây quan sát, chú mèo sẽ dùng chân chạm vào một trong 2 lá cờ. Đội tuyển được Billy lựa chọn chính là đội được dự đoán giành chiến thắng.
Điều khiến người xem bất ngờ là chuỗi dự đoán của Billy liên tục trùng khớp với kết quả thực tế. Tính đến thời điểm hiện tại, chú mèo đã dự đoán đúng 21 trận đấu.
Trong số những trận đấu Billy lựa chọn chính xác có chiến thắng của Mexico trước Nam Phi, Mỹ trước Paraguay, Scotland trước Haiti, Anh trước Croatia, Pháp trước Senegal, Đức trước Bờ Biển Ngà, Nhật Bản trước Tunisia và gần đây là Argentina trước Áo.
Sau mỗi lần dự đoán đúng, lượng người theo dõi trang Instagram của Billy lại tăng lên đáng kể. Hàng nghìn bình luận liên tục xuất hiện dưới các video mới, nhiều người gọi Billy là "nhà tiên tri World Cup" hay "chuyên gia dự đoán đáng tin cậy nhất giải đấu".
Một tài khoản bình luận hài hước: "Đến lúc tôi bỏ nghe các chuyên gia phân tích để theo Billy rồi". Người khác viết: "Một thiên tài thực sự. Billy xứng đáng có thêm thật nhiều đồ ăn thưởng".
Theo chủ nhân của chú mèo - Linka Lin, ban đầu cô chỉ đăng những đoạn video ngắn để giải trí. Trước World Cup 2026, cô thường quay cảnh Billy lựa chọn giữa những món đồ quen thuộc như Pepsi hay Coca-Cola, cơm hay mì, hoặc các loại đồ ăn khác.
Mọi chuyện thay đổi khi cô vô tình mua một bộ cờ mini đúng dịp World Cup 2026 khởi tranh. Từ đó, Linka nảy ra ý tưởng để Billy lựa chọn giữa 2 lá cờ của các đội tuyển.
"Tôi không nghĩ những video này lại nhận được sự quan tâm lớn đến vậy. Với chúng tôi, Billy vẫn chỉ là một chú mèo bình thường. Nhưng nhiều người xem các video của nó như một niềm vui và một cách tạo thêm sự hào hứng trước mỗi trận đấu", Linka chia sẻ.
Cô cho biết càng vào sâu trong giải đấu, áp lực dành cho Billy càng lớn bởi người hâm mộ luôn chờ đợi dự đoán tiếp theo. Tuy nhiên, theo chủ nhân của chú mèo, Billy dường như không hề bận tâm đến điều đó.
"Có lẽ, điều Billy thích nhất là sau mỗi lần quay video, nó lại được thưởng đồ ăn nhiều hơn bình thường", Linka nói vui.
Theo Linka, Billy rất thông minh và có khả năng giao tiếp với chủ bằng nhiều âm thanh và cử chỉ khác nhau. Chú mèo thường dùng tiếng kêu riêng để đòi ra ngoài hoặc báo hiệu khi muốn ăn.
Billy được gia đình nhận nuôi từ một tổ chức cứu hộ động vật khi mới 3 tháng tuổi. Chú mèo có biệt danh Billy Heartnose nhờ vệt lông hình trái tim đặc biệt trên chiếc mũi nhỏ.
Sự nổi tiếng của Billy cũng kéo theo nhiều cuộc tranh luận trên mạng xã hội. Không ít người cho rằng chuỗi dự đoán chính xác chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trong khi đó, nhiều cổ động viên vẫn xem những video của Billy như một "nghi thức" thú vị mang tính giải trí trước giờ bóng lăn.
Thực tế, Billy không phải là động vật đầu tiên nổi tiếng nhờ khả năng "tiên tri" các trận đấu bóng đá.
Nhân vật nổi tiếng khác là chú bạch tuộc Paul tại World Cup 2010 ở Nam Phi. Khi đó, Paul trở thành hiện tượng toàn cầu sau khi dự đoán chính xác kết quả tất cả các trận đấu của đội tuyển Đức cũng như trận chung kết giữa Tây Ban Nha và Hà Lan.
Điều khiến Paul gây sốt là dự đoán Tây Ban Nha đánh bại Đức ở bán kết rồi sau đó lên ngôi vô địch, kịch bản mà không nhiều chuyên gia tin tưởng vào thời điểm đó.
Sau thành công của Paul, nhiều kỳ World Cup tiếp theo chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt "nhà tiên tri động vật". Tại World Cup 2022, con rái cá Taiyo từng gây chú ý khi dự đoán Nhật Bản đánh bại Đức ngay trong trận ra quân. Một chú lạc đà tên Shaheen cũng nhiều lần xuất hiện trên truyền thông Trung Đông với những màn lựa chọn lá cờ đội chiến thắng.
Dù không có cơ sở khoa học chứng minh khả năng dự đoán của những "nhà tiên tri" đặc biệt, các màn lựa chọn ngẫu nhiên vẫn luôn mang đến bầu không khí vui vẻ cho người hâm mộ mỗi mùa World Cup.
