Sáng 26-5, tọa đàm “50 năm Khăn Quàng Đỏ đồng hành cùng phong trào Đội” được tổ chức nhân kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội (15-5) và 50 năm Khăn Quàng Đỏ phát hành số đầu tiên (12-1-1977 – 12-1-2027).
Suốt 50 năm đồng hành cùng thiếu nhi, Khăn Quàng Đỏ đã phát hiện, giới thiệu và lan tỏa nhiều gương điển hình vượt khó học giỏi, những câu chuyện về nghị lực và khát vọng vươn lên, tiếp thêm động lực cho nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi.
Một trong những tấm gương được nhắc lại tại tọa đàm là chị Huỳnh Anh – học sinh tiêu biểu của quận 8. Dù bị liệt hai chân, chị vẫn kiên trì học tập, vượt lên hoàn cảnh bằng nghị lực bền bỉ và tinh thần lạc quan.
Những câu chuyện như Huỳnh Anh là minh chứng cho hành trình mà Khăn Quàng Đỏ luôn theo đuổi: phát hiện, nâng niu và kể lại những điều đẹp đẽ bằng sự trân trọng và niềm tin dành cho thiếu nhi.
Không chỉ ghi nhận gương sáng, Khăn Quàng Đỏ còn tạo nên nhiều sân chơi học tập quen thuộc cho học sinh qua nhiều thế hệ. Từ các cuộc thi về lịch sử, khoa học, kiến thức xã hội đến các câu lạc bộ viết văn, làm báo…
Nhiều sân chơi gắn bó với tuổi thơ học sinh như Nhà sáng tạo trẻ, Nhà sử học nhỏ tuổi, Em yêu Tổ quốc Việt Nam, Gương mặt tuổi hồng và đặc biệt là Giải Lê Quý Đôn đã để lại dấu ấn sâu đậm.
Không chỉ dừng lại trên những trang báo, Khăn Quàng Đỏ còn khởi xướng nhiều hoạt động nhân văn, góp phần tạo nên những giá trị thiết thực cho xã hội.
Nhà báo Lê Văn Nuôi – nguyên Tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ – chia sẻ một trong những ký ức sâu sắc nhất với ông là cuộc vận động 10.000 quyển sách cho thiếu nhi vùng Duyên Hải.
Ông Nuôi cho biết xuất phát từ thực tế nhiều khu vực còn thiếu trường lớp, thiếu sách vở và điều kiện học tập khó khăn ở vùng Duyên Hải, các phóng viên báo đã thực hiện loạt bài phản ánh thực trạng.
Từ loạt bài này đã mở ra cuộc vận động quyên góp sách cho thiếu nhi. Chương trình nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ đoàn viên, đội viên toàn thành phố, số lượng sách vượt xa chỉ tiêu ban đầu.
Nhìn lại chặng đường nhiều năm làm nghề, nhà báo Lê Thế Chữ – Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ – nói bản thân có cơ hội làm việc, tiếp xúc với nhiều thế hệ đồng nghiệp, lãnh đạo và những người gắn bó với công tác báo chí, thiếu nhi qua từng thời kỳ tại Khăn Quàng Đỏ.
Mỗi giai đoạn đều có thử thách riêng, nhưng cũng chính từ đó càng giúp ông thấm thía hơn giá trị bền bỉ của nghề báo. “Điều đáng quý nhất là qua nhiều biến động, tờ báo vẫn giữ được tinh thần nhân văn, trách nhiệm xã hội và sự gắn bó với thiếu nhi”, ông chia sẻ.
Với 18 năm gắn bó cùng công tác thiếu nhi, bà Phạm Phương Thảo – nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM – kể những năm đầu sau giải phóng, phong trào thiếu nhi phát triển mạnh mẽ với nhiều dấu ấn nổi bật.
Các phong trào này đã góp phần giáo dục tinh thần tập thể, ý thức trách nhiệm và rèn luyện thiếu nhi toàn diện. Bà Thảo nói trong điều kiện còn khó khăn của những năm đầu hình thành báo Khăn Quàng Đỏ, phóng viên và cán bộ thiếu nhi vẫn bám sát thực tế, viết tin bài, phản ánh kịp thời hoạt động phong trào.
Thay vì chú trọng tiêu chuẩn ngoại hình, nam giới có thể tăng sức hấp dẫn nhờ thay đổi tư duy, tính cách và thói quen chăm sóc bản thân. Dưới đây là 6 đặc điểm được khoa học chỉ ra.
Sự dễ gần
Nghiên cứu của Đại học bang Florida (Mỹ) cho thấy phụ nữ thường ưu tiên những người đàn ông có gương mặt bình thường, dễ gần khi tìm kiếm mối quan hệ lâu dài.
Các nhà nghiên cứu giải thích, sự thân thiện mang đến cảm giác an toàn và gắn kết. Trong khi đó, việc gắn bó với những người có thể hình xuất sắc có thể khiến phụ nữ gặp áp lực phải ăn kiêng hoặc tập luyện cường độ cao để trở nên tương xứng.
Sự tử tế và vị tha
Khảo sát do Đại học Worcester và Sunderland (Anh) cho thấy phần lớn đánh giá cao những người đàn ông vị tha hơn những người có vẻ ngoài thu hút nhưng ít hào phóng. Dù vậy, với các mối quan hệ ngắn hạn, ngoại hình vẫn là yếu tố được cân nhắc nhiều hơn.
Sự chững chạc
Trong tâm lý học có khái niệm "Hiệu ứng George Clooney", chỉ xu hướng phụ nữ bị thu hút bởi đàn ông lớn tuổi hơn. Năm 2010, Đại học Dundee (Anh) đã khảo sát 3.770 người trưởng thành. Kết quả cho thấy nam giới càng lớn tuổi và có tài chính độc lập càng dễ tạo sức hút. Sự trưởng thành và ổn định là yếu tố giúp họ duy trì nền tảng vững chắc cho một mối quan hệ.
Khiếu hài hước
Nghiên cứu của giáo sư Jeffrey Hall từ Đại học Kansas (Mỹ), công bố trên tạp chí Tâm lý học Tiến hóa, chỉ ra tiếng cười là yếu tố quan trọng tạo nên mối quan hệ bền vững.
Sau khi quan sát các cuộc hẹn hò giấu mặt, ông cho biết: "Khi hai người cùng cười về một vấn đề, họ tạo ra sợi dây liên kết cảm xúc, giúp rút ngắn khoảng cách nhanh hơn các lời tán tỉnh thông thường".
Râu tỉa gọn gàng
Nghiên cứu của Đại học New South Wales (Australia) năm 2013 khảo sát trên 350 phụ nữ để đánh giá độ dài râu của nam giới. Kết quả cho thấy, râu mỏng và được cắt tỉa gọn gàng (tương đương với vài ngày không cạo) nhận được nhiều sự ủng hộ nhất. Nhóm nghiên cứu nhận định kiểu râu này giúp nam giới thể hiện sự trưởng thành mà không tạo cảm giác luộm thuộm.
Sự dũng cảm
Một nghiên cứu khác trên tạp chí Tâm lý học Tiến hóa phân loại sự mạo hiểm thành 6 nhóm: giải trí, đạo đức, cờ bạc, đầu tư, sức khỏe và xã hội.
Dữ liệu cho thấy phụ nữ bị thu hút bởi những người đàn ông sẵn sàng tham gia các rủi ro mang tính "giải trí" và "trải nghiệm" như nhảy dù hay trượt tuyết. Các hoạt động này cho thấy họ là người có năng lượng tích cực và dám đối đầu thử thách. Ngược lại, hành vi mạo hiểm coi thường sức khỏe hay an toàn của bản thân và người khác bị đánh giá thấp.
Khi tay đua người Pháp Valentin Debise cán đích đầu tiên tại chặng Bồ Đào Nha thuộc giải Supersport World Championship (WorldSSP) cuối tháng 3, Trương Tuyết (Zhang Xue), 39 tuổi, bật dậy, nước mắt giàn giụa. Đám đông xung quanh hò reo và công kênh anh.
Chiếc xe giúp Debise giành chiến thắng là của ZXMoto - thương hiệu do Trương Tuyết sáng lập. Đây là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên một nhà sản xuất Trung Quốc vô địch tại WorldSSP, phá vỡ sự thống trị hàng thập kỷ của các ông lớn châu Âu và Nhật Bản như Ducati, Yamaha hay Kawasaki.
Sự kiện chấn động làng đua xe thế giới đã làm dấy lên những cuộc thảo luận trên mạng xã hội về hành trình đi lên từ nghèo khó của ông chủ hãng xe.
Trương Tuyết sinh năm 1987 tại vùng nông thôn ở tỉnh Hồ Nam, lớn lên trong gia đình có bố mẹ ly hôn. Năm 14 tuổi, cậu bỏ học, xin đi làm thợ phụ tại một xưởng sửa chữa xe máy. Năm 17 tuổi, Trương mở tiệm sửa xe riêng nhờ tiền lương tiết kiệm.
Tuy nhiên, khát khao lớn nhất của Trương là trở thành tay đua môtô chuyên nghiệp. Năm 2006, anh quyết định bất chấp trời mưa, chạy xe máy bám theo êkíp của đài truyền hình địa phương suốt 100 km đường núi bùn lầy. Trương liên tục biểu diễn những kỹ năng khó để gây chú ý cho đến khi chiếc xe hỏng nặng.
Tiếp cận được êkíp, Trương van nài xin được giới thiệu vào một đội đua, tuyên bố sẵn sàng "giặt giũ, nấu ăn, sửa xe" miễn là được nhận. Sau khi chương trình phát sóng, cậu được một đội đua chuyên nghiệp nhận vào làm thợ máy kiêm tay đua biểu diễn.
Biết mình khởi đầu muộn khó tiến xa ở đấu trường chuyên nghiệp, Trương chuyển hướng sang nghiên cứu chế tạo. Năm 2013, vợ chồng anh chuyển đến Trùng Khánh - thủ phủ ngành công nghiệp môtô Trung Quốc - với khoảng 20.000 nhân dân tệ (70 triệu đồng). Anh mua linh kiện tự lắp ráp, độ xe, đăng lên các diễn đàn mạng và dần có tiếng tăm, được mời tham gia phát triển sản phẩm cho các hãng xe nội địa.
Năm 2017, Trương Tuyết cùng đối tác sáng lập thương hiệu Kove Moto, tập trung vào dòng xe địa hình hiệu suất cao. Đỉnh cao của Kove là năm 2023, khi Trương dẫn dắt đội đua trở thành đại diện Trung Quốc đầu tiên tham gia và hoàn thành giải đua khắc nghiệt nhất hành tinh - Dakar Rally.
Đang trên đà thành công, đầu năm 2024, Trương Tuyết rời Kove do bất đồng với giới đầu tư. Anh muốn tập trung vào nghiên cứu và phát triển (R&D) nhưng các cổ đông khác chỉ chú trọng đến lợi nhuận và thương mại. Trương tách ra và lập thương hiệu mới mang tên ZXMoto.
Sự am hiểu kỹ thuật và tinh thần làm việc không ngừng nghỉ của Trương Tuyết giúp ZXMoto phát triển với tốc độ "đáng kinh ngạc". Năm 2025, hãng sản xuất hơn 25.000 xe và chi hàng chục triệu nhân dân tệ vào nghiên cứu cốt lõi, làm nền tảng cho chiếc xe vô địch thế giới ra đời một năm sau đó.
Sau chiến thắng tại Bồ Đào Nha, video dầm mưa xin lên tivi năm 19 tuổi của Trương Tuyết được cộng đồng mạng "đào lại" và lan truyền. Hiệu ứng giúp buổi phát trực tiếp trên cửa hàng của ZXMoto thu hút hơn 1,5 triệu người xem. Mẫu xe vô địch 820RR có giá 44.000 nhân dân tệ (khoảng 150 triệu đồng) ghi nhận lượng đơn đặt hàng tăng đột biến, đánh dấu quả ngọt cho người đàn ông dành cả thanh xuân để theo đuổi giấc mơ tốc độ.
Gigi Robinson, 27 tuổi, luôn thấy mình khác biệt so với bạn bè đồng trang lứa. Từ nhỏ, cô là người hòa giải các cuộc tranh cãi, ghi nhớ ngày sinh nhật và lo lắng cảm xúc cho từng thành viên trong nhà. Khi trưởng thành, bản năng này theo cô vào tận phòng họp. Robinson luôn dự đoán rủi ro và thúc đẩy công việc trước khi có người yêu cầu.
Tương tự, bà Tsao-Lin Moy, 61 tuổi, không quên được cảm giác của một đứa trẻ phải trưởng thành sớm. "Tôi không nhớ mình có khoảng thời gian vui vẻ nào. Có quá nhiều áp lực phải thể hiện tốt để làm gương cho các em", bà kể.
Với họ, danh xưng "con gái cả" là một công việc toàn thời gian, không lương và không ngày nghỉ.
Năm 2022, Sherri Lu, một phụ nữ tại Manhattan (Mỹ), nhận ra ít người phân tích sâu về tổn thương của các chị lớn. Mong muốn tìm người đồng cảnh ngộ, Lu thành lập Câu lạc bộ Con gái cả (Eldest Daughter Club).
Bắt đầu từ những video trên mạng xã hội chia sẻ về "lời nguyền con gái cả", phong trào này nhanh chóng trở thành điểm tựa tinh thần cho hàng nghìn phụ nữ toàn cầu. Với bản tin định kỳ hơn 6.300 người đăng ký và các buổi gặp mặt hàng tháng, câu lạc bộ tạo không gian để phụ nữ chia sẻ những trải nghiệm chưa từng thổ lộ. Nhiều thành viên cho biết họ bắt đầu học cách thiết lập ranh giới với người thân và tự quyết định cuộc đời mà không còn mặc cảm tội lỗi.
Tiến sĩ Ashwini Nadkarni, bác sĩ tâm thần tại Trường Y Harvard, cho biết đây là hiện tượng phổ biến. Trách nhiệm con gái cả gánh vác là con dao hai lưỡi. Một mặt, nó rèn luyện kỹ năng lãnh đạo. Mặt khác, nó củng cố chủ nghĩa hoàn hảo cực đoan và thói quen kìm nén nhu cầu bản thân.
Nghiên cứu của Đại học California, Los Angeles (UCLA) chỉ ra rằng những cô con gái đầu lòng trong gia đình từng gặp biến cố tài chính hoặc tâm lý thường phát triển trách nhiệm cao hơn mức bình thường từ rất sớm.
Để thoát khỏi trách nhiệm này, các chuyên gia khuyến khích phụ nữ tìm kiếm những cộng đồng đồng cảm nhằm xóa bỏ cảm giác cô lập. Quan trọng hơn, mỗi người cần thiết lập ranh giới và hiểu rằng ưu tiên nhu cầu cá nhân không phải là sự ích kỷ. Thay vì làm "phần mở rộng" cho vai trò của cha mẹ, con gái cả cần được trao quyền để tìm lại bản sắc riêng và tận hưởng cuộc sống.
