Các đội cứu nạn Lào và Thái Lan cùng người dân làng Phanchai, huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, đang bước vào ngày thứ 7 của chiến dịch giải cứu 7 người mắc kẹt trong hang động ở địa phương.
Nhóm người này vào hang tìm vàng từ ngày 20/5 và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra. Theo hãng thông tấn Lào, họ mắc kẹt sâu bên trong hang, bám trụ trên một mỏm đá cao, nơi có luồng không khí lưu thông thuộc vùng núi gần Long Tieng ở tỉnh Xaisomboun, khu vực nổi tiếng với những thung lũng bao la và trữ lượng khoáng sản phong phú.
Hai thợ lặn Thái Lan và một chuyên gia người Phần Lan, những người từng tham gia cuộc giải cứu nghẹt thở đội bóng nhí trong hang động ở Thái Lan năm 2018, ngày 25/5 bắt đầu tham gia chiến dịch tại Xaisomboun.
Theo Trung tâm Chỉ huy và Điều phối Metta Tham Kalasin (MTK), một trong những đơn vị điều phối chiến dịch cứu nạn, các thợ lặn phải di chuyển qua một đoạn hang ngập nước dài 340 mét để tiếp cận nhóm người gặp nạn.
“Một số đoạn chỉ rộng 60 cm, vì vậy lực lượng cứu nạn sẽ phải bò để tiến gần hơn đến nhóm người mắc kẹt”, MTK chia sẻ trên Facebook.
Hình ảnh tại hiện trường cho thấy dây cáp được luồn qua khe đá để dẫn đường cho lực lượng cứu nạn xuống các tầng thấp hơn trong hang. Họ sử dụng mũ bảo hiểm, mặt nạ phòng độc và thiết bị đo khí để theo dõi nồng độ oxy và các loại khí độc trong hang.
Video quay bên trong hang do một nhân viên cứu nạn người Thái Lan đăng trên Facebook cho thấy thợ lặn di chuyển trong những hốc đá tối tăm, nước ngập gần như sát trần. Nước đang được bơm ra khỏi hang để việc tiếp cận dễ dàng hơn.
Ở bên ngoài, một đội cứu nạn được cử lên ngọn núi phía trên hang để khảo sát 4 giếng trời (hốc thông gió) vừa tìm thấy, xem có thể đi theo lối này để tiếp cận người mắc kẹt bên trong hay không.
Bounkham Luanglath, lãnh đạo Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào, cho biết một thành viên trong nhóm tìm vàng đã kịp thoát ra ngoài trước khi lối ra ngập nước và thông báo tình hình với giới chức. Theo ông Luanglath, người dân địa phương thường xuyên đến khu vực này để tìm kiếm các vỉa vàng, bất chấp cảnh báo rủi ro của chính quyền.
Nỗ lực giải cứu gợi nhớ đến sự kiện năm 2018, khi 12 cậu bé và huấn luyện viên bóng đá bị mắc kẹt sâu trong một hang động ở tỉnh Chiang Rai, miền bắc Thái Lan suốt hơn hai tuần do mưa lớn làm ngập lối vào.
Một chiến dịch cứu nạn quy mô lớn với sự tham gia của các thợ lặn kỳ cựu đến từ Australia, Anh và Mỹ đã đưa mọi người ra ngoài an toàn, làm lay động trái tim hàng triệu người khắp thế giới.
Sáng qua 6.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên tài khoản mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ tạm hoãn chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz mang tên Dự án Tự do trong một thời gian ngắn, chỉ một ngày sau khi chiến dịch được công bố. Nhà lãnh đạo giải thích rằng lệnh tạm hoãn dựa trên yêu cầu của Pakistan và các nước khác, sự thành công về quân sự trong chiến dịch chống Iran và "thực tế là đã có tiến triển lớn về phía một thỏa thuận đầy đủ và cuối cùng với đại diện Iran". Ông Trump cho biết đây là quyết định có sự "đồng thuận chung" để xem thỏa thuận có được ký kết hay không, song cũng lưu ý rằng Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran.
Thông báo đột ngột của Tổng thống Trump mâu thuẫn với những tuyên bố chỉ vài giờ trước đó của các quan chức hàng đầu Nhà Trắng. Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói rằng Washington đã thiết lập một hành lang an toàn qua eo biển Hormuz và hàng trăm tàu thương mại đang nối đuôi nhau để đi qua. "Chúng tôi biết người Iran đang xấu hổ về sự thật này. Họ nói muốn kiểm soát eo biển nhưng thực tế thì không", ông Hegseth nói. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng việc Mỹ đưa tàu thuyền qua eo biển là "ân huệ cho thế giới vì chỉ có Mỹ mới làm được điều đó".
Trước đó, các hãng vận tải biển, bảo hiểm và giới quan sát đánh giá rằng việc di chuyển qua eo biển Hormuz vẫn mang rủi ro cao bất chấp sự đảm bảo của Mỹ. Ngay trong ngày đầu tiên, Mỹ và Iran đã trao đổi hỏa lực dữ dội trong khi một số hãng vận tải xác nhận tàu hàng đã bị tấn công. Theo tờ The Guardian, chỉ có 2 tàu hàng treo cờ Mỹ qua được eo biển Hormuz nhờ sự hộ tống của nước này trong khi hàng trăm tàu khác với thủy thủ đoàn lên đến 23.000 người đang kẹt lại vịnh Ba Tư.
Việc hoãn chiến dịch hộ tống được xem là chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" điển hình của ông Trump, khi ông sử dụng sức mạnh quân sự để gây áp lực tối đa, sau đó tạm dừng như biện pháp khuyến khích Iran chấp nhận thỏa thuận.
Chuyên gia Joshua Tallis, thuộc Trung tâm phân tích hải quân (Mỹ), nhận định đây là mức cược rủi ro thấp để chính quyền ông Trump chìa cành ô liu ra cho Iran, trong bối cảnh xung đột gây tác động kinh tế, chính trị tại Mỹ nhưng Nhà Trắng chưa tìm ra cách tháo gỡ thế bế tắc. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được công bố cách đây một tháng, Mỹ và Iran vẫn chưa đạt thỏa thuận giải quyết xung đột trong khi việc đàm phán trực tiếp chưa có dấu hiệu khôi phục.
Một số chuyên gia khác cho rằng chính quyền ông Trump đang vội vã tìm lối thoát cho bế tắc tại eo biển Hormuz và chỉ ra tình huống khó xử mà Mỹ đang đối mặt. "Nếu ông Trump chấp nhận một thỏa thuận hẹp về eo biển và hoãn đối thoại hạt nhân, đồng nghĩa Mỹ từ bỏ đòn bẩy nhờ việc phong tỏa Iran. Nếu ông ấy chờ một thỏa thuận toàn diện hơn, kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục thiệt hại. Nếu ông ấy oanh tạc trở lại, ông ấy phải đánh cược rằng việc đó sẽ mang Iran trở lại bàn đàm phán theo cách nhượng bộ hơn", Chủ tịch Richard Fontaine của Trung tâm an ninh Mỹ Mới phân tích với tờ Financial Times.
Truyền thông Iran gọi việc Mỹ tạm dừng hộ tống tàu thuyền là bước lùi trước sự cứng rắn của Tehran. Trong chuyến thăm Bắc Kinh hôm qua, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị rằng Tehran luôn sẵn sàng đương đầu với hành động gây hấn nhưng cũng nghiêm túc trong ngoại giao, đồng thời tuyên bố Iran sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận "công bằng và toàn diện".
Truyền thông Trung Quốc cho hay theo phán quyết của tòa án, ông Ngụy Phượng Hòa bị kết tội nhận hối lộ, còn ông Lý Thượng Phúc bị kết tội nhận và đưa hối lộ. Bản án của hai ông được tòa án quân sự Trung Quốc tuyên riêng biệt.
Tân Hoa xã không đề cập tội danh của 2 ông liên quan đến vụ án cụ thể nào. Hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc cũng sẽ bị tước bỏ quyền chính trị vĩnh viễn, toàn bộ tài sản cá nhân sẽ bị tịch thu.
Phán quyết của tòa án nêu rõ sau khi chấp hành các quy định trong thời hạn hoãn thi hành án tử hình kéo dài 2 năm, bản án của hai ông sẽ được giảm xuống tù chung thân, sau đó sẽ không được phép có thêm quyết định giảm án hoặc ân xá nào.
Bản tin trước đây của Tân Hoa xã cho biết ông Lý Thượng Phúc bị nghi ngờ nhận "khoản tiền hối lộ lớn" cũng như hối lộ người khác. Một cuộc điều tra đã kết luận ông Lý "không làm tròn trách nhiệm chính trị" và "tìm kiếm lợi ích cá nhân cho bản thân và người khác".
Trong khi đó, Tân Hoa xã hồi năm 2024 đưa tin cuộc điều tra vào năm 2023 phát hiện ông Ngụy Phượng Hòa "nhận hối lộ tiền và đồ vật có giá trị". Hành động của ông Ngụy được xem là "có tính chất cực kỳ nghiêm trọng, gây ra tác động tiêu cực và thiệt hại to lớn".
Ông Ngụy Phượng Hòa làm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc từ tháng 3.2018 - 3.2023, sau đó ông Lý Thượng Phúc kế nhiệm nhưng sớm bị miễn nhiệm vào tháng 10.2023.
Trong tháng trước, Washington đã nới lỏng lệnh cấm vận lên Moscow bằng cách cho phép các quốc gia mua dầu thô của Nga đã được vận chuyển trên biển cho đến ngày 11.4 nhằm ổn định thị trường năng lượng, sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa.
"Chúng tôi đã liên lạc với Bộ Ngoại giao để tìm kiếm cơ hội khác hoặc gia hạn việc nới lỏng lệnh cấm vận", Bộ trưởng Năng lượng Philippines Sharon Garin nói với các phóng viên, đồng thời cho biết thêm yêu cầu này đã được chính thức chuyển đến Mỹ.
Bà Garin cho biết thêm dù chưa có phản hồi từ Mỹ, Philippines vẫn "rất lạc quan về việc có được thêm cơ hội này. Nếu không thành công, chúng tôi cũng có những lựa chọn khác".
"Bộ Năng lượng nhận thấy vấn đề hiện tại không chỉ là vấn đề của hôm nay, tuần tới hay tháng tới. Đó sẽ là một vấn đề kéo dài", bà Garin nhận định.
Khoảng 30% dầu thô nhập khẩu của Philippines phải đi qua eo biển Hormuz. Phần còn lại nhu cầu nhiên liệu của nước này được cung cấp từ các nhà máy lọc dầu châu Á, vốn cũng phụ thuộc vào dầu thô từ Trung Đông.
Nếu không thể có thêm dầu thô của Nga, bà Garin cho hay Manila sẽ xem xét các nguồn khác như Colombia, Mỹ và Canada.
Bà Garin nhấn mạnh dù những quốc gia này cung cấp các loại dầu thô khác nhau, "chúng tôi vẫn có thể sử dụng các sản phẩm tinh chế của họ", và nói thêm rằng Manila cũng sẽ xem xét các nhà cung cấp khác như Brunei và Ấn Độ.
"Chúng tôi muốn mở kênh nhập khẩu từ Nga nhưng chúng tôi muốn có nhiều lựa chọn hơn. Chúng tôi cần đa dạng hóa để không chỉ phụ thuộc vào một quốc gia". Philippines hiện có lượng dầu mỏ dự trữ đủ dùng trong khoảng 50 ngày, theo bà Garin.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 14.4 cho rằng Nga đã thu về 19 tỉ USD trong tháng trước, khi xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của nước này đạt 7,1 triệu thùng/ngày, tăng thêm 320.000 thùng/ngày so với sản lượng của tháng 2, theo AFP.
