Ngày 26/5, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng – đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp trong điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện 8 điều chỉnh) và tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tăng trưởng nguồn điện là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ, có dự án không thực hiện đúng Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra. Yêu cầu này cần phải rà soát, đẩy nhanh tiến độ, xác định trách nhiệm, “không để các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng tiếp tục chậm tiến độ”.
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho hay từ khi Quy hoạch điện 8 điều chỉnh được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm.
Tuy nhiên, nhiều dự án nguồn điện, lưới điện không theo kịp tiến độ đưa vào vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cung ứng điện, an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới. Vì vậy, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện 8 nhằm bảo đảm tính khả thi.
Nhiều ý kiến các bộ ngành tại cuộc họp cũng cho rằng nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn. Vì vậy cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện đúng tiến độ…
Về đề xuất rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8, các ý kiến cho rằng cần làm rõ sự cần thiết, cơ sở, nguyên tắc và cách tiếp cận điều chỉnh. Xác định rõ những yếu tố mới phát sinh làm căn cứ điều chỉnh, đồng thời bảo đảm danh mục dự án được cập nhật theo thực tế và gắn với cơ chế xử lý trách nhiệm.
Đối với các cơ chế đặc thù dành cho các công trình, dự án điện trọng điểm, cần làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định nào, thuộc nhóm dự án nào, ở khâu nào của quy trình đầu tư và mức độ ảnh hưởng để đề xuất giải pháp phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.
Cần thiết có cơ chế đặc thù
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh cần phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc triển khai thực hiện Quy hoạch điện 8. Với yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, các bộ phải thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án, xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là dự án trọng điểm.
Trong đó thực hiện triển khai lựa chọn nhà đầu tư, thúc đẩy các nhà đầu tư hoàn thành theo đúng tiến độ. Bộ Công Thương chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về việc chậm triển khai các giải pháp làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, đảm bảo cung cấp đủ điện.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm.
Về cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các bộ rà soát các nguồn điện theo hướng đưa ra khỏi danh mục các dự án không thể hoàn thành đến năm 2030 để bổ sung các nguồn điện thay thế khác khả thi, cần thiết có cơ chế khẩn cấp.
Kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết, theo quy hoạch. Quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án.
Tập trung tháo gỡ và thúc đẩy các dự án nguồn điện áp dụng cơ chế thực hiện trong tình trạng khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024 về xác định danh mục dự án nguồn và lưới điện cấp bách; tháo gỡ ngay khó khăn liên quan đến các dự án điện khí LNG, xử lý dứt điểm các dự án trọng điểm.
Lãnh đạo Chính phủ cũng cho ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư lưới điện, ưu tiên các tuyến truyền tải điện để giải tỏa công suất và nhập khẩu điện; nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển hệ thống pin lưu trữ điện (BESS); áp dụng quy trình rút gọn đối với việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện 8; ban hành danh mục các dự án, công trình điện khẩn cấp…
Phiên giao dịch chứng khoán ngày 21/5, VN-Index giảm về dưới 1.900 điểm với thanh khoản sàn HoSE dè dặt quanh mức 22.036 tỷ đồng. VN-Index giảm 16,34 điểm và cổ phiếu gây ảnh hưởng chính là VIC (Vingroup). Mã này giảm 3,53%, lấy đi của chỉ số 11,26 điểm.
Ngoài VIC, một số cổ phiếu ngành dầu khí, bất động sản cũng trong nhóm giảm điểm và ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường chung, như NVL, BSR, DXG, GAS.
Đáng chú ý, cổ phiếu PC1 của Tập đoàn PC1 bất ngờ tăng hết biên độ lên 20.300 đồng/đơn vị, dư mua giá trần hơn 1,3 triệu đơn vị. Mã này cũng ghi nhận khối lượng giao dịch đột biến hơn 27,2 triệu cổ phiếu, tăng 84% so với hôm qua và cao nhất trong nhiều phiên trở lại đây.
Cổ phiếu doanh nghiệp này có biến động trong bối cảnh chủ tịch, tổng giám đốc cùng loạt lãnh đạo công ty bị khởi tố, bắt tạm giam. Đồng thời, doanh nghiệp cũng vừa báo cáo lợi nhuận quý đầu năm tăng 86% so với cùng kỳ năm trước, lên gần 270 tỷ đồng.
Theo giải trình từ công ty, lợi nhuận ghi nhận "quả ngọt" từ dự án Tháp Vàng trong khi cùng kỳ năm trước vẫn đang trong giai đoạn triển khai. Ngoài ra, công ty mẹ đã hoàn tất thanh lý khoản đầu tư vào công ty liên kết và ghi nhận thu nhập tài chính.
Nhà đầu tư nước ngoài hôm nay bán ròng hơn 1.700 tỷ đồng, tập trung mạnh ở các mã VIC, FPT, VHM, ACB. Ngược lại, khối ngoại mua ròng nhiều ở nhóm ngân hàng với các mã VPB, VCB, LPB, MSB.
Một số phường tại Hà Nội tiếp tục công bố danh sách các cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, trong số các cơ sở bị xử phạt có các thương hiệu đồ uống, quán ăn nổi tiếng.
Cụ thể, UBND phường Nghĩa Đô công bố danh sách các cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm tính đến ngày 15/4.
Trong đó, chi nhánh Hà Nội - Công ty cổ phần Phê la - đơn vị vận hành cửa hàng Phê La trên phố Trần Quốc Hoàn bị xử phạt 8 triệu đồng do "sử dụng nhân viên chế biến thức ăn không đeo khẩu trang, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay".
Quán mì cay Bosan trên phố Tô Hiệu cũng bị phạt 8 triệu đồng và cửa hàng bún bò Huế Ngự Uyển trên đường Nguyễn Khánh Toàn bị phạt 4 triệu đồng vì "sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn không đội mũ, không đeo khẩu trang khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay".
Ngoài ra 8 cơ sở khác bị xử phạt 2-32,5 triệu đồng với nhiều lỗi vi phạm như: Không có đủ dụng cụ chế biến, bảo quản riêng cho thực phẩm tươi sống và thực phẩm đã qua chế biến; không bảo đảm ngăn ngừa nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín trong khu vực bếp ăn.
Một số cơ sở còn vi phạm quy định về đăng ký hộ kinh doanh, kinh doanh dịch vụ ăn uống không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Trước đó, UBND phường Kim Liên cũng đã xử phạt nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có nhà hàng Dookki, Golden Gate và một số hàng quán trên địa bàn.
Cụ thể, nhà hàng Dookki tại một trung tâm thương mại thuộc địa điểm kinh doanh số 3 của Công ty TNHH Tập đoàn Vina C&D bị phạt 8 triệu đồng do hệ thống cống rãnh thoát nước tại khu vực bếp và cửa hàng bị ứ đọng, không được che đậy.
Tương tự, Công ty cổ phần dịch vụ Sen Hồng (chi nhánh căng tin Bệnh viện Bạch Mai) cũng bị xử phạt 8 triệu đồng vì không bố trí đầy đủ dụng cụ thu gom và chứa rác thải đảm bảo vệ sinh.
Công ty cổ phần Tập đoàn Golden Gate - Chi nhánh miền Bắc (căng tin Tô Hoa, nhà A11, Bệnh viện Bạch Mai) cũng bị xử phạt với cùng mức tiền do tình trạng hệ thống thoát nước không đảm bảo.
Hay hồi đầu năm, UBND phường Láng đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trà sữa La Boong. Địa điểm kinh doanh vi phạm tại P101 B1 TT Nam Thành Công. Cơ sở này bị phạt vì không có dụng cụ chứa đựng rác thải đảm bảo vệ sinh, mức phạt 4 triệu đồng.
UBND phường Láng cũng ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống Phở Hào tại địa chỉ 102 C10, tập thể Nguyên Hồng.
Theo quyết định, cơ sở này vi phạm quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm khi cống thoát nước thải khu vực nhà bếp bị ứ đọng, không được che kín, tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Với hành vi vi phạm nêu trên, Phở Hào bị xử phạt hành chính số tiền 4 triệu đồng theo quy định hiện hành...
SMIC, nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc, công bố doanh thu năm 2025 tăng 16% so với 2024, đạt kỷ lục 9,3 tỷ USD. Theo ước tính của các nhà phân tích LSEG, doanh thu năm nay có thể vượt 11 tỷ USD.
Nhà sản xuất chip nội địa khác là Hua Hong cũng báo cáo doanh thu kỷ lục quý IV/2025, đạt 659,9 triệu USD. Hay Moore Threads, công ty đặt mục tiêu việc cạnh tranh với Nvidia, dự báo doanh thu năm 2025 khoảng 1,45-1,52 tỷ nhân dân tệ (209,8-219,9 triệu USD), tăng từ 231% đến 247% so với 2024.
Giới phân tích chỉ ra nhiều yếu tố giúp ngành sản xuất chip Trung Quốc ăn nên làm ra. Theo Paul Triolo, chuyên gia tại Albright Stonebridge Group, sự phát triển của xe điện và hạ tầng liên quan đã hỗ trợ tiêu thụ cho các loại chip ít phổ thông. Trong khi, nhu cầu chip tiên tiến "tăng vọt nhờ AI".
Đồng thời, các biện pháp hạn chế của Mỹ nhằm cắt đứt Trung Quốc khỏi các công nghệ then chốt, đã thúc đẩy nỗ lực tự chủ, tạo cơ hội cho ngành bán dẫn nội địa. Trong đó, việc hạn chế xuất khẩu chip Nvidia khiến Bắc Kinh khuyến khích doanh nghiệp mua các giải pháp nội địa để thay thế.
"Dù Trung Quốc chưa dẫn đầu về hiệu năng GPU đỉnh cao, các giải pháp nội địa này đang lấp đầy 'khoảng trống điện toán' trong nước và thúc đẩy doanh thu kỷ lục", Parv Sharma, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research, bình luận.
Lĩnh vực sản xuất chip nhớ Trung Quốc cũng hưởng lợi. Chip nhớ là thành phần quan trọng cho trung tâm dữ liệu AI và thiết bị điện tử tiêu dùng. Chúng đang khan hiếm trên toàn cầu, khiến doanh thu tăng chưa từng có.
ChangXin Memory Technologies (CXMT), một trong những nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc, chứng kiến doanh thu tăng 130%, lên hơn 55 tỷ nhân dân tệ (8 tỷ USD). Thị trường bộ nhớ băng thông cao (HBM) thế giới bị chi phối bởi ba nhà sản xuất là Samsung, SK Hynix và Micron.
Các hạn chế xuất khẩu HBM sang Trung Quốc đã tạo cơ hội cho CXMT, dù công nghệ của họ chưa bằng các nhà sản xuất hàng đầu, theo Phelix Lee, nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar. "CXMT đang trở thành lựa chọn thay thế nội địa duy nhất", ông nói.
Theo Triolo của Albright Stonebridge Group, chuyên môn thu được từ sản xuất chip nhớ có thể dẫn đến những tiến bộ trong các loại chip khác như GPU. "Tất cả các nhà máy sản xuất chip nhớ ở Trung Quốc hiện đều là nơi ươm mầm công nghệ xử lý tiên tiến theo những cách không thể tưởng tượng được, cả trước khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ có hiệu lực vào tháng 10/2022", ông nói.
Ghi nhận doanh thu kỷ lục nhưng ngành bán dẫn Trung Quốc còn đối diện thách thức. Công ty nước này chưa theo kịp năng lực công nghệ so với các đối thủ ở Mỹ, Hàn Quốc, châu Âu và Đài Loan. SMIC và Hua Hong vẫn không thể sản xuất các chip tiên tiến nhất thế giới với quy mô lớn như TSMC vì không thể tiếp cận các công cụ tiên tiến nhất do ASML sản xuất tại Hà Lan.
Theo ông Triolo, các công ty bán dẫn Trung Quốc chịu áp lực lớn từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Những giải pháp nội địa thay thế ngày càng phổ biến ở nhiều lĩnh vực nhỏ, nhưng không phải trên diện rộng.
"Trung Quốc là quốc gia duy nhất đang cố gắng tái tạo phần lớn chuỗi cung ứng bán dẫn và điều này đương nhiên là khá thách thức, sẽ cần nhiều thời gian hơn để vượt qua các biện pháp kiểm soát của Mỹ trong các lĩnh vực trọng yếu", ông nói.
