Giá vàng thế giới đang trải qua một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm. Trong phiên giao dịch ngày 27/5, vàng giảm khoảng 2%, lùi về quanh mốc 4.400 USD/ounce, mức thấp nhất gần 2 tháng sau giai đoạn tăng nóng vì căng thẳng địa chính trị và lo ngại lạm phát.
Điều đáng chú ý là đợt giảm lần này không đến từ việc nhu cầu trú ẩn biến mất hoàn toàn, mà đến từ một yếu tố quen thuộc từng bị thị trường “bỏ quên” trong nhiều tháng qua là chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng.
Theo Kitco và Trading Economics, khi giá dầu hạ nhiệt và kỳ vọng lãi suất thay đổi, giới đầu tư bắt đầu quay lại với trái phiếu và đồng USD thay vì tiếp tục đổ tiền vào vàng như giai đoạn đầu năm.
Xung đột không còn giúp vàng tăng như trước
Chỉ vài tháng trước, vàng từng vượt mốc 5.500 USD/ounce và liên tục lập đỉnh mới khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Thị trường lúc đó tin rằng bất ổn kéo dài sẽ khiến các ngân hàng Trung ương sớm hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, qua đó tạo môi trường thuận lợi cho vàng.
Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại đi theo hướng ngược lại. Giá năng lượng tăng mạnh sau xung đột khiến lạm phát Mỹ nóng trở lại. Chỉ số CPI tháng 3 đã lên 3,3%, cao nhất kể từ tháng 5/2024, trong khi GDP quý I/2026 chỉ tăng 0,5%. Sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm và lạm phát cao khiến thị trường bắt đầu lo ngại về kịch bản đình lạm.
Trong điều kiện thông thường, đây vốn là môi trường hỗ trợ vàng. Nhưng lần này, nỗi lo lạm phát lại kéo theo kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn. Theo UBS, chính điều này đang trở thành lực cản lớn nhất với kim loại quý. Khi lãi suất thực tăng, nhà đầu tư có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản sinh lợi suất tốt hơn như trái phiếu hoặc USD, thay vì nắm giữ vàng vốn không tạo ra dòng tiền.
Hai chuyên gia Dominic Schnider và Wayne Gordon của UBS nhận định thị trường đang “nhớ lại khái niệm chi phí cơ hội”, khi việc nắm giữ vàng trở nên kém hấp dẫn hơn trong môi trường lãi suất cao kéo dài.
Dữ liệu từ thị trường cũng cho thấy nhu cầu với ETF vàng và hợp đồng tương lai đã suy yếu đáng kể so với đầu năm. Dòng tiền vào vàng hiện chưa đủ mạnh để tái lập đà tăng từng diễn ra hồi quý I.
UBS hạ dự báo nhưng chưa từ bỏ vàng
Trong báo cáo cập nhật mới nhất, UBS đã điều chỉnh giảm mục tiêu giá vàng cuối năm 2026 từ 5.900 USD xuống còn 5.500 USD/ounce. Ngân hàng này đồng thời hạ mục tiêu ngắn hạn xuống 5.200 USD/ounce cho giai đoạn tháng 6, thấp hơn đáng kể so với các dự báo trước đó.
Theo UBS, 3 yếu tố đang gây áp lực lớn lên vàng gồm đồng USD mạnh lên, giá dầu biến động và lợi suất thực tăng cao khi kỳ vọng lãi suất thay đổi. Dù vậy, UBS chưa cho rằng xu hướng tăng dài hạn của vàng đã kết thúc. Ngân hàng Thụy Sĩ này vẫn giữ quan điểm rằng đợt giảm hiện tại chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn thay vì đảo chiều cấu trúc.
Trong kịch bản căng thẳng địa chính trị leo thang mạnh hơn, giá vàng vẫn có thể tăng lên 7.200 USD/ounce. Ngược lại, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục cứng rắn với lãi suất, vàng có thể giảm sâu về 4.600 USD/ounce.
Điểm đáng chú ý là UBS hiện không còn nhìn vàng đơn thuần như tài sản trú ẩn giữa xung đột. Thay vào đó, tổ chức này cho rằng động lực dài hạn của vàng nằm ở những yếu tố sâu hơn như nợ công tăng cao, xu hướng đa dạng hóa dự trữ khỏi USD và sự suy giảm niềm tin vào tiền pháp định.
Theo báo cáo, các ngân hàng Trung ương toàn cầu vẫn được dự báo mua khoảng 950 tấn vàng trong năm 2026. Ba Lan mới đây cũng nâng mục tiêu dự trữ vàng từ 550 tấn lên 700 tấn.
Tại châu Á, nhu cầu vàng vật chất vẫn duy trì ổn định bất chấp giá ở vùng cao. UBS đánh giá đây là tín hiệu cho thấy lực cầu nền tảng của thị trường chưa biến mất.
Phố Wall chia rẽ về tương lai vàng
Không chỉ UBS, hàng loạt định chế tài chính lớn cũng đang cập nhật lại kịch bản cho vàng và mức chênh lệch giữa các dự báo hiện khá rộng.
Goldman Sachs nâng mục tiêu cuối năm lên 5.400 USD/ounce. Deutsche Bank dự báo 6.000 USD/ounce, trong khi ANZ tăng dự báo quý II lên 5.800 USD/ounce. Lạc quan nhất là JPMorgan với kịch bản vàng có thể lên 8.000-8.500 USD/ounce nếu dòng tiền đầu tư tư nhân tiếp tục đổ mạnh vào kim loại quý.
Sự khác biệt này phản ánh một thực tế rằng thị trường hiện chưa có câu trả lời rõ ràng cho bài toán lãi suất và lạm phát. Nếu Fed phát tín hiệu dừng tăng hoặc bắt đầu cắt giảm lãi suất, lợi suất thực có thể hạ nhiệt và vàng sẽ lấy lại động lực tăng giá. Ngược lại, nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng và Fed buộc phải giữ lập trường “diều hâu”, áp lực với vàng sẽ còn kéo dài.
Trong ngắn hạn, giới giao dịch vẫn theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông và các tín hiệu mới từ Fed để đoán hướng đi tiếp theo của lãi suất và dòng tiền trú ẩn. Sau giai đoạn tăng nóng đầu năm, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn khi nhà đầu tư không còn chỉ nhìn vào yếu tố địa chính trị mà bắt đầu cân nhắc mạnh tới lợi suất và sức mạnh của đồng USD. Theo Trading Economics, giá vàng hiện đã thấp hơn gần 15% so với thời điểm xung đột bùng phát đầu năm.
Trong thông báo ngày 17-7, thương hiệu PJA Kim Cương - Diamond And Jewelry cho biết sẽ khép lại hành trình và xin lỗi khách hàng khi phải ngừng hoạt động kể từ ngày 17-7.
"Đây là một quyết định cực kỳ khó khăn đối với PJA", PJA Kim Cương - Diamond And Jewelry nói và cho biết đang đứng trước những biến động lớn, khiến việc kinh doanh không thể tiếp tục.
Tâm lý khách hàng hoang mang, lo lắng nhiều khiến số lượng khách bán lại tăng lên đột xuất và việc thanh khoản gần như tắc nghẽn, thông báo nêu rõ.
PJA cho biết đã cố gắng đảm bảo thanh khoản suốt 45 ngày ròng rã, không ngừng nỗ lực hết sức để xoay chuyển tình thế với hy vọng giữ được thương hiệu bao năm gầy dựng và lòng tin yêu từ khách hàng.
"Dù dừng lại, PJA vẫn sẽ đồng hành cùng khách hàng thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý để hoàn thiện trách nhiệm cuối cùng của mình", đại diện cửa hàng cho hay.
Trước đó, ghi nhận của Tuổi Trẻ cho thấy một số cửa hàng kinh doanh vàng bạc, kim cương cũng đồng loạt tạm ngưng hoạt động.
Tại Mỹ Tho (Đồng Tháp), tiệm vàng Hồng Phúc thông báo tạm dừng kinh doanh để tái cơ cấu. Theo doanh nghiệp, quyết định này được đưa ra do "những biến động của thị trường đã vượt ngoài dự tính", đồng thời nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tại TP.HCM, sau thông tin chủ các tiệm vàng Kim Lý, Ngọc Tâm và Ngọc Châu Âu bị khởi tố, nhiều cửa hàng kinh doanh kim cương trên các tuyến đường An Dương Vương, Trần Hưng Đạo và Lê Thánh Tôn đồng loạt đóng cửa, hoặc treo biển tạm ngưng hoạt động từ hai tuần đến một tháng.
Riêng Công ty TNHH Vàng bạc Đá quý Ngọc Tâm thông báo tạm dừng hoạt động trong hai tuần sau khi Giám đốc doanh nghiệp bị khởi tố.
Nhiều cửa hàng kim cương đóng cửa, không ít khách hàng hoang mang về tính thanh khoản cho mặt hàng này? Trong khi đó chính sách thu mua lại kim cương khá đặc thù. Nhiều nơi chỉ chấp nhận mua lại những sản phẩm do chính mình bán ra, kèm đầy đủ hóa đơn và giấy kiểm định, từ chối thu mua kim cương có nguồn gốc từ các thương hiệu khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Thu Hương - Cố vấn tài chính FIDT - khuyến nghị với những người đang sở hữu kim cương và cảm thấy lo lắng trước các thông tin gần đây, không nên đưa ra quyết định vội vàng chỉ vì tâm lý đám đông. Mỗi viên kim cương có đặc điểm, chất lượng và hồ sơ pháp lý khác nhau, nên không thể đánh giá tất cả theo một vài vụ việc riêng lẻ.
Thay vào đó, chủ sở hữu nên chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ của viên kim cương, kiểm tra chứng thư, hóa đơn và các thông tin liên quan.
"Nếu còn băn khoăn về chất lượng hoặc tính xác thực, có thể cân nhắc giám định lại tại một đơn vị độc lập để có thêm cơ sở đánh giá khách quan. Đồng thời nên trao đổi trực tiếp với đơn vị bán về các chính sách hậu mãi, bảo hành hoặc thu mua lại nếu có nhu cầu", bà Hương nhấn mạnh.
Theo bà Hương, những diễn biến vừa qua sẽ là một phép thử quan trọng đối với thị trường kim cương Việt Nam. Trong ngắn hạn, tâm lý người tiêu dùng có thể trở nên thận trọng hơn, thời gian cân nhắc trước khi mua sẽ kéo dài và yêu cầu về minh bạch thông tin sẽ cao hơn. Đây là phản ứng thường thấy sau những sự kiện ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường.
Bộ Tài chính ngày 19/5 vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định một số điều về Luật thuế thu nhập cá nhân, trong đó đề xuất cụ thể mức giảm trừ gia cảnh với khoản chi phí y tế, giáo dục.
Theo đó, người nộp thuế có thể được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng mỗi năm cho khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Cụ thể, các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ không quá 23 triệu đồng một năm. Các chi phí giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước được giảm trừ không quá 24 triệu đồng một năm. Các khoản này phải có hóa đơn, chứng từ, trong đó khoản chi cho y tế phải có thêm bảng kê chi phí khám, chữa bệnh sử dụng tại các cơ sở theo quy định của Bộ trưởng Y tế.
Theo phương án này, người nộp thuế có 1 người phụ thuộc và phát sinh các khoản chi phí y tế, giáo dục - đào tạo, có thể được giảm trừ lên tới 307,3 triệu đồng mỗi năm, tức 28,63 triệu đồng mỗi tháng. Khoản này gồm: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế, 6,2 triệu đồng/tháng cho một người phụ thuộc và khoản cho chi phí y tế, giáo dục tối đa 47 triệu đồng một năm.
Như vậy, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%.
Luật Thuế thu nhập cá nhân được Quốc hội sửa đổi năm ngoái bổ sung quy định liên quan đến khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục của người nộp thuế và người phụ thuộc.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục - đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục - đào tạo.
Như vậy, mức giảm trừ y tế tối đa được đề xuất gấp 2,3 lần và giáo dục - đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo của cá nhân trong năm 2024.
Theo Bộ Tài chính, tổng mức giảm trừ gia cảnh tính theo năm của một người nộp thuế có thể gấp gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người năm 2025 (125,5 triệu đồng). Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục - đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thuế thấp sẽ được giảm thuế với tỷ lệ cao hơn.
Bộ này tính toán thực hiện theo phương án trên sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm.
Nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7 để thống nhất với Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
