Giáo hoàng Leo nối lại truyền thống vác thánh giá trong lễ rước Thứ sáu Tuần Thánh

Con người luôn khát khao hòa bình, đặc biệt với những ai đang sống trong chiến tranh, từ Ukraine tới Sudan, từ Iran tới Lebanon và nhiều nơi khác trên thế giới mà dân lành chưa thể có được ngày lành.

Giữa chiến sự, người ta chứng kiến nhiều khoảnh khắc toát lên khát vọng hòa bình. Giữa những con số thương vong hay vô số câu chuyện đau lòng đến ám ảnh mỗi ngày, người ta bắt gặp những ánh mắt đang chờ đợi một ngày mai tươi sáng.

Sống giữa những làn đạn, dân thường không quan tâm đến những tính toán địa chính trị phức tạp. Điều họ cần rất giản dị: được sống an toàn, được trở về nhà, được đoàn tụ với người thân và tiếp tục cuộc sống thường ngày vốn đã bị chiến tranh tước đi.

Như chia sẻ của bà Olha (45 tuổi) - làm việc tại một công ty xây dựng ở Kiev - hy vọng lớn nhất của bà rất đơn giản: các con của mình một ngày nào đó sẽ được sống mà không còn sợ hãi.

"Tôi muốn các con lớn lên mà không phải lo lắng về tên lửa và máy bay không người lái, được chứng kiến những người lính trở về nhà, và được ngủ yên giấc mà không còn tiếng còi báo động" - bà chia sẻ trên Tân Hoa xã hồi tháng 2-2026, thời điểm tròn 4 năm xung đột giữa Nga và Ukraine.

Hay như chia sẻ của Bộ trưởng Kinh tế và Thương mại Lebanon Amer Bisat trên kênh Euronews mới đây, đất nước của ông đã mệt mỏi vì chiến tranh và muốn có hòa bình với Israel.

"Tôi thực sự tin rằng người dân Lebanon muốn có hòa bình, muốn được thịnh vượng, ổn định, tất cả đều vậy. Tôi nghĩ rằng hiện tại tất cả chúng tôi đều mệt mỏi vì chiến tranh, mệt mỏi vì bất ổn, mệt mỏi vì bạo lực" - ông chia sẻ.

Trên báo The Guardian hồi tháng 3, Farhad, một biên tập viên ảnh ở Iran, trải lòng: "Thật khó khăn, nhưng chúng tôi đang thích nghi và cố gắng trở lại cuộc sống thường nhật càng nhiều càng tốt. Không còn cách nào khác. Chúng tôi mệt mỏi rồi. Chúng tôi chỉ muốn hòa bình".

Chiến tranh, dù diễn ra ở bất kỳ đâu, cũng luôn để lại những vết sẹo không dễ lành. Có những khoảnh khắc cho thấy hòa bình quý giá biết bao. Một bé gái chạm vào bức ảnh của cha mình tại một khu tưởng niệm ở Ukraine, như thể cố níu giữ một ký ức đã vĩnh viễn xa rời. Một người phụ nữ đứng lặng bên mộ con trai ở Iran, nỗi đau không cần lời diễn tả.

Hay hình ảnh một người đàn ông ôm chặt bạn mình khi trở về quê nhà sau những ngày phải chạy trốn bom đạn ở Lebanon, cái ôm ấy không chỉ là sự đoàn tụ, mà còn là minh chứng cho một điều: con người luôn khao khát được sống trong hòa bình.

Ở một góc khác, các cựu binh tại Mỹ - những người từng trải qua chiến tranh - cùng tập trung phản đối những cuộc tấn công mà họ hiểu rõ hơn ai hết. Chiến tranh không chỉ gây tổn thương cho đối phương, mà còn để lại những hệ lụy sâu sắc ngay trong lòng mỗi quốc gia phát động. Khi những người hiểu rõ cái giá của xung đột lên tiếng, đó là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự cần thiết của hòa bình.

Chia sẻ trước các nhà báo tại New York (Mỹ) gần đây, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres dự báo năm 2026 sẽ là "một năm đầy những bất ngờ và hỗn loạn liên tiếp", nhưng ông mong thế giới: Hãy chọn hòa bình thay vì hỗn loạn!

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tây Âu đang hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, gây gián đoạn cuộc sống ở nhiều nước. Pháp ngày 23/6 ghi nhận nhiệt độ trung bình toàn quốc cao kỷ lục, một số khu vực thậm chí vượt 44 độ C. Cơ quan thời tiết Tây Ban Nha AEMET cho biết nhiệt độ tại vùng Andujar ở miền nam nước này cùng ngày đã vượt 45 độ C.

Hàng trăm trường học ở Anh phải đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học. 23 nước ban hành cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Luxembourg ở mức nghiêm trọng nhất. Tại Pháp, ít nhất 40 người đã thiệt mạng do đuối nước khi ra sông hồ giải nhiệt.

"Châu Âu nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp 2-3 lần trung bình toàn cầu, nhưng lại chưa chuẩn bị tương xứng cho thực tế mới này. Phần lớn cơ sở hạ tầng của khu vực không được thiết kế để đối phó với các đợt nắng nóng cực đoan", Laura Paddison, cây viết chuyên về khí hậu của CNN, cho biết.

Châu Âu suốt nhiều thập kỷ được xem là khu vực có khí hậu tương đối ôn hòa. Do đó, các quốc gia ở châu lục này xây dựng hệ thống giao thông, trường học, mạng lưới điện và nhiều công trình công cộng dựa trên giả định rằng các giai đoạn nhiệt độ cao hiếm khi xuất hiện và nếu có thì cũng không kéo dài.

Hạn chế về hạ tầng ở các nước châu Âu bắt đầu bộc lộ khi nhiệt độ vượt 40 độ C trong nhiều ngày liên tiếp. Đường ray tàu điện và dây điện trên cao giãn nở dưới nắng nóng, khiến chúng dễ bị biến dạng hoặc chùng xuống, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành.

Pháp và Bỉ đã cắt giảm số chuyến tàu ngay từ đầu tuần nhằm giảm nguy cơ sự cố. Một số đơn vị khai thác đường sắt tại Anh cũng điều chỉnh lịch trình, giảm số chuyến và kéo dài thời gian di chuyển, tàu phải chạy chậm hơn để đảm bảo an toàn.

Nắng nóng cực đoan còn gây áp lực lên hệ thống điện châu Âu, khi nhu cầu sử dụng năng lượng để làm mát tăng. Trong đợt nóng đầu mùa hè 2025, Pháp ghi nhận mức đỉnh tiêu thụ điện buổi tối tăng khoảng 25% so với bình thường do nhu cầu sử dụng điều hòa, dù tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa không quá cao.

Theo euronews, sự tăng vọt theo thời điểm như vậy gây áp lực lớn lên lưới điện châu Âu, vốn được thiết kế cho nhu cầu ổn định hơn.

"Không nơi nào thực sự được chuẩn bị cho những tác động của biến đổi khí hậu. Toàn bộ cơ sở hạ tầng và cách thức vận hành xã hội của chúng ta đều được xây dựng trong bối cảnh khí hậu tương đối ổn định, nhưng thực tế đó đang nhanh chóng thay đổi", Peter Thorne, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu ICARUS, Đại học Maynooth, Ireland, cho biết.

Tại nhiều quốc gia châu Âu, đặc biệt ở khu vực phía bắc, nhà ở từ lâu được xây dựng với mục tiêu giữ ấm vào mùa đông. Các công trình thường có lớp cách nhiệt dày, cửa sổ kín. Những đặc điểm này giúp tiết kiệm năng lượng sưởi ấm trong mùa lạnh, nhưng lại trở thành bất lợi khi nhiệt độ tăng cao kéo dài.

Vào mùa hè, nhiệt lượng hấp thụ trong ngày có thể bị giữ lại trong nhà nhiều giờ liền. Khi nhiệt độ ban đêm không giảm đáng kể, lượng nhiệt tích tụ ngày càng lớn, khiến môi trường sống trở nên ngột ngạt hơn sau mỗi ngày nắng nóng.

Theo Timur Dogan, phó giáo sư kiến trúc tại Đại học Cornell, Mỹ, yếu tố nguy hiểm nhất không hoàn toàn là nhiệt độ ngoài trời. "Thứ thực sự gây hại là lượng nhiệt bị giữ lại bên trong ngôi nhà", ông Dogan nói.

Ông cho biết cơ thể con người cần thời gian để phục hồi sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao. Tuy nhiên, khi không gian sống vẫn nóng hầm hập vào ban đêm, khả năng tự điều chỉnh thân nhiệt bị suy giảm, làm tăng nguy cơ kiệt sức và các vấn đề sức khỏe liên quan đến nhiệt.

Thách thức càng lớn hơn khi điều hòa không khí vẫn chưa phổ biến tại châu Âu. Số liệu cho thấy chỉ khoảng 20% hộ gia đình tại lục địa này có điều hòa. Trong nhiều năm, khí hậu ôn hòa khiến việc lắp đặt hệ thống làm mát không được xem là nhu cầu thiết yếu như tại nhiều khu vực khác trên thế giới.

Khi các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, hạn chế này ngày càng rõ rệt. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền được đánh giá là nhóm dễ tổn thương nhất. Chính quyền một số thành phố ở Pháp đã mở các trung tâm tránh nóng khẩn cấp nhằm hỗ trợ những người không có điều kiện làm mát tại nhà.

Giáo sư Friederike Otto, chuyên gia tại Đại học Hoàng gia London, nắng nóng cực đoan cần được nhìn nhận là mối đe dọa ngày càng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Bà cho rằng những gì đang xảy ra không nằm ngoài dự báo khoa học.

"Đây là biến đổi khí hậu. Đây là hệ quả từ các hoạt động của con người. Đây không phải do El Nino", bà nói.

Nhiều nhà khoa học nhận định các đợt nắng nóng trong tháng 5 và tháng 6 có thể chỉ là khởi đầu của một mùa hè đặc biệt nóng tại châu Âu. Điều đó đồng nghĩa các quốc gia trong khu vực sẽ phải đẩy nhanh nỗ lực thích ứng với điều kiện khí hậu mới.

Giáo sư Hugh Montgomery thuộc Đại học College London cho rằng những gì đang diễn ra hiện nay chưa phải là mức cực đoan cuối cùng của xu hướng nóng lên của khí hậu.

"Chúng ta mới chỉ đang ở giai đoạn khởi đầu của một cuộc khủng hoảng lớn hơn", ông Montgomery nói.

Ông Thorne chung quan điểm, thêm rằng châu Âu đang bước vào giai đoạn "gánh chịu hậu quả từ hai thế kỷ phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch". "Những thách thức phía trước sẽ không hề đơn giản", ông Thorne cảnh báo.

Tin Gốc: Vnexpress

Trọng tâm của cuộc đua này không chỉ là chế tạo robot hình người, mà là phát triển các mô hình đóng vai trò như "bộ não" giúp robot cảm nhận, suy luận, dự đoán và hành động trong cuộc sống thực tế, theo tờ South China Morning Post.

Cuộc đua nóng lên sau khi Spirit AI, một công ty khởi nghiệp của Trung Quốc, ngày 3.6 tuyên bố mô hình Spirit v1.6 của họ trở thành mô hình đầu tiên của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu RoboArena. Mô hình này đạt 1.924 điểm, vượt Cosmos3-Nano-Policy của NVIDIA, vốn đạt 1.881 điểm. RoboArena là chuẩn đánh giá hiệu quả của các chính sách/thuật toán robot đa năng trong chuyển đổi thành hành động thực tế.

Không chỉ trên RoboArena, các công ty Trung Quốc cũng đang tạo dấu ấn ở nhiều bảng xếp hạng khác. WorldScape-0.2 của Công ty công nghệ Manifold AI dẫn đầu các chuẩn WorldArena và WorldScore, vượt qua một số dự án đến từ NVIDIA và Google (Mỹ). AgiBot, tập đoàn robot lớn của Trung Quốc, dẫn đầu mảng mô phỏng nhận thức với GenieEnvisioner-Sim2.0-2B, trong khi doanh nghiệp công nghệ cao DexForce nổi bật ở mảng xử lý dữ liệu huấn luyện.

Sự vươn lên của Trung Quốc phản ánh lợi thế ngày càng rõ về dữ liệu, chuỗi cung ứng và nguồn vốn. Theo Viện Brookings, AI hiện thân là một ưu tiên trong kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc, đồng thời là mục tiêu quan trọng của quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia trị giá 138 tỉ USD mới được thành lập. Chính quyền tại các trung tâm công nghệ như Bắc Kinh và Thâm Quyến cũng đã hỗ trợ xây dựng các "nhà máy dữ liệu" nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện robot. Bên cạnh đó, Trung Quốc có nền tảng công nghiệp mạnh trong nhiều lĩnh vực liên quan như xe điện, điện thoại thông minh, pin và cảm biến. Theo số liệu chính thức, đến cuối năm 2024, nước này có hơn 451.700 công ty robot thông minh, tăng 206% so với năm 2020.

Tại Mỹ, các tập đoàn công nghệ cũng đang tăng tốc. Tesla đặt mục tiêu sản xuất khoảng 5.000 robot hình người Optimus trong năm nay. Các công ty robot hàng đầu của Mỹ như Physical Intelligence và Google DeepMind cũng đang tiên phong trong việc xây dựng các mô hình nền tảng cho robot. Không chỉ các "ông lớn công nghệ" Mỹ, công ty khởi nghiệp như Figure AI và 1X Technologie cũng đều đầu tư mạnh vào robot và AI hiện thân nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và "hiện thực hóa" tham vọng thương mại, theo Channel NewsAsia.

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đều có những bước tiến và lợi thế riêng về phát triển AI robot, giới quan sát cho rằng rất khó xác định bên nào đang dẫn đầu. Giới phân tích cho rằng các doanh nghiệp Mỹ có thể gặp khó khăn hơn trong việc mở rộng quy mô sản xuất so với đối thủ Trung Quốc. Trong khi đó, Mỹ hiện vẫn có lợi thế lớn về phần mềm, chip và các mô hình AI nền tảng.

Tin Gốc: Thanh Niên