Trước đây, ung thư phổi không tế bào nhỏ thường được điều trị bằng một phác đồ chuẩn, điều này làm hiệu quả điều trị bị hạn chế. Sự phát triển của sinh học phân tử đã thay đổi cục diện này.
ThS.BS Võ Kim Điền, Phó trưởng Trung tâm điều trị Ung thư Hy Vọng Bệnh viện FV cho biết, bệnh nhân ung thư phổi hiện được phân nhóm chi tiết theo đột biến gene (EGFR, ALK, KRAS, ROS1…) hoặc mức biểu hiện protein PD-L1 để chọn thuốc phù hợp cho từng người bệnh.
“Xét nghiệm sinh học phân tử là bước bắt buộc trước khi lên phác đồ. Xác định đúng đột biến gì giúp bác sĩ chọn chính xác thuốc nhắm trúng đích thế hệ mới”, bác sĩ Điền nhấn mạnh.
Bên cạnh vai trò kiểm soát bệnh ở giai đoạn tiến triển, thuốc trúng đích được ứng dụng trong điều trị bổ trợ cho giai đoạn sớm, giúp củng cố kết quả phẫu thuật và hỗ trợ phòng ngừa tái phát.
ThS.BS Võ Thị Phương Thảo – Bác sĩ điều trị cấp cao, Trung tâm Hy Vọng chia sẻ về trường hợp một bệnh nhân nữ 48 tuổi, không hút thuốc, được phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn sớm và có đột biến gene EGFR.
Sau khi xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, bệnh nhân được hóa trị bổ trợ 4 đợt kết hợp dùng thuốc trúng đích trong 3 năm. Đến nay, sau hơn 53 tháng theo dõi, bệnh nhân khỏe mạnh, không ghi nhận dấu hiệu tái phát hay tiến triển bệnh.
Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ (sinh năm 1964), ung thư phổi di căn từ năm 2018. Nhờ phát hiện đột biến gene và duy trì uống thuốc trúng đích, đến nay bà khỏe mạnh sau nhiều năm kiểm soát tế bào ác tính.
Bên cạnh điều trị nội khoa, Ngoại khoa lồng ngực cũng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ công nghệ robot và chiến lược can thiệp sớm.
TS.BS.CKII Đặng Đình Minh Thanh, Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực kiêm Trưởng Trung tâm Phẫu thuật Robot FV da Vinci phân tích, với những nốt phổi nhỏ dưới 3cm nằm sâu trong phổi nhưng có dấu hiệu nghi ngờ ung thư, việc sinh thiết bằng kim xuyên thành ngực đôi khi có thể gây biến chứng như tràn khí màng phổi hoặc cho kết quả âm tính giả.
“Giải pháp là phẫu thuật ít xâm lấn kết hợp sinh thiết lạnh tức thì (Frozen section) ngay trong mổ. Kết quả có sau vài chục phút giúp bác sĩ quyết định phạm vi cắt bỏ và nạo hạch ngay trong một lần phẫu thuật, vừa sạch tế bào ác tính vừa hỗ trợ bảo tồn tối đa mô phổi khỏe mạnh của bệnh nhân”, bác sĩ Thanh cho biết.
Tại FV, chiến lược này được thực hiện chuẩn xác nhờ hệ thống Robot Da Vinci Xi, giúp thao tác trong không gian hẹp của cơ thể, kiểm soát tốt các mạch máu lớn, hỗ trợ bệnh nhân hồi phục nhanh hơn sau mổ.
Bác sĩ FV cắt u phổi bằng robot Da Vinci Xi – Ảnh: FV
Bác sĩ Thanh chia sẻ trường hợp bệnh nhân nữ 68 tuổi có tổn thương nốt phổi đặc nghi ngờ ác tính. Ứng dụng robot Da Vinci Xi kết hợp sinh thiết tức thì trong mổ, ê-kíp đã cắt chính xác phần phổi chứa khối u, đồng thời kiểm tra cho thấy vùng cắt và hạch chưa ghi nhận tế bào ác tính. Cụ bà hồi phục sau mổ và bảo tồn được chức năng hô hấp.
Một trường hợp khác, bệnh nhân có nốt phổi nhỏ được theo dõi suốt 17 tháng vì nghi ngờ lành tính. Sau nhiều lần sinh thiết trước mổ kết quả không rõ ràng, bệnh nhân được phẫu thuật, khối u sau đó xác định là ung thư.
Bác sĩ Thanh nhấn mạnh: việc cá thể hóa chiến lược can thiệp ngoại khoa bằng Robot kết hợp sinh thiết tức thì sớm đối với tổn thương dưới 3cm giúp hỗ trợ điều trị sớm, tăng cơ hội thành công, giảm chi phí đáng kể cho người bệnh.
Một mảnh ghép nhân văn trong bức tranh cá thể hóa tại FV là giải pháp dành cho những bệnh nhân không đủ điều kiện để đại phẫu, hóa trị liều cao hoặc không có đột biến gene để dùng thuốc trúng đích.
Theo bác sĩ Điền, với nhóm bệnh nhân lớn tuổi nhiều bệnh nền hoặc thể trạng suy kiệt, bệnh viện triển khai liệu pháp Metronomic bằng thuốc uống liều thấp và liên tục.
Kết quả triển khai phương pháp này tại bệnh viện đã minh chứng là giải pháp giúp hỗ trợ duy trì thời gian ổn định bệnh lý.
Bác sĩ tại Trung tâm điều trị ung thư Hy Vọng hội chẩn phương pháp điều trị cho bệnh nhân – Ảnh: FV
Điều trị ung thư phổi hiện đại không còn là câu chuyện của riêng một chuyên khoa mà là sự phối hợp đa mô thức chặt chẽ để “đo ni” phác đồ cho từng cá nhân.
Để cập nhật và chia sẻ kinh nghiệm tới cộng đồng y khoa trong nước, ngày 23/05/2026 Bệnh viện FV tổ chức Hội thảo CME “Cá thể hóa điều trị ung thư phổi: Từ lý thuyết đến thực tiễn lâm sàng”.
Hội thảo “Cá thể hóa điều trị ung thư phổi: Từ lý thuyết đến thực tiễn lâm sàng” do Bệnh viện FV tổ chức. – Ảnh:FV
Hội thảo có sự đồng hành của các tên tuổi lớn như PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ – Trưởng khoa Hô Hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, TS.BS Nguyễn Duy Sinh – Giám đốc Y khoa Gene Solutions Việt Nam, cùng đội ngũ chuyên gia của FV: ThS.BS Vũ Trường Sơn (Giám đốc Y khoa), Bác sĩ Basma M’Barek (Trưởng Trung tâm Điều trị Ung thư Hy Vọng) và ekip bác sĩ thuộc trung tâm Hy vọng, gồm ThS.BS Võ Kim Điền, ThS.BS Võ Thị Phương Thảo, TS.BS.CKII Đặng Đình Minh Thanh – Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực kiêm Trưởng Trung tâm Phẫu thuật Robot FV da Vinci.
Đây là một trong các hoạt động học thuật chuyên sâu của FV nhằm lan tỏa kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới cho cộng đồng y khoa nước nhà.
Cà phê là một trong những thức uống đem đến nhiều lợi ích đối với gan. Theo Medical News Today, các nghiên cứu cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan thấp hơn so với những người không uống.
Cà phê chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm, đẩy lùi mỡ gan và hỗ trợ chức năng ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
Cà phê là một trong những thức uống đem đến nhiều lợi ích đối với gan. Theo Medical News Today, các nghiên cứu cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan thấp hơn so với những người không uống.
Cà phê chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm, đẩy lùi mỡ gan và hỗ trợ chức năng ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá ngừ là nguồn cung cấp axit béo omega-3 dồi dào. Theo Healthline, omega-3 có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan, giảm viêm và cải thiện nồng độ triglyceride trong máu.
Với người không ăn cá, hạt chia, hạt lanh và quả óc chó cũng chứa một lượng omega-3 nhất định.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá ngừ là nguồn cung cấp axit béo omega-3 dồi dào. Theo Healthline, omega-3 có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan, giảm viêm và cải thiện nồng độ triglyceride trong máu.
Với người không ăn cá, hạt chia, hạt lanh và quả óc chó cũng chứa một lượng omega-3 nhất định.
Dầu ôliu là thành phần quan trọng trong chế độ ăn Địa Trung Hải - mô hình ăn uống thường được khuyến nghị cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Loại dầu này chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, có thể giúp giảm tích tụ mỡ trong gan và cải thiện độ nhạy insulin.
Dầu ôliu là thành phần quan trọng trong chế độ ăn Địa Trung Hải - mô hình ăn uống thường được khuyến nghị cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Loại dầu này chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, có thể giúp giảm tích tụ mỡ trong gan và cải thiện độ nhạy insulin.
Các loại quả mọng như dâu tây, việt quất, mâm xôi giàu polyphenol - nhóm hợp chất chống oxy hóa có khả năng bảo vệ tế bào trước tổn thương do gốc tự do. Theo Times of India, các chất chống oxy hóa trong quả mọng có thể giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa - yếu tố liên quan đến sự tiến triển của gan nhiễm mỡ.
Các loại quả mọng như dâu tây, việt quất, mâm xôi giàu polyphenol - nhóm hợp chất chống oxy hóa có khả năng bảo vệ tế bào trước tổn thương do gốc tự do. Theo Times of India, các chất chống oxy hóa trong quả mọng có thể giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa - yếu tố liên quan đến sự tiến triển của gan nhiễm mỡ.
Trái cây giàu vitamin C gồm chanh, cam, bưởi, kiwi cũng được đánh giá có lợi cho người mắc gan nhiễm mỡ. Vitamin C hoạt động như một chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. Chế độ ăn giàu trái cây và rau củ không chỉ cung cấp vitamin C mà còn bổ sung chất xơ, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong việc cải thiện gan nhiễm mỡ.
Trái cây giàu vitamin C gồm chanh, cam, bưởi, kiwi cũng được đánh giá có lợi cho người mắc gan nhiễm mỡ. Vitamin C hoạt động như một chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. Chế độ ăn giàu trái cây và rau củ không chỉ cung cấp vitamin C mà còn bổ sung chất xơ, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong việc cải thiện gan nhiễm mỡ.
Cô T.T.H (67 tuổi, ở TP.HCM) cho biết, từ khi bị tăng huyết áp, cô và một số thành viên trong gia đình không dám ăn mỡ vì nghe nói sẽ làm “mỡ trong máu, tăng cholesterol”, không tốt cho người có tuổi. Khi nấu ăn, cô H. cũng thường dùng dầu ăn thực vật và dùng lượng rất ít.
Mặt khác, chị N.T.T (48 tuổi, ở Đồng Tháp) cho biết chị và gia đình không quá quan tâm tới mỡ máu, cũng không có triệu chứng bệnh gì cần kiêng béo nên không hề “né” mỡ và các món có chất béo. Trong bữa ăn thường ngày của gia đình chị T., nguồn chất béo chủ yếu đến từ thịt, cá và các món chiên rán.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, người sau 45 tuổi nếu kiêng chất béo quá mức, cơ thể có thể bị ảnh hưởng về nhiều mặt như giảm hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K; ảnh hưởng sức khỏe tim mạch, não bộ, làn da, nội tiết và quá trình điều hòa phản ứng viêm. Đặc biệt, vitamin D và các axit béo thiết yếu lại có vai trò quan trọng với sức khỏe cơ, xương và miễn dịch.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chất béo vẫn là một thành phần cần thiết trong khẩu phần. WHO khuyến cáo nên ưu tiên chất béo không bão hòa, chiếm dưới 10% tổng năng lượng hằng ngày. Loại chất béo này có nhiều trong cá, quả bơ, các loại hạt và các loại dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu ô liu.
Ngược lại, cần hạn chế chất béo bão hòa có trong thịt mỡ, bơ, dầu cọ, dầu dừa, kem, phô mai và mỡ lợn; đồng thời giảm chất béo chuyển hóa xuống dưới 1% tổng năng lượng khẩu phần.
Theo bác sĩ Thùy An, không nhất thiết phải ăn cá hồi mới có omega-3. Nhiều loại cá quen thuộc ở chợ Việt như cá trích, cá nục, cá mòi, cá cơm, cá thu là nguồn đạm tốt, đồng thời cung cấp omega-3, vitamin B12, selen và canxi nếu ăn được cả xương nhỏ.
Các loại cá như cá trích, cá thu, cá mòi, cá cơm đều được xếp vào nhóm giàu omega-3. Riêng với cá nục, các nghiên cứu trên nhóm cá nục tròn ghi nhận đây là nguồn lipid biển có tỷ lệ EPA và DHA đáng kể (2 dạng omega-3 chuỗi dài có giá trị sinh học cao).
Ngoài ra, với người lớn tuổi, nên ưu tiên các cách chế biến như hấp, nấu canh, kho nhạt, om lửa nhỏ hoặc nướng/om trong giấy bạc. Một nghiên cứu về ảnh hưởng của phương pháp nấu đối với EPA và DHA cho thấy hấp giúp giữ các axit béo omega-3 tốt hơn so với nướng trong giấy bạc ở nhiệt độ cao.
Ngược lại, nên hạn chế chiên ngập dầu, chiên đi chiên lại, cá khô hoặc kho quá mặn vì có thể làm tăng năng lượng khẩu phần, tăng lượng muối, không có lợi cho người vốn có bệnh nền về huyết áp, tim mạch hoặc bệnh thận.
Đài Loan hiện có khoảng 2 triệu người mắc bệnh thận mạn tính, gần 100.000 bệnh nhân đang phải chạy thận nhân tạo, theo China Times. Trước thực trạng này, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên khoa thận tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, Đài Loan (Trung Quốc), khuyến nghị bên cạnh việc kiểm soát chế độ dinh dưỡng, người dân cần duy trì các bài tập thể dục nhịp điệu (aerobic) từ mức độ trung bình trở lên trong 30 phút mỗi ngày và tối thiểu 5 ngày một tuần để bảo vệ chức năng thận.
Chia sẻ trong chương trình talk show "The Big Bang of the Universe", bác sĩ Hung giải thích bản chất thận là cơ quan được cấu thành từ vô số tiểu cầu thận có cấu trúc như những búi vi mạch máu nhỏ. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh thói quen tập thể dục nhịp điệu đều đặn không chỉ nâng cao chức năng tim phổi tổng thể mà còn thúc đẩy hiệu quả quá trình tuần hoàn máu tại chính các búi vi mạch của tiểu cầu thận, từ đó mang lại tác dụng bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho thận.
Ông cho biết các nghiên cứu đã chứng minh rằng để đạt được hiệu quả bảo vệ thận, hoạt động thể chất phải mang tính thường xuyên, liên tục và duy trì tối thiểu 5 ngày một tuần với cường độ trung bình, đạt đến mức khiến cơ thể hơi thở dốc. Một số loại hình vận động phù hợp như đạp xe, khiêu vũ, nhảy jacks hoặc chạy bộ siêu chậm.
Theo chuyên gia thận học với 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, việc đi bộ thông thường hoàn toàn không đủ cường độ nên ngay cả khi đi bộ 2 tiếng mỗi ngày cũng khó mang lại hiệu quả bảo vệ rõ rệt. Với những người có lịch trình bận rộn, bác sĩ gợi ý áp dụng bài tập nhảy jacks (bật nhảy đưa hai chân sang hai bên, đồng thời hai tay giơ cao lên trên đầu) khoảng 200 lượt trong 20 phút mỗi ngày ngay tại nhà để kích thích tuần hoàn máu và duy trì sức khỏe cho hệ bài tiết.
Chuyên gia cho hay nhiều dân văn phòng hiện nay có xu hướng tập dồn vào hai ngày cuối tuần để bù đắp cho việc lười vận động trong tuần. Tuy nhiên, một nghiên cứu đã chứng minh khoảng giãn cách tập luyện quá dài như vậy không mang lại hiệu quả bảo vệ thận tối ưu. Với những người có lịch trình dày đặc, như chính bác sĩ khi phải liên tục tiếp đón bệnh nhân và khó dành ra 30 phút rảnh rỗi, giải pháp thay thế là thực hiện bài tập nhảy jacks.
