Đang chơi cầu trượt, người dân bất ngờ phát hiện cảnh tượng “đáng sợ” giữa ban ngày

Sau bốn tháng con gái đi học mẫu giáo tại Brussels (Bỉ), chị Kim Ngọc, 33 tuổi, quê Hà Nội bất ngờ nhận được thư mời họp từ hiệu trưởng. Lý do là con gái 18 tháng tuổi thường xuyên đi vệ sinh ra quần và người bố hiếm khi xuất hiện tại trường.

Bước vào phòng họp, thay vì những lời phàn nàn về thành tích hay kỷ luật, những câu hỏi của nhà trường khiến người mẹ Việt bất ngờ. "Gần đây bố mẹ có lớn tiếng trước mặt con không?", "Nhà có sự xáo trộn nào về chỗ ở hay người thân chuyển đến không?". Giáo viên giải thích, việc một đứa trẻ đã biết tự chủ bỗng nhiên đi vệ sinh không đúng chỗ thường là cảnh báo về sự bất ổn tâm lý.

Không khí cuộc họp chùng xuống khi giáo viên chất vấn sự vắng mặt của người bố. Chị Ngọc phân trần bản thân là nội trợ toàn thời gian, muốn quán xuyến mọi việc để chồng tập trung phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, lý do này bị nhà trường bác bỏ.

Trong triết lý giáo dục mầm non tại Bỉ, sự hiện diện của người cha là mắt xích không thể thay thế đối với quá trình định hình nhân cách trẻ. Người cha không được phép lấy lý do kinh tế để vắng mặt trong chuỗi ngày khôn lớn của con. Ngay sau buổi họp, chồng chị Ngọc buộc phải sắp xếp lại công việc để tham gia đón con và góp mặt trong các buổi biểu diễn văn nghệ tại trường.

"Tôi thực sự sốc. Tư duy giáo dục của họ quá khác biệt so với thói quen bao bọc và phân công vai trò trong gia đình tại Việt Nam", chị Ngọc nói.

Cuộc va chạm giữa hai hệ giá trị

Trải nghiệm của chị Ngọc chỉ là một trong số vô vàn "cú sốc" mà phụ huynh Việt gặp phải khi đưa con hòa nhập vào nền giáo dục phương Tây. Trên các diễn đàn cộng đồng người Việt tại Bỉ, chủ đề rèn tính tự lập trong bữa ăn luôn nhận được nhiều sự đồng cảm.

Một bà mẹ có con hai tuổi kể lại cảm giác xót xa trong những ngày đầu con đi học. Tại trường, trẻ phải tự xúc ăn thay vì được giáo viên dỗ dành. Nếu đứa trẻ từ chối bữa trưa, giáo viên chỉ nhẹ nhàng hỏi lại một hai lần. Sau 30 phút, khay thức ăn sẽ được dọn đi, bất chấp việc đứa trẻ có thể phải chịu đói đến bữa phụ.

Nhiều phụ huynh Việt ban đầu tỏ ra bức xúc, cho rằng giáo viên thiếu trách nhiệm. Nhưng phía nhà trường lý giải, đây là phương pháp khoa học để trẻ học cách lắng nghe nhu cầu của cơ thể. Trẻ được quyền tự quyết định khẩu phần của mình, và quan trọng nhất, chúng học được bài học về hệ quả: Nếu từ chối đồ ăn, cơ thể sẽ phải nếm trải cơn đói.

Sự khác biệt không chỉ dừng ở bữa ăn. Khi con gái bước sang tuổi lên hai, chị Ngọc tiếp tục nhận thông báo về lớp học bơi. Vốn bé có thể trạng hay ốm vặt, việc để con lặn ngụp dưới nước vào mùa lạnh là điều chị Ngọc chưa từng nghĩ tới. Trái ngược với sự lo lắng của vợ, chồng chị lại tỏ ra bình thản. Ở phương Tây, việc rèn luyện thể chất và khả năng sinh tồn được đặt ngang hàng, thậm chí cao hơn việc học chữ. Những hoạt động ngoại khóa ngoài trời, bất chấp thời tiết, là bắt buộc tại nhiều hệ thống trường học nhằm tôi luyện sự dẻo dai.

Những trải nghiệm như của chị Ngọc không hề mới. Trong một nghiên cứu về "Nghịch âm văn hóa" đối với các gia đình gốc Á định cư tại phương Tây, Giáo sư Désirée Baolian Qin từ Đại học Bang Michigan (Mỹ) đã chỉ ra 60%-70% người nhập cư thừa nhận rơi vào áp lực thích nghi văn hóa (acculturative stress) trong hai năm đầu. Cảm giác lo âu này phần lớn xuất phát từ sự sai lệch giữa kỳ vọng của gia đình và thực tế vận hành của hệ thống giáo dục bản địa.

Thay vì phòng thủ, hãy chủ động thích nghi

Bà Joke Otter van Zuijlen, Hiệu trưởng một trường mầm non quốc tế tại phường An Khánh, Hồ Chí Minh, người có 30 năm kinh nghiệm trong ngành giáo dục châu Âu, cho rằng căn nguyên của sự ngột ngạt này đến từ triết lý văn hóa cốt lõi.

Văn hóa Á Đông coi gia đình là trung tâm vũ trụ, đề cao sự gắn kết đa thế hệ. Một đứa trẻ lớn lên thường nhận được sự chăm bẵm tỉ mỉ từ ông bà, cha mẹ. Thói quen đút cháo, bế ẵm tận cửa lớp hay xót xa khi thấy con đi chân trần trên đất là biểu hiện của tình yêu thương mang tính bảo bọc. Ngược lại, phương Tây tôn thờ chủ nghĩa cá nhân. Trẻ em từ 18 tháng tuổi đã được rèn thói quen tự chủ sinh hoạt: Tự đi giày, tự đeo balo, tự xử lý thức ăn thô.

Ngoài ra, bối cảnh kinh tế cũng là yếu tố chi phối. Ở Việt Nam, các gia đình trung lưu dễ dàng tìm kiếm sự hỗ trợ từ bảo mẫu. Trong khi đó, tại các quốc gia như Hà Lan hay Bỉ, chi phí dịch vụ chăm sóc tại nhà vô cùng đắt đỏ. Hoàn cảnh buộc những đứa trẻ phải tự lập để thích nghi với nhịp sống bận rộn của cha mẹ.

Dẫu vậy, bà Joke Otter van Zuijlen cho rằng không có phương pháp nào ưu việt tuyệt đối. Nhận thức được sự khác biệt tất yếu này, nhiều phụ huynh Việt chọn cách chủ động chuẩn bị hành trang thay vì để con chịu cú sốc khi chuyển môi trường.

Chị Ngô Thị Bắc (40 tuổi, sống tại Melbourne, Australia) là một ví dụ. Nhiều lần chứng kiến những đứa trẻ hàng xóm vô tư chạy nhảy lấm lem bùn đất, vục tay vào vũng nước lạnh buốt trong khi con mình được bọc kín bằng nhiều lớp áo len, chị Bắc nhận ra mình cần thay đổi.

Để chuẩn bị cho con gái ba tuổi bước vào mẫu giáo bản địa, vợ chồng chị bắt đầu thả lỏng sự kiểm soát. Từ 11 tháng tuổi, bé được tự cầm thìa xúc ăn dù thức ăn vương vãi khắp sàn. Cuối tuần, thay vì giữ con trong nhà, chị đưa con ra các khu vui chơi công cộng.

"Tôi để con tập quen với đất cát, thời tiết và những va vấp nhỏ. Việc học qua trải nghiệm thực tế giúp con xây dựng sức đề kháng và sự tự tin, nhờ đó những ngày đầu đến trường trôi qua nhẹ nhàng hơn rất nhiều", chị Bắc đúc kết.

Lời khuyên từ các chuyên gia giáo dục là phụ huynh cần gạt bỏ tâm lý khép kín. Rào cản lớn nhất không nằm ở ngôn ngữ, mà ở tư duy phòng thủ. Khi giáo viên phương Tây đặt câu hỏi về đời sống gia đình, đó không phải là sự tò mò xoi mói, mà là nghiệp vụ để tìm kiếm mảnh ghép tâm lý của trẻ. Việc thẳng thắn chia sẻ văn hóa gốc sẽ giúp đôi bên tìm được tiếng nói chung.

"Nên để trẻ học cách đối mặt với những bất tiện nhỏ từ sớm, bởi đó chính là nền tảng của khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng biến đổi", bà Joke Otter van Zuijlen nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Không còn những câu chuyện gay gắt kiểu “mẹ chồng - nàng dâu” ngày trước như phim truyền hình, nhưng trong đời sống hiện đại, sự căng thẳng vẫn âm ỉ, khó gọi tên hơn.

Khi hai người phụ nữ cùng thương một người đàn ông, cùng sống dưới một mái nhà nhưng mang theo hai hệ giá trị khác nhau, câu chuyện “khó chung nhịp” dường như trở thành điều khó tránh.

Bà Lan (62 tuổi, Đồng Tháp) chia sẻ: “Ngày xưa tôi làm dâu, có dám cãi lời mẹ chồng đâu. Giờ con dâu mình khác hẳn, cái gì cũng phải nói cho ra lẽ”. Câu nói ấy không phải là lời trách móc, mà là sự bối rối của một thế hệ đang phải làm quen với những thay đổi quá nhanh.

Trong khi đó, chị Mai (29 tuổi, nhân viên văn phòng) lại có góc nhìn khác: “Tụi mình được dạy phải sống độc lập, có chính kiến. Nhưng về làm dâu, nhiều khi lại bị kỳ vọng phải nhẫn nhịn cho êm cửa êm nhà”.

Khoảng cách không chỉ nằm ở tuổi tác, mà sâu xa hơn là sự khác biệt trong hệ giá trị. Một bên lớn lên trong thời kỳ đề cao sự hy sinh, chịu đựng, bên kia trưởng thành trong môi trường coi trọng cá nhân, bình đẳng và quyền được nói.

Khi hai “hệ điều hành” này cùng vận hành trong một không gian chung, xung đột là điều dễ hiểu.

Không cần đến những mâu thuẫn lớn, chỉ những điều rất nhỏ cũng đủ tạo nên khoảng cách. Một bữa cơm có thể trở thành “chiến trường” khi mẹ chồng quen nấu theo khẩu vị truyền thống, còn nàng dâu thích ăn nhẹ, ít dầu mỡ. Cách chăm con, chi tiêu, thậm chí cách dọn dẹp nhà cửa, mỗi người một quan điểm.

Có những câu nói tưởng như vô hại: “Ngày xưa mẹ nuôi chồng con thế này…”, hay “Con làm vậy không đúng đâu…” nhưng lại dễ khiến người nghe cảm thấy bị so sánh, bị phủ nhận. Ngược lại, sự im lặng hoặc phản ứng thẳng thắn của nàng dâu đôi khi lại bị hiểu là thiếu tôn trọng.

Những va chạm ấy không bùng nổ thành xung đột lớn, mà tích tụ dần, tạo nên cảm giác khó chịu âm ỉ. Lâu ngày, sự xa cách hình thành, dù vẫn sống chung dưới một mái nhà.

Nếu trước đây mâu thuẫn gia đình chỉ dừng lại trong bốn bức tường, thì nay, mạng xã hội trở thành nơi nhiều người tìm đến để “giải tỏa”. Không khó để bắt gặp những dòng trạng thái ẩn ý, những câu chuyện kể về “mẹ chồng khó tính” hay “nàng dâu hỗn”.

Sự đồng cảm từ cộng đồng mạng đôi khi mang lại cảm giác được chia sẻ, nhưng cũng vô tình khiến mâu thuẫn bị đẩy xa hơn. Khi câu chuyện riêng tư trở thành đề tài bàn luận công khai, ranh giới giữa đúng - sai càng trở nên mờ nhạt, và cơ hội để đối thoại trực tiếp lại càng ít đi.

Trong mối quan hệ này, người chồng thường được kỳ vọng là cầu nối. Nhưng thực tế, không ít người lại chọn cách im lặng hoặc né tránh. Một phần vì không muốn mất lòng bên nào, phần khác vì không biết phải xử lý ra sao.

Sự im lặng ấy đôi khi khiến cả hai phía đều cảm thấy không được thấu hiểu. Mẹ chồng có thể nghĩ con trai bị vợ chi phối, trong khi nàng dâu lại thấy chồng không đứng về phía mình.

Từ đó mâu thuẫn không những không được giải quyết mà còn trở nên phức tạp hơn.

Nhiều người cho rằng sống riêng là cách tốt nhất để tránh xung đột. Thực tế, việc tách không gian sống có thể giúp giảm va chạm, nhưng không phải là giải pháp cho mọi vấn đề.

Bởi gốc rễ của mâu thuẫn không nằm ở khoảng cách địa lý, mà ở cách mỗi người nhìn nhận và đối xử với nhau. Nếu định kiến và sự thiếu lắng nghe vẫn tồn tại, thì dù ở chung hay ở riêng, mối quan hệ cũng khó trở nên hài hòa.

Tuy nhiên không phải gia đình nào cũng rơi vào căng thẳng. Có những mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu rất hòa thuận, thậm chí thân thiết như mẹ con. Điểm chung của họ không phải là không có khác biệt, mà là biết cách chấp nhận và điều chỉnh.

Một người mẹ chồng sẵn sàng lùi lại, tôn trọng không gian riêng của con cái. Một nàng dâu biết chia sẻ, không xem mọi góp ý là sự áp đặt. Và một người chồng đủ tinh tế để kết nối, thay vì đứng ngoài.

Sự chung nhịp không đến từ việc ai đúng, ai sai, mà từ việc mỗi người sẵn sàng thay đổi một chút vì nhau. Đó có thể là một lời nói nhẹ hơn, một lần nhường nhịn, hay đơn giản là chịu lắng nghe mà không phán xét.

Trong nhiều mối quan hệ, cái tôi cá nhân dễ trở thành rào cản lớn nhất. Ai cũng có lý lẽ của riêng mình, ai cũng muốn được công nhận. Nhưng gia đình không phải là nơi để phân định thắng - thua.

Khi một bên thắng, đôi khi điều mất đi lại là sự gắn kết. Và khi khoảng cách đã quá lớn, việc hàn gắn không còn dễ dàng.

Có lẽ điều khó nhất trong mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu không phải là khác biệt, mà là cách đối diện với khác biệt ấy. Giữa một mái nhà, hai thế giới vẫn có thể song song tồn tại, nếu mỗi người học cách bước chậm lại một chút, để lắng nghe và hiểu nhau nhiều hơn.

Bởi sau cùng, mục tiêu không phải là thay đổi đối phương, mà là giữ cho mái nhà ấy vẫn là nơi ai cũng muốn trở về.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngôi làng Miejsce Odrzańskie - một cộng đồng nông nghiệp nhỏ nằm ở phía nam Ba Lan, từng trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông quốc tế bởi hiện tượng sinh nở kỳ lạ kéo dài suốt hơn một thập kỷ: Toàn bộ trẻ em sinh ra tại đây đều là bé gái.

Với dân số chỉ khoảng 300 người, Miejsce Odrzańskie nằm ở rìa tỉnh Opole - khu vực nhỏ nhất và ít dân nhất Ba Lan. Theo hồ sơ khai sinh địa phương, kể từ năm 2009, tất cả trẻ em chào đời trong làng đều là bé gái. Tính đến năm 2019, đã có tổng cộng 13 bé gái được sinh ra liên tiếp mà không xuất hiện thêm bé trai nào. Khi đó, bé trai nhỏ tuổi nhất làng đã khoảng 12 tuổi.

Thông tin về sự mất cân bằng giới tính đặc biệt này bắt đầu lan rộng sau khi Miejsce Odrzańskie cử một đội toàn nữ tham dự cuộc thi dành cho lực lượng lính cứu hỏa tình nguyện trẻ cấp khu vực - sân chơi vốn lâu nay thường do nam giới chiếm ưu thế. Hình ảnh đội cứu hỏa toàn nữ khiến truyền thông Ba Lan và nhiều nước châu Âu đổ dồn sự chú ý về ngôi làng nhỏ này.

Ông Rajmund Frischko - người đứng đầu chính quyền địa phương, từng tuyên bố sẽ trao phần thưởng cho cặp vợ chồng đầu tiên sinh được bé trai tại làng. Dù không công bố cụ thể giá trị phần thưởng, ông khẳng định đây sẽ là "một món quà vô cùng hấp dẫn". Thậm chí, lãnh đạo địa phương còn gợi ý khả năng đặt tên một con phố theo tên cậu bé đầu tiên chào đời sau chuỗi năm toàn sinh con gái.

Và niềm mong mỏi của người dân đã được giải tỏa khi một bé trai khỏe mạnh chào đời vào ngày 2/5/2020, được đặt tên là Bartek. Mẹ của cậu bé, Anna Milek, gọi Bartek là một "phép màu kép" bởi cô đã phải trải qua một ca phẫu thuật nghiêm trọng vào năm ngoái, khiến khả năng sinh nở bị đe dọa.

Sự ra đời của Bartek mang lại niềm vui lớn cho cả ngôi làng, đặc biệt trong bối cảnh dân số khu vực đang suy giảm và thiếu hụt nam giới trẻ. Thị trưởng Frischko chia sẻ: "Đây là tin rất mừng. Mọi đứa trẻ ra đời đều đặc biệt, nhưng Bartek còn mang đến cho chúng ta hy vọng vào tương lai".

Cha của Bartek - anh Grzegorz, sau đó còn được người dân gọi vui là "anh hùng địa phương". Gia đình anh chị trước đó cũng đã có một cô con gái đầu lòng.

Ông Rajmund Frischko khi ấy cho biết, sự ra đời của Bartek mang ý nghĩa đặc biệt đối với cả ngôi làng, nhất là trong bối cảnh khu vực đang đối mặt tình trạng suy giảm dân số và thiếu hụt nam giới trẻ tuổi.

Ông Tomasz Golasz - người đứng đầu đội cứu hỏa địa phương và cũng là cha của 2 bé gái, cho biết hiện tượng này thực tế đã kéo dài nhiều thập kỷ.

"Nó đã diễn ra trong vài thập kỷ. Tôi chuyển đến làng, kết hôn với một cô gái địa phương và chúng tôi có 2 con gái. Những người hàng xóm của tôi cũng vậy", ông chia sẻ.

Giới khoa học khi đó cũng dành sự quan tâm đáng kể cho trường hợp của Miejsce Odrzańskie. Các chuyên gia di truyền học tại Ba Lan cho rằng cần kiểm tra thêm dữ liệu lịch sử, hồ sơ dân số và điều kiện sống để xác định liệu có tồn tại yếu tố sinh học đặc biệt hay không.

Về nguyên tắc, giới tính thai nhi được quyết định bởi nhiễm sắc thể từ tinh trùng của người cha. Tinh trùng mang nhiễm sắc thể X kết hợp với trứng sẽ tạo thành bé gái, trong khi nhiễm sắc thể Y tạo thành bé trai. Tỷ lệ thông thường dao động gần mức 50/50.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý nhiều yếu tố có thể tác động đến tỷ lệ này, gồm yếu tố gene, môi trường sống hoặc đặc điểm sinh học của từng cộng đồng. Dù vậy, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu chính thức nào đưa ra kết luận cụ thể cho trường hợp của ngôi làng Ba Lan.

Một số chuyên gia thống kê lại cho rằng hiện tượng này hoàn toàn có thể xuất hiện do xác suất ngẫu nhiên. Theo tính toán, xác suất sinh liên tiếp 12 bé gái trong điều kiện tỷ lệ sinh trai - gái cân bằng là khoảng 1/4.096. Dù thấp, đây vẫn là khả năng có thể xảy ra về mặt toán học.

Dù chuỗi năm toàn sinh con gái tại Miejsce Odrzańskie đã kết thúc, hiện tượng này vẫn được xem là một trong những câu chuyện dân số hiếm gặp và gây tò mò nhất tại châu Âu trong nhiều năm qua.

Tin Gốc: Người Đưa Tin