Trong lĩnh vực việc làm, chỉ 7,8% người khuyết tật nặng có việc làm, so với hơn 78% ở người không khuyết tật.
Những con số này không chỉ phản ánh khoảng trống và sự thiếu hụt những cơ hội cho người khiếm thính, mà còn cho thấy một hệ thống vẫn còn nhiều khoảng cách để giúp người khiếm thính hòa nhập.
Tại Việt Nam, mặc dù đã có những chính sách hỗ trợ người khuyết tật, việc phát hiện và can thiệp sớm đối với trẻ khiếm thính vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở cấp cộng đồng.
Nhiều trẻ khuyết tật nghe, nói tại Việt Nam không được phát hiện và can thiệp sớm. Việc thiếu tiếp cận ngôn ngữ (ngôn ngữ ký hiệu hoặc ngôn ngữ nói có hỗ trợ) trong những năm đầu đời dẫn đến “nghèo ngôn ngữ”, ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy và khả năng học tập.
Hệ quả là trẻ khó theo kịp chương trình học hòa nhập, tỉ lệ bỏ học cao, cơ hội học nghề bị thu hẹp ngay từ đầu.
Về cơ hội việc làm, nhiều người khuyết tật nghe, nói có khả năng làm việc tốt, thậm chí có những lợi thế như tập trung cao, khéo léo, nhưng họ vẫn gặp rào cản trong việc tiếp cận việc làm. Có thể kể đến thiếu dịch vụ phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu (hoặc kinh phí cao và rất khó có thể chi trả cho các khoản này), doanh nghiệp chưa sẵn sàng tiếp nhận và điều chỉnh môi trường làm việc, định kiến không giao tiếp được nghĩa là không làm việc được,
Điều này khiến nhiều người phải chọn tự làm việc nhỏ lẻ, không ổn định, không được bảo vệ quyền lợi lao động.
Trong không gian công cộng, người khiếm khuyết như bị “vô hình hóa”.
Ở nhiều nơi công cộng như nhà ga, sân bay chưa có các điều chỉnh tiếp cận thông tin với người khuêts tật nghe, nói, thông báo thiếu phụ đề, thiếu ngôn ngữ ký hiệu, thiết kế dịch vụ chưa tính đến người không nghe được. Khi đó, người khiếm thính trở thành người ngoài cuộc ngay trong chính xã hội của mình.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là nhận thức. Gần đây các chương trình trên tivi có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, mọi người đã biết hơn về cộng đồng này. Nhưng vẫn còn đó quan điểm rằng người khuyết tật nghe, nói “kém thông minh”, không thể học cao, không thể làm việc chuyên môn.
Thực tế trên thế giới đã có nhiều chứng minh về khả năng của người điếc/khiếm thính có thể trở thành giáo viên, nghệ sĩ, kỹ sư, doanh nhân. Tại Việt Nam cũng có một số bạn điếc/khiếm thính đã tốt nghiệp đại học, đi làm và thậm chí có bạn còn đi du học, lấy bằng thạc sĩ tại nước ngoài. Con số tuy chưa cao nhưng đấy cũng là một điều khích lệ và điều đó cũng chỉ ra vấn đề không phải là khả năng – mà là cơ hội và môi trường.
Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp trẻ điếc/khiếm thính và gia đình định hướng sớm và thực hiện việc can thiệp sớm nhằm rút ngắn khoảng cách về ngôn ngữ cho trẻ so với các trẻ không khiếm thính khác.
Ngoài ra cần có chính sách sàng lọc sơ sinh, hỗ trợ cha mẹ học giao tiếp với con (ký hiệu hoặc nói).
Giao tiếp là chìa khóa của thành công, vì vậy nếu chúng ta giải quyết được các vấn đề trên thì đây là “chìa khóa vàng” quyết định 70-80% khả năng hòa nhập sau này của trẻ.
• Đào tạo giáo viên giáo dục đặc biệt – chuyên ngành.
• Có trợ giảng hoặc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu.
• Phát triển song ngữ: ngôn ngữ ký hiệu và tiếng Việt.
• Nên thống nhất ngôn ngữ ký hiệu phổ thông tại Việt Nam.
• Có các chương trình hướng dẫn cha mẹ giúp trẻ khuyết tật nghe, nói phát triển giao tiếp và ngôn ngữ tại gia đình, nâng cao năng lực cho cha mẹ trong việc đồng hành nuôi dạy trẻ khiếm thính.
• Đào tạo nội bộ về giao tiếp với người khuyết tật nghe, nói.
• Có chính sách tuyển dụng rõ ràng.
Người khuyết tật nghe, nói chiếm một lực lượng không nhỏ, vì vậy nếu khai khác được và giúp họ các kiến thức kỹ năng để có thể bước chân vào thị trường lao động thì sẽ giải quyết được hơn cả một vấn đề việc làm mà cả vấn đề an sinh, hướng đến cuộc sống độc lập, bình đẳng cho người khuyết tật nghe, nói và tận dụng được nguồn nhân lực đang bị bỏ quên.
• Tăng nội dung có phụ đề, ngôn ngữ ký hiệu.
• Kể câu chuyện thành công.
• Đưa hình ảnh người khuyết tật vào đời sống bình thường, không phải “ngoại lệ”.
Người khuyết tật nghe, nói không cần sự thương hại. Họ cần cơ hội để được lắng nghe, theo cách của riêng mình. Một xã hội hòa nhập không phải là nơi người khuyết tật nghe, nói phải nỗ lực gấp đôi để “theo kịp”, mà là nơi mọi người cùng bước chậm lại một chút để đi cùng nhau.
Theo thông tin ban đầu người bệnh T.V.Q 43 tuổi, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ, trước khi vào viện khoảng 20 phút, bị nhiều kiến đốt vào hai chân, ngay sau đó xuất hiện các biểu hiện nổi ban đỏ ngứa toàn thân, vã mồ hôi, lơ mơ, được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại Khoa Cấp cứu, BVĐK tỉnh Phú Thọ bệnh nhân trong tình trạng lơ mơ, vã nhiều mồ hôi, toàn thân đỏ da, khó thở, rít thanh quản, huyết áp tụt sâu (60/40 mmHg), mạch bắt yếu. Người bệnh được chẩn đoán phản vệ độ III (phản vệ nguy kịch) do kiến đốt và được cấp cứu ngay lập tức bằng truyền dịch, adrenalin, kháng histamin và corticoid. Sau điều trị 30 phút, người bệnh tỉnh táo trở lại, huyết động ổn định, giảm ban đỏ ngứa, đỡ khó thở, sau 2 ngày, người bệnh ổn định và được ra viện.
Theo ThS. BS Hà Thế Linh, Phó trưởng Khoa Cấp cứu, BVĐK tỉnh Phú Thọ phản vệ là phản ứng dị ứng cấp tính cực kỳ nguy hiểm, có thể xảy ra chỉ vài phút sau khi tiếp xúc với dị nguyên như thức ăn, thuốc, nọc côn trùng… Trong đó, côn trùng đốt nhiều người thường chủ quan vì nghĩ chỉ gây đau rát hoặc ngứa nhẹ. Tuy nhiên, ở người có cơ địa dị ứng, nọc độc của côn trùng có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch dữ dội, dẫn tới tụt huyết áp, suy hô hấp, ngừng tuần hoàn nếu không được cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ khuyến cáo, mùa hè là thời điểm côn trùng hoạt động mạnh, làm gia tăng nguy cơ bị kiến, ong và nhiều loại côn trùng khác đốt.
- Người dân nên mặc quần áo bảo hộ khi lao động ngoài trời, thường xuyên phát quang khu vực quanh nhà và cẩn trọng khi làm việc ở nơi có nhiều côn trùng để phòng tránh tai nạn đáng tiếc.
- Khi bị côn trùng đốt, nếu xuất hiện các dấu hiệu như nổi mẩn đỏ toàn thân, khó thở, khò khè, phù môi lưỡi, choáng váng, lơ mơ hoặc tụt huyết áp, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
- Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan tự theo dõi tại nhà khi cơ thể có dấu hiệu phản ứng nặng sau khi bị côn trùng đốt.
Ngày 24-4, UBND xã Củ Chi (TP.HCM) tổ chức ngày hội việc làm lần I năm 2026, hơn 20 doanh nghiệp tham gia đến từ nhiều lĩnh vực như sản xuất, thương mại, dịch vụ, logistics,… với nhu cầu tuyển dụng hơn 1.000 vị trí việc làm dành cho người lao động. Trong khuôn khổ ngày hội việc làm, lãnh đạo xã Củ Chi và đại diện doanh nghiệp đã trao tặng quà cho một số gia đình chính sách.
Chị Lê Trương Minh Thư (ngụ xã Củ Chi) cho biết vừa tốt nghiệp đại học chuyên ngành tài chính doanh nghiệp, mới ra trường ngày hôm qua (23-4). Thông qua ngày hội việc làm, chị đã tìm được cho mình việc làm phù hợp là nhân viên kinh doanh tại ngân hàng.
"Không khí ngày hội việc làm hôm nay rất nhộn nhịp, vui tươi. Mình đã tìm được công việc phù hợp. Mong có nhiều ngày hội việc làm để hỗ trợ người dân ở xã Củ Chi có thêm cơ hội việc làm", chị bày tỏ.
Ngoài chị Lê Trương Minh Thư, một số người khác đến ngày hội việc làm đã tìm được việc làm hoặc tiếp cận, tham khảo thông tin tuyển dụng của các đơn vị.
Ông Trần Quang Thái - Phó chủ tịch UBND xã Củ Chi - cho biết ngoài số các trường hợp tìm được việc vào ngày 24-4 tại ngày hội việc làm xã Củ Chi lần thứ I, xã cùng với doanh nghiệp sẽ tiếp tục thông tin trên trang thông tin của xã, các ấp về các vị trí còn tuyển dụng nhằm giải quyết việc làm cho người dân.
Theo ông Trần Quang Thái, xã Củ Chi hiện có dân số hơn 131.000 người - là xã có dân số đông nhất trong 7 xã sau sáp nhập tại huyện Củ Chi (cũ).
Công tác giải quyết việc làm và chăm lo an sinh xã hội luôn là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của xã Củ Chi. Sau giai đoạn sắp xếp, kiện toàn bộ máy hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số, xã nhận thấy nhu cầu kết nối cung - cầu lao động đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Ngày hội việc làm lần thứ I này không chỉ là một sự kiện đơn thuần, mà là "nhịp cầu" trực tiếp để kết nối người lao động địa phương, đặc biệt là các bạn thanh niên, lao động tự do có cơ hội tiếp cận thông tin tuyển dụng minh bạch, tìm được công việc phù hợp với năng lực ngay tại địa phương.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tìm kiếm được nguồn nhân lực chất lượng, nhiệt huyết để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Về mặt chính quyền địa phương, giúp cho người lao động tiếp cận công việc và thu nhập làm ổn định, thực hiện tốt công tác giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng đời sống cho nhân dân.
Ông Trần Quang Thái đề nghị ban tổ chức, các đoàn thể phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ tối đa cho người dân trong việc tư vấn, hướng dẫn làm hồ sơ và nắm bắt các chính sách về bảo hiểm, đào tạo nghề.
Ông cho biết thời gian tới, đối với trường hợp chưa có nghề, xã sẽ mở lớp đào tạo nghề ngắn hạn để nâng cao trình độ lao động, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Nguyễn Minh Thy, 21 tuổi, sinh viên tại thành phố Bordeaux, cho biết hơn hai tuần qua, vật dụng bất ly thân khi ra khỏi nhà là quạt cầm tay và bình nước đá. Căn hộ cô thuê không có điều hòa. Những ngày nóng, nhiệt độ bề mặt tường tăng cao, phòng không có gió lưu thông khiến không gian càng ngột ngạt, khó chịu.
Để thích nghi, Thy tìm mua các cuộn giấy bạc dán kín mặt kính cửa sổ để phản xạ ánh sáng mặt trời, đồng thời đặt thêm chậu nước quanh phòng để tăng độ ẩm.
"Tôi phải tắm 3-4 lần mỗi ngày. Khu vực tôi sống, các quán cà phê có máy điều hòa khá hiếm nên không thể đến trốn nóng như ở Việt Nam", Thy nói.
Đợt nóng (heat wave - sóng nhiệt) cao điểm từ ngày 20/6 làm gián đoạn hệ thống giao thông công cộng. Các tuyến xe buýt và tàu điện ngầm liên tục thay đổi lịch trình hoặc tạm dừng hoạt động. Nhiều tuyến buýt không có điều hòa khiến Thy phải đổi chặng, đi bộ xa hơn hoặc gọi taxi với giá 35-45 euro một lượt. "Bình thường tôi mất một tiếng đi lại, nay mất 2,5-3 tiếng mới tới nơi", Thy nói.
Nhiều bạn bè cô chọn đến thư viện công cộng hoặc nhà thờ - nơi mở cửa miễn phí, có Wi-Fi và mát mẻ để trốn nóng. "Tôi cũng muốn đến đây làm việc, nhưng các nhà thờ thường đóng cửa trước 17h, trùng với thời điểm tôi tan làm", cô kể.
Ở Paris, Đặng Kiên, 28 tuổi, cho biết đây là giai đoạn thời tiết khắc nghiệt nhất trong ba năm anh sống tại Pháp. Các mùa hè trước, nắng nóng chỉ dao động 30-37 độ C, kéo dài khoảng một tuần và có thể giải quyết bằng quạt điện. Năm nay, nhiệt độ Paris duy trì 39-40 độ C, cảm nhận thực tế chạm mức 42 độ C. Hiện tượng "đêm nhiệt đới" (nhiệt độ ban đêm không giảm dưới 20 độ C) khiến Kiên nhiều hôm mất ngủ.
"Hơn 22h trời mới tắt nắng. Tôi thường ở lại cơ quan đến 20h để tận dụng điều hòa. Dù vậy, việc chen chúc trên các chuyến tàu điện ngầm vào giờ cao điểm để về nhà vẫn là một thử thách", Kiên nói.
Thiếu thiết bị làm mát là thực trạng chung tại châu Âu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa tại châu Âu khoảng 19%. Tại Pháp, tỷ lệ này dao động 3-5%. Số liệu từ Cơ quan Y tế Công cộng Pháp công bố ngày 28/6 cho thấy quốc gia này ghi nhận tăng thêm 1.000 ca tử vong so với trung bình các tháng trước kể từ thời điểm đỉnh nắng nóng xuất hiện vào ngày 24/6. Trong đó, số ca tử vong tại nhà riêng tăng 40%. Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cảnh báo các triệu chứng bệnh lý do thời tiết duy trì ở mức nhiệt cao có thể xuất hiện muộn từ 5 đến 10 ngày sau khi sóng nhiệt kết thúc, gây áp lực liên tục lên hệ thống y tế công cộng.
Với kinh nghiệm nghiên cứu các mô hình kiến trúc tiết kiệm năng lượng tại châu Âu, kiến trúc sư Vũ Linh Quang, Giám đốc Điều hành công ty ARDOR Green (TP HCM), giải thích phần lớn cấu trúc nhà ở Tây Âu sử dụng tường gạch dày và kính nhiều lớp để giữ nhiệt cho mùa đông. Khi xảy ra sóng nhiệt (đợt nóng mùa hè), cấu trúc này ngăn cản quá trình thoát nhiệt vào ban đêm, biến căn nhà thành không gian tích nhiệt, ảnh hưởng mạnh đến cuộc sống người dân.
Việc lắp điều hòa tại các đô thị lớn như Paris cũng gặp rào cản pháp lý do quy định bảo tồn kiến trúc. Khâu thay đổi mặt ngoài công trình để lắp cục nóng phải qua quy trình phê duyệt kéo dài, với chi phí thiết bị và nhân công từ 1.500 đến 4.500 euro.
Tại các khu ký túc xá sinh viên, tình hình tương tự. Cẩm Anh, 23 tuổi, sinh viên trường Neoma Business School (Rouen, vùng Normandy) cho biết phòng cô không có hệ thống thông gió đối lưu. Cô phải dành toàn bộ thời gian trong ngày tại thư viện trường.
Đợt nóng này khiến thiết bị làm mát cháy hàng. Cẩm Anh tìm khắp các siêu thị điện máy nhưng không mua được quạt điện. Nếu đặt mua, thời gian giao hàng kéo dài từ 15 đến 20 ngày. Cuối cùng cô phải tìm trên các hội nhóm thanh lý của cộng đồng người Việt mới mua được chiếc quạt cây loại nhỏ.
"Những ngày nắng nóng, thư viện trường cũng quá tải vì nhiều người đến trốn nóng. Tôi đành lang thang ở các siêu thị lớn để hưởng điều hòa", cô kể.
