Trong nhóm các loài hải sản có hình thái độc đáo của vùng biển Nam Trung Bộ, cá tắc kè trở thành cái tên thu hút sự quan tâm của du khách và giới ẩm thực. Tên gọi “cá tắc kè” xuất phát từ chính ngoại hình của loài cá này: Phần đầu và thân tròn dẹt, vảy nổi, hình dạng có phần giống loài bò sát cùng tên. Tuy nhiên, màu sắc của cá lại rất bắt mắt, với sắc đỏ au và đôi khi xuất hiện các chấm tròn nâu mờ trên thân. Điểm nhận dạng tiếp theo là chiếc đuôi dài, giúp cá trở nên dễ phân biệt so với các loài cá biển thông thường.
Tại Việt Nam, loài cá này thường sống ở vùng biển sâu, khá xa bờ. Ở vùng biển Quảng Ngãi, Ninh Thuận, Nha Trang,… cá tắc kè là đặc sản lạ nhiều người tò mò muốn ăn thử.
Loài này không có kích thước lớn; đa phần chỉ nặng vài lạng và con trưởng thành hiếm khi vượt quá 1kg. Mặc dù phân bố tự nhiên khá rộng, nhưng trong thời gian dài, cá tắc kè gần như không được chú ý do hình thù khá xấu xí, ít thịt (chiếm 1/3 trọng lượng cơ thể), còn lại là xương, vảy cá. Chỉ khoảng mấy năm gần dây, người ta mới phát hiện ra cá tắc kè có hương vị thơm ngon, ăn không ngán sau khi cách chế biến và thưởng thức nó được giới thiệu rộng rãi.
Những món ăn được làm từ cá tắc kè rất được ưa chuộng trong các nhà hàng, quán ăn, quán nhậu. Một kg cá tắc kè tươi có giá khoảng 200.000 đồng. Ngoài tắc kè tươi, người dân còn làm cá tắc kè khô giá khoảng 300.000 đồng/kg.
Theo đó, cá tắc kè sau khi bắt được thì người ta mổ bụng, chẻ ra rồi đem phơi khô, mỗi cân có khoảng 8-12 con. khô tắc kè giờ đây được nhiều du khách mua về làm quà cho người thân hoặc làm món nhậu trong các nhà hàng
Trong số các phương pháp chế biến, món cá tắc kè nướng than được đánh giá là ngon nhất. Khác với hầu hết các loại cá biển, cá tắc kè không cần mổ bụng, bỏ mang hay tẩm ướp. Sau khi rửa sạch, người đầu bếp chỉ cần để nguyên con rồi đặt trực tiếp lên bếp than hoa.
Thịt cá tắc kè có độ dai tự nhiên, vị ngọt đậm, không hề bị bở như nhiều loại cá biển. Hương thơm khi nướng tỏa ra rất mạnh, đến mức nhiều ngư dân địa phương ví rằng “ngửi một lần là nhớ cả đời”. Chính mùi thơm đặc trưng này đã tạo nên câu nói quen thuộc của dân biển Quảng Ngãi: “Cá thu, cá trích, cá mè… im re khi gặp tắc kè nướng than”. Khi thưởng thức, người ăn thường chấm cùng nước mắm nguyên chất hoặc muối ớt giã nhuyễn. Vị mặn nhẹ của nước chấm hòa với độ ngọt, dai và thơm của thịt cá tạo nên trải nghiệm ẩm thực rõ rệt, được so sánh với thịt gà thả đồng.
Tại các chợ trực tuyến, cá tắc kè được rao bán ngày càng nhiều, thu hút người tiêu dùng bởi cả hình dáng lẫn tên gọi lạ tai. Giá bán trên thị trường dao động từ 150.000 đến 250.000 đồng/kg tùy kích cỡ, thường loại 4–5 con/kg có giá thấp hơn so với loại 2 con/kg. Dù từng bị chê xấu xí, nhưng hiện nay, dư luận ẩm thực dành nhiều đánh giá tích cực cho độ tươi ngọt và hàm lượng dinh dưỡng của loài cá này.
Một ưu điểm khác của cá tắc kè là tính lành, phù hợp với nhiều thể trạng. Để chọn cá ngon, người dân địa phương khuyên nên ưu tiên những con có màu đỏ tươi, thịt rắn chắc. Cá có màu nhợt hoặc thịt mềm thường không giữ được độ dai và hương vị đặc trưng sau khi nấu. Món hấp cũng là lựa chọn phổ biến, giữ trọn độ ngọt tự nhiên của cá. Khi hấp, chỉ cần đợi đến lúc lớp da đỏ sậm lại, thịt bên trong chuyển màu trắng đục là có thể dùng ngay.
Loài cá này thường sinh sống ở vùng biển sâu, xa bờ, khiến việc khai thác phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết và sự may rủi mỗi chuyến đi. Có ngày ngư dân thu được vài chục ký, nhưng cũng có hôm chỉ được vài cân.
Ngoài món nướng và hấp, ngư dân các tỉnh ven biển còn dùng cá tắc kè để nấu canh chua với lá me non. Phần thịt săn chắc, vị chua nhẹ từ me giúp món canh trở nên thanh mát, phù hợp những ngày nắng nóng. Đây cũng là cách chế biến được nhiều gia đình miền biển duy trì từ lâu, dù trước đây loài cá này không có giá trị kinh tế.
Từ một loài cá từng bị bỏ quên đến khi trở thành món đặc sản được săn đón, cá tắc kè đang chứng minh giá trị thực sự của mình trong ẩm thực Việt Nam. Hình dáng khác lạ, cách chế biến đơn giản, hương vị đặc trưng và độ ngọt dai hiếm có đã giúp cá tắc kè trở thành lựa chọn mới cho những ai yêu thích khám phá văn hóa ẩm thực vùng biển.
Ngày 15/6, Ông Hồ Sỹ Tùng, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mai (Nghệ An), cho biết khoảng gần 1.000 người dân đã tham gia cuộc thi kéo co vào chiều 14/6. “Cuộc thi này chưa có tiền lệ ở địa phương về quy mô, mà tôi nghĩ cũng chưa nơi nào ở Nghệ An tổ chức được cuộc kéo co có đông người tham gia như thế. Điều đặc biệt là cuộc thi do chính người dân khởi xướng, tổ chức”, ông Tùng thông tin.
Theo thông tin Phó Chủ tịch UBND phường cung cấp, cuộc thi kéo co là màn tranh tài giữa gần 1.000 người dân thôn 8 và thôn 9 (thuộc xã Quỳnh Lộc, thị xã Hoàng Mai cũ, nay là phường Tân Mai).
Anh Nguyễn Văn Duy (trú tại thành phố Hà Nội), người con quê hương thôn 8 là người khởi xướng cuộc thi này.
Theo anh Duy, hàng năm, anh dành 2 tháng hè để tổ chức hoạt động cho các cháu thiếu nhi ở địa phương như tập bơi, kéo co, vệ sinh môi trường. Ý tưởng tổ chức cuộc thi kéo co của nhân dân 2 thôn cũng bắt đầu từ trận kéo co của các cháu thiếu nhi 2 thôn.
Không chỉ là một hoạt động phong trào đơn thuần mà anh Duy mong muốn gắn kết nhân dân 2 thôn khi chuẩn bị “về chung một nhà”. Theo phương án của phường Tân Mai, thôn 8 và thôn 9 sẽ sáp nhập thành khối Tân Lộc.
Sau một tuần chuẩn bị, chiều 14/6, cuộc thi kéo co diễn ra trên tuyến giao thông vừa được UBND phường xây dựng thuộc thôn 9. Ban đầu, anh Duy nghĩ tổ chức cuộc thi cho khoảng vài trăm người của 2 thôn tham gia nhưng thực tế đã vượt mọi ý tưởng, kế hoạch ban đầu.
“Thực ra tôi không nghĩ bà con tham gia đông và nhiệt tình, hứng khởi đến thế. Lúc này ban tổ chức không đếm vận động viên nữa mà đồng ý để mọi người tham gia, vận động viên mỗi thôn đứng kín dây thừng dài 350m”, anh Duy thông tin.
Theo ước tính của ban tổ chức, có gần 1.000 người dân 2 thôn tham gia trận kéo co này, gồm người già, thanh niên, trai, gái... trong sự hò reo cổ vũ của đông đảo người dân trong và ngoài thôn.
Hai thôn bước vào trận đấu với quyết tâm cao, giằng co quyết liệt. Phần thắng nghiêng về nhân dân thôn 9 nhưng tất cả đều vui vẻ bởi không ai đặt nặng vấn đề thắng thua.
Chị Nguyễn Khánh Linh (thôn 8, phường Tân Mai) chia sẻ: “Thực sự là rất vui, rất gay cấn. Bà con bỏ hết buổi chợ, công việc đến tham gia và cổ vũ rất nhiệt tình. Trận kéo co diễn ra trên nền đường bê tông, vận động viên chân trần, kết thúc trận đấu tay xước xát, chân rướm máu nhưng ai cũng vui”.
Ban tổ chức đã đầu tư hơn 40 triệu đồng mua dây thừng phục vụ kéo co. Ngoài 5 triệu tiền thưởng cho đội thắng và 2 triệu đồng cho đội về nhì, ban tổ chức cũng chuẩn bị 1.000 cây kem miễn phí, 350 lít bia hơi và 30kg lạc để nhân dân liên hoan sau trận đấu. Buổi liên hoan văn nghệ karaoke “cây nhà lá vườn” của nhân dân 2 thôn cũng được tổ chức trong tối 14/6.
Ông Hồ Sỹ Tùng, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mai, cho rằng thành công lớn nhất của trận kéo co nói trên là thắt chặt mối đoàn kết, gắn bó của nhân dân 2 thôn khi sáp nhập.
Thực hiện chủ trương sáp nhập khối, xóm, phường Tân Mai sắp xếp từ 28 thành 15 khối, xóm mới, trong đó có 2 khối được giữ nguyên; 12 khối, xóm được hình thành từ việc sắp xếp 2 khối, xóm để hình thành đơn vị mới.
“Toàn bộ kế hoạch và quy trình lấy ý kiến nhân dân về sắp xếp khối, xóm được chính quyền địa phương tổ chức bài bản, công khai, dân chủ, tạo được sự ủng hộ và đồng thuận cao từ nhân dân”, ông Hồ Sỹ Tùng thông tin.
Nhân đọc bài: "Đi đám cưới 500.000 đồng, bị chê ít?" trên Tuổi Trẻ, tôi chia sẻ thêm ý kiến nhỏ.
Khi tổ chức đám cưới thì ba má cô dâu, chú rể bàn bạc để thống nhất số lượng khách mời. Rồi mỗi nhà tự bàn nhau lên danh sách khách từ họ hàng thân tộc đến bà con hàng xóm, bạn bè, đồng nghiệp...
Mỗi tấm thiệp mời đều được tính toàn lỹ lưỡng, trân trọng chọn cách xưng hô, cân nhắc việc ghi tên thật hay tên gọi thân mật cho đúng vai vế, đúng mức mối quan hệ.
Thậm chí, một gia đình mời nhiều người cũng tính toán gửi một thiệp mời chung hay nhiều thiệp mời riêng...
Có người suy nghĩ hết sức thực tế: ai từng mời đám cưới con của họ nay mình mời lại. Còn bạn quen sơ sơ hay đồng nghiệp mới thì không mời bởi có thể bị "quăng cục lơ".
Những người được mời đều được gia chủ chăm sóc kỹ lưỡng, trao thiệp tận tay cùng lời mời trịnh trọng. Thậm chí gần đến ngày dự tiệc còn được nhắn tin trân trọng mời dự và khéo léo nhắc ngày, giờ dự tiệc.
Cũng có đám cưới gia chủ tính toán chuyện lời, lỗ nên gửi thiệp mời nhiều người nhưng khách đi lác đác. Và những đám cưới có toan tính như vậy đều chịu chung cảnh sảnh tiệc vắng vẻ.
Điều này khiến tâm trạng của cô dâu, chú rể bị ảnh hưởng, kiểu như mình "ăn ở như thế nào" mà mời cưới người ta không đến dự.
Đôi khi, cách mời cũng quyết định việc khách mời có dự hay không. Có những đám cưới đáng để đi nhưng cách mời của gia chủ khiến người được mời chạnh lòng, không muốn đi.
Tôi nhớ có lần, một người bạn cũ đến trường tôi đưa thiệp mời đám cưới con gái cho những người khác. Khi gặp tôi, chị chạy vội ra chợ mua một tấm thiệp in sẵn, trở lại trường rồi mượn viết để điền tên cô dâu chú rể lên thiệp mời tôi.
Tôi nhận thiệp mà nghe trong lòng sao sao.
Lần khác là thầy hiệu trưởng cũ của trường đến mời đám cưới con gái. Anh đến trường bằng xe hơi, đậu ở cổng rồi đưa giỏ đựng thiệp mời nhờ bác bảo vệ của trường đem gửi cho các thầy, cô, những đồng nghiệp cũ.
Bác bảo vệ đưa giỏ thiệp vào phòng giáo viên, nói của hiệu trưởng cũ mời đám cưới con gái rồi nhờ các thầy, cô tự lấy thiệp của mình.
Có những thầy, cô mới về trường sau khi hiệu trưởng cũ chuyển công tác cũng được mời. Họ khó xử vì không đi thì sợ mích lòng, mà đi thì cũng không vui vẻ gì.
Có người còn gợi ý không đi cũng được, chỉ cần hỏi số tài khoản của thầy hiệu trưởng rồi chuyển khoản tiền mừng cưới là được. Tôi nghe mà không biết họ nói thật hay nói đùa.
Đừng xem việc mời cưới là chuyện nhỏ, nếu mời mà không đúng phép lịch sự, không thể hiện lòng thành thì chuyện có mời mà không có khách cũng là điều đương nhiên.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về trường hợp một người đàn ông 45 tuổi tại Hà Nội bị xuất huyết não nghiêm trọng sau một trận nhậu, phải phẫu thuật cấp cứu xuyên đêm để giành lại sự sống.
Cụ thể, bệnh nhân là anh H.M.C. (45 tuổi, trú tại Hà Nội), với cân nặng gần 100kg và ít khi đau ốm, anh luôn cho rằng bản thân khỏe mạnh nên chưa từng đi khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên anh duy trì nhiều năm thói quen uống rượu bia thường xuyên với lượng từ 500ml đến 1.000ml mỗi ngày, đồng thời hút thuốc lào.
Biến cố xảy ra vào một buổi tối muộn sau khi anh tham gia một cuộc nhậu, anh bất ngờ ngã quỵ, may mắn được người đứng cạnh đỡ kịp nên đầu không va đập xuống đất. Chỉ ít phút sau bệnh nhân rơi vào tình trạng giảm ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ. Gia đình lập tức đưa anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Tại bệnh viện, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê, hơi thở nồng nặc mùi cồn, mạch nhanh 120 lần/phút và huyết áp tăng vọt lên mức 200/100 mmHg. Các bác sĩ nhanh chóng đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp và tiến hành các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não cho thấy bệnh nhân bị xuất huyết não bán cầu phải kèm tràn máu não thất, một dạng đột quỵ xuất huyết nặng, có nguy cơ tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay trong đêm các chuyên gia ngoại thần kinh sọ não đã hội chẩn khẩn cấp và chỉ định phẫu thuật dẫn lưu máu tụ nhằm giải phóng áp lực nội sọ. Bệnh nhân được chuyển thẳng lên phòng mổ để tiến hành phẫu thuật nội soi cấp cứu.
Sau hơn 3 giờ căng thẳng, ê-kíp phẫu thuật đã lấy thành công khối máu tụ trong não và não thất, giúp giảm áp lực nội sọ và hạn chế tổn thương các mô não xung quanh. Nhờ được cấp cứu trong "giờ vàng", sau 5 ngày hậu phẫu bệnh nhân đã tỉnh táo trở lại các chức năng vận động, ngôn ngữ và nhận thức phục hồi ổn định.
BSCKII Nguyễn Quang Thành - chuyên gia phẫu thuật thần kinh sọ não cho biết, xuất huyết não là một dạng tai biến mạch máu não thường xảy ra khi tăng huyết áp làm vỡ mạch máu não, hình thành khối máu tụ chèn ép nhu mô não.
Nếu không được cấp cứu kịp thời người bệnh có thể tử vong hoặc phải đối mặt với các di chứng nặng nề như liệt, mất khả năng ngôn ngữ hoặc tàn phế suốt đời.
Theo bác sĩ, trường hợp của anh C. là minh chứng điển hình cho những hậu quả nghiêm trọng của lối sống thiếu lành mạnh. Việc sử dụng rượu bia kéo dài với lượng lớn kết hợp hút thuốc lào nhiều năm có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa mạch máu, giảm độ đàn hồi và làm tăng nguy cơ vỡ mạch.
Đối với những người thừa cân, béo phì, ít vận động hoặc có rối loạn mỡ máu, các cuộc nhậu kéo dài có thể trở thành yếu tố kích hoạt khiến huyết áp tăng đột ngột. Khi áp lực dòng máu vượt quá khả năng chịu đựng của thành mạch đã suy yếu, nguy cơ xuất huyết não sẽ tăng cao.
Đáng chú ý do không khám sức khỏe định kỳ, bệnh nhân hoàn toàn không biết mình có mắc tăng huyết áp hay các bất thường mạch máu tiềm ẩn. Điều này khiến cơ hội phát hiện và dự phòng bệnh từ sớm bị bỏ lỡ.
"Trường hợp của anh C. là lời cảnh báo về tác hại của rượu bia, thuốc lào cũng như tình trạng béo phì và tăng huyết áp không được kiểm soát. Nhiều người mắc tăng huyết áp trong nhiều năm nhưng không hề hay biết vì không có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ. Chỉ đến khi xảy ra đột quỵ hoặc xuất huyết não mới phát hiện bệnh", BSCKII Nguyễn Quang Thành nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng lưu ý, đột quỵ và xuất huyết não hiện không còn là bệnh lý chỉ gặp ở người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, từ bỏ thuốc lá, thuốc lào, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ để theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
