Để trẻ có những ngày hè đáng nhớ ở quê

10 chuyên đề ôn tập môn hóa học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Phạm Lê Thanh, Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.

https://www.youtube.com/watch?v=TeZBOl_AEzQ

Trong chuyên đề 8: Carbohydrate, giáo viên hệ thống hóa toàn bộ kiến thức về Glucose, Saccarose, tinh bột và Cellulose. Tập trung vào các thí nghiệm thực hành và phản ứng hóa học, giúp học sinh nắm chắc lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tính toán cơ bản.

Trước đó, vào ngày 12.5, trong chuyên đề 7: Chất béo - xà phòng – chất giặt rửa, giáo viên hướng dẫn học sinh liên hệ thực tiễn về xà phòng sản xuất từ các quy trình hóa học, giúp học sinh tự tin ghi điểm và xử lý nhanh các dạng bài tập vận dụng liên quan chủ đề này.

Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.

88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.

Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Lịch phát sóng tuần từ 11 đến ngày 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngay từ buổi đầu của loài người, khảo cổ học đã cho thấy dấu vết của lòng biết ơn. Những ngôi mộ cổ xưa với đồ tùy táng cho thấy con người đã tưởng nhớ và tri ân người đã khuất.

Những đền thờ cổ đại của các nền văn minh Ai Cập, Hy Lạp và Maya đều được dựng lên để tỏ lòng biết ơn thần linh và tổ tiên.

Ở nhiều quốc gia, tượng đài và lễ tưởng niệm được dựng lên để tri ân những người đã hy sinh vì cộng đồng.

Có thể nói, văn minh nhân loại là một hình thức lớn của lòng biết ơn đối với quá khứ. Trong truyền thống Việt Nam, lòng biết ơn được coi là nền tảng của đạo làm người.

Từ thuở nhỏ, trẻ em đã được dạy “uống nước nhớ nguồn”. Một câu ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một triết lý đạo đức. Hay “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Những câu tục ngữ ấy không chỉ là lời khuyên đạo đức mà là một hệ giá trị văn hóa.

Trong đời sống, lòng biết ơn được thể hiện qua nhiều phong tục như thờ cúng tổ tiên, giỗ chạp, lễ tết, tưởng niệm anh hùng dân tộc. Từ những ngôi đình làng đến các đền thờ như Đền Hùng, truyền thống ấy nhắc nhở rằng mỗi người đều là kết quả của một dòng chảy lịch sử.

Trong gia đình, cha mẹ dạy con cái phải kính trên nhường dưới nhớ, công sinh thành, biết ơn thầy cô. Đó là những bài học đầu tiên của đạo làm người.

Có thể nhìn lòng biết ơn theo 3 tầng – từ gần với bản năng đến chiều sâu tinh thần với độ “sâu nặng ” tăng dần. Biết ơn sinh học – nền tảng của sự sống. Đó là sự gắn bó tự nhiên với người nuôi dưỡng: cha mẹ, người chăm sóc, môi trường nuôi sống (đất, nước, thiên nhiên). Ở tầng này, biết ơn gần với bản năng đáp lại, tạo ra tình thân, sự trung thành, cảm giác an toàn.

Biết ơn vật chất – tầng của trao nhận hữu hình. Đó là biết ơn những gì ta được cho, được giúp như tiền bạc, cơ hội, điều kiện sống, sự hỗ trợ cụ thể trong lúc khó khăn. Tầng này dễ nhận thấy, nhưng cũng dễ phai nhạt nếu chỉ dừng ở “trả ơn – đền ơn”.

Tâng sâu nhất chính là biết ơn tinh thần. Đây là biết ơn những gì định hình con người mình: sự giáo dục, khai mở trí tuệ; sự dẫn dắt, truyền cảm hứng; truyền thống, giá trị văn hóa.

Trong văn hóa Á Đông, điều này kết tinh trong đạo “Quân – Sư – Phụ”: ơn sinh thành (Phụ), ơn dẫn dắt trí tuệ (Sư), ơn định hướng lý tưởng (Quân). Tầng này sâu nhất vì không chỉ nuôi ta sống, mà giúp ta “trở thành”, không chỉ cho ta cái có mà cho ta cách để tạo ra giá trị. Nó có sự ảnh hưởng lâu dài, xuyên suốt cả cuộc đời và thế hệ sau.

Một người có thể quên một món quà, nhưng khó quên một người đã thay đổi cách mình nhìn thế giới. Đôi khi, một lời dạy, một sự khai sáng, một niềm tin được trao còn lớn hơn mọi hỗ trợ vật chất.

Biết ơn tạo ra khiêm nhường mở cửa cho mọi đức tính. Từ biết ơn dẫn đến nhân ái, bao dung, dũng cảm và sự hy sinh.

Tuy nhiên, khi xã hội phát triển nhanh, biết ơn sinh học dễ bị lãng quên (xa gia đình, thiên nhiên). Biết ơn vật chất dễ bị “bình thường hóa” (mọi thứ sẵn có). Tinh thần tri ân đôi khi bị thay thế bằng tâm lý đòi hỏi. Nhiều người quen với việc nhận mà ít khi nghĩ đến việc cảm ơn.

Có nhiều nguyên nhân sâu xa. Ngày nay, con người được khuyến khích khẳng định cái tôi. Điều đó có mặt tích cực, nhưng nếu đi quá xa sẽ khiến người ta quên rằng mình trưởng thành nhờ người khác.

Nhịp sống nhanh cũng khiến con người ít có thời gian suy ngẫm. Khi mọi thứ trôi qua quá nhanh, người ta dễ quên những ân nghĩa.

Chúng ta đang sống trong một xã hội tiêu dùng, nhiều giá trị được đo bằng lợi ích và vật chất. Khi mọi thứ đều có thể mua bán, lòng biết ơn dễ bị xem nhẹ.

Bên cạnh đó, công nghệ và mạng xã hội đôi khi khuyến khích sự phán xét, so sánh và chỉ trích hơn là sự trân trọng.

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), câu chuyện về lòng biết ơn càng trở nên quan trọng. AI có thể giúp con người làm việc nhanh hơn, học nhanh hơn, thậm chí sáng tạo nhanh hơn. AI hiện nay không có “cảm nhận được nhận”, không có ký ức sống như con người, không có cảm xúc thật. Nên AI chỉ có thể mô phỏng, chưa thể trải nghiệm.

AI có thể học cách nói lời cảm ơn đúng lúc, ghi nhận công lao người khác, phản hồi một cách trân trọng. Đây là văn hóa giao tiếp số. AI trong tương lai có thể phản hồi tốt hơn với giao tiếp lịch sự. Các mô hình có thể nhận diện giọng điệu, nhận diện ý định giao tiếp. Nếu người dùng lịch sự, hợp tác, tôn trọng AI có thể phản hồi thân thiện hơn, hỗ trợ sâu hơn.

Nếu chúng ta quen ra lệnh cho mọi thứ xung quanh, rất có thể một ngày nào đó ta cũng sẽ nói chuyện với nhau bằng giọng điệu ấy. Nhưng nếu ta vẫn giữ những từ giản dị như "xin giúp", "làm ơn", "cảm ơn", thì dù thế giới có đầy những cỗ máy thông minh, ngôn ngữ của con người vẫn còn hơi ấm của sự tử tế.

Có lẽ trong tương lai, khi người ta nói về văn minh của kỷ nguyên AI, không bắt đầu từ những phòng thí nghiệm lớn mà bắt đầu từ một điều rất nhỏ – một câu hỏi được viết ra với sự tôn trọng và một lời cảm ơn ở cuối câu.

Một xã hội đôi khi không được giữ vững chỉ bằng luật pháp hay sức mạnh. Nó được giữ vững bởi vô số sợi dây vô hình của niềm tin giữa con người. Và mỗi lời cảm ơn chân thành giống như một nút thắt nhỏ buộc những sợi dây ấy lại với nhau.

Có thể chúng ta không thay đổi được cả thế giới trong một ngày, nhưng chúng ta có thể làm cho thế giới quanh mình tốt đẹp hơn một chút, bắt đầu từ những điều giản dị nhất. Một nụ cười, một cái gật đầu và một lời cảm ơn.

Và có lẽ, giữa một thế giới đang thay đổi nhanh chóng bởi công nghệ và AI, điều quan trọng nhất để giữ cho con người vẫn là con người chính bởi điều rất giản dị ấy: biết nói lời cảm ơn đối với cuộc đời.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 26.5, Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức hội nghị về công tác coi thi vào lớp 10 năm nay, trong đó hướng dẫn và giải đáp nhiều vấn đề quan trọng.

Tại hội nghị, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), nhấn mạnh về những vật dụng được phép và không được phép mang vào phòng thi cũng như những lưu ý với thí sinh (TS) trước, trong và sau thời gian làm bài thi.

Theo quy chế, nếu TS mang các vật dụng không được phép vào phòng thi, trong đó phổ biến nhất là điện thoại di động, sẽ bị đình chỉ, hủy toàn bộ kết quả của kỳ thi năm nay và không được sử dụng kết quả để xét tuyển vào các trường công lập. Đây là mức xử lý rất nghiêm khắc nhằm bảo đảm tính công bằng của kỳ thi.

"Khi nhận đề thi, TS phải kiểm tra số trang, mã đề, chất lượng in ấn. Chậm nhất 5 phút từ khi tính giờ làm bài, các em phải báo cáo những bất thường trong đề (thiếu trang, rách, hỏng, nhòe, mờ) cho giám thị. Quá thời gian này, TS tự chịu trách nhiệm với đề thi mình đã nhận", ông Bình lưu ý.

Quy định này được nhấn mạnh bởi trong kỳ thi trước đây đã có trường hợp đề thi in mờ, nhòe nhưng TS không phản ánh và hiểu sai nội dung yêu cầu đề thi dẫn tới kết quả bài làm sai so với đề thi và đáp án chính thức.

Đối với phiếu trả lời trắc nghiệm, Sở GD-ĐT lưu ý TS phải tô đúng, tô đủ thông tin số báo danh, mã đề bằng bút chì theo đúng hướng dẫn. Những trường hợp đánh dấu sai quy cách, tô quá mờ hoặc gạch chéo có thể khiến máy chấm không nhận diện được bài làm.

Với môn chuyên, ông Bình nêu điểm mới của năm nay là có thêm môn lịch sử và địa lý cho TS làm trực tiếp vào đề, tương tự môn ngoại ngữ và khoa học tự nhiên (đã áp dụng năm ngoái). Thời gian làm bài môn chuyên là 150 phút.

TS thi nhiều môn chuyên có thể dự thi ở những điểm khác nhau, và khác với nơi thi 3 môn chung. Vì vậy, ông Bình lưu ý các TS và gia đình kiểm tra kỹ phòng thi, điểm thi trên giấy báo.

Đại diện Sở GD-ĐT cũng lưu ý giám thị không được gây ảnh hưởng đến quá trình làm bài của TS. "Ví dụ, nếu giám thị vô tình ký nhầm vào phần phách và giấy thi của TS, thầy cô không được yêu cầu các em đổi giấy mới, vì sẽ làm ảnh hưởng đến tâm lý, thời gian và kết quả làm bài", ông Nghiêm Văn Bình nói và đề nghị trong trường hợp này giám thị lập biên bản bất thường, báo cáo trưởng điểm thi và có thể tổ chức chấm chung bài thi đó sau này, đảm bảo quyền lợi của TS.

Khâu thu bài cũng được quán triệt thực hiện chặt chẽ. Với môn tự luận, TS chỉ được ra khỏi phòng sau khi hết 2/3 thời gian làm bài và phải nộp lại đầy đủ giấy thi, giấy nháp, đề thi. Với môn trắc nghiệm, TS chỉ được rời phòng khi hết giờ làm bài.

Sở GD-ĐT cũng lưu ý sau khi có hiệu lệnh hết giờ làm bài, toàn bộ TS phải dừng bút ngay. Không để xảy ra tình trạng có TS đã nộp bài nhưng TS khác vẫn tiếp tục viết vì dễ phát sinh khiếu nại, phản ánh sau kỳ thi.

Trao đổi với Thanh Niên về đề thi lớp 10 năm nay, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ĐT Hà Nội), cho biết Hà Nội tiếp tục thực hiện theo cấu trúc, định dạng đã công bố từ đầu năm học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nguyên tắc xây dựng đề là kế thừa kết quả của năm trước, đồng thời tiếp tục điều chỉnh để nâng cao chất lượng, bảo đảm tính mở, có độ phân hóa phù hợp và phục vụ tốt mục tiêu tuyển sinh.

Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, trong bối cảnh thực hiện quy định mới về dạy thêm, học thêm, việc ôn thi mang tính đặc thù của từng trường, từng địa phương với nhiều sáng kiến và cách làm hiệu quả. Sở đóng vai trò lan tỏa các sáng kiến, kinh nghiệm hiệu quả giữa các trường, đồng thời hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên và lãnh đạo các trường trong quá trình tổ chức ôn tập.

Đánh giá về việc năm nay không còn phân chia khu vực tuyển sinh thì liệu có thay đổi mức độ cạnh tranh vào các trường, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Quang Tuấn cho rằng nhìn chung không biến động lớn. Chỉ một số trường tốp đầu có tỷ lệ chọi cao như THPT Yên Hòa khoảng 1/3,4 hay THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông khoảng 1/3,5; còn lại phần lớn các trường có tỷ lệ khoảng 1/2.

Theo ông Tuấn, việc đăng ký nguyện vọng năm nay không xuất hiện nhiều bất thường. Một số trường chất lượng tốt nhưng các năm trước đăng ký chưa cao thì năm nay đã cải thiện đáng kể.

Gửi lời nhắn tới phụ huynh và học sinh trước kỳ thi, ông Nguyễn Quang Tuấn khuyến nghị phụ huynh giữ tâm lý bình tĩnh, tránh gây áp lực quá lớn cho con em. TS cần lưu ý lịch thi, giữ gìn sức khỏe, chủ động thời gian di chuyển để tránh ảnh hưởng bởi thời tiết và giao thông.

Về thời gian công bố điểm thi lớp 10, ông Nguyễn Quang Tuấn cho biết ngành giáo dục sẽ cố gắng công bố sớm nhất, dự kiến vào cuối tháng 6. Theo ông Tuấn, sau kỳ thi lớp 10, Hà Nội sẽ ngay lập tức tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, cần ưu tiên nhân lực, cán bộ và giáo viên cho công tác tổ chức kỳ thi này nên không thể hoàn tất các khâu chấm thi lớp 10 và công bố kết quả thi sớm hơn.

Trước thông tin về việc Hà Nội chuẩn bị có kế hoạch thi vào lớp 10 trên máy tính, ông Nguyễn Quang Tuấn cho hay đây mới là hướng nghiên cứu của Sở GD-ĐT trên tinh thần chỉ đạo của TP. Theo ông, để triển khai hình thức thi này cần rất nhiều điều kiện đi kèm như cơ sở vật chất, phần mềm, ngân hàng câu hỏi, thời gian thí điểm và sự chuẩn bị của học sinh. "Bộ GD-ĐT cũng đang chuẩn bị cho lộ trình thi tốt nghiệp THPT trên máy tính. Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ, đồng thời rút kinh nghiệm từ quá trình triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT để tham mưu cho TP trong thời gian tới", ông Tuấn thông tin.

Tin Gốc: Thanh Niên