Từ quán cà phê, taxi công nghệ đến hàng ăn vỉa hè, mã QR hiện diện ở gần như mọi điểm thanh toán. Ông Sharad Jain, Giám đốc quốc gia của Mastercard tại Việt Nam, Lào và Campuchia, chia sẻ với VnExpress về sự hình thành lối sống số mới ở Việt Nam.
– Điều gì khiến ông ấn tượng nhất về thị trường thanh toán số Việt Nam?
– Việt Nam là một trong những thị trường thanh toán số năng động nhất tôi từng thấy. Báo cáo New Payments Index của chúng tôi chỉ ra, 70% người Việt ưu tiên các phương thức thanh toán mới và hiện đại, cao nhất châu Á – Thái Bình Dương.
Điểm nổi bật không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà là cách thanh toán số len lỏi và cắm rễ vào đời sống hàng ngày. Ở nhiều quốc gia khác, thanh toán số chủ yếu phổ biến tại thành phố lớn hoặc nhóm người dùng trẻ. Nhưng tại Việt Nam, sự thay đổi diễn ra rộng hơn rất nhiều, tác động đến mọi tầng lớp người dân.
Bạn có thể thấy mã QR ở khắp nơi, từ quán cà phê, taxi đến hàng rong, cho thấy người Việt thích nghi nhanh với công nghệ mới, và ưu tiên dùng thiết bị di động. Họ cũng rất cởi mở với công nghệ mới. Nếu giải pháp đủ tiện lợi, họ sẵn sàng thay đổi thói quen rất nhanh.
Thanh toán số tại Việt Nam không còn là công nghệ mới nữa, mà dần trở thành trải nghiệm mặc định trong đời sống hàng ngày.
– Ở góc nhìn của một người nước ngoài sống tại Việt Nam, trải nghiệm đó khác biệt thế nào?
– Tôi sẽ gói gọn bằng hai từ: tiện lợi và tích hợp sâu.
Tại nhiều thị trường, vẫn có khoảng cách khá rõ giữa hệ thống bán lẻ hiện đại và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Nhưng ở Việt Nam, bạn hoàn toàn có thể ra đường cả ngày mà không cần dùng ví vật lý.
Từ gọi xe công nghệ, thanh toán hóa đơn đến mua đồ ăn vỉa hè, hầu hết đều có thể thực hiện ngay trên chiếc điện thoại. Điều này phản ánh cách người Việt tiếp cận công nghệ, cùng một lối sống “thuần di động”.
– Ông đánh giá gì khi mã QR trở thành phương thức thanh toán phổ biến ở Việt Nam, sau Covid-19?
– Sự phát triển nhanh chóng của thanh toán QR tại Việt Nam là một hiện tượng đặc biệt. Dữ liệu năm 2024 của chúng tôi cho thấy QR là phương thức thanh toán phổ biến nhất trong nước, với khoảng 65% người tiêu dùng sử dụng.
Chúng tôi cũng từng chứng kiến xu hướng tương tự tại Trung Quốc, Ấn Độ hay Indonesia. Tuy nhiên, câu chuyện của Việt Nam đang vượt ra ngoài phạm vi thanh toán đơn thuần.
Người dùng Việt dần hình thành một “lối sống số”, họ muốn mọi trải nghiệm diễn ra nhanh, đơn giản và tích hợp trên điện thoại. Điều này cũng được phản ánh bằng số liệu khi kết quả một báo cáo của Mastercard cho thấy, 93% người dùng Việt có xu hướng linh hoạt sử dụng từ 5 phương thức thanh toán trở lên
– Nhưng sự phổ biến của mã QR cũng khiến nhiều khách nước ngoài gặp khó khăn, khi một số cửa hàng không còn dùng máy POS hoặc chấp nhận thẻ quốc tế?
– Đây là vấn đề xuất hiện tại các thị trường tăng trưởng nhanh về thanh toán mã QR. Trên thực tế, việc hộ kinh doanh nhỏ ưu tiên phương thức thanh toán qua điện thoại cũng dễ hiểu, bởi nó tiết kiệm chi phí hơn so với đầu tư máy POS truyền thống. Tuy nhiên, điều đó vô tình lại tạo ra rào cản cho du khách quốc tế – những người quen chi tiêu bằng thẻ không tiếp xúc (contactless) hoặc ví điện tử toàn cầu.
Từ góc độ kinh tế du lịch, việc chấp nhận đa phương thức rất quan trọng. Khi du khách có thể thanh toán dễ dàng, họ thường chi tiêu nhiều hơn và trải nghiệm nhiều dịch vụ địa phương hơn.
Bài toán hiện nay không phải mã QR hay thẻ thay thế nhau, mà làm sao để các phương thức này cùng tồn tại và kết nối. Chúng tôi đã phối hợp với đối tác trong nước giúp khách quốc tế thanh toán tại các điểm quét mã QR nội địa. Một cách khác là hỗ trợ người bán biến smartphone thành thiết bị thanh toán thay cho máy POS truyền thống.
– Việt Nam hưởng lợi gì nếu tiếp tục chuyển đổi số mảng thanh toán?
– Thanh toán số giúp giảm nhiều “điểm nghẽn” khi người dùng tương tác với các dịch vụ số. Với người dân địa phương, lợi ích dễ thấy là sự tiện lợi, tốc độ và khả năng quản lý chi tiêu tốt hơn. Với khách du lịch, tác động còn rõ hơn khi họ không còn phải lo đổi tiền mặt hoặc tìm nơi chấp nhận thanh toán thẻ. Điều này giúp trải nghiệm người dùng trở nên liền mạch hơn, đồng thời kích thích việc mở hầu bao của khách quốc tế.
Ở góc độ kinh tế, việc số hóa giao dịch giúp tăng tính minh bạch và thúc đẩy tài chính toàn diện. Khi có dữ liệu giao dịch số, doanh nghiệp nhỏ cũng dễ tiếp cận nguồn vốn chính thống hơn để mở rộng kinh doanh.
– Khi thanh toán số dần phổ cập, cuộc đua tiếp theo của ngành sẽ là gì?
– Trong 5-10 năm tới, trọng tâm của ngành thanh toán có thể sẽ chuyển từ việc mở rộng người dùng sang cải thiện trải nghiệm.
Một xu hướng lớn là “thanh toán nhúng”, tức tích hợp vào mọi trải nghiệm người dùng. Điều này đặc biệt rõ trong thương mại điện tử và mạng xã hội, nơi khoảng cách giữa xem sản phẩm và mua hàng ngày càng được rút ngắn.
Xu hướng tiếp theo là AI tham gia sâu hơn vào hoạt động thương mại. Các trợ lý AI có thể hỗ trợ người dùng thực hiện một số giao dịch như đặt xe, mua sắm định kỳ hoặc lên kế hoạch du lịch. Tuy nhiên, khi thanh toán trở nên “vô hình”, niềm tin số vào khả năng bảo vệ dữ liệu sẽ trở thành yếu tố quyết định.
Trong vài năm trở lại đây, Ultra gần như đã trở thành một trong những cấp độ cao nhất trong thế giới công nghệ. Từ smartphone, tablet cho tới đồng hồ thông minh, đây thường là nơi các hãng đưa vào những công nghệ tiên tiến nhất của mình.
Tuy nhiên, laptop lại là một câu chuyện khác. Bởi đây là thiết bị tồn tại rất nhiều sự đánh đổi. Muốn nhẹ hơn thường phải hy sinh độ bền. Muốn mạnh hơn thường phải chấp nhận trọng lượng lớn hơn. Ngay cả trong kỷ nguyên AI, bài toán giữa năng suất và bảo mật vẫn luôn tồn tại.
Với ExpertBook Ultra, ASUS đang cố gắng trả lời một câu hỏi đơn giản: liệu những sự đánh đổi đó có còn là điều bắt buộc?
Trong nhiều năm, người dùng gần như mặc định rằng laptop càng nhẹ thì càng phải đánh đổi về độ bền. Đó là lý do những chiếc máy dưới 1 kg thường bị gắn với hình ảnh của các thiết bị ưu tiên tính di động hơn là khả năng chịu đựng cường độ sử dụng cao.
ExpertBook Ultra được ASUS phát triển theo hướng ngược lại. Dù chỉ nặng từ 0,99 kg, máy vẫn sử dụng khung hợp kim magie - nhôm kết hợp lớp phủ Nano Ceramic có độ cứng bề mặt đạt 9H và đạt chuẩn độ bền quân đội MIL-STD-810H. Theo ASUS, khung máy và màn hình có thể chịu lực ép lên tới 100 kg mà không ảnh hưởng tới các linh kiện bên trong.
Quan trọng hơn, ASUS không đánh đổi trải nghiệm để đổi lấy trọng lượng. Máy vẫn sở hữu viên pin dung lượng 70 Wh, màn hình cảm ứng Tandem OLED 14 inch độ phân giải 3K, đồng thời giữ lại đầy đủ các cổng kết nối như HDMI 2.1, USB-A và Thunderbolt 4. Đây là những trang bị không phải lúc nào cũng xuất hiện trên các mẫu laptop siêu mỏng nhẹ hiện nay.
Hiệu năng và thời lượng pin từ lâu là hai yếu tố khó song hành trên một chiếc laptop. Những mẫu máy đủ mạnh để xử lý các tác vụ chuyên môn thường phải đánh đổi bằng mức tiêu thụ điện năng cao hơn và thời gian sử dụng ngắn hơn.
ExpertBook Ultra được trang bị bộ xử lý Intel Core Ultra Series 3 mới nhất với NPU đạt 50 TOPS, đáp ứng tiêu chuẩn Copilot+ PC. Ở phiên bản cao cấp, máy sử dụng Intel Core Ultra X9, trong khi GPU tích hợp Intel Arc B390 được ASUS cho biết có hiệu năng tiệm cận các mẫu GPU rời phổ thông như RTX 4050 Laptop. Hệ thống tản nhiệt ExpertCool Pro cũng cho phép CPU hoạt động ở mức công suất lên tới 50 W để duy trì hiệu năng ổn định khi xử lý các tác vụ nặng.
Tuy vậy, ASUS vẫn hướng tới tính di động khi trang bị viên pin 70 Wh, cho thời lượng sử dụng công bố lên tới 26 giờ. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với nhóm người dùng thường xuyên di chuyển, làm việc bên ngoài văn phòng hoặc tham gia các chuyến công tác kéo dài.
AI đang dần trở thành công cụ quen thuộc trong môi trường làm việc, từ ghi chú cuộc họp, tóm tắt tài liệu cho đến hỗ trợ tìm kiếm và xử lý thông tin. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều dữ liệu được đưa lên các nền tảng AI đám mây, bài toán về quyền riêng tư và bảo mật cũng trở nên quan trọng hơn, đặc biệt với các doanh nghiệp thường xuyên xử lý thông tin nhạy cảm.
ExpertBook Ultra được xây dựng xoay quanh xu hướng AI PC với NPU đạt 50 TOPS và bộ công cụ ASUS MyExpert tích hợp sẵn các tính năng như AI ExpertMeet, AI Chat hay Knowledge Hub. Nhiều tác vụ AI có thể được xử lý trực tiếp trên thiết bị, giúp tăng tốc độ phản hồi đồng thời hạn chế việc dữ liệu phải rời khỏi máy tính.
Song song với đó là hệ thống bảo mật ASUS ExpertGuardian với các tính năng như TPM, Dual BIOS, nhận diện khuôn mặt và cảm biến vân tay. Trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện nhiều hơn trong công việc hằng ngày, ASUS cho rằng năng suất và bảo mật không nên là hai lựa chọn đối lập.
Trong nhiều năm, laptop doanh nghiệp thường gắn liền với hình ảnh những thiết bị được mua theo dự án hoặc triển khai số lượng lớn cho các công ty. Điều đó khiến không ít người dùng cá nhân khó tiếp cận những sản phẩm được thiết kế theo tiêu chuẩn doanh nghiệp, dù nhu cầu về độ bền, bảo mật hay độ ổn định không hề khác biệt.
Với ExpertBook Ultra, ASUS muốn thu hẹp khoảng cách đó. Dù thuộc dòng Expert Series dành cho doanh nghiệp, sản phẩm vẫn được phân phối rộng rãi thông qua các hệ thống bán lẻ, cho phép người dùng cá nhân dễ dàng trải nghiệm và sở hữu như các dòng laptop tiêu dùng thông thường.
Quan trọng hơn, người dùng vẫn được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ vốn thường xuất hiện trên các dòng sản phẩm doanh nghiệp như bảo hành tận nơi trên toàn quốc, phạm vi bảo hành quốc tế tại hơn 80 quốc gia cùng các gói dịch vụ mở rộng. Điều này giúp ExpertBook Ultra không chỉ mang tới phần cứng cao cấp mà còn đi kèm sự an tâm trong suốt quá trình sử dụng.
Việc Apple thông báo tăng giá một số sản phẩm của mình được cho là bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng bộ nhớ trong ngành công nghiệp công nghệ. Khi các nhà sản xuất chip chuyển hướng sang cung cấp cho các công ty sản xuất máy chủ AI, người tiêu dùng đã phải đối mặt với việc tăng giá hầu hết các sản phẩm công nghệ.
Trong số những sản phẩm bị tăng giá, Apple Vision Pro, HomePod mini và Apple TV 4K là những lựa chọn mà khách hàng nên cân nhắc bỏ qua. Mặc dù giá iPhone vẫn giữ nguyên tại Mỹ, nhưng Apple đã điều chỉnh giá ở một số thị trường khác, như châu Âu, và các chuyên gia dự đoán giá iPhone có thể tăng khoảng 11% trong năm nay.
Bà Nabila Popal, Giám đốc cấp cao tại International Data Corporation (IDC), cho rằng thông báo này nhằm chuẩn bị tâm lý cho khách hàng về mức giá cao hơn mà không ảnh hưởng đến doanh số bán hàng. Với việc một số thiết bị như Mac Studio đã tăng giá đáng kể, người dùng nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định mua sắm.
Với những gì diễn ra, nếu đang định mua 5 thiết bị này từ Apple, người dùng có thể tiết kiệm đáng kể bằng cách chờ các phiên bản mới ra mắt.
Tóm lại, với việc Apple tăng giá nhiều sản phẩm, người dùng nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định mua sắm, đặc biệt là khi nhiều sản phẩm hiện tại không còn đáng giá như trước.
Là người thường xuyên phải "đóng vai" kỹ thuật viên cho gia đình, việc cài đặt một chiếc smartphone sao cho ông bà, cha mẹ dễ sử dụng nhất luôn là bài toán khó. Trong khi iPhone vẫn giữ vị thế là một biểu tượng sang trọng, giới chuyên gia công nghệ lại đang đồng loạt hướng sự chú ý sang Android khi chọn mua thiết bị cho người lớn tuổi.
Khác với sự gò bó của iOS, Android cho phép cài đặt các Launcher (giao diện) bên thứ ba như BIG Launcher hay Elder Launcher. Những ứng dụng này thay thế hoàn toàn các biểu tượng nhỏ rắc rối bằng những nút bấm khổng lồ, màu sắc tương phản mạnh và trình quay số trực quan. Ngay cả Samsung cũng tích hợp sẵn "Easy Mode" (Chế độ đơn giản), biến một chiếc flagship hiện đại thành một thiết bị thân thiện chỉ trong vài thao tác - điều mà người dùng iPhone vẫn luôn ao ước.
Google đã đầu tư lớn vào trí tuệ nhân tạo (AI) để phục vụ những người có khiếm khuyết về vận động, thị lực hay thính giác. Những tính năng như TalkBack (đọc màn hình) hay Voice Access cho phép điều khiển hoàn toàn điện thoại chỉ bằng giọng nói mà không cần chạm vào màn hình.
Thậm chí, trình duyệt như Brave trên Android còn cho phép chặn quảng cáo độc hại ngay từ gốc, giúp bảo vệ người lớn tuổi khỏi các cạm bẫy lừa đảo trên không gian mạng tốt hơn hẳn so với iPhone.
Thay vì phải chi tối thiểu 600 USD cho mẫu iPhone rẻ nhất, bạn có thể tìm thấy những chiếc máy Android dưới 500 USD nhưng sở hữu những tính năng hữu ích cho cha mẹ như bàn phím vật lý để gõ phím thật tay, jack cắm tai nghe truyền thống hay đèn LED thông báo lớn.
Sự đa dạng này giúp mỗi người lớn tuổi đều có thể tìm thấy một chiếc máy "vừa vặn" với thói quen và túi tiền của mình.
Công nghệ sinh ra là để phục vụ con người và với người cao tuổi, sự linh hoạt quan trọng hơn sự hào nhoáng. Android chính là minh chứng rõ nhất cho việc một hệ điều hành có thể trở nên đơn giản và an toàn đến mức bất kỳ ai cũng có thể làm chủ.
