Cố nhà văn, nhà thơ và nhà cách mạng Italy Ugo Foscolo từng nói rằng nghệ thuật không nằm ở việc làm những điều mới mẻ, mà là làm những điều quen thuộc bằng một góc nhìn mới. Ranh giới ấy tuy mong manh nhưng lại làm nên sự khác biệt.
Lấy bóng đá làm ví dụ. Nhân loại đã chơi môn thể thao này gần hai thế kỷ. Dù trò chơi và những người chơi nó có thay đổi bao nhiêu lần, bản chất vẫn bất biến. Đó vẫn một quả bóng, những đôi chân, hai khung thành và người chiến thắng là kẻ đưa bóng vào lưới đối phương nhiều hơn.
Sự khác biệt ở đây nằm ở các chi tiết. Và Enrique là một người mang đến điều đó, ông “dị ứng” với những giới hạn và mang một tư duy độc lập. Tập thể PSG hiện tại do chính tay ông nhào nặn, nơi bản sắc CLB được đặt lên trên tất cả. Enrique định hình lại một PSG ngổn ngang, cứ như thể có biệt tài biến nghịch cảnh thành cơ hội.
Ví dụ, khi Kylian Mbappe chuyển sang Real Madrid, Enrique thản nhiên nhận xét: “Cậu ấy là cầu thủ hay nhất thế giới. Mà nếu đội bóng sở hữu cầu thủ hay nhất thế giới luôn vô địch, thì PSG đã có 8 cúp Champions League trong phòng truyền thống rồi, tiếc là tôi chẳng thấy cái nào ở đây cả”.
Ép góc và nghệ thuật hắc ám của Enrique
Làm thế nào để khắc chế lối pressing kèm người một – một cực rát của Bayern Munich? Chứng kiến những gì thầy trò Vincent Kompany đã làm từ lượt trận vòng bảng phân hạng đến lượt đi bán kết khi các hậu vệ đối thủ theo các học trò của mình đến quá vạch giữa sân, Enrique quyết định giở lại bài cũ.
Trận lượt về tại sân Allianz, biết rõ cơn cuồng phong mà đại diện Bavaria muốn thổi bùng, cứ mỗi khi PSG được phát bóng lên, thủ thành Safonov lại có bài băm bổ bóng thật dài thẳng ra biên dọc. Ngay khi bóng bay ra biên, hệ thống PSG đã lập tức vây ráp, tổ chức vây bắt nghẹt thở ngay từ pha ném biên của đối thủ.
Thay vì triển khai bóng từ tuyến dưới để “biếu” một thế trận mở cho những pha pressing đoạt bóng và chuyển đổi trạng thái của Bayern, Enrique hoán đổi hoàn cảnh cho đối thủ. “Các anh cứ có bóng, cứ ném biên, còn chúng tôi sẽ pressing”. Khoảng trống mênh mông bỗng chốc trở thành không gian chật chội.
Một chi tiết tương tự được Enrique áp dụng ngay từ quả giao bóng giữa sân. Bóng được chuyền cho Vitinha, và tiền vệ này lập tức đá thẳng ra biên dọc ở sân đối thủ. Đây không phải phát kiến hoàn toàn mới, cố chiến lược gia người Anh Graham Taylor từng làm từ những năm 1990, rồi Rudi Garcia hay Ange Postecoglou cũng đôi lần sử dụng. Nhưng Enrique nâng tầm nó thành một hệ thống bài bản, thậm chí đã “bình thường hóa nó” ngay trong trận chung kết Champions League mùa trước với Inter Milan.
Ở đây, mục đích không phải là để khóa chết một ngôi sao nhất định như dân tình trên mạng xã hội nói về cách PSG chế ngự Michael Olise, mà là để áp đặt tâm lý lên trận đấu. Chuyên gia phân tích tình huống cố định Stuart Reid – người từng làm việc với nhiều CLB như Como hay Hull City – giải thích rõ: “Đẩy cao đội hình ngay lập tức và cố gắng giành lại bóng từ quả ném biên của đối thủ. Bằng cách đó, bạn sẽ nhanh chóng kiểm soát bóng ở một phần ba sân đối phương. Bạn vây hãm, đẩy đối phương vào thế lúng túng, thiết lập một bẫy pressing ở vị trí mình chủ động chọn. Đó là đòn tâm lý chiến”.
Nếu bóng đá là một trò chơi điện tử, Enrique sẽ bảo rằng các pha ném biên là một “lỗi game” của nhà phát triển: góc chuyền bóng bị hạn chế, bóng đi chậm, một không gian lý tưởng cho những pha tranh chấp hỗn loạn dựa trên nền cấu trúc phòng ngự mà ông đã thiết lập sẵn.
Thông điệp gửi tới đối thủ là gì? “Ta đưa bóng cho các ngươi đấy, rồi ta sẽ vào tận nhà các ngươi mà cướp lại”. Song không phải lúc nào ông cũng dùng chiêu này. Có lẽ vì Enrique hiểu, trong bóng đá, nếu cứ diễn mãi một kịch bản, tới lúc sẽ tiêu đời. Sớm muộn gì đối thủ cũng bắt bài.
Đi chân trần và xe nâng
Chiêu trò của Enrique không dừng lại ở sa bàn. Hãy đến với “grounding” (liệu pháp tiếp đất), một phương pháp nằm ở ranh giới giữa tín ngưỡng cổ xưa và đức tin dân gian, cho rằng việc đi giày dép đã ngắt kết nối con người với Trái Đất. Phương pháp này chỉ đơn giản là đi chân trần trên đất.
Mỗi buổi sáng, Enrique đều đi chân trần trên thảm cỏ của trung tâm huấn luyện Poissy của PSG. Ông khẳng định thói quen này đã giúp ông đánh bay mọi trận cảm cúm, dị ứng và những cơn mệt mỏi vặt vãnh.
Trận đấu nhìn từ trên cao luôn rõ ràng và bao quát hơn. Enrique hiểu rõ điều đó, nên ông quyết định ngồi hẳn trên khu báo chí của SVĐ để theo dõi hiệp một các trận. “Tôi nhìn các HLV bóng bầu dục làm thế, nó mang lại một góc nhìn hoàn toàn khác để đọc trận đấu”, nhà cầm quân 56 tuổi từng giải thích.
Và vì trận đấu chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, ông đã mang cả một chiếc xe nâng – loại thợ điện hay dùng để sửa đèn đường – ra sân tập. Chiếc xe nâng Enrique lên độ cao chính xác 5 mét, không hơn không kém, để ông bao quát và hét chỉ thị xuống cho các học trò. Hình ảnh ấy không khác gì Gia Cát Lượng chỉ huy từ trên cao trận địa.
Sát cánh cùng ông là Joaquin Valdez, một cựu võ sĩ Judo và hiện là nhà tâm lý học thể thao của PSG. Truyền thông Tây Ban Nha tiết lộ Enrique đã làm trò này từ thời dẫn dắt Celta Vigo, nhưng ngày đó kinh phí eo hẹp, ông phải tự dựng một bộ giàn giáo bằng mấy ống sắt thô sơ.
Bộ đàm ẩn dưới lớp áo và trọng tài vô hình
Giới hạn của một buổi tập chiến thuật là gì? Là bạn chỉ có thể nói một lần cho cả đội, mà lời nói thì cần phải găm đúng chỗ. Vì vậy, từ thời còn dẫn dắt ĐTQG Tây Ban Nha, Enrique đã giới thiệu một công nghệ mới: mỗi cầu thủ sẽ mặc một chiếc áo lót gắn loa bên trong, tất cả được kết nối với một chiếc bộ đàm mà từ đó, ông có thể tùy chọn thì thầm vào tai từng cầu thủ ngay khi họ đang chạy trên sân.
Thêm một “chiêu” khác trên sân tập của Enrique. Một màn hình khổng lồ ngay sát đường biên được lắp, giống như cách Julian Nagelsmann từng làm từ thuở cầm cương Hoffenheim. “Tiện nghi” này giúp các cầu thủ xem lại một tình huống vừa diễn ra chỉ vài phút trước, hoặc biến nó thành một sa bàn điện tử trực quan sinh động.
Enrique không chỉ tập chiến thuật, mà còn tập cả cách đối phó với những biến số nằm ngoài tầm kiểm soát. Chẳng hạn như những tiếng còi đưa ra quyết định bất lợi của trọng tài. Ông không muốn các học trò sa đà vào việc tranh cãi, vì điều đó chỉ khiến họ mất đi cái đầu lạnh hoặc ăn thẻ phạt “lãng xẹt”, một sự lãng phí năng lượng vô ích. Vì vậy, trong các trận đấu tập, chiến lược gia sinh năm 1970 thường xuyên cố tình thổi những phạt đền tưởng tượng hoặc đưa ra những quyết định gây ức chế tột độ. Ông làm vậy vì muốn các học trò phải làm quen với sự bất công.
Sau hiệu còi mãn cuộc, khán đài Anfield vang lên những tiếng huýt sáo la ó. Liverpool mở tỷ số sớm nhờ bàn thắng đẹp của tiền vệ Ryan Gravenberch. Tuy nhiên Chelsea gỡ hòa phút 35 nhờ cú đá phạt của Enzo Fernandez. Đội khách thậm chí còn phung phí cơ hội để giành trọn ba điểm, khiến khán giả chủ nhà không thể hài lòng với thầy trò Arne Slot.
Liverpool khởi đầu như mơ với bàn mở tỷ số phút thứ sáu. Tài năng 17 tuổi Rio Ngumoha - cầu thủ trưởng thành từ học viện Chelsea - đi bóng bên cánh trái rồi nhả lại cho Ryan Gravenberch. Tiền vệ Hà Lan chỉnh một nhịp trước khi cứa lòng chân phải vào góc cao khung thành Filip Jorgensen. Đây là bàn đầu tiên của Gravenberch tại Ngoại hạng Anh kể từ ngày 27/12/2025.
Sau khoảng 20 phút đầu áp đảo, Liverpool dần đánh mất thế trận. Chelsea chuyển sang hệ thống ba hậu vệ và bắt đầu khai thác khoảng trống bên cánh phải của đội chủ nhà, nơi Curtis Jones thường xuyên bị Marc Cucurella vượt qua.
Cucurella trở thành nguồn cảm hứng lớn nhất bên phía Chelsea. Hậu vệ Tây Ban Nha liên tục tạo đột biến bằng những pha băng lên bên cánh trái, buộc Liverpool lùi sâu. Guardian nhận xét anh là mối đe dọa đáng sợ, còn TNT Sports chọn Cucurella là cầu thủ hay nhất trận.
Phút 35, Chelsea gỡ hòa theo cách khá kỳ lạ. Từ quả đá phạt chếch bên phải ở khoảng cách hơn 30 m, Enzo Fernandez đưa bóng thấp vào cấm địa. Wesley Fofana khẽ chạm chân, khiến bóng đổi hướng nhẹ rồi đi vào góc xa trong sự bất lực của thủ môn Giorgi Mamardashvili. Dù vậy, bàn thắng vẫn được tính cho tiền vệ Argentina.
Sau bàn gỡ, không khí trên sân bắt đầu thay đổi. Những tiếng la ó xuất hiện khi Liverpool chuyền hỏng hoặc lùi bóng về sân nhà. Phóng viên Paul Gorst của Liverpool Echo nhận xét: "Anfield trở nên căng thẳng và Chelsea ngửi thấy mùi máu. Liverpool quá nhạt nhòa ở tuyến trên, ngoại trừ Ngumoha".
Đầu hiệp hai, Chelsea tưởng như đã vượt lên khi Cole Palmer đá bồi tung lưới. Các cầu thủ Chelsea ăn mừng cuồng nhiệt, nhưng VAR xác định Cucurella việt vị ở tình huống trước đó. Liverpool cũng bị từ chối một bàn thắng sau đó vì việt vị.
Khi HLV Arne Slot rút Ngumoha khỏi sân ở phút 67 để tung Alexander Isak vào sân, Anfield vang lên những tiếng la ó lớn. CĐV Liverpool cho rằng cầu thủ trẻ này là nguồn sáng hiếm hoi của đội bóng.
Liverpool chỉ thực sự bừng tỉnh ở khoảng 20 phút cuối. Dominik Szoboszlai sút xa dội cột phút 71, trước khi Van Dijk đánh đầu trúng xà ngang từ quả phạt góc ở phút 79. Đội chủ nhà còn yêu cầu phạt đền sau pha tranh chấp giữa Van Dijk và Caicedo, nhưng VAR từ chối.
Chelsea cũng có lý do tiếc nuối. Joao Pedro nhiều lần khiến hàng thủ Liverpool chao đảo bằng tốc độ và kỹ thuật. Trong những phút cuối, tiền đạo Brazil ngã trong vòng cấm sau va chạm với Jeremie Frimpong, nhưng trọng tài Craig Pawson và VAR tiếp tục không cho đội khách hưởng phạt đền.
Trận này, Chelsea tạo cảm giác nguy hiểm hơn trong phần lớn thời gian trận đấu. Guardian nhận định Chelsea đã có thể thắng, còn Liverpool "không thể hiện được hình ảnh của một đội bóng đua vé Champions League".
Ở trận tiếp theo, Chelsea gặp Man City ở chung kết Cup FA trên sân Wembley ngày 16/5. Còn Liverpool làm khách trên sân của Aston Villa ở vòng 37 Ngoại hạng Anh trước đó một ngày.
"Tôi đang đi ngược đám đông. Nhưng với một trận đấu chứa đầy sự can thiệp của VAR, không phòng ngự, không kèm người và không có sự phối hợp chặt chẽ ở tuyến giữa, tôi cảm thấy buồn nôn. Các bạn có biết ai yêu thích thứ bóng đá này không? Các đài truyền hình, bình luận viên và những CĐV mừng bàn thắng mà không hiểu bóng đá. Bóng đá ngày nay chính là NBA mới", Melli so sánh trận PSG thắng Bayern 5-4 tối 28/4 với giải bóng rổ NBA, nơi các trận đấu thường kết thúc với hơn 100 điểm mỗi trận.
Cựu tuyển thủ Italy cũng cho rằng quan điểm mỗi đợt tấn công đều có thể dẫn tới bàn thắng đang trở nên phổ biến. Ông lo ngại điều này cùng luật lệ, VAR và xu hướng lãng quên văn hóa phòng ngự sẽ khiến bóng đá trở nên mất cân bằng, đồng thời dẫn đến các trận đấu có kết quả phi lý nhiều hơn. "Rồi chúng ta sẽ thấy các trận đấu có tỷ số 7-5, 6-6, hoặc cao hơn. Điều này, tất nhiên, sẽ giúp truyền hình tăng lượng người xem", Melli nói thêm.
Khi còn thi đấu, Melli chơi ở vị trí tiền đạo, giành Cup C2 cũ, Cup Italy, hai Siêu Cup châu Âu với AC Parma và AC Milan. Ông từng khoác áo tuyển Italy hai lần vào năm 1993. Sau khi giải nghệ, ông làm Tổng giám đốc AC Parma từ năm 2005 đến 2015.
Trong khi Melli chỉ trích, một số cầu thủ đương thời phản ứng tích cực với trận PSG - Bayern. Erling Haaland viết: "Đây mới là bóng đá", còn Rafael Leao bình luận: "Bóng đá đích thực".
Một số cựu cầu thủ đang làm bình luận viên thì có ý kiến trái chiều nhau. Trong khi Thierry Henry cho rằng trận lượt đi bán kết trên sân Parc des Princes xóa tan hoài nghi về sự nhàm chán trong bóng đá, Wayne Rooney phàn nàn về thái độ người trong cuộc khi để lọt lưới quá nhiều. "Thật điên rồ và hỗn loạn. Chúng ta đã chứng kiến một số bàn thắng tuyệt vời. Nhưng tôi không hiểu làm thế nào mà bạn, dù là HLV hay cầu thủ, có thể vào phòng thay đồ và cảm thấy vui vẻ sau khi để thủng lưới bốn hay năm lần", Rooney nói.
Trận PSG - Bayern mang đến một cuộc rượt đuổi hiếm thấy. Sau khi Harry Kane sút phạt đền mở tỷ số ở phút 17 cho Bayern, PSG đáp trả bằng pha cứa lòng của Khvicha Kvaratskhelia và cú đánh đầu của Joao Neves. Sau khi Michael Olise đột phá gỡ hòa 2-2 cho đội khách, nhà đương kim vô địch một lần nữa vượt lên với quả phạt đền của Ousmane Dembele.
Sau giờ nghỉ, PSG nới rộng cách biệt lên 5-2 nhờ công Kvaratskhelia và Dembele. Tuy nhiên, trong nỗ lực tuyệt vời để cứu vãn trận đấu, Bayern gỡ liên tiếp hai bàn nhờ công Dayot Upamecano và Luis Diaz.
Ngày 6/5, hai đội sẽ chơi trận lượt về tại Đức. Với lợi thế sân nhà, Bayern có quyền hy vọng vào chiến thắng ngược. Trong khi đó, nếu muốn tiếp tục bảo vệ vương miện, PSG cần biết cách bảo vệ thành quả.
Swiatek, tay vợt bốn lần vô địch Roland Garros và được mệnh danh như "Nữ hoàng đất nện", thua 5-7, 1-6 trước Marta Kostyuk, ngay trong sinh nhật thứ 25.
Kostyuk, người vẫn bất bại trên mặt sân đất nện mùa này, đã thua cả ba lần đối đầu trước đó với Swiatek và chưa từng giành được một set nào trước cựu tay vợt số 1 thế giới. Chiến thắng hôm 31/5 giúp cô lần đầu vào tứ kết Roland Garros.
"Đánh bại một tay vợt phi thường như vậy, người đã vô địch ở đây bốn lần, tôi vẫn không thể tin nổi", Kostyuk nói sau trận. "Điều quan trọng nhất tôi làm được là cố gắng tận hưởng mọi thứ. Sáng nay thức dậy, tôi chỉ nghĩ rằng hôm nay là một ngày tuyệt vời khi được thi đấu trên sân Philippe Chatrier trước Iga".
Thất bại của Swiatek đồng nghĩa Roland Garros năm nay chắc chắn sẽ có nhà vô địch đơn mới ở cả nội dung nam lẫn nữ. Trước đó, Novak Djokovic là cựu vô địch nam duy nhất còn trụ lại giải đấu trước khi bị loại ở vòng ba hôm 30/5. Nhà vô địch đơn nam năm ngoái Carlos Alcaraz không dự giải vì chấn thương, còn nhà vô địch đơn nữ 2025 Coco Gauff thua ngược Anatasia Potapova ở vòng ba với tỷ số 6-4, 6-7, 4-6.
Kostyuk phòng ngự xuất sắc trong trận đấu hôm Chủ nhật, liên tục đuổi theo những cú đánh của Swiatek khắp mặt sân. Cô cũng tung ra nhiều điểm winner đẹp mắt, trong khi đối thủ tự đánh mất lợi thế bởi những sai lầm cá nhân.
"Trong năm qua, việc kiểm soát áp lực đối với tôi khó khăn hơn một chút", Swiatek chia sẻ. "Hôm nay tôi chơi không đúng phong độ và mắc những lỗi mà tôi không muốn mắc. Tôi muốn chơi an toàn nhưng bóng lại bay đi khắp nơi".
Hiện xếp thứ 15 thế giới, Kostyuk đang có phong độ cao với chuỗi 16 trận thắng liên tiếp trên sân đất nện. Trước Roland Garros, cô giành chức vô địch tại Madrid - danh hiệu lớn nhất sự nghiệp - sau khi đăng quang ở Rouen (Pháp).
"Tôi muốn tiếp tục tận hưởng mọi thứ", Kostyuk nói thêm. "Tôi cố không tập trung vào chuyện thắng hay thua bởi tôi không chơi quần vợt để chiến thắng, tôi chơi vì tôi yêu môn thể thao này".
Hồi đầu tuần trước, sau chiến thắng ở vòng một, Kostyuk đã bật khóc khi kể rằng sáng hôm đó cô nhận tin một tên lửa suýt đánh trúng ngôi nhà của cha mẹ mình tại Ukraine. Tay vợt 23 tuổi thừa nhận cảm thấy kiệt sức sau thời gian dài lên tiếng về chiến tranh nhưng sẽ tiếp tục bày tỏ quan điểm ở các giải đấu.
Swiatek thì chưa giành được danh hiệu sân đất nện nào kể từ Roland Garros 2024. Đây cũng là lần bị loại sớm nhất của cô tại Roland Garros kể từ lần đầu dự vòng đấu chính năm 2019, khi cô cũng dừng bước ở vòng bốn.
Tại tứ kết, Kostyuk sẽ chạm trán đồng hương Ukraine Elina Svitolina. Hạt giống số 7 ngược dòng đánh bại hạt giống số 11 Belinda Bencic với tỷ số 4-6, 6-4, 6-0.
"Chắc chắn sẽ có một tay vợt Ukraine ở bán kết, điều đó thật tuyệt vời", Svitolina nói. "Đây có lẽ là thành tích tốt nhất mà quần vợt Ukraine có thể đạt được. Trong hoàn cảnh chiến tranh và xung đột hiện nay, mọi thứ vô cùng khó khăn. Tôi nghĩ điều này sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo, giúp họ tin rằng một ngày nào đó họ cũng có thể thi đấu và chiến thắng trên sân đấu này".
Hạt giống số 18 Sorana Cirstea cũng giành vé vào tứ kết sau khi thắng Wang Xiyu 6-3, 7-6 (4). Ở tuổi 36 và dự kiến giải nghệ vào cuối mùa giải, Cirstea trở thành tay vợt nữ lớn tuổi thứ ba lọt vào vòng 4 Roland Garros trong kỷ nguyên Mở (từ năm 1968), đồng thời là người lớn tuổi nhất làm được điều này kể từ Billie Jean King năm 1980.
Lần gần nhất cô vào tứ kết giải đấu là năm 2009 khi mới 19 tuổi. Khoảng cách giữa hai lần góp mặt ở tứ kết Grand Slam tại Paris của Cirstea là dài nhất tại cùng một giải Grand Slam, đối với bất kỳ tay vợt nữ nào trong kỷ nguyên Mở.
"Không có ngày hết hạn cho tham vọng và những giấc mơ," Cirstea nói. "Tôi vẫn còn rất nhiều đam mê với môn thể thao này. Tôi thực sự yêu quần vợt. Được tiếp tục thi đấu ở đẳng cấp cao, trong khi gia đình, đội ngũ và những người thân thiết nhất dõi theo mình, đó là niềm vui vô cùng lớn. Đôi khi xã hội đặt chúng ta vào những khuôn mẫu nhất định vì tuổi tác, nhưng trong cuộc sống bạn có quyền làm bất cứ điều gì mình muốn, và tôi muốn tiếp tục thi đấu".
Đối thủ tiếp theo của Cirstea là hạt giống số 8 Mirra Andreeva, người đánh bại Jil Teichmann với tỷ số 6-3, 6-2.
Sau tuần đầu tiên bị ảnh hưởng bởi đợt nắng nóng gay gắt, thời tiết tại Paris dễ chịu hơn vào Chủ nhật, khi nhiệt độ giảm xuống khoảng 21 độ C vào giữa trưa.
